intTypePromotion=3

Nghiên cứu khoa học " Xây dựng hướng dẫn kỹ thuật trồng cây thảo quả (Amomum aromaticum Roxb.) ở các tỉnh miền núi phía Bắc "

Chia sẻ: Nguye Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:15

0
90
lượt xem
23
download

Nghiên cứu khoa học " Xây dựng hướng dẫn kỹ thuật trồng cây thảo quả (Amomum aromaticum Roxb.) ở các tỉnh miền núi phía Bắc "

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Thảo quả (Amomum aromaticum Roxb.) thuộc họ Gừng (Zingiberaceace) phân bố tự nhiên ở vùng núi cao có khí hậu nhiệt đới ẩm và cận nhiệt đới, thích hợp với các loại đất tốt còn mang tính chất đất rừng, được gây trồng ở các tỉnh miền Nam Trung Quốc và các tỉnh miền núi phía Bắc nước ta. Hạt Thảo quả có hàm lượng tinh dầu 1ư1,5%, mùi thơm, ngọt, vị nóng cay dùng làm gia vị thực phẩm và làm thuốc chữa bệnh. ở nước ta, năm 2001 giá quả Thảo quả khô lên tới 150.000 đồng/kg, năm...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nghiên cứu khoa học " Xây dựng hướng dẫn kỹ thuật trồng cây thảo quả (Amomum aromaticum Roxb.) ở các tỉnh miền núi phía Bắc "

  1. X©y dùng h−íng dÉn kü thuËt trång c©y th¶o qu¶ (Amomum aromaticum Roxb.) ë c¸c tØnh miÒn nói phÝa B¾c Lª V¨n Thµnh Phßng nghiªn cøu Tµi nguyªn thùc vËt rõng I. §Æt vÊn ®Ò Th¶o qu¶ (Amomum aromaticum Roxb.) thuéc hä Gõng (Zingiberaceace) ph©n bè tù nhiªn ë vïng nói cao cã khÝ hËu nhiÖt ®íi Èm vµ cËn nhiÖt ®íi, thÝch hîp víi c¸c lo¹i ®Êt tèt cßn mang tÝnh chÊt ®Êt rõng, ®−îc g©y trång ë c¸c tØnh miÒn Nam Trung Quèc vµ c¸c tØnh miÒn nói phÝa B¾c n−íc ta. H¹t Th¶o qu¶ cã hµm l−îng tinh dÇu 1-1,5%, mïi th¬m, ngät, vÞ nãng cay dïng lµm gia vÞ thùc phÈm vµ lµm thuèc ch÷a bÖnh. ë n−íc ta, n¨m 2001 gi¸ qu¶ Th¶o qu¶ kh« lªn tíi 150.000 ®ång/kg, n¨m 2002-2004 cã gi¸ tõ 40.000 ® - 60.000 ®ång/kg, nhiÒu hé gia ®×nh hµng n¨m thu ®−îc 30-50 triÖu ®ång tõ Th¶o qu¶. V× vËy nhiÒu ®Þa ph−¬ng coi Th¶o qu¶ lµ c©y ®· vµ ®ang gãp phÇn ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi, xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo vµ lµ c©y trång chÝnh thay thÕ c©y Thuèc PhiÖn ë vïng cao. ChÝnh v× Th¶o qu¶ cã gi¸ trÞ kinh tÕ cao nh− vËy nªn diÖn tÝch trång loµi c©y nµy nh÷ng n¨m qua t¨ng rÊt nhanh nh−ng chñ yÕu theo lèi tù ph¸t trong d©n, nªn kü thuËt trång kh¸c nhau, do ®ã bªn c¹nh nh÷ng diÖn tÝch cã n¨ng suÊt t−¬ng ®èi cao, cßn tån t¹i nhiÒu diÖn tÝch cho n¨ng suÊt thÊp. Mét sè ®Þa ph−¬ng ®· cã h−íng dÉn kü thuËt g©y trång nh−ng chØ lµ b¶n h−íng dÉn kü thuËt t¹m thêi vµ mang tÝnh ®Þa ph−¬ng. ViÖc ch−a thèng nhÊt kü thuËt g©y trång, c¸ch ch¨m sãc, ®é tµn che,... lµ nguyªn nh©n lµm cho Th¶o qu¶ cã n¨ng suÊt thÊp, ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn ng−êi trång, thËm chÝ nhiÒu hé gia ®×nh do kh«ng hiÓu ®Æc tÝnh sinh th¸i cña c©y Th¶o qu¶ ®· tù ®éng më t¸n rõng, lµm suy gi¶m vèn rõng, gi¶m chøc n¨ng phßng hé vµ n¨ng suÊt Th¶o qu¶. Do vËy n¨m 2004 Côc L©m NghiÖp – Bé NN&PTNT ®· phª duyÖt ®Ò tµi “X©y dùng h−íng dÉn kü thuËt trång c©y th¶o qu¶ (Amomum aromaticum Roxb.) ë c¸c tØnh miÒn nói phÝa b¾c” ®Ó tiÕn hµnh ®iÒu tra ®¸nh gi¸ l¹i thùc tr¹ng g©y trång Th¶o qu¶ ë Lµo Cai vµ kh¶o s¸t t×nh h×nh g©y trång ë mét sè tØnh l©n cËn, tõ ®ã tËp hîp kinh nghiÖm g©y trång thùc tÕ trong nh©n d©n kÕt hîp víi ®iÒu tra nghiªn cøu ngoµi thùc ®Þa, cïng c¸c chuyªn gia vµ c¸c tµi liÖu khoa häc tr−íc ®©y tiÕn hµnh x©y dùng b¶n h−íng dÉn kü thuËt phôc vô cho viÖc g©y trång ph¸t triÓn c©y Th¶o qu¶. II. Ph¦¬ng ph¸p nghiªn cøu 2.1.1. Ph−¬ng ph¸p thu thËp sè liÖu - Sö dông ph−¬ng ph¸p ®iÒu tra « tiªu chuÈn (OTC) ®iÓn h×nh víi dung l−îng mÉu ≥30 bôi/OTC. - Sö dông Ph−¬ng ph¸p §iÒu tra nhanh n«ng th«n (RRA) vµ §¸nh gi¸ nhanh n«ng th«n cã sù tham gia (PRA). - N¨ng suÊt qu¶ ®−îc x¸c ®Þnh b»ng ph−¬ng ph¸p thèng kª toµn bé sè chïm qu¶ trong bôi, sau ®ã ®Õm ngÉu nhiªn sè qu¶ cña kho¶ng 2/3 sè chïm cña bôi, tiÕn hµnh c©n ngÉu nhiªn 1 kg qu¶ t−¬i lÆp l¹i 5 lÇn/1 ®iÓm ®Ó tÝnh sè qu¶ t−¬i/kg, pháng vÊn sè kg t−¬i/kg kh« sau sÊy. - §é tµn che cña OTC ®−îc x¸c ®Þnh b»ng ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ®iÓm. - Tuæi rõng Tèng qu¸ sñ ®−îc x¸c ®Þnh b»ng ph−¬ng ph¸p pháng vÊn chñ hé. - §é cao so víi mÆt n−íc biÓn vµ täa ®é ®Þa lý ®−îc x¸c ®Þnh b»ng m¸y ®Þnh vÞ to¹ ®é (GPS). - Ph©n tÝch mÉu ®Êt ®−îc x¸c ®Þnh b»ng c¸c ph−¬ng ph¸p th«ng th−êng trong phßng thÝ nghiÖm. - KÕ thõa tµi liÖu t− liÖu. 2.1.2. Ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch vµ xö lý sè liÖu Ph©n tÝch vµ xö lý sè liÖu b»ng thèng kª to¸n häc cã sù hç trî cña phÇn mÒn SPSS vµ Excel. III. KÕt qu¶ nghiªn cøu vμ th¶o luËn
  2. 3.1. Thùc tr¹ng g©y trång vµ vai trß cña Th¶o qu¶ trong kinh tÕ hé gia ®×nh ë vïng cao 3.1.1. DiÖn tÝch trång B¶ng 1: DiÖn tÝch trång Th¶o qu¶ t¹i c¸c ®Þa ph−¬ng ®Õn n¨m 2004 TØnh HuyÖn (ha) Tæng (ha) M−êng Sa Pa B¸t X¸t V¨n Bµn TX Lµo Cai Kh−¬ng Lµo Cai 4.790,4 3.110,0 1.246,9 182,1 215,0 36,4 Hoµng Su Yªn Minh Qu¶n B¹ VÞ Xuyªn XÝn MÇn Ph× Hµ Giang 397,0 2,0 50,0 105,0 150,0 90,0 Tam Phong S×n Hå M−êng TÌ Than Uyªn §−êng Thæ Lai Ch©u 1.775,0 685,0 572,0 52,0 159,0 307,0 Tæng (ha) 6.962,4 Nguån Së NN&PTNT – Chi côc L©m nghiÖp c¸c tØnh (2004) KÕt qu¶ ®iÒu tra cho thÊy, diÖn tÝch thèng kª ë b¶ng 1 ch−a ®−îc cËp nhËt ®Çy ®ñ so víi diÖn tÝch thùc tÕ, nguyªn nh©n: Th¶o qu¶ kh«ng ®−îc trång tËp trung, nªn khi b¸o c¸o chñ yÕu lµ −íc l−îng. MÆt kh¸c, diÖn tÝch trång Th¶o qu¶ l¹i th−êng xuyªn thay ®æi do nh÷ng n¨m gÇn ®©y gi¸ Th¶o qu¶ cao. Cô thÓ, huyÖn V¨n Bµn tØnh Lµo Cai tÝnh ®Õn 31/12/2003 lµ 935,0 ha, diÖn tÝch b¸o c¸o cña tØnh 182,1 ha. HuyÖn Qu¶n B¹ tØnh Hµ Giang b¸o c¸o thèng kª ngµy 5/12/2003 cã 50,0 ha, thùc tÕ ®Õn ngµy 13/5/2004 trªn toµn huyÖn cã 547,0 ha. TØnh Hµ Giang: MÊy n¨m gÇn ®©y ®Ó khuyÕn khÝch ph¸t triÓn Th¶o qu¶ nh»m xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo cho ®ång bµo c¸c d©n téc thiÓu sè vïng cao, tØnh cã chÝnh s¸ch hç trî 1.000.000 ®/ha trång míi. UBND HuyÖn Phong Thæ tØnh Lai Ch©u n¨m 2004 hç trî 300.000 ®/hé trång míi Th¶o qu¶. TØnh Lµo Cai: DiÖn tÝch trång th¶o qu¶ trong 3 n¨m 2001-2003 xÊp xØ b»ng tæng diÖn tÝch tõ n¨m 2000 trë vÒ tr−íc. Do diÖn tÝch ®· t¨ng qu¸ nhanh nªn tØnh Lµo Cai hiÖn nay cã chñ tr−¬ng ®i s©u vµo t×m biÖn ph¸p kü thuËt n©ng cao n¨ng suÊt, nh−ng thùc tÕ ch−a cã biÖn ph¸p kü thuËt nµo ®−îc triÓn khai. Qua ®ã cho thÊy viÖc qu¶n lý, theo dâi vµ cËp nhËt diÖn tÝch g©y trång ph¸t triÓn Th¶o qu¶ ë c¸c tØnh miÒn nói phÝa B¾c gÆp nhiÒu khã kh¨n do diÖn tÝch trång kh«ng tËp trung, ng−êi d©n tù ph¸t trång, kh«ng theo quy ho¹ch. MÆt kh¸c chÝnh s¸ch ®Çu t− ph¸t triÓn Th¶o qu¶ hiÖn nay ë c¸c tØnh nµy l¹i rÊt kh¸c nhau. 3.1.2. N¨ng suÊt B¶ng 2: N¨ng suÊt Th¶o qu¶ qua ®iÒu tra hé gia ®×nh TT N¨ng suÊt kh« Sè hé % % hîp lÖ 1 100-150 kg kh«/ha 24 20.9 25.3 4 >150-200 kg kh«/ha 11 9.6 11.6 5 >200-250 kg kh«/ha 13 11.3 13.7 6 >250-300 kg kh«/ha 9 7.8 9.5 7 >300-350 kg kh«/ha 7 6.1 7.4 8 >350-400 kg kh«/ha 9 7.8 9.5 9 >400-600 kg kh«/ha 8 7.0 8.4 10 Tæng sè 95 82.6 100.0 11 GÝa trÞ khuyÕt 20 17.4 12 Tæng sè 115 100.0 1
  3. Ghi chó: Gi¸ trÞ khuyÕt lµ nh÷ng phiÕu pháng vÊn c¸c c¸n bé Së, Phßng NN&PTNT huyÖn vµ mét sè hé trång Th¶o qu¶ nh−ng ch−a cho qu¶. KÕt qu¶ ®iÒu tra hé gia ®×nh cho thÊy (kh«ng tÝnh gi¸ trÞ khuyÕt), n¨ng suÊt tr¶i dµi tõ 50 – 600 kg kh«/ha (b¶ng 2) trong ®ã: - TËp trung nhiÒu nhÊt tõ 50-300 kg kh«/ha. - §Æc biÖt 9 hé cã n¨ng suÊt >350-400 kg kh«/ha, 8 hé cã n¨ng suÊt >400-600 kg kh«/ha. - N¨ng suÊt trung b×nh kho¶ng 220 kg kh«/ha 3.1.3. S¶n l−îng TØnh Lµo Cai hiÖn cã 4.790,4 ha (n¨m 2004) trong ®ã diÖn tÝch ®ang cho thu ho¹ch lµ 4.143,7 ha n¨ng suÊt b×nh qu©n cho tõ 8-10 t¹ t−¬i/ha, n¨m 2004 s¶n l−îng 37.293,3 tÊn t−¬i/n¨m t−¬ng ®−¬ng 9.323,3 tÊn kh«/n¨m. N¨m 2004 s¶n l−îng Th¶o qu¶ cña tØnh Lai Ch©u 389 tÊn kh«/n¨m. TØnh Hµ Giang hiÖn nay ch−a cã sè liÖu thèng kª ®Çy ®ñ s¶n l−îng Th¶o qu¶ trªn toµn tØnh. 3.1.4. Tiªu thô vµ gi¸ c¶ MÊy n¨m gÇn ®©y Th¶o qu¶ ®−îc gi¸, nguån tiªu thô chñ yÕu lµ thÞ tr−êng xuÊt khÈu sang Trung Quèc qua con ®−êng tiÓu ng¹ch. ChÝnh v× vËy mµ gi¸ Th¶o qu¶ mÊy n¨m qua (2001- 2004) biÕn ®éng rÊt lín, n¨m 2002-2004 dao ®éng trung b×nh trong kho¶ng 40.000®-60.000®/kg kh«, ®Æc biÖt n¨m 2001 gi¸ lªn tíi 150.000 ®/kg kh«. 3.1.5. Vai trß cña Th¶o qu¶ trong kinh tÕ hé gia ®×nh ë vïng cao, so s¸nh víi c¸c nguån thu kh¸c B¶ng 3. Thu nhËp cña hé gia ®×nh do Th¶o qu¶ mang l¹i TT Kho¶ng thu nhËp cña hé gia ®×nh Sè hé % DiÖn tÝch (ha) 1 Thu nhËp cña hé gia ®×nh < 5 triÖu ®ång 44 38.3 0,5 5 triÖu ®ång ≤ Thu nhËp
  4. 3.2. §iÒu kiÖn khÝ hËu, ®Êt ®ai khu vùc trång Th¶o qu¶ 3.2.1. §iÒu kiÖn khÝ hËu KÕt qu¶ thu thËp ®iÒu kiÖn khÝ hËu ë Tr¹m khÝ t−îng thuû v¨n Sa Pa tõ n¨m 2001 ®Õn n¨m 2003 cho thÊy: Khu vùc trång Th¶o qu¶ mïa hÌ cã khÝ hËu ¸ nhiÖt ®íi, mïa ®«ng cã khÝ hËu «n ®íi. NhiÖt ®é trung b×nh n¨m 15,50C. L−îng m−a trung b×nh hµng n¨m cao (2327.1 mm/n¨m). §é Èm trung b×nh c¸c th¸ng trong n¨m cao, kho¶ng 87%. Sè giê n¾ng nh×n chung thÊp, trung b×nh 3,93 giê/ngµy. §ªm vµ s¸ng th−êng xuyªn cã s−¬ng mï. Ngoµi ra cã n¨m vµo mïa ®«ng: th¸ng 11,12 vµ th¸ng 1 n¬i trång Th¶o qu¶ cã b¨ng vµ m−a tuyÕt. Tãm l¹i: Qua sè liÖu trªn cho thÊy Th¶o qu¶ cho hoa kÕt qu¶, sinh tr−ëng vµ ph¸t triÓn thÝch hîp ë nh÷ng n¬i cã ®iÒu kiÖn khÝ hËu m¸t, l¹nh quanh n¨m, cã l−îng m−a vµ ®é Èm kh«ng khÝ cao, lµ c©y chÞu ®−îc gi¸ rÐt. 3.2.2. §Æc ®iÓm ®Êt trång Th¶o qu¶ B¶ng 4: KÕt qu¶ ph©n tÝch mét sè tÝnh chÊt chñ yÕu cña ®Êt n¬i trång Th¶o qu¶ §é s©u Dung DÔ tiªu TT §é pH Mïn C/N §¹m Lo¹i lÊy mÉu Träng (mg/100g ®Êt) PD Èm (%) KCl % % ®Êt (g/cm3) (cm) P2O5 K2O 1 0-10 47.76 0.766 3.61 12.23 13.32 0.532 0.022 15.06 §Êt mïn 20-40 44.29 0.883 4.16 3.81 11.09 0.199 0.002 4.82 vµng nh¹t 2 0-10 46.91 0.819 3.85 5.19 11.56 0.260 0.011 10.24 trªn nói cao 20-40 47.89 0.882 4.13 4.17 11.59 0.208 0.006 7.23 ®¸ mÑ 3 0-10 44.00 0.898 4.07 4.50 14.77 0.177 0.015 7.23 Granitnai 20-40 38.86 1.221 3.94 4.46 17.06 0.152 0.009 11.45 4 0-10 43.17 1.121 3.84 5.16 11.47 0.261 0.089 4.22 20-40 35.14 1.204 3.98 2.39 10.09 0.137 0.089 16.27 §Êt ®á vµng 5 0-10 57.52 1.024 3.66 5.70 12.14 0.272 0.071 7.83 trªn ®¸ 20-40 54.70 1.034 3.90 4.25 11.84 0.208 0.042 6.63 macma axit 6 0-10 46.49 0.853 3.68 9.18 12.15 0.438 0.026 4.82 20-40 56.22 0.890 3.98 5.34 12.41 0.249 0.005 8.44 7 0-10 36.99 0.996 4.25 3.89 8.24 0.274 0.026 7.83 20-40 32.16 1.181 4.27 2.13 10.66 0.116 0.180 6.63 8 0-10 52.21 0.910 3.96 5.79 9.75 0.344 0.023 10.24 §Êt mïn 20-40 50.62 0.972 4.23 3.95 10.83 0.211 0.007 7.83 vµng nh¹t 9 0-10 51.64 1.079 4.61 4.98 11.78 0.245 0.013 6.03 trªn nói cao 20-40 41.05 1.185 4.71 1.79 9.19 0.113 0.002 4.82 ®¸ mÑ 10 0-10 55.53 1.010 4.07 5.10 10.50 0.281 0.042 5.42 Granit 20-40 38.53 1.141 4.33 2.26 9.99 0.132 0.016 4.22 11 0-10 59.63 0.595 4.09 29.29 16.83 1.009 0.044 29.26 20-40 52.90 0.981 4.18 8.39 13.33 0.365 0.014 7.83 12 0-10 56.98 0.885 3.70 5.06 11.23 0.261 0.028 6.63 20-40 41.37 1.117 3.86 3.11 11.12 0.162 0.025 4.22 §Êt mïn 13 0-10 55.99 0.673 3.88 8.20 12.70 0.375 0.010 8.44 vµng ®á trªn ®¸ macma 20-40 53.70 0.998 3.99 4.06 13.57 0.174 0.014 3.62 axit 14 0-10 36.76 1.140 3.77 3.66 15.08 0.141 0.011 4.82 20-40 25.53 1.404 4.13 1.71 12.82 0.007 0.027 3.03 B¶ng 4 lµ kÕt qu¶ ph©n tÝch 28 mÉu ®Êt cña 14 phÉu diÖn cho thÊy: * TÝnh chÊt vËt lý §é Èm ®Êt: n¬i trång Th¶o qu¶ cã ®é Èm trung b×nh ®Õn cao cô thÓ: + TÇng ®Êt mÆt (tÇng1) phÉu diÖn 11 cã ®é Èm cao nhÊt lµ 59,63%, phÉu diÖn 14 cã ®é Èm thÊp nhÊt 36,76%. + TÇng thø 2 phÉu diÖn 6 cã ®é Èm ®Êt cao nhÊt 56,22%, phÉu diÖn 14 cã ®é Èm ®Êt thÊp nhÊt 25,53%. 3
  5. KÕt qu¶ x¸c ®Þnh dung träng ë c¸c OTC cho thÊy ®Êt n¬i trång Th¶o qu¶ nh×n chung t¬i xèp, thÊm n−íc nhanh tho¸t n−íc tèt. TÇng 1 phÇn lín cã dung träng nhá h¬n 1 (9/14 phÉu diÖn) vµ ®Òu thÊp h¬n tÇng thø 2. §Êt trång Th¶o qu¶ cã tû lÖ cÊp h¹t tõ 2-0,02 mm chiÕm tû lÖ rÊt cao, thÊp nhÊt phÉu diÖn 10 còng cã tû lÖ >44%. ChÝnh v× vËy mµ kÕt qu¶ ph©n tÝch tû lÖ sÐt cã cÊp h¹t < 0,002 mm rÊt thÊp. Nh− vËy ®Êt trång Th¶o qu¶ cã thµnh phÇn c¬ giíi c¸t pha - thÞt trung b×nh lo¹i ®Êt mïn vµng nh¹t vµ mïn vµng ®á ®¸ mÑ Granitnai, macma axit. * TÝnh chÊt ho¸ häc Nh×n chung ®Êt n¬i trång Th¶o qu¶ chua, ®é chua thuû ph©n cao, ®é chua trao ®æi thÊp. GiÇu ®¹m vµ kali nh−ng nghÌo l©n. Hµm l−îng mïn nhiÒu, cao nhÊt phÉu diÖn 11, thÊp nhÊt phÉu diÖn 14. 3.3. ¶nh h−ëng cña tÇng c©y cao ®Õn n¨ng suÊt Th¶o qu¶ 3. 3.1. §é tµn che n¬i trång Th¶o qu¶ 3.3.1.1. §iÒu tra ngoµi thùc ®Þa vÒ ¶nh h−ëng cña ®é tµn che ®Õn n¨ng suÊt Th¶o qu¶ B¶ng 5: Sè qu¶ trung b×nh trong bôi Th¶o qu¶ t−¬ng øng víi c¸c ®é tµn che TT Sè bôi ®iÒu Sè qu¶ trung b×nh §é tµn che tra trong bôi 1 0,4 133 92,3 2 0,5 263 132,5 3 0,6 167 115,7 4 0,7 101 58,6 Tæng sè 664 Sè qu¶ trung b×nh/khãm (tÝnh cho 664 109 khãm) Sö dông ph−¬ng ph¸p kiÓm ®Þnh Kruskal-Wallis so s¸nh cho kÕt qu¶ møc ý nghÜa (x¸c suÊt) = 0,000 0,4-0,5 36 31.3 35.3 >0,5-0,6 45 39.1 44.1 >0,6-0,7 14 12.2 13.7 >0,7-0,8 2 1.7 2.0 Tæng sè hé biÕt 102 88.7 100.0 Sè hé kh«ng biÕt 13 11.3 Tæng sè hé §T 115 100.0 KÕt qu¶ ®iÒu tra cho thÊy 88.7% sè hé gia ®×nh cã kinh nghiÖm gi÷ l¹i c©y gç rõng gióp che bãng cho Th¶o qu¶, nh−ng ®é tµn che ®−îc c¸c hé gia ®×nh nµy lùa chän cã biªn ®é rÊt lín 0,3 – 0,8. So s¸nh víi kÕt qu¶ ®o ®Õm ngoµi thùc ®Þa cho thÊy sè hé gia ®×nh ®−îc hái cã kinh nghiÖm lùa chän ®é tµn che phï hîp víi c©y Th¶o qu¶ kh«ng ®−îc cao chØ chiÕm 39,1% ë ®é tµn che 0,5-0,6. 3.3.2. ¶nh h−ëng cña chiÒu cao d−íi cµnh tÇng c©y gç (HDC) ®Õn n¨ng suÊt Th¶o qu¶ B¶ng 7: Sè qu¶ trung b×nh trong bôi Th¶o qu¶ t−¬ng øng víi HDC TT ChiÒu cao d−íi cµnh trung b×nh trong Sè bôi ®iÒu Sè qu¶ trung b×nh trong OTC (m) tra bôi 4≤ Hdc
  6. 7≤ Hdc
  7. Nhãm ®iÒu tra ®· tiÕn hµnh lËp 2 OTC ®iÓn h×nh trªn diÖn tÝch trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng trång Tèng qu¸ sñ, kÕt qu¶ cho ë c¸c b¶ng sau: B¶ng 10: Mét sè ®Æc ®iÓm rõng trång Tèng qu¸ sñ vµ ®iÒu kiÖn n¬i trång Th¶o qu¶ ë ThÞ trÊn Sa Pa – Lµo Cai TT ChØ tiªu OTC 1 OTC 2 1 §é cao n¬i trång so víi mÆt n−íc biÓn 1686 m 1598 m 2 N¨m trång rõng Tèng qu¸ sñ 1980 1980 3 D1.3 trung b×nh c©y Tèng qu¸ sñ 15,7 cm 17,1 cm 4 HDC trung b×nh c©y Tèng qu¸ sñ 7,0 m 7,7 m 5 §é tµn che 0,6 0,6 6 MËt ®é hiÖn t¹i c©y Tèng qu¸ sñ 2258 c©y/ha 2188 c©y/ha B¶ng trªn cho biÕt Th¶o qu¶ ®−îc trång trªn vïng nói cao, d−íi t¸n rõng trång loµi c©y cã t¸c dông b¶o vÖ vµ c¶i t¹o ®Êt, cã ®é tµn che t−¬ng ®èi cao, nh−ng ph¶i cã ®é tho¸ng d−íi t¸n rõng. B¶ng 11: Mét sè chØ tiªu ®iÒu tra ®o ®Õm Th¶o qu¶ trång d−íi t¸n rõng trång Tèng qu¸ sñ TT ChØ tiªu Gi¸ trÞ 1 N¨m trång Th¶o qu¶ 1996 2 MËt ®é hiÖn t¹i (bôi/ha) 2000 3 Sè n¨m cho thu ho¹ch 3 n¨m 4 Sè c©y trung b×nh trong mét bôi 12 c©y 5 ChiÒu cao vót ngän trung b×nh cña bôi 2,6 m 6 §−êng kÝnh gèc trung b×nh cña c¸c c©y trong bôi 3.0 cm 7 §−êng kÝnh t¸n trung b×nh cña bôi 2,9 m 8 Sè chïm qu¶ trung b×nh cã trong bôi 16 chïm 9 Sè qu¶ trung b×nh cña bôi 178 qu¶ 10 N¨ng suÊt/bôi 1,78 kg qu¶ t−¬i/bôi 11 S¶n l−îng/ha (t−¬i) 3560 kg qu¶ t−¬i/ha 12 S¶n l−îng/ha (kh«) 890 kg qu¶ kh«/ha 13 Thµnh tiÒn (50.000 ®/kg kh«) 44.500.000 ®/ha Ghi chó: Gi¸ trung b×nh n¨m 2004 kho¶ng 50.000 ®/kg kh«. MËt ®é hiÖn t¹i lµ h¬i dµy (b¶ng 11), thÓ hiÖn ®−êng kÝnh t¸n trung b×nh cña bôi (2,9 m) ®· v−ît qu¸ xa kho¶ng c¸ch c¸c bôi (2,2m) mµ ®©y míi lµ n¨m thø 7 tÝnh tõ thêi ®iÓm trång. N¨ng suÊt hiÖn t¹i cao dÉn ®Õn thu nhËp tõ viÖc trång Th¶o qu¶ mang l¹i hiÖu qu¶ cao cho hé trång rõng (44.500.000 ®/ha), ®iÒu ®ã cho thÊy Th¶o qu¶ trång ®−îc d−íi t¸n rõng trång. 3.6. HiÖu qu¶ trång Th¶o qu¶, so s¸nh hiÖu qu¶ trång d−íi t¸n rõng tù nhiªn víi trång d−íi t¸n rõng trång 3.6.1. HiÖu qu¶ trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng tù nhiªn KÕt qu¶ ®iÒu tra suÊt ®Çu t− cho 1 ha Th¶o qu¶ trång d−íi t¸n rõng tù nhiªn cho thÊy: - 100% sè hé ®−îc hái kh«ng ®Çu t− ph©n bãn cho Th¶o qu¶. Sè lÇn ch¨m sãc hµng n¨m th−êng 1 lÇn/n¨m, chØ ph¸t cá d¹i, d©y leo vµ chÆt bá c©y Th¶o qu¶ giµ, kh«ng vun xíi gèc, nªn chi phÝ Ýt kho¶ng 16 c«ng/ha/n¨m. - Toµn bé c¸c hé ®Òu sÊy Th¶o qu¶ t−¬i trong rõng, chi phÝ kho¶ng 21 c«ng/ha gåm: KiÕm cñi 5 c«ng, Khai th¸c Th¶o qu¶ t−¬i 5 c«ng, SÊy 8 c«ng, VËn chuyÓn Th¶o qu¶ kh« tõ rõng vÒ ®Õn nhµ 3 c«ng. - Nh− vËy, tæng ®Çu t− cho 1 ha Th¶o qu¶ trång d−íi t¸n rõng tù nhiªn trong 1 n¨m vµo thêi gian cho qu¶ kho¶ng: 37 c«ng x 30.000 ®/c«ng = 1.110.000 ®/ha/n¨m. HiÖu qu¶ cña 1 ha Th¶o qu¶ trång d−íi t¸n rõng tù nhiªn trong 1 n¨m vµo thêi gian cho qu¶ lµ: - 1 ha Th¶o qu¶ cho n¨ng suÊt trung b×nh kho¶ng 220 kg kh«/ha (môc 3.1.2). Gi¸ b¸n tÝnh trong 3 n¨m 2002, 2003, 2004 trung b×nh lµ 50.000 ®/kg kh«, thµnh tiÒn 220 kg kh«/ha x 50.000 ®/kg = 11.000.000 ®/ha/n¨m. 6
  8. - HiÖu qu¶ = tæng thu/n¨m – tæng ®Çu t−/n¨m = 11.000.000 ®/ha/n¨m - 1.110.000 ®/ha/n¨m = 9.890.000 ®/ha/n¨m. 3.6.2. HiÖu qu¶ trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng trång Qua ®iÒu tra hé gia ®×nh cho biÕt suÊt ®Çu t− cho 1 ha Th¶o qu¶ trång d−íi t¸n rõng trång cao gÊp 3 lÇn d−íi t¸n rõng tù nhiªn t−¬ng ®−¬ng 3.300.000 ®/ha/n¨m. Hé còng kh«ng bãn ph©n, ®Çu t− cao h¬n do hé th−êng xuyªn ch¨m sãc, thêi gian Th¶o qu¶ chÝn ph¶i b¶o vÖ céng víi c«ng khai th¸c, sÊy vµ vËn chuyÓn Th¶o qu¶ kh« vÒ nhµ. Nh− vËy, hiÖu qu¶ trång 1 ha Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng trång trong 1 n¨m vµo thêi gian cho qu¶ lµ: 44.500.000 ®/ha/n¨m (b¶ng 11) - 3.300.000 ®/ha/n¨m = 41.200.000 ®/ha/n¨m. Nh− vËy hiÖu qu¶ kinh tÕ trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng trång cao h¬n trång d−íi t¸n rõng tù nhiªn. 3.6.3. So s¸nh hiÖu qu¶ trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng trång Tèng qu¸ sñ víi trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng tù nhiªn HiÖn nay chØ cã Th¶o qu¶ trång d−íi t¸n rõng trång Tèng qu¸ sñ ë huyÖn Sa Pa, nªn ®Ò tµi chØ so s¸nh Th¶o qu¶ trång d−íi 2 tr¹ng th¸i rõng ë huyÖn Sa Pa nh»m lo¹i trõ c¸c nh©n tè hoµn c¶nh kh«ng ®ång nhÊt. B¶ng 12: Sè liÖu thèng kª vÒ sè qu¶ trong bôi ë rõng trång vµ rõng tù nhiªn Sè qu¶ trung b×nh trong MËt ®é trång TT Tr¹ng th¸i rõng Tæng sè bôi bôi (khãm/ha) Trång d−íi t¸n rõng tù 980 khãm/ha 1 103 73 nhiªn 2 Trång d−íi t¸n rõng 63 178 2000 khãm/ha trång Tæng sè bôi (®−îc ®iÒu 166 tra) So s¸nh b»ng tiªu chuÈn Mann-Whitney cho kÕt qu¶ x¸c suÊt Z = - 5,757 < 0,05 cã nghÜa n¨ng suÊt Th¶o qu¶ trång trong rõng tù nhiªn vµ rõng trång kh¸c nhau râ rÖt, b¶ng 12 cho thÊy n¨ng suÊt d−íi t¸n rõng trång cao h¬n. * Nguyªn nh©n b−íc ®Çu ®−îc ®¸nh gi¸: - N¨ng suÊt Th¶o qu¶ trång d−íi t¸n rõng trång thuéc nh÷ng n¨m ®Çu cho qu¶ (n¨m thø 3 cho qu¶) - §é tµn che vµ chiÒu cao d−íi cµnh rõng trång Tèng qu¸ sñ phï hîp víi ®Æc tÝnh sinh th¸i cña c©y Th¶o qu¶. - Hé gia ®×nh th−êng xuyªn ch¨m sãc Th¶o qu¶ kh«ng ®Ó cho d©y leo, cá d¹i c¹nh tranh víi c©y Th¶o qu¶. MËt ®é Th¶o qu¶ trång d−íi t¸n rõng trång hiÖn t¹i (2000 khãm/ha) cao h¬n rÊt nhiÒu so víi mËt ®é Th¶o qu¶ trång trong rõng tù nhiªn (980 khãm/ha). 3.7. C¸c biÖn ph¸p kü thuËt trång Th¶o qu¶ 3.7.1. Kü thuËt trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng tù nhiªn 3.7.1.1. N¬i trång §iÒu tra pháng vÊn 115 hé vÒ n¬i trång Th¶o qu¶ cho kÕt qu¶: 100% sè hé ®−îc hái ®Òu cho biÕt n¬i trång lµ n¬i cã ®Êt tèt Èm, khÝ hËu Èm m¸t quanh n¨m vµ cã tÇng c©y gç che bãng nh−ng ph¶i cã ®é tho¸ng d−íi t¸n rõng. 3.7.1.2. Kü thuËt t¹o gièng: KÕt qu¶ ®iÒu tra cho thÊy cã hai biÖn ph¸p t¹o gièng Th¶o qu¶. a. T¹o gièng b»ng th©n ngÇm: Gièng b»ng th©n ngÇm gåm 2 phÇn - PhÇn th©n khÝ sinh: lµ phÇn trªn mÆt ®Êt mang bÑ l¸ vµ l¸, kh«ng cã m¾t mÇm. - PhÇn th©n ngÇm: lµ phÇn d−íi mÆt ®Êt mang m¾t mÇm vµ lµ n¬i cho hoa kÕt qu¶. C©y cã tuæi ®−îc chän ®Ó lµm gièng b»ng th©n ngÇm tèt nhÊt tõ 6-9 th¸ng tuæi (chiÕm cao nhÊt 60,9% sè hé ®−îc hái), hoÆc trªn 9-12 th¸ng tuæi, chon ë bôi ®· cho qu¶, qu¶ to ®Òu n¨ng 7
  9. suÊt cao vµ æn ®Þnh. Thêi ®iÓm t¸ch gièng kÐo dµi tõ th¸ng 1 ®Õn th¸ng 9 chiÕm 91,3% sè hé gia ®×nh ®−îc hái. Tiªu chuÈn gièng b»ng th©n ngÇm ®em trång: ChiÒu cao 60-80cm mçi gièng cã tõ 2 m¾t mÇm trë lªn. b. Kü thuËt t¹o gièng b»ng c©y con gieo tõ h¹t Bôi th−êng xuyªn sai qu¶, qu¶ to ®Òu ®−îc c¸c hé chän lµm gièng. Thu h¸i gièng vµo th¸ng 10 vµ th¸ng 11. V−ên −¬m ®−îc hé gia ®×nh lµm ngay trong rõng, lµm ®Êt v−ên −¬m tr−íc khi thu h¸i qu¶ gièng. Kü thuËt lµm ®Êt v−ên −¬m: d·y ph¸t dän cá d¹i, cuèc xíi ®Êt t¹o thµnh luèng cã chiÒu réng 1,0-1,2m, chiÒu dµi luèng tuú thuéc sè l−îng h¹t gieo vµ ®Þa h×nh, chiÒu réng r·nh luèng 35- 40cm, chiÒu cao luèng kho¶ng 15-20cm. Chän n¬i gieo −¬m cã ®é tµn che kho¶ng 0,4-0,6. Khi qu¶ gièng chÝn giµ hé gia ®×nh thu h¸i t¸ch vá qu¶, trµ s¸t cho s¹ch líp ¸o x¬ cña h¹t vµ th−êng gieo ngay cù ly gieo h¹t kho¶ng 10x10cm, c¸c hé ®Òu kh«ng xö lý h¹t gièng tr−íc khi gieo. Kü thuËt gieo: r¾c h¹t ®Òu trªn luèng sau ®ã dïng ®Êt nhá r¾c lªn trªn líp h¹t sao cho võa ®ñ lÊp kÝn h¹t gièng råi dïng bµn tay dËn nhÑ ®Òu trªn mÆt luèng. Ch¨m sãc: C¸c hé gia ®×nh ®Òu kh«ng bãn ph©n trong thêi gian gieo −¬m, chØ nhÆt l¸ r¬i cµnh rông trªn luèng gióp cho h¹t n¶y mÇm, c¸c hé hÇu nh− kh«ng ch¨m sãc kh«ng lµm cá ph¸ v¸ng cho c©y gièng. C©y con ®em trång th−êng cã tuæi kho¶ng 12-24 th¸ng, tuæi nµy ®−îc 94,8% sè hé ®−îc hái lùa chän. ChiÒu cao c©y con khi trång tèi thiÓu ≥ 40 cm,, c©y to mËp khoÎ, kh«ng bÞ s©u bÖnh. Qua kinh nghiÖm c¸c hé trång Th¶o qu¶ cho biÕt c©y gièng cã nguån gèc gieo tõ h¹t cã −u ®iÓm h¬n c©y trång b»ng th©n ngÇm vÒ n¨ng suÊt, tuæi thä,... chÝnh v× vËy hiÖn nay ng−êi d©n ®ang dÇn thay thÕ c©y gièng tõ th©n ngÇm sang c©y gièng tõ h¹t. H¹n chÕ lµ thêi gian b¾t ®Çu bãi qu¶ cña c©y gièng gieo tõ h¹t chËm h¬n kho¶ng 1-2 n¨m. 3.7.1.3. MËt ®é trång a. §iÒu tra ngoµi thùc ®Þa vÒ ¶nh h−ëng cña mËt ®é ®Õn n¨ng suÊt Th¶o qu¶ B¶ng 13: N¨ng suÊt Th¶o qu¶ vµ sè qu¶ trung b×nh trong bôi t−¬ng øng víi mËt ®é trång TT Sè bôi ®iÒu Sè qu¶ trung b×nh trong N¨ng suÊt (kg MËt ®é trång tra bôi kh«/ha) 1 2,5 m x 3 m (1333 63 56,8 189,3 k/ha) 2 3 m x 3 m (1111 170 112,1 311,4 k/ha) 3 3 m x 4 m (833 k/ha) 170 134,8 280,8 4 3,5 m x 4 m (714 196 104,0 185,7 k/ha) 5 4 x 4 m (625 k/ha) 65 98,9 154,5 Tæng sè 664 Sè qu¶ trung 109 b×nh/khãm (tÝnh cho 664 khãm) Ghi chó: Qua pháng vÊn vµ c©n thÝ ®iÓm: Trung b×nh 95-105 qu¶ t−¬i/kg; SÊy 10 kg t−¬i ®−îc tõ 2-3kg kh«. Sö dông ph−¬ng ph¸p kiÓm ®Þnh Kruskal-Wallis cho kÕt qu¶ møc ý nghÜa (x¸c suÊt) = 0,000
  10. 100% sè hé ®−îc hái ®Òu cho biÕt khi trång ph¶i ®Ó ®é tµn che cho c©y Th¶o qu¶, cÇn luçng ph¸t toµn diÖn d©y leo cá d¹i, chÆt bá c©y bôi. 3.7.1.5. KÝch th−íc hè trång Th¶o qu¶ B¶ng 14: KÝch th−íc hè trång Th¶o qu¶ ®−îc x¸c ®Þnh qua ®iÒu tra TT KÝch th−íc hè trång Sè hé % 1 10x10x10 cm 28 24.3 2 20x20x20 cm 76 66.1 3 30x30x30 cm 11 9.6 Tæng 115 100.0 B¶ng 14 cho biÕt cã 3 kÝch th−íc hè trång Th¶o qu¶ ®−îc c¸c hé gia ®×nh lùa chän trong ®ã: kÝch th−íc 20x20x20cm hoÆc 10x10x10cm ®−îc trång cho gièng gieo tõ h¹t. KÝch th−íc hè 30x30x30cm ®−îc trång cho gièng b»ng th©n ngÇm. B¶ng 14 cho thÊy hiÖn nay ®a sè c¸c hé lùa chän trång Th¶o qu¶ ®−îc gieo tõ h¹t (90,4% sè hé gia ®×nh ®−îc hái). 3.7.1.6. Thêi vô trång B¶ng 15: Kinh nghiÖm cña c¸c hé gia ®×nh trong viÖc x¸c ®Þnh thêi vô trång Th¶o qu¶ Thêi vô trång Sè hé ®−îc ®iÒu tra % Mïa xu©n 1-4 32 27.8 Mïa m−a 6-8 57 49.6 Th¸ng 9 - 12 26 22.6 Tæng sè 115 100.0 B¶ng 15 cho kÕt qu¶: thêi vô trång vµo mïa m−a (mïa hÌ) tõ th¸ng 6 ®Õn th¸ng 8 chiÕm nhiÒu nhÊt t−¬ng ®−¬ng 49,6% tæng sè hé ®−îc ®iÒu tra, do mïa m−a ë vïng nói cao th−êng m¸t, ®é Èm kh«ng khÝ vµ ®é Èm ®Êt cao thÝch hîp cho viÖc g©y trång Th¶o qu¶. Ngoµi ra cã thÓ trång vµo mïa xu©n nh−ng ph¶i tr¸nh nh÷ng ngµy gi¸ rÐt. 3.7.1.7. Kü thuËt trång Qua ®iÒu tra pháng vÊn c¸c hé cho biÕt: Trång b»ng c©y con gieo tõ h¹t: Dïng cuèc moi ®Êt t¹o hè cã kÝch th−íc kho¶ng 15x15x15cm ®ñ ®Ó ®Æt c©y con, ®Æt c©y th¼ng ®øng gi÷a hè, lÊp ®Êt dËm chÆt, kh«ng lÊp ®Êt s©u qu¸ cæ rÔ. Trång b»ng th©n ngÇm: Dïng cuèc moi ®Êt t¹o hè cã kÝch th−íc kho¶ng 20x20x20cm ®Æt c©y ®óng gi÷a hè, sau ®ã lÊp ®Êt ®Çy hè, lÊy ch©n dËm chÆt xung quanh gèc, chó ý kh«ng lÊp ®Êt s©u qu¸ cæ rÔ vµ kh«ng lµm tæn th−¬ng ®Õn m¾t mÇm. 3.7.1.8. Ch¨m sãc, bãn ph©n vµ s©u bÖnh h¹i 100% sè hé trång Th¶o qu¶ khi ®iÒu tra ®Òu cho biÕt hé kh«ng ®Çu t− bãn ph©n h÷u c¬ còng nh− v« c¬. MÆt kh¸c cho tíi nay hÇu nh− ch−a thÊy Th¶o qu¶ bÞ s©u bÖnh h¹i nªn ch−a cã hé gia ®×nh nµo ph¶i dïng ®Õn thuèc b¶o vÖ thùc vËt. Hµng n¨m c¸c hé cã ch¨m sãc, sè lÇn ch¨m sãc vµ thêi gian ch¨m sãc ®−îc ®−a ra ë b¶ng 16. B¶ng 16. Sè lÇn ch¨m sãc Th¶o qu¶ qua ®iÒu tra c¸c hé gia ®×nh TT Sè lÇn ch¨m sãc/n¨m Sè hé ®−îc ®iÒu tra % 1 1 lÇn/n¨m 47 40.9 2 2 lÇn/n¨m 41 35.7 3 3 lÇn/n¨m 13 11.3 4 4 lÇn/n¨m 7 6.1 5 5 lÇn/n¨m 7 6.1 6 Tæng 115 100.0 B¶ng 16 cho biÕt sè lÇn ch¨m sãc rõng trång Th¶o qu¶ hµng n¨m cña c¸c hé gia ®×nh rÊt Ýt cô thÓ: Trong tæng sè hé ®−îc ®iÒu tra cã 47 hé ch¨m sãc 1 lÇn/n¨m chiÕm 40,9%, thêi ®iÓm ch¨m sãc th−êng kÕt hîp cïng víi thêi gian thu ho¹ch qu¶ vµo th¸ng 9 ®Õn th¸ng 10. 9
  11. Sè hé ch¨m sãc 2 lÇn/n¨m cã 41 hé chiÕm 35,7%, ch¨m sãc lÇn 1 th−êng vµo th¸ng 2-4 tr−íc thêi gian ra hoa, lÇn 2 vµo th¸ng 9 -10 cïng víi thêi gian thu ho¹ch qu¶. Sè hé ch¨m sãc 3 lÇn/n¨m cã 13 hé chiÕm 11,3%. Nh− vËy sè lÇn ch¨m sãc Th¶o qu¶ hµng n¨m chñ yÕu tõ 1 ®Õn 3 lÇn/n¨m (87,9%) vµ qua ®iÒu tra cho thÊy khi c©y Th¶o qu¶ ph¸t triÓn m¹nh vµ ®· cho qu¶, cá d¹i Ýt x©m lÊn mçi n¨m ng−êi d©n chØ ph¸t dän cá d¹i, chÆt bá c©y Th¶o qu¶ giµ mét lÇn cïng víi thêi gian thu ho¹ch qu¶ th−êng vµo th¸ng 9-10. Kü thuËt ch¨m sãc: 100% sè hé ®−îc ®iÒu tra cho kÕt qu¶ ®Òu kh«ng vun xíi gèc, kü thuËt ch¨m sãc rÊt ®¬n gi¶n chØ ph¸t d©y leo bôi rËm vµ cá d¹i x©m lÊn xung quanh bôi Th¶o qu¶. Tõ sè lÇn ch¨m sãc, kü thuËt ch¨m sãc ph©n tÝch ë trªn cho thÊy c«ng ®Çu t− ch¨m sãc hµng n¨m cho Th¶o qu¶ rÊt Ýt, do ®ã chi phÝ ®Çu t− hµng n¨m kh«ng ®¸ng kÓ mµ chñ yÕu lµ nh÷ng ngµy c«ng khai th¸c vµ sÊy qu¶ trªn rõng. 3.7.1.9. Khai th¸c s¬ chÕ b¶o qu¶n Qu¶ b¾t ®Çu chÝn vµo th¸ng 8, th¸ng 9-10 khi vá qu¶ chuyÓn sang mÇu ®á thÉm, h¹t Th¶o qu¶ ®en cøng, qu¶ ch−a nøt tiÕn hµnh thu ho¹ch. NÕu thu h¸i chËm, qu¶ ®· bÞ nøt sÏ ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng h¹t. Khi thu h¸i c¸c hé ®Òu sÊy th¶o qu¶ ngay trong rõng b»ng cñi vµ sÊy c¶ chïm, thêi gian sÊy th−êng 2-3 ngµy liªn tôc ®−îc 1 mÎ, khi sÊy thÊy vá qu¶ cã mÇu x¸m ®en, nh¨n l¹i thµnh c¸c vÕt däc vµ cã mét líp phÊn tr¾ng phñ bªn ngoµi lµ qu¶ ®· kh«. Qu¶ kh« ®Ó nguéi råi cho vµo tói ni l«ng buéc chÆt ®Ó trªn g¸c bÕp hoÆc sµn nhµ n¬i kh« r¸o tr¸nh Èm mèc. 3.7.2. B−íc ®Çu nghiªn cøu kü thuËt trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng trång Tèng qu¸ sñ §iÒu kiÖn g©y trång §iÒu kiÖn g©y trång nh− khÝ hËu, ®é cao, ®é tµn che, chiÒu cao d−íi cµnh cña tÇng c©y che bãng ®· ®−îc hé gia ®×nh lùa chän vµ xö lý phï hîp víi ®Æc tÝnh sinh th¸i cña c©y Th¶o qu¶ nh−: ®é cao n¬i trång so víi mÆt n−íc biÓn kho¶ng 1600m, chiÒu cao d−íi cµnh trung b×nh c©y Tèng qu¸ sñ 7,4m, ®é tµn che 0,6. Kü thuËt t¹o gièng: Còng cã hai lo¹i gièng ®ã lµ c©y con ®−îc gieo tõ h¹t vµ c©y b»ng th©n ngÇm. Trång rõng B¶ng 17: KÕt qu¶ ®iÒu tra kü thuËt trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng trång Tèng qu¸ sñ TT ChØ tiªu Kü thuËt 1 MËt ®é trång 2000 c©y/ha 2 Xö lý thùc b× Ph¸t toµn diÖn (c©y bôi, d©y leo, cá d¹i) KÝch th−íc hè 3 20x20x20cm cho c©y tõ h¹t; 30x30x30cm cho c©y th©n ngÇm trång 4 Gièng trång C©y con tõ h¹t xen c©y b»ng th©n ngÇm 5 Thêi vô trång Th¸ng 6-8 vµ th¸ng 2,3 6 Kü thuËt trång T−¬ng tù nh− trång trong rõng tù nhiªn 3 n¨m ®Çu ch¨m sãc 2 - 3 lÇn/n¨m, n¨m thø 4 trë ®i ch¨m sãc chÝnh Ch¨m sãc hµng 1 lÇn/n¨m trïng vµo thêi gian thu ho¹ch qu¶ th¸ng 9-10. Kü thuËt: 7 n¨m ChÆt bá c©y Th¶o qu¶ giµ, ph¸t d©y leo cá d¹i. Thùc tÕ hé th−êng xuyªn ph¸t dän cá d¹i. 3.8. X©y dùng h−íng dÉn kü thuËt vµ ®Ò xuÊt më réng vïng trång 3.8.1. X©y dùng b¶n h−íng dÉn kü thuËt trång c©y Th¶o qu¶ H−íng dÉn kü thuËt nµy quy ®Þnh nh÷ng gi¶i ph¸p kü thuËt vÒ ®iÒu kiÖn g©y trång, nh©n gièng, trång, ch¨m sãc, qu¶n lý b¶o vÖ vµ khai th¸c Th¶o qu¶ nh»m t¹o s¶n phÈm n©ng cao thu nhËp cho ng−êi d©n vïng cao kÕt hîp víi qu¶n lý b¶o vÖ tµi nguyªn rõng bÒn v÷ng. 10
  12. 3.8.1.1. §iÒu kho¶n chung * Néi dung vµ môc tiªu H−íng dÉn kü thuËt nµy quy ®Þnh nh÷ng gi¶i ph¸p kü thuËt vÒ ®iÒu kiÖn g©y trång, nh©n gièng, trång, ch¨m sãc, qu¶n lý b¶o vÖ vµ khai th¸c Th¶o qu¶ nh»m t¹o s¶n phÈm n©ng cao thu nhËp cho ng−êi d©n vïng cao kÕt hîp víi qu¶n lý b¶o vÖ tµi nguyªn rõng bÒn v÷ng. * Ph¹m vi ¸p dông H−íng dÉn nµy ¸p dông cho trång c©y Th¶o qu¶ ë c¸c n¬i cã ®ñ ®iÒu kiÖn g©y trång (môc II) cho c¶ 2 ph−¬ng thøc lµ trång d−íi t¸n rõng tù nhiªn vµ trång d−íi t¸n rõng trång. * §èi t−îng ¸p dông H−íng dÉn kü thuËt nµy lµ c¬ së ®Ó x©y dùng quy ph¹m kü thuËt, ®Þnh møc kinh tÕ - kü thuËt, lËp kÕ ho¹ch s¶n xuÊt vµ qu¶n lý rõng trång Th¶o qu¶ cho c¸c c¸ nh©n, tËp thÓ cã trång c©y Th¶o qu¶. 3.8.1.2. §iÒu kiÖn g©y trång N¬i trång Th¶o qu¶ cã khÝ hËu m¸t, l¹nh quanh n¨m. NhiÖt ®é b×nh qu©n n¨m kho¶ng 14- 160C. L−îng m−a trung b×nh trªn 2000mm/n¨m. §é Èm kh«ng khÝ trung b×nh 80-90%. Sè giê n¾ng trung b×nh 3,9 giê/ngµy. §ªm vµ s¸ng th−êng xuyªn cã s−¬ng mï, nhÊt lµ vµo c¸c mïa ®«ng, xu©n vµ thu. §Êt trång Th¶o qu¶ tèt, nhiÒu mïn, giÇu ®¹m vµ Kali, ®é Èm ®Êt tõ trung b×nh ®Õn cao, thµnh phÇn c¬ giíi c¸t pha - thÞt trung b×nh, t¬i xèp, thÊm n−íc nhanh, tho¸t n−íc tèt. N¬i trång cã ®é cao so víi mÆt n−íc biÓn 700-2800m, thÝch hîp nhÊt tõ 1200-1700 m. §é tµn che cña tÇng c©y che bãng tõ 0,3-0,8 phï hîp nhÊt n»m trong kho¶ng 0,5-0,6. ChiÒu cao d−íi cµnh tÇng c©y che bãng cho Th¶o qu¶ thÝch hîp nhÊt n»m trong kho¶ng 7-10 m. NÕu trång d−íi t¸n rõng trång th× ngoµi nh÷ng ®iÒu kiÖn g©y trång trªn, loµi c©y che bãng nªn chän lµ loµi c©y cã t¸c dông c¶i t¹o ®Êt, ®Êt n¬i trång cßn mang tÝnh chÊt ®Êt rõng. 3.8.1.3. T¹o gièng: Cã hai c¸ch t¹o gièng: T¹o gièng b»ng th©n ngÇm vµ T¹o gièng b»ng c©y con gieo tõ h¹t. * T¹o gièng b»ng th©n ngÇm Tuæi c©y chän lµm gièng cã tuæi tõ 6-9 th¸ng, cã thÓ 9-12 th¸ng. Chän ë nh÷ng bôi ®· cho qu¶, n¨ng suÊt cao vµ æn ®Þnh. Thêi gian t¸ch gièng kÐo dµi tõ th¸ng 1 ®Õn th¸ng 9. Khi t¸ch gièng bé rÔ ®−îc ®Ó nguyªn, nÕu bé rÔ qu¸ dµi cã thÓ c¾t ng¾n bít vµ nªn trång ngay sau khi t¸ch gièng. NÕu ch−a trång ngay ph¶i gi©m c©y gièng trong ®Êt Èm, tèt nhÊt gi©m trong rõng trång Th¶o qu¶, nÕu gi©m ë ngoµi th× ph¶i lµm giµn che ë møc 0,7. Mçi c©y gièng ph¶i cã tõ 2 m¾t mÇm trë lªn, chiÒu dµi m¾t mÇm ≤ 5cm, m¾t mÇm vµ th©n c©y gièng ph¶i t−¬i sèng kh«ng bÞ dËp l¸t. NÕu c©y gièng qu¸ cao th× chÆt bá phÇn ngän ®Ó l¹i phÇn gèc lµm gièng cao kho¶ng 60 cm. * T¹o gièng b»ng c©y con gieo tõ h¹t Chïm qu¶ chän lµm gièng ph¶i lµ chïm sai qu¶, qu¶ to ®Òu. Thêi gian thu h¸i qu¶ lµm gièng vµo thêi ®iÓm qu¶ chÝn giµ th¸ng 10-11. V−ên −¬m nªn lµm ngay trong rõng trång Th¶o qu¶ n¬i cã ®iÒu kiÖn lËp ®Þa phï hîp víi sinh th¸i c©y Th¶o qu¶. NÕu gieo −¬m ngoµi rõng th× ph¶i lµm dµn che, ®é che phñ kho¶ng 70-80%, n¬i gieo −¬m cã nhiÖt ®é, ®é Èm, ®é cao nh− n¬i trång Th¶o qu¶. Kü thuËt lµm ®Êt v−ên −¬m: lµm s¹ch cá, cuèc líp ®Êt mÆt s©u kho¶ng 20cm, ®Ëp nhá t¹o thµnh luèng, chiÒu réng luèng gieo 1,0-1,2m, chiÒu dµi luèng tuú thuéc sè l−îng h¹t gieo vµ ®Þa h×nh, chiÒu réng r·nh luèng 35-40 cm, chiÒu cao luèng kho¶ng 15-20cm. Qu¶ gièng sau khi thu h¸i nÕu gieo ngay th× t¸ch bá vá qu¶ trµ s¸t cho s¹ch líp ¸o s¬ cña h¹t råi míi gieo. Xö lý h¹t gièng: Ng©m h¹t gièng trong n−íc Êm kho¶ng 400C (2 s«i 3 l¹nh) trong 8 giê, vít h¹t ra röa s¹ch cho vµo trong c¸t Èm ñ cho ®Õn khi thÊy h¹t nøt nanh ®em gieo lªn luèng ®· chuÈn bÞ s½n, h¹t gièng cã thÓ kh«ng cÇn ph¶i xö lý tr−íc khi gieo. NÕu ch−a gieo ngay th× nhÊt thiÕt ph¶i ñ c¶ qu¶ trong ®Êt Èm n¬i r©m m¸t tèt nhÊt lµ ë trong rõng trång Th¶o qu¶ th¸ng 2-3 n¨m sau mang ra t¸ch lÊy h¹t ®em gieo. 11
  13. Kü thuËt gieo: r¾c h¹t ®Òu trªn luèng sau ®ã dïng ®Êt nhá r¾c lªn trªn líp h¹t sao cho võa ®ñ lÊp kÝn h¹t gièng råi dïng tay dËn nhÑ ®Òu trªn mÆt luèng gióp cho h¹t gièng tiÕp xóc hoµn toµn víi ®Êt. MËt ®é gieo: NÕu trång b»ng c©y con rÔ trÇn mËt ®é gieo kho¶ng 10x10cm/h¹t. NÕu trång b»ng c©y con cã bÇu th× gieo dÇy víi sè l−îng 1 kg h¹t/m2, gieo ®Õn khi h¹t n¶y mÇm cao 1 cm ®em cÊy vµo bÇu. Ch¨m sãc: Th−êng xuyªn nhÆt l¸ r¬i cµnh rông kh«ng ®Ó c©y con bÞ chÌn Ðp, 15-20 ngµy lµm cá ph¸ v¸ng 1 lÇn, thêi tiÕt hanh kh« hµng ngµy ph¶i t−íi n−íc ®ñ Èm. §èi víi c©y con cã bÇu tr−íc khi trång 1-2 th¸ng tiÕn hµnh ®¶o bÇu c¾t ®øt c¸c rÔ c©y ¨n ra khái bÇu vµ ph©n lo¹i tèt xÊu riªng ®Ó cã biÖn ph¸p ch¨m sãc thÝch hîp. Tiªu chuÈn c©y con ®em trång: c©y con tõ 12-24 th¸ng, chiÒu cao tõ 30-60 cm, ®−êng kÝnh cæ rÔ 0,6-0,7cm cã 5-7 l¸, c©y kh«ng bÞ s©u bÖnh. 3.8.1.4. Trång rõng * Ph−¬ng thøc trång: Th¶o qu¶ cã thÓ trång theo 2 ph−¬ng thøc: Trång d−íi t¸n rõng tù nhiªn vµ trång d−íi t¸n rõng trång (loµi c©y cã t¸c dông c¶i t¹o ®Êt). * Xö lý thùc b× Ph¸t toµn bé th¶m t−¬i, c©y bôi, gi©y leo, bôi rËm d−íi t¸n rõng. B¨m nhá cµnh nh¸nh vµ th©n c©y r¶i ®Òu trªn mÆt ®Êt gióp chãng ph©n huû t¨ng ®é ph× cho ®Êt. DÉy ph¸t cá côc bé quanh hè trång ®−êng kÝnh réng 0,8-1,0 m. * §µo vµ lÊp hè Gièng trång b»ng th©n ngÇm vµ b»ng c©y con gieo tõ h¹t cã bÇu kÝch th−íc hè ®µo 30x30x30cm. Gièng trång b»ng c©y con rÔ trÇn ®µo hè cã kÝch th−íc 20x20x20cm. Khi ®µo hè ®Ó riªng líp ®Êt mÆt mét bªn ë phÝa trªn dèc, chÆt ®øt toµn bé rÔ c©y cã trong lßng hè. §µo lÊp hè tr−íc khi trång tõ 20-30 ngµy, lÊp xuèng hè toµn bé líp ®Êt mÆt ®· nhÆt hÕt rÔ c©y, sái, ®¸. LÊp xong ph¶i cao h¬n mÆt ®Êt tù nhiªn 2-3cm. * mËt ®é trång: mËt ®é thÝch hîp 1111 khãm(c©y)/ha (3 m x 3 m) * Thêi vô trång: Trång vµo mïa m−a (mïa hÌ) tõ th¸ng 6 ®Õn th¸ng 8, cã thÓ trång vµo mïa xu©n (th¸ng 2- 3) nh−ng ph¶i tr¸nh nh÷ng ngµy gi¸ rÐt. * kü thuËt trång - Trång b»ng th©n ngÇm Dïng cuèc moi ®Êt kh¬i réng lßng hè võa ®ñ ®Æt hom c©y. §Æt c©y ®óng gi÷a hè, nh−ng hom th©n ph¶i nghiªng 1 gãc 25-300 so víi mÆt ®Êt, lÊp ®Êt ®Çy hè, lÊy ch©n lÌn chÆt xung quanh gèc, chó ý kh«ng lÊp ®Êt s©u qu¸ cæ rÔ vµ kh«ng lµm tæn th−¬ng ®Õn m¾t mÇm. - Trång b»ng c©y con cã bÇu vµ c©y con rÔ trÇn + Víi c©y con cã bÇu: Dïng cuèc moi ®Êt kh¬i réng lßng hè võa ®ñ ®Æt bÇu c©y, chiÒu s©u lßng hè cao h¬n chiÒu cao tói bÇu 1 cm. R¹ch bá vá bÇu (nÕu vá bÇu b»ng nylon), ®Æt bÇu c©y th¼ng ®øng trong hè, lÊp ®Êt vµ lÌn chÆt. + Víi c©y con rÔ trÇn: Dïng cuèc moi ®Êt kh¬i réng lßng hè võa ®ñ ®Æt c©y con, ®Æt c©y th¼ng ®øng trong lßng hè, lÊp ®Êt vµ lÌn chÆt, kh«ng lÊp ®Êt s©u qu¸ cæ rÔ. * Ch¨m sãc Sau khi trång 2-3 th¸ng tiÕn hµnh ch¨m sãc vµ trång dÆm. C¸c n¨m sau ch¨m sãc 2-3 lÇn/n¨m. Thêi gian ch¨m sãc th¸ng 3,7,11 lÇn 1 tr−íc thêi ®iÓm ra hoa, lÇn cuèi trïng víi thêi ®iÓm thu ho¹ch qu¶ kÕt hîp chÆt bá c©y giµ. Kü thuËt ch¨m sãc: ph¸t bá d©y leo, bôi dËm vµ cá d¹i x©m lÊn, vun xíi ®Êt quanh khãm ®−êng kÝnh tuú thuéc vµo ®−êng kÝnh bôi. Sau mçi mïa thu ho¹ch bãn ph©n gµ, tro bÕp, ph©n chuång hoai vµ 100-200 gam NPK/bôi. * Phßng trõ s©u bÖnh Th¶o qu¶ rÊt Ýt bÞ s©u bÖnh h¹i, vá qu¶ chÝn cã mïi th¬m vÞ ngät nªn dÔ bÞ chuét ¨n. V× vËy cÇn thu h¸i qu¶ ®óng thêi vô. 12
  14. * Thu ho¹ch vµ s¬ chÕ b¶o qu¶n - Thu ho¹ch Gièng trång b»ng th©n ngÇm sau trång 2-3 n¨m b¾t ®Çu cho qu¶, gièng trång b»ng h¹t sau 3- 4 n¨m cho qu¶, tõ n¨m thø 5 trë ®i c©y cho nhiÒu qu¶. Vµo th¸ng 9-11 khi vá qu¶ chuyÓn sang mÇu ®á thÉm, qu¶ ch−a nøt tiÕn hµnh thu ho¹ch. NÕu thu h¸i chËm, qu¶ bÞ nøt sÏ ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng h¹t. - S¬ chÕ b¶o qu¶n: Cã hai ph−¬ng ph¸p s¬ chÕ b¶o qu¶n + Ph−¬ng ph¸p 1: Thu h¸i vÒ ®em ph¬i hoÆc sÊy ngay, trong thêi gian sÊy th−êng xuyªn ®¶o, nhiÖt ®é sÊy ph¶i phï hîp víi tõng giai ®o¹n sÊy. Th−êng sÊy tõ 2-3 ngµy liªn tôc ®−îc mét mÎ, khi nµo thÊy vá qu¶ cã mÇu x¸m ®en, nh¨n l¹i thµnh c¸c vÕt däc vµ cã mét líp phÊn tr¾ng phñ bªn ngoµi lµ qu¶ ®· kh«. + Ph−¬ng ph¸p 2: Thu h¸i qu¶ vÒ cho vµo n−íc s«i 2-3 phót råi vít ra r¶i ®Òu cho r¸o vá sau ®ã ®em ph¬i hay sÊy kh«, ph−¬ng ph¸p nµy tèn c«ng nh−ng gi÷ ®−îc mµu vá qu¶ t−¬i ®Ñp h¬n. Qu¶ kh« ®Ó nguéi cho vµo tói ni l«ng buéc chÆt ®Ó trªn g¸c bÕp hoÆc sµn nhµ n¬i kh« r¸o tr¸nh Èm mèc. Th¶o qu¶ cã tinh dÇu nãng cay nªn Ýt khi bÞ mèi mät. NÕu ch−a b¸n ngay mµ cÊt tr÷ l©u trong nhµ th× th−êng xuyªn ph¶i kiÓm tra khi ph¸t hiÖn thÊy Th¶o qu¶ Èm ph¶i mang ra ph¬i n¾ng ngay. 3.8.2. §Ò xuÊt më réng vïng trång Th¶o qu¶ Trªn c¬ së b¶n h−íng dÉn kü thuËt, nh÷ng ®Þa ph−¬ng lµ c¸c tØnh miÒn nói phÝa B¾c ngoµi c¸c tØnh ®Ò tµi ®iÒu tra nghiªn cøu nh÷ng tØnh kh¸c nh−: B¾c K¹n, Tuyªn Quang, Cao B»ng, Yªn B¸i, §iÖn Biªn, S¬n La cã ®iÒu kiÖn lËp ®Þa, khÝ hËu, ®Þa h×nh,… t−¬ng tù cã thÓ g©y trång thö nghiÖm, ®Æc biÖt chó träng x©y dùng m« h×nh thö nghiÖm trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng trång khi cho kÕt qu¶ tèt tiÕn hµnh nh©n réng. iv. KÕt luËn vμ khuyÕn nghÞ - MÊy n¨m gÇn ®©y diÖn tÝch trång Th¶o qu¶ ë c¸c tØnh miÒn nói phÝa B¾c t¨ng rÊt nhanh, viÖc qu¶n lý theo dâi vµ cËp nhËt diÖn tÝch gÆp nhiÒu khã kh¨n. ChÝnh s¸ch ®Çu t− ph¸t triÓn ë c¸c tØnh nµy hiÖn còng rÊt kh¸c nhau. - N¨ng suÊt trung b×nh kho¶ng 220 kg kh«/ha, Thu nhËp tõ c©y Th¶o qu¶ cao h¬n rÊt nhiÒu loµi c©y kh¸c ë ®Þa ph−¬ng. - Th¶o qu¶ thÝch hîp ë nh÷ng n¬i cã ®iÒu kiÖn khÝ hËu m¸t, l¹nh quanh n¨m, cã ®é Èm kh«ng khÝ cao. §Êt n¬i trång Th¶o qu¶ Èm, xèp, thÊm n−íc nhanh tho¸t n−íc tèt, nhiÒu mïn, giµu ®¹m vµ kali, thµnh phÇn c¬ giíi ®Êt c¸t pha - thÞt trung b×nh lo¹i ®Êt mïn vµng nh¹t vµ mïn vµng ®á. - §é tµn che n»m trong kho¶ng 0,5 - 0,6, chiÒu cao d−íi cµnh tÇng c©y che bãng n»m trong kho¶ng 7-10m, ®é cao n¬i trång Th¶o qu¶ so víi mÆt n−íc biÓn n»m trong kho¶ng 1200- 1700m, mËt ®é trång 1111 c©y(khãm)/ha (3 m x 3 m) cho n¨ng suÊt cao nhÊt. - D−íi t¸n rõng tù nhiªn Th¶o qu¶ trång tèt nh− nhau ë c¸c vÞ trÝ s−ên, ®Ønh vµ khe. - B−íc ®Çu nghiªn cøu cho thÊy Th¶o qu¶ trång ®−îc d−íi t¸n rõng trång (loµi c©y cã t¸c dông c¶i t¹o ®Êt), ch¨m sãc tèt cho n¨ng suÊt cao h¬n d−íi t¸n rõng tù nhiªn. - Gièng trång cã hai nguån gièng: gièng b»ng th©n ngÇm kÝch th−íc hè trång 30x30x30cm, gièng gieo tõ h¹t kÝch th−íc hè trång 20x20x20cm, gièng gieo tõ h¹t cã −u ®iÓm h¬n gièng b»ng th©n ngÇm. Thêi vô trång tèt nhÊt vµo mïa m−a tõ th¸ng 6 ®Õn th¸ng 8, ngoµi ra cã thÓ trång vµo mïa xu©n (th¸ng 2-3) nh−ng ph¶i tr¸nh nh÷ng ngµy gi¸ rÐt. - Sè lÇn ch¨m sãc/n¨m cña c¸c hé gia ®×nh lµ rÊt Ýt. Kü thuËt ch¨m sãc ®¬n gi¶n: chØ ph¸t d©y leo, cá d¹i, kh«ng vun xíi gèc vµ còng kh«ng bãn ph©n. - §Þa ®iÓm vµ diÖn tÝch trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng trång cßn qu¸ Ýt nªn ch−a ®ñ ®Ó ®−a ra nh÷ng kÕt luËn x¸c thùc, song c«ng tr×nh nµy b−íc ®Çu ®· nghiªn cøu trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng trång Tèng qu¸ sñ do hiÖn nay ch−a cã diÖn tÝch trång Th¶o qu¶ d−íi t¸n rõng trång loµi c©y kh¸c ®Ó cã ®èi chøng so s¸nh vµ ®¸nh gi¸. §Ó kh¶ng ®Þnh Th¶o qu¶ trång ®−îc d−íi t¸n rõng trång nh÷ng loµi c©y kh¸c, mËt ®é bao nhiªu? kü thuËt th©m canh t¨ng n¨ng suÊt ra sao nhãm thùc hiÖn ®Ò tµi kiÕn nghÞ cÇn x©y dùng c¸c m« h×nh thö nghiÖm 13
  15. th©m canh d−íi t¸n rõng trång cña c¸c loµi c©y ngoµi c©y Tèng qu¸ sñ ®Ó bæ sung hoµn thiÖn. Tμi liÖu tham kh¶o TiÕng ViÖt 1. NguyÔn Ngäc B×nh, Ph¹m §øc TuÊn - Trång c©y n«ng nghiÖp, d−îc liÖu vµ ®Æc s¶n d−íi t¸n rõng. NXBNN, Hµ Néi, 2000. 2. Côc ph¸t triÓn L©m nghiÖp - Kü thuËt trång mét sè loµi c©y ®Æc s¶n rõng. NXBNN, Hµ Néi, 2002. 3. Côc ph¸t triÓn L©m nghiÖp - Tµi liÖu tËp huÊn kü thuËt cho khuyÕn n«ng viªn x· miÒn nói. NXBNN, Hµ Néi, 2001. 4. Vâ V¨n Chi - Tõ ®iÓn c©y thuèc ViÖt nam. NXB Y häc. Hµ Néi, 1999. 5. TrÇn C«ng Kh¸nh - C©y thuèc d©n téc vµ vÊn ®Ò b¶o tån tri thøc b¶n ®Þa vÒ c¸ch sö dông c©y thuèc. T¹p chÝ d−îc häc sè 10/2000 trang 8,9. 6. §ç TÊt Lîi - Nh÷ng c©y thuèc vµ vÞ thuèc ViÖt Nam, NXB Khoa häc vµ kü thuËt, Hµ Néi,1999. 7. L· §×nh Mìi, NguyÔn ThÞ Thuû vµ Ph¹m V¨n ThÝnh - VÊn ®Ò nghiªn cøu vµ b¶o vÖ tµi nguyªn thùc vËt vµ sinh th¸i nói cao Sa Pa, Hµ Néi 1995 8. §oµn ThÞ Nhu - B¶o vÖ, khai th¸c nguån tµi nguyªn c©y thuèc thiªn nhiªn vµ ph¸t triÓn trång c©y thuèc trªn ®Êt rõng. T¹p chÝ l©m nghiÖp sè 8 n¨m 1982, trang 10-13. 9. Trung t©m KhuyÕn N«ng Lµo Cai – Kü thuËt nu«i trång mét sè c©y, con chÝnh ë Lµo Cai, 1998. 10. Phßng NN&PTNT huyÖn B¸t X¸t - Dù th¶o Mét sè gi¶i ph¸p trång c©y Th¶o qu¶ vµ quy tr×nh kü thuËt, 2002. 11. Së NN&PTNT Hµ Giang – H−íng dÉn kü thuËt trång ch¨m sãc c©y Th¶o qu¶, 2001(H−íng dÉn t¹m thêi). 12. NguyÔn TËp - B¶o vÖ nguån c©y thuèc thiªn nhiªn. T¹p chÝ L©m nghiÖp sè 9 n¨m 1990, trang 9,10. 13. Th¸i V¨n Trõng - Th¶m thùc vËt rõng ViÖt Nam. NXB Khoa häc vµ kü thuËt. Hµ Néi, 1970. 14. ViÖn Khoa häc L©m nghiÖp ViÖt Nam – Héi Th¶o T×nh h×nh s¶n xuÊt, chÕ biÕn vµ thÞ tr−êng L©m s¶n ngoµi gç ë ViÖt Nam, 3/2004. 15. ViÖn Khoa häc L©m nghiÖp ViÖt Nam – Tæng quan ngµnh L©m s¶n ngoµi gç cña ViÖt Nam, 6/2002. 16. NguyÔn Khanh V©n (chñ biªn), 2000 - C¸c biÓu ®å sinh khÝ hËu ViÖt Nam 17. ViÖn Quy ho¹ch thiÕt kÕ n«ng l©m nghiÖp, 1999 – Së NN&PTNT Lµo Cai – B¸o c¸o ph−¬ng ¸n ®iÒu tra loµi c©y QuÕ, Th¶o qu¶ tØnh Lµo Cai. 18. Uû ban nh©n d©n huyÖn Hoµng Su Ph× - Dù ¸n Ph¸t triÓn trång c©y Th¶o qu¶ huyÖn Hoµng Su Ph× tØnh Hµ Giang, 2001. TiÕng n−íc ngoµi 1. M.J. Balick and R. Mendelsohn - Assessing the economic value of traditional medicines from tropical rain forests. Advances in Economic Bo| Ta|ny 7, 1989. 2. J. H. de Beer - Non-wood forest products in Indochina, Mission report for FAO, March 1992. 3. FAO - Medicinal plants for forest conservation and health care. Rome, 1997. 4. H. Lecomte - Flore gÐnerale de l'Indochine. T.I-IV. Paris, 1907-1951. (TiÕng Ph¸p) 5. L.S. de Padua, R.H.M.J Lemmens - Plant Resources of South-East Asia. Bogor Indonesia, 1999 . No 12(1). 6. Charles M. Peter - Sustainable Harvest of Non-timber Plant Resources in Tropical Moist Forest - An Ecological Primer, The New York Botanical Garden,1998. 7. TiÒn TÝn Trung - B¶n th¶o bøc tranh mµu Trung Quèc. NXB ViÖn vÖ sinh dÞch tÔ nh©n d©n Trung Quèc, 1996 (TiÕng Trung Quèc). 14

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản