intTypePromotion=1

Hình thành năng lực hợp tác cho trẻ mẫu giáo qua hoạt động làm quen với toán

Chia sẻ: ViNaruto2711 ViNaruto2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
12
lượt xem
0
download

Hình thành năng lực hợp tác cho trẻ mẫu giáo qua hoạt động làm quen với toán

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Việc nghiên cứu về năng lực hợp tác, quy trình dạy học hợp tác cho trẻ mẫu giáo nhằm đề ra những biện pháp thích hợp để hình thành năng lực hợp tác cho trẻ mẫu giáo có ý nghĩa quyết định trong việc chuẩn bị cho trẻ những hành trang cần thiết của cuộc sống; góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực cho nhu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Hình thành năng lực hợp tác cho trẻ mẫu giáo qua hoạt động làm quen với toán

Hồ Thị Mai Phương<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> 188(12/3): 71 - 76<br /> <br /> HÌNH THÀNH NĂNG LỰC HỢP TÁC CHO TRẺ MẪU GIÁO<br /> QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TOÁN<br /> Hồ Thị Mai Phương*<br /> Trường Đại học Sư phạm – ĐH Thái Nguyên<br /> <br /> TÓM TẮT<br /> Tổ chức hoạt động dạy trẻ làm quen với toán ở trường mầm non nhằm hướng tới hình thành cho<br /> trẻ năng lực hợp tác là yêu cầu cần thiết trong đổi mới giáo dục hiện nay. Vì vậy hoạt động giáo<br /> dục dạy trẻ làm quen với toán cần phải chú trọng hình thành và nâng cao năng lực hợp tác cho trẻ,<br /> góp phần hình thành ở trẻ khả năng hợp tác ngay từ nhỏ. Việc nghiên cứu về năng lực hợp tác, quy<br /> trình dạy học hợp tác cho trẻ mẫu giáo nhằm đề ra những biện pháp thích hợp để hình thành năng<br /> lực hợp tác cho trẻ mẫu giáo có ý nghĩa quyết định trong việc chuẩn bị cho trẻ những hành trang<br /> cần thiết của cuộc sống; góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực cho nhu cầu phát<br /> triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay.<br /> Từ khóa: biện pháp hình thành năng lực hợp tác, dạy học nhóm, trẻ mẫu giáo, biểu tượng toán<br /> <br /> ĐẶT VẤN ĐỀ*<br /> Phẩm chất và năng lực là hai thành phần cơ<br /> bản trong cấu trúc nhân cách nói chung và là<br /> yếu tố nền tảng tạo nên nhân cách của mỗi<br /> con người. Chất lượng nguồn nhận lực, tri<br /> thức của con người được hình thành và phát<br /> triển thông qua giáo dục. Trong xu thế hội<br /> nhập và phát triển, con người càng không thể<br /> tồn tại và phát triển nếu không có sự giao tiếp<br /> và hợp tác để cùng giải quyết nhiệm vụ<br /> chung. Giáo dục theo cách tiếp cận hợp tác là<br /> xu hướng giáo dục đã được nghiên cứu và<br /> ứng dụng ở các bậc học khác nhau tại nhiều<br /> nước trên thế giới.<br /> Theo Fancis Parker, nếu quá trình học tập<br /> được thực hiện trên tinh thần chia sẻ nhóm,<br /> lớp với cả tình cảm và trí tuệ thì việc học sẽ<br /> hạn chế bớt sự nhàm chán; niềm vui lớn nhất<br /> của trẻ là cùng nhau chia sẻ trong tương tác<br /> học tập với tinh thần giúp đỡ lẫn nhau.[6]<br /> Những<br /> nghiên<br /> cứu<br /> của<br /> R.Slavin,<br /> D.W.Johnson và R. T. Johnson đã cho thấy<br /> những giá trị thực tiễn to lớn về kết quả kiến<br /> thức, kĩ năng học tập cũng như những giá trị<br /> nhân văn mà giáo dục theo phương pháp học<br /> hợp tác mang lại và đã được chứng minh ngày<br /> càng sâu sắc. Ph.Mayo cho rằng “Con đường<br /> tốt nhất để sống còn đó là học chung sống với<br /> người khác, học nghe điều người khác<br /> nói”.[6] Thực tế áp dụng ở nhiều nước trên<br /> *<br /> <br /> Tel: 0919 154847, Email: hothimaiphuong@dhsptn.edu.vn<br /> <br /> thế giới đã cho thấy hiệu quả nhiều mặt của<br /> việc giáo dục theo cách tiếp cận này. Tổ chức<br /> các hoạt động giáo dục nói chung, hoạt động<br /> làm quen với toán nói riêng cho trẻ ở trường<br /> mầm non nhằm hướng tới hình thành cho trẻ<br /> năng lực hợp tác ngay từ sớm là hoàn toàn<br /> phù hợp với sự đổi mới giáo dục một cách<br /> căn bản và toàn diện và xu thế phát triển của<br /> xã hội hiện nay.<br /> HÌNH THÀNH NĂNG LỰC HỢP TÁC CHO<br /> TRẺ MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG LÀM<br /> QUEN VỚI TOÁN<br /> Năng lực hợp tác<br /> - Khái niệm hợp tác: Đối với trẻ mầm non,<br /> hợp tác là sự chung sức trong đó các trẻ hỗ<br /> trợ, giúp đỡ lẫn nhau nhằm đạt mục tiêu<br /> chung. [1]<br /> - Năng lực hợp tác: Năng lực hợp tác của trẻ<br /> mầm non là một dạng năng lực, cho phép cá<br /> nhân trẻ kết hợp một cách linh hoạt và có tổ<br /> chức giữa những tri thức và kỹ năng cần thiết<br /> cho sự hợp tác nhằm thực hiện hiệu quả yêu<br /> cầu của hoạt động hợp tác trong những hoạt<br /> động cụ thể. Trong đó mỗi trẻ thể hiện sự tích<br /> cực, tự giác, sự tương tác và có trách nhiệm<br /> nhằm giải quyết có hiệu quả hoạt động hợp<br /> tác. [1]<br /> - Khái niệm tổ chức hoạt động giáo dục nhằm<br /> hình thành năng lực hợp tác: Hoạt động giáo<br /> dục nhằm hình thành năng lực hợp tác cho trẻ<br /> được tổ chức trên cơ sở đảm bảo các yêu cầu<br /> 71<br /> <br /> Hồ Thị Mai Phương<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> của dạy và học hợp tác, hình thức điển hình là<br /> tổ chức được các hoạt động giáo dục theo<br /> nhóm hợp tác, trẻ được chơi, được làm việc<br /> cùng nhau trong nhóm nhỏ để hoàn thành<br /> nhiệm vụ.<br /> Hoạt động làm quen với toán<br /> Là hoạt động tạo ra nhiều cơ hội cho trẻ tham<br /> gia một cách tích cực. Các biểu tượng toán là<br /> nội dung quan trọng có tính logic. Việc tiếp<br /> cận hoạt động nhận biết các biểu tượng toán<br /> đòi hỏi trẻ phải có sự chung sức hợp tác với<br /> bạn học, với thầy cô hoặc người khác để cùng<br /> hoàn thành nhiệm vụ nhận thức thông qua các<br /> hoạt động học mà chơi chơi mà học. Các hoạt<br /> động làm quen với toán có thể xem là phương<br /> tiện giúp trẻ hình thành năng lực hợp tác<br /> trong giải quyết những tình huống của cuộc<br /> sống hiện tại và trong tương lai. Trong quá<br /> trình trẻ tham gia vào hoạt động làm quen với<br /> toán, trẻ thường xuyên phải phối hợp với bạn<br /> để hoàn thành nhiệm vụ nhận thức chung.<br /> Những tình huống đó tạo ra môi trường để trẻ<br /> có cơ hội hình thành và phát triển năng lực<br /> hợp tác. Vì vậy, việc quan tâm và đặt vấn đề<br /> hình thành năng lực hợp tác cho trẻ là một<br /> nhiệm vụ giáo dục cần được tiến hành ở<br /> trường mầm non.<br /> Một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng tổ<br /> chức hoạt động làm quen với toán nhằm<br /> hình thành năng lực hợp tác cho trẻ mẫu<br /> giáo ở trường mầm non<br /> Năng lực của giáo viên<br /> Giáo viên có vai trò rất quan trọng trong việc<br /> lên kế hoạch và tổ chức các hoạt động giáo<br /> dục cho trẻ. Trong đó, hiểu biết của giáo viên<br /> về cách tiếp cận hợp tác trong giáo dục mầm<br /> non là điều kiện tiên quyết. Sự nhạy cảm<br /> trong cảm nhận về mỗi đứa trẻ để có những<br /> tác động phù hợp, sự hiểu biết về nội dung,<br /> phương pháp tổ chức hoạt động làm quen với<br /> toán, cùng với sự tâm huyết trong công việc<br /> của giáo viên sẽ giúp hoạt động giáo dục trẻ<br /> có khả năng thành công cao hơn.<br /> Điều kiện về cơ sở vật chất<br /> Để đảm bảo cho trẻ hoạt động điều kiện cơ sở<br /> vật chất là khâu căn bản giúp hoạt động học<br /> tập của trẻ đạt kết quả.<br /> 72<br /> <br /> 188(12/3): 71 - 76<br /> <br /> - Môi trường vật chất:<br /> + Bố trí không gian đủ rộng để tổ chức cho<br /> các nhóm hoạt động, các nhóm có vị trí đủ xa<br /> để không làm ảnh hưởng đến nhau; Bàn ghế<br /> phải phù hợp để nhóm ngồi quây vào với<br /> nhau cùng làm việc.<br /> + Các điều kiện về ánh sáng, không khí, nhiệt<br /> độ cần được đảm bảo để không ảnh hưởng tới<br /> sức khỏe và chất lượng làm việc của trẻ.<br /> - Các đồ dùng, đồ chơi dành cho trẻ:<br /> + Nội dung: các nguyên vật liệu dành cho trẻ<br /> sử dụng phải là các hình ảnh minh họa, các<br /> bảng kí hiệu hoặc băng hình, các nguyên vật<br /> liệu đồ dùng trực quan vật thật vì trẻ chưa biết<br /> đọc chữ. Những nguyên liệu này cần trình bày<br /> bắt mắt và phù hợp với khả năng nhận thức<br /> của trẻ; phù hợp với hoạt động đặc trưng<br /> trong giáo dục biểu tượng toán cho trẻ.<br /> + Số lượng: Nên đa dạng về chủng loại để trẻ<br /> có thể tham khảo, nhưng số lượng của mỗi<br /> loại không nhất thiết phải đủ cho từng thành<br /> viên trong nhóm để các cháu có thể chia sẻ<br /> cho nhau.<br /> + Hình thức, kích thước: Các đồ dùng cho trẻ<br /> phải đẹp mắt; chất liệu và cấu tạo, tính năng<br /> sử dụng phải đảm bảo an toàn cho trẻ, kích<br /> thước phù hợp với khả năng thao tác của trẻ;<br /> các đồ dùng đồ chơi phải chứa đựng những<br /> đặc điểm riêng trong hoạt động dạy trẻ làm<br /> quen với toán.<br /> - Các nguyên vật liệu của giáo viên: Tùy loại<br /> hoạt động định tổ chức cho trẻ, giáo viên có<br /> sự chuẩn bị các nguyên vật liệu cho mình:<br /> + Đồ dùng trực quan để hỗ trợ thêm cho việc<br /> giảng giải, truyền thông tin cho trẻ phải chú ý<br /> về kích thước, tính chân thực, tính thẩm mĩ, tính<br /> an toàn, tính giáo dục, vị trí đặt để trẻ tri giác.<br /> Tất cả các điều kiện về môi trường vật chất<br /> cần được chuẩn bị sẵn sàng trước khi cho trẻ<br /> vào hoạt động.<br /> Điều kiện về môi trường tâm lí:<br /> Giáo viên cần tạo không khí cởi mở, vui vẻ;<br /> trò chuyện với trẻ để chuẩn bị tâm lí hào hứng<br /> khi tham gia vào hoạt động chung; cho các trẻ<br /> trong nhóm giao lưu trước với nhau. Giáo<br /> viên cư xử công bằng với tất cả các trẻ trong<br /> <br /> Hồ Thị Mai Phương<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> lớp. Môi trường tâm lí là yếu tố rất quan<br /> trọng, nó chi phối và ảnh hưởng tới các hoạt<br /> động của con người đặc biệt là với trẻ nhỏ, sự<br /> tin tưởng, thoải mái, an toàn là những điều<br /> kiện giúp trẻ vui vẻ và tích cực tham gia các<br /> hoạt động.<br /> MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỂ HÌNH THÀNH<br /> NĂNG LỰC HỢP TÁC CHO TRẺ MẪU<br /> GIÁO QUA DẠY TRẺ BIỂU TƯỢNG<br /> TOÁN HỌC SƠ ĐẲNG<br /> Năng lực của trẻ mẫu giáo được hình thành<br /> trên cơ sở kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm<br /> của trẻ, vì vậy để hình thành năng lực hợp tác<br /> cho trẻ mẫu giáo trong dạy học biểu tượng<br /> toán cho trẻ theo chúng tôi cần tiến hành một<br /> số biện pháp sau:<br /> Rèn cho trẻ kỹ năng hoạt động cá nhân và<br /> hợp tác trong quá trình hoạt động, hỗ trợ<br /> lẫn nhau giữa các trẻ trong nhóm cùng<br /> thực hiện nhiệm vụ chung<br /> * Mục đích: Trẻ học cách chơi và làm việc<br /> cùng nhau, hiểu bạn và biết phối hợp với bạn<br /> trong vui chơi trong hoạt động học tập.<br /> * Cách tiến hành: Với vai trò của mình, trong<br /> quá trình tổ chức các hoạt động cho trẻ làm<br /> quen với toán, giáo viên phải là người tổ<br /> chức, tạo không khí nhẹ nhàng, gần gũi, an<br /> toàn cho trẻ chơi và làm việc cùng nhau; cho<br /> trẻ được hoạt động trong nhóm bạn, hướng<br /> dẫn trẻ cùng trao đổi, bàn bạc để cùng nhau<br /> thực hiện nhiệm vụ chung; qua đó giúp trẻ rèn<br /> luyện các kỹ năng cần thiết để hình thành và<br /> phát triển năng lực hợp tác.<br /> * Điều kiện thực hiện: Tạo ra các nhiệm vụ,<br /> các trò chơi toán học để trẻ được chơi và<br /> được hoạt động trong nhóm nhỏ, giáo viên<br /> cần nhận xét kịp thời để nâng cao ở trẻ tinh<br /> thần trách nhiệm cũng như thái độ làm việc<br /> nhóm của trẻ.<br /> Tạo ra các hoạt động cụ thể để trẻ có cơ<br /> hội hoạt động hợp tác.<br /> * Mục đích: Tạo động cơ tự nhiên để thúc đẩy<br /> trẻ trao đổi hợp tác với nhau; hình thành và<br /> rèn luyện các kỹ năng hợp tác cần thiết cho<br /> trẻ như: cùng nhau thực hiện nhiệm vụ, hỗ trợ<br /> bạn trong hoạt động, phối hợp cùng làm<br /> việc,...<br /> <br /> 188(12/3): 71 - 76<br /> <br /> * Cách tiến hành: Giáo viên tận dụng cơ hội<br /> trong tổ chức các trò chơi để tạo ra các nhiệm<br /> vụ có nội dung trẻ phải cùng chơi, cùng làm<br /> cho từng nhóm trẻ, đó là môi trường, là điều<br /> kiện tốt nhất để trẻ hình thành năng lực hợp<br /> tác trong quá trình học tập. Giáo viên xác<br /> định nội dung và xác định nhiệm vụ cụ thể,<br /> chi tiết cho từng hoạt động và lập kế hoạch<br /> thực hiện nó. Trong từng hoạt động học toán<br /> luôn chứa đựng cơ hội cho trẻ được hợp tác.<br /> * Điều kiện thực hiện: Quá trình tham gia các<br /> hoạt động mỗi trẻ ngoài thực hiện nhiệm vụ<br /> cụ thể được giao, còn phải cùng nhau trao đổi,<br /> cùng phối hợp nhằm thực hiện nhiệm vụ<br /> chung của cả đội, cả nhóm. Do đó để thực<br /> hiện tốt nhiệm vụ chung, mỗi trẻ không chỉ<br /> thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, mà còn<br /> phải quan tâm, giúp đỡ chia sẻ với các bạn<br /> trong đội, trong nhóm, tức là phải hợp tác<br /> chặt chẽ với các thành viên khác trong quá<br /> trình thực hiện nhiệm vụ học tập. Vì vậy, giáo<br /> viên đặt ra các nhiệm vụ cho trẻ một cách hợp<br /> lý, có ý nghĩa đối với trẻ; cần nghiên cứu kỹ<br /> về biểu tượng toán để xây dựng, lựa chọn nội<br /> dung, tình huống, nhiệm vụ cho trẻ hợp tác.<br /> Hướng dẫn trẻ biết cách hợp tác qua hoạt<br /> động nhóm.<br /> * Mục đích: Dạy cho trẻ biết hợp tác thông<br /> qua hoạt động một cách tích cực và hứng thú;<br /> qua trao đổi, và giải quyết nhiệm vụ.<br /> * Cách tiến hành: Trong sự hợp tác đòi hỏi<br /> mỗi trẻ phải hoạt động tích cực và nhóm hoạt<br /> động hợp tác là môi trường để rèn luyện năng<br /> lực hợp tác cho trẻ. Việc hướng dẫn trực tiếp<br /> cho trẻ hợp tác phải xác định được những kỹ<br /> năng hợp tác nào cần hình thành ở trẻ để có<br /> thể định hướng vào mục đích, nhiệm vụ cần<br /> thực hiện. Giáo viên cần tạo vấn đề để dạy trẻ<br /> hợp tác với nhau; dạy trẻ biết lắng nghe mọi<br /> người, cùng trẻ đưa ra các biện pháp và lựa<br /> chọn biện pháp hữu hiệu nhất. Đi đôi với việc<br /> hướng dẫn cho trẻ giáo viên cũng cần tận<br /> dụng cơ hội để làm mẫu về sự hợp tác nhằm<br /> giúp trẻ hiểu và làm theo.<br /> Do đó trong quá trình tổ chức hoạt động cho<br /> trẻ làm quen với toán cần chú trọng đến các<br /> phương pháp dạy học tích cực: trẻ được hoạt<br /> động tại các góc học tập theo các nhóm nhỏ, ở<br /> 73<br /> <br /> Hồ Thị Mai Phương<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> đó trẻ được cùng nhau trải nghiệm. Trong đó<br /> giáo viên cần thành lập nhóm và giao nhiệm<br /> vụ học tập cho các nhóm giải quyết; nhóm<br /> học tập là nơi diễn ra các quan hệ trao đổi,<br /> hợp tác, tranh luận giữa cô giáo với trẻ; giữa<br /> trẻ với trẻ, vì vậy nó là cơ hội để hình thành<br /> năng lực hợp tác cho trẻ.<br /> * Điều kiện thực hiện: Phải xác định được các<br /> yếu tố hợp tác cần hình thành ở trẻ. Giáo viên<br /> dẫn dắt trẻ thực hiện các hoạt động, phân tích<br /> để đi đến sự phối hợp cùng bạn trong giải<br /> quyết nhiệm vụ nhận thức.<br /> QUY TRÌNH TỔ CHỨC DẠY TRẺ LÀM<br /> QUEN VỚI TOÁN NHẰM HÌNH THÀNH<br /> NĂNG LỰC HỢP TÁC CHO TRẺ MẪU GIÁO<br /> Chuẩn bị của giáo viên:<br /> Lựa chọn nội dung bài học tổ chức theo mô<br /> hình cho trẻ học hợp tác.<br /> - Xác định quy mô của nhóm hợp tác:<br /> Với trẻ mầm non, để trẻ hợp tác tốt trong nhóm<br /> của mình thì số lượng thành viên trong nhóm<br /> không nên quá nhiều, chỉ từ 3 - 5 trẻ, thành viên<br /> của nhóm nên có khả năng đồng đều.<br /> - Xác định mục tiêu của hoạt động nhóm:<br /> Giáo viên cần phải xác định những mục tiêu<br /> mà hoạt động cần đạt được như: mỗi nhóm<br /> phải đạt được kết quả gì; mỗi thành viên trong<br /> nhóm phải thu được gì về mặt kiến thức, kĩ<br /> năng, tinh thần, thái độ với việc hoạt động<br /> theo nhóm của trẻ.<br /> - Chuẩn bị các nguyên vật liệu, đồ dùng dạy<br /> học: Những đồ dùng gì, số lượng bao nhiêu,<br /> đặt ở đâu. Cần cung cấp đồ dùng đa dạng cho<br /> mỗi nhóm để trẻ có thể lựa chọn. Với trẻ nhỏ,<br /> nên chia nguyên vật liệu, đồ dùng, đồ chơi về<br /> nhóm cho trẻ.<br /> - Tiến trình triển khai: Thể hiện rõ cách dẫn<br /> dắt lôi cuốn sự tập trung chú ý của trẻ; nội<br /> dung hoạt động của nhóm; những việc giáo<br /> viên phải làm để giúp trẻ nắm được nhiệm vụ,<br /> hỗ trợ trẻ phân chia công việc trong nhóm,<br /> giám sát quá trình thực hiện của các nhóm,<br /> lường trước những tình huống có thể xảy ra;<br /> chú ý tới việc rèn kĩ năng hợp tác cho trẻ.<br /> Các bước tiến hành:<br /> Làm việc chung với cả lớp<br /> 74<br /> <br /> 188(12/3): 71 - 76<br /> <br /> Giáo viên nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ<br /> nhận thức; thành lập nhóm, giao nhiệm vụ và<br /> hướng dẫn trẻ hoạt động theo nhóm.<br /> + Khi trình bày mục tiêu học tập phải làm cho<br /> trẻ hiểu đó là mục tiêu của cả nhóm, không<br /> hướng vào một cá nhân nào.<br /> + Kiểm tra lại để đảm bảo các thành viên<br /> trong nhóm nắm được mục tiêu, để trẻ nêu lên<br /> những thắc mắc hoặc mong muốn về việc sẽ<br /> thực hiện.<br /> Làm việc theo nhóm<br /> Cử một trẻ làm nhóm trưởng và phân công<br /> nhiệm vụ cho các bạn trong nhóm và điều<br /> khiển các thành viên của nhóm thực hiện<br /> nhiệm vụ được giao.<br /> - Phân công trong nhóm, từng cá nhân làm<br /> việc độc lập.<br /> - Trao đổi ý kiến, thảo luận trong nhóm.<br /> - Cử đại diện hoặc phân công cá nhân chịu trách<br /> nhiệm trình bày kết quả làm việc của nhóm.<br /> Giáo viên theo dõi sự phân công trong nhóm<br /> để đảm bảo công bằng và chính xác. Giáo<br /> viên phải gợi ý cho trẻ biết để đạt đến mục<br /> tiêu cần phải xác định đúng và thực hiện<br /> những nhiệm vụ thành phần, sau khi xác định<br /> được trẻ mới phân chia các nhiệm vụ thành<br /> phần này cho từng người trong nhóm.<br /> Tổ chức cho trẻ cùng hoạt động để hoàn thành<br /> nhiệm vụ chung của cả nhóm. Giáo viên quan<br /> sát theo dõi các nhóm trẻ hoạt động và giúp đỡ<br /> khi nhóm gặp khó khăn, nhằm giúp các nhóm<br /> hoàn thành nhiệm vụ được giao.<br /> Thảo luận tổng kết trước toàn lớp<br /> Cho trẻ ở các nhóm đại diện trình bày kết quả<br /> của nhóm mình, trao đổi nhận xét kết quả của<br /> nhóm bạn. Khuyến khích trẻ trình bày một<br /> cách cụ thể những ý tưởng của mình bằng lời<br /> và phương thức hành vi không lời. Khi trẻ<br /> chưa có kĩ năng giải quyết mâu thuẫn nảy<br /> sinh giáo viên cần gợi mở để từng trẻ trình<br /> bày ý tưởng và những trẻ khác phải lắng<br /> nghe. Cùng trẻ đặt những câu hỏi dẫn dắt để<br /> trẻ chấp nhận ý kiến nào đó một cách thoải<br /> mái và không chán nản. Khuyến khích những<br /> hành vi có tính hỗ trợ, xây dựng. Cô nên tham<br /> gia cùng trẻ, gợi ý để trẻ tự nhận xét hoạt<br /> <br /> Hồ Thị Mai Phương<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> động của nhóm mình (đạt hay chưa đạt, vì<br /> sao, cần phát huy cái gì và khắc phục cái gì).<br /> Cô giáo phải là người kết lại và khen ngợi<br /> động viên tất cả các cháu. Đánh giá hoạt động<br /> của nhóm về tinh thần, thái độ tham gia, các<br /> kĩ năng xã hội; Khen ngợi nhóm dựa trên sự<br /> tiến bộ và thành tựu của nhóm. Sau khi kết<br /> thúc hoạt động các sản phẩm chung của nhóm<br /> là hiện vật nên được trưng bày ở những vị trí<br /> dễ thấy trong lớp và thỉnh thoảng giáo viên<br /> vẫn nhắc đến các thành quả này để trẻ thấy tự<br /> hào và vui sướng. Giáo viên khen ngợi trẻ với<br /> phụ huynh về việc trẻ đã biết hợp tác tốt với<br /> các bạn trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ<br /> như thế nào, đây chính là cách tạo hứng thú<br /> cho trẻ trong những lần hoạt động tiếp theo.<br /> Việc khen trẻ của giáo viên cũng là sự gợi ý<br /> để phụ huynh quan tâm tới vấn đề này và giáo<br /> viên có thể thể cung cấp cho phụ huynh một<br /> số cách rèn kĩ năng hợp tác cho trẻ tại nhà.<br /> Chẳng hạn khi tổ chức cho các nhóm trẻ chơi<br /> “bé làm kiến trúc sư” các đội phải thi đua<br /> nhau chọn các hình, các khối để xếp thành<br /> những ngôi nhà; sau thời gian chơi đội nào<br /> xếp được nhiều ngôi nhà hơn thì đội đó dành<br /> thắng lợi. Như vậy để thực hiện nhiệm vụ<br /> chơi giáo viên lập kế hoạch cụ thể cho các<br /> nhóm trẻ, các trẻ trong nhóm phải phân công<br /> và thi đua cùng nhau để hoàn thành nhiệm vụ<br /> của cả nhóm.<br /> KẾT LUẬN<br /> Hình thành năng lực hợp tác cho trẻ mẫu giáo<br /> qua hình thành biểu tượng toán sơ đẳng được<br /> xem là nhiệm vụ quan trọng trong việc chuẩn<br /> bị cho những công dân tương lai của xã hội<br /> những kỹ năng cần thiết trong xu hướng hội<br /> nhập và toàn cầu hóa hiện nay. Bởi vậy, việc<br /> tổ chức các hoạt động giáo dục ở trường mầm<br /> non đặc biệt là giáo dục biểu tượng toán theo<br /> <br /> 188(12/3): 71 - 76<br /> <br /> cách tiếp cận hợp tác mang đến những giá trị<br /> về nhiều mặt, nó giúp trẻ mau chóng trưởng<br /> thành và hòa nhập tốt hơn với môi trường<br /> xung quanh. Hiện nay, nhiều giáo viên mầm<br /> non còn chưa biết cách tổ chức các hoạt động<br /> giáo dục theo cách tiếp cận này, nhưng hi<br /> vọng rằng bài viết này sẽ là những gợi ý bước<br /> đầu để tạo ra những thay đổi nhất định trong<br /> giáo dục biểu tượng toán cho trẻ hướng tới<br /> hình thành ở trẻ khả năng hợp tác. Bởi có<br /> năng lực hợp tác sẽ giúp mỗi người tự điều<br /> chỉnh được hành vi của bản thân, sẵn sàng<br /> hợp tác với người khác để thực hiện các<br /> nhiệm vụ trong công việc và trong cuộc sống<br /> hàng ngày. Vì vậy trong hoạt động giáo dục<br /> trẻ mẫu giáo nói chung, giáo dục trẻ làm quen<br /> với toán nói riêng cần phải chú trọng hình<br /> thành và nâng cao năng lực hợp tác cho trẻ,<br /> góp phần hình thành ở trẻ khả năng hợp tác<br /> ngay từ nhỏ, nhằm nâng cao chất lượng đào<br /> tạo nguồn nhân lực cho nhu cầu phát triển của<br /> đất nước trong giai đoạn hiện nay.<br /> TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> 1. Nguyễn Hữu Châu (2005), “Dạy học hợp tác”,<br /> Tạp chí Khoa học Giáo dục, số 114.<br /> 2. Đỗ Thị Minh Liên (2012), Phương pháp hình<br /> thành biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ mầm non,<br /> Nxb Đại học sư phạm.<br /> 3. Nguyễn Thị Hòa (2015), Giáo dục học mầm<br /> non, Nxb Đại học sư phạm.<br /> 4. Lê Xuân Hồng, Lê Thị Khang, Hồ Lai Châu,<br /> Hoàng Mai (2000), Phát triển những kĩ năng cần<br /> thiết cho trẻ mầm non, Nxb Giáo dục.<br /> 5. Nguyễn Thành Kỉnh (2009), “Từ phương pháp<br /> dạy học truyền thống đến phương pháp sư phạm<br /> tương tác”, Tạp chí Giáo dục, 206/2009.<br /> 6. J.Marc Demomne, Madeleine Roy (2000), Tiến<br /> tới một phương pháp sư phạm tương tác (tài liệu<br /> dịch), Nxb Thanh niên.<br /> <br /> 75<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản