intTypePromotion=3

Phát triển tổ chức tài chính vi mô ở Việt Nam: Thực trạng và khuyến nghị

Chia sẻ: ViVatican2711 ViVatican2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:11

0
16
lượt xem
0
download

Phát triển tổ chức tài chính vi mô ở Việt Nam: Thực trạng và khuyến nghị

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết đã cho thấy được thực trạng, vai trò của các tổ chức tài chính vi mô ở Việt Nam, đã nêu lên những vấn đề tồn tại trong hoạt động của các tổ chức tài chính vi mô làm cơ sở cho những khuyến nghị thiết thực đối với các chủ thể tham gia trong quan hệ tài chính vi mô.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Phát triển tổ chức tài chính vi mô ở Việt Nam: Thực trạng và khuyến nghị

  1. TAÏP CHÍ KHOA HOÏC ÑAÏI HOÏC SAØI GOØN Soá 23 (48) - Thaùng 12/2016 Phát triển tổ chức tài chính vi mô ở Việt Nam: Thực trạng và khuyến nghị Development of microfinance institutions in Vietnam: Situation and recommendations TS. Võ Đức Toàn T Đại học Sài Gòn Vo Duc Toan, Ph.D., Saigon University Tóm tắt Phát triển tổ chức tài chính vi mô nói riêng và thị t ng tài chính vi mô nói chung có thể xem là một giải pháp quan trọ t o cô tác xóa đói, iảm nghèo và phát triển doanh nghiệp ở Việt Nam trong iai đoạn hiện nay. Bài viết đã cho thấy đ ợc thực trạng, vai trò của các tổ chức tài chính vi mô ở Việt Nam, đã êu lê hững vấ đề tồn tại trong hoạt động của các tổ chức tài chí h vi mô làm cơ sở cho những khuyến nghị thiết thực đối với các chủ thể tham gia trong quan hệ tài chí h vi mô, đồng th i các cơ qua chức ă cũ cần có những giải pháp đồng bộ nhằm phát triển các tổ chức tài chính vi mô từ đó tác độ đến an sinh xã hội, việc làm cho i hèo, i thu nhập thấp và â cao ă lực tài chính cho doanh nghiệp siêu nhỏ góp phầ làm tă t ởng kinh tế của Việt Nam trong th i gian tới. Từ khóa: tổ chức tài chính vi mô. Abstract Developing microfinance institutions in particular and microfinance market in general can be seen as an important solution for hunger eradication, poverty reduction and the development of enterprises in Vietnam in the current period. The article presents the practical status of microfinance institutions and their role in Vietnamese economy. By analyzing problems occurring in the operation of microfinance institutions, this article makes practical suggestions to those who attend microfinance relations, accompanied with synchronous solutions for the authorities to develop microfinance instituitions, which will positively affect social living quality, creating more jobs for people with lower income, improving financial capacity of micro enterprises, and contributing to the economic growth of Vietnam in the coming time. Keywords: microfinance organizatio. 1. Đặt vấn đề hỏ h sẽ óp phầ qua t ọ t o Thị t tài chí h vi mô là thị việc cải thiệ đ i số , tạo cô ă việc t cu cấp các dịch vụ tài chí h cơ làm cho xã hội, óp phầ đảm bảo t ật tự bả đáp ứ hu cầu chủ yếu của hữ xã hội và phát t iể ki h tế Việt Nam. Phát i thu hập thấp, i hèo và doa h t iể thị t tài chí h vi mô sẽ iúp hạ hiệp siêu hỏ, với hữ khoả cho vay chế phát t iể hì h thức tí dụ phí chí h 98
  2. thức ở Việt Nam, đây là hoạt độ ma Tổ chức tài chí h vi mô là một đị h hiều ủi o cho cả i cho vay và i chế chuyê cu cấp các dịch vụ sả phẩm đi vay, hiều đối t ợ t o xã hội đã lợi tài chí h vi mô bao ồm các khoả vay, dụ sự khó khă của i khác để cu tiết kiệm, bảo hiểm vi mô tới các đối t ợ cấp các khoả tí dụ với lãi suất ất cao là i thu hập thấp, i hèo và khô phù hợp với qui đị h của pháp luật doa h hiệp siêu hỏ. Tổ chức tài chính Việt Nam, ây a hiều hệ lụy cho xã hội vi mô có thể là các tổ chức phi chí h phủ, và ki h tế Việt Nam. Nói đế thị t tài tiết kiệm và hợp tác xã tí dụ , các tổ chí h vi mô chú ta khô thể bỏ qua chủ chức cô đoà , â hà thuộc sở hữu thể qua t ọ to việc kiế tạo thị hà ớc, â hà th ơ mại hoặc các t , đó là các tổ chức tài chí h vi mô, tổ chức phi â hà khác. Một tổ chức tuy hiê hiệ ay việc phát t iể các tổ tài chí h vi mô có thể hoạt độ khô chức ày cò ặp ất hiều khó khă và t ở theo lợi huậ h các â hà th ơ ại, đặc biết là các tổ chức tài chí h vi mô mai. Các tổ chức tài chí h vi mô có các đ ợc thà h lập theo Luật các tổ chức tí quy mô và mục đích hoạt độ khác hau, dụ 2010, qui mô và địa bà hoạt độ có thể cu cấp số l ợ thà h viê khách cò ất hạ chế, có thể ói cò quá hỏ bé hà khác hau,… Nhiều tổ chức tài chí h so với thị t tài chí h vi mô của Việt vi mô cò cu cấp các khoả cho vay và Nam hiệ ay. Chí h vì vậy, tác iả đã tiết kiệm, đào tạo về ki h doa h và các vấ chọ chủ đề là “Phát t iể tổ chức tài chí h đề về dịch vụ xã hội khác. vi mô ở Việt Nam: Thực t ạ và Khuyế Tại Việt Nam, theo khoả 5 Điều 4 hị” hằm ói lê tì h hì h hoạt độ của Luật tổ chức tí dụ số 47/2010. Tổ chức các tổ chức tài chí h vi mô ở Việt Nam tài chính vi mô là loại hì h tổ chức tí dụ t o th i ia qua và hữ khuyế hị chủ yếu thực hiệ một số hoạt độ â hằm phát t iể các tổ chức ày. hà hằm đáp ứ hu cầu của các cá 2. Tài chính vi mô ở Việt Nam nhân, hộ ia đì h có thu hập thấp và doa h 2.1. Những vấn đề cơ bản về tài chính hiệp siêu hỏ. Theo khoả 1 Điều 87 về vi mô loại hì h tổ chức tài chí h vi mô, thì Tổ - Khái niệm về tài chính vi mô chức tài chí h vi mô đ ợc thà h lập d ới Tài chí h vi mô là việc cấp cho i hì h thức cô ty t ách hiệm hữu hạ . thu hập thấp, i hèo và doa h - Đối tượng và sản phẩm của tài chính hiệp siêu hỏ các khoả vay hỏ hằm vi mô mục đích iúp họ cải thiệ cuộc số , tham Đối t ợ tài chí h vi mô h ớ đế là ia vào các hoạt độ sả xuất hoặc khởi i có thu hập thấp, i cậ hèo, tạo các hoạt độ ki h doa h. Tài chí h vi i hèo và doa h hiệp siêu hỏ khó mô th kèm theo các dịch vụ khác h hoặc khô đủ khả ă tiếp cậ uồ tí dụ , tiết kiệm, bảo hiểm, vì hữ vố từ các â hà th ơ mại bởi i thu hập thấp, i hèo và doa h hữ ào cả về tài sả thế chấp, tài sả hiệp siêu hỏ có hu cầu ất lớ đối với bảo đảm. Khách hà của tài chính vi mô là các sả phẩm tài chí h, h khó hoặc hữ i lao độ , tập t u chủ yếu là khô tiếp cậ đ ợc các đị h chế tài chí h phụ ữ, các đối t ợ buô bá hỏ, hộ ia ngân hàng. đì h ô thô , các cửa hàng buôn bán - Khái niệm về tổ chức tài chính vi mô ki h doa h hỏ,..., từ thà h thị đế ô 99
  3. thô , iúp họ có uồ vố để thực hiệ cộ đồ i hèo, doa h hiệp siêu các hoạt độ sả xuất ki h doa h, cải hỏ hằm iúp họ cải thiệ đ i số , phát thiệ và â cao chất l ợ cuộc số cho t iể ki h tế và đó óp cho xã hội. Mặc họ, thực hiệ chí h sách a si h xã hội. dù vố vay hỏ, khô lớ h các khoả Sả phẩm của tài chí h vi mô là các vay tại các â hà th ơ mại h lại khoả vay hỏ đế các đối t ợ khách có ý hĩa vô cù qua t ọ , bởi hữ hà là hộ ia đì h hèo, i có thu khoả vay ày đế đ ợc với họ đú th i hập thấp, phụ ữ, doa h hiệp siêu điểm cầ thiết hất, iúp họ khởi tạo sả hỏ,…, mà có thể khô cầ tài sả thế xuất ki h doa h, tạo dự tài sả , ổ đị h chấp. N oài a tài chí h vi mô cò cu chi tiêu và bảo vệ họ khỏi hèo đói. cấp các dịch vụ khác h : tiết kiệm, bảo Theo N uyễ Kim A h (2013) cho hiểm cu cấp theo hì h thức là các cá ằ : “Tài chí h vi mô là thà h tố và iữ hâ , các hóm tổ. vai t ò qua t ọ t o quá t ì h phát t iể 2.2. Vai trò của tài chính vi mô ki h tế xã hội khu vực ô thô . Về bả Tại Việt Nam th i ia qua, tài chí h chất, tài chí h vi mô có vai t ò cả về tài vi mô đ ợc đá h iá khá thành công trong chí h và xã hội”. Tài chí h vi mô óp phầ cô tác iảm hèo, thà h tựu về cô tác iúp i hèo iảm thiểu đ ợc ủi o về iảm hèo đ ợc thể hiệ qua tỷ lệ iảm ki h tế và các cú sốc của cuộc số . Với hèo qua các ăm. Theo số liệu khảo sát uồ vố vay đá ti cậy, khô cầ tài của Wo ld Ba k (2011) đã cô bố ở Việt sả thế chấp ba đầu là cơ sở ề tả cho Nam có khoả 79% i dâ khô việc lên kế hoạch khởi độ sả xuất, mở đ ợc tiếp cậ với các dịch vụ tài chí h ộ ki h doa h, là hâ tố iúp cải thiệ chí h thức. Hầu hết họ khô thể hoặc và ia tă thu hập cho các hộ ia đì h. khô đ ợc tiếp cậ dịch vụ â hà Về mặt xã hội cho thấy tài chí h vi mô h có hu cầu ất lớ về tiết kiệm và iúp tìm kiếm và ổ đị h cô ă việc làm vay m ợ . Nhiều khi để iải quyết hu cầu cho lực l ợ lao độ , iảm thiểu việc tài chí h của mì h họ phải tự xoay xở từ cho vay ặ lãi, đổ vỡ hè hụi, cầm cố tài hiều uồ vố khác hau, chủ yếu là sả … của các hì h thức phi chí h thức thô qua tí dụ phi chí h thức với lãi đa tồ tại t o ề ki h tế. suất cao. 2.3. Hoạt động của một số tổ chức To phầ lớ t hợp, hiều tài chính vi mô ở Việt Nam i hèo buộc phải vay ặ lãi với lãi Tại Việt Nam có ất hiều các đơ vị suất ất cao, hà chục thậm chí hà t ăm cu cấp dịch vụ tài chí h vi mô, bao ồm phầ t ăm một ăm. Chí h vì vậy, tài chí h các Quỹ Tí dụ hâ dâ , N â hà vi mô cu cấp dịch vụ tí dụ , tiết kiệm, Chí h sách Xã hội, N â hà Nô bảo hiểm, các dịch vụ tài chí h khác và các hiệp và Phát t iể Nô thô , các công dịch vụ phi tài chí h: quả lý tài chí h và ty TNHH tài chính vi mô… đều cu cấp ủi o, h ớ dẫ chă uôi, chăm sóc sức dịch vụ tài chí h vi mô. Các tổ chức ày khỏe, vệ si h môi t … đã mở a cá h tập t u phục vụ chủ yếu cho các khách cửa thoát hèo cho i dâ và dịch vụ hà là các hộ ia đì h hèo, cậ hèo ày đã đ ợc i hèo đá h iá ất cao. và thu hập thấp. T o phầ ày, tác iả Tài chính vi mô có khả ă cu cấp các chỉ t ì h bày hoạt độ của một số tổ chức loại hì h dịch vụ và sả phẩm tài chí h cho tài chí h vi mô chủ yếu tại Việt Nam, chú 100
  4. t ọ các tổ chức thà h lập theo Luật các đói iảm hèo của đất ớc, TYM đã tổ chức tí dụ ăm 2010, h Tổ chức vi h dự hậ đ ợc hữ iải th ở cao tài chí h vi mô TNHH một thà h viê Tì h quý do Nhà ớc t ao tặ h Huâ Th ơ (TYM), Tổ chức tài chí h vi mô ch ơ lao độ hạ hất, Giải th ở t ách hiệm hữu hạ M7, Quỹ hỗ t ợ vố phụ ữ Việt Nam, Tổ chức tài chí h vi mô cho i hèo tự tạo việc làm (CEP)…. tiêu biểu. - Tổ chức Tài chính vi mô TNHH một Đối t ợ tham ia vay vố : các cá thành viên Tình Thương: hâ , có độ tuổi từ 18 đế 65 tuổi (khi Tổ chức Tài chí h vi mô TNHH một kết ạp vào TYM) thuộc các hóm đối thà h viê Tì h Th ơ (Tinh Thuong One t ợ sau: member Limited Liability Microfinance + Hộ hèo (theo tiêu chí quy đị h của Institution - TYM) là Tổ chức Tài chí h vi Chí h phủ). mô chí h thức đầu tiê tại Việt Nam do + Cá hâ , hộ ia đì h có thu hập Hội Liê hiệp Phụ ữ Việt Nam thà h lập thấp: mức thu hập bì h quâ / i/thá với sứ mệ h là cải thiệ chất l ợ cuộc d ới mức thu hập bì h quâ đầu i số của các cá hâ , hộ ia đì h có thu t u bì h do Chí h Phủ quy đị h. hập thấp, đặc biệt u tiê phụ ữ hèo, + Doa h hiệp siêu hỏ. yếu thế thô qua các dịch vụ tài chí h và + Đối t ợ khác: các cá hâ và tổ phi tài chí h, tạo cơ hội cho phụ ữ tham chức có hu cầu tham ia vào các hoạt ia vào các hoạt độ ki h tế và xã hội, độ khác của TYM khô bao ồm hoạt óp phầ â cao vị thế của i phụ độ vay vố , t ơ t ợ ia đì h. ữ. Đ ợc thà h lập ăm 1992, t ải qua hơ Mạ l ới hoạt độ : Hà Nội, Vĩ h 20 ăm phát t iể và t ở thà h, với Phúc, Phú Thọ, Bắc Ni h, Thái N uyê , thà h tích iúp đỡ hà hì phụ ữ thoát Hải D ơ , H Yê , Nam Đị h, Tha h hèo bề vữ , v ơ lê làm iàu, xây Hoá, N hệ A . dự mô hì h vay vố dễ dà và phù hợp Lĩ h vực hoạt độ : Tí dụ , tiết với các hộ ia đì h tại các địa bà ô kiệm, t ơ t ợ ia đì h, đào tạo – t vấ thô , óp phầ tích cực vào cô cuộc xóa và hỗ t ợ cộ đồ . Bảng 1: Số liệu hoạt độ đến ngày 30/6/2016 Stt Chỉ tiêu Giá trị 1 Số huyện 56 2 Số xã 481 3 Số chi nhánh, phòng giao dịch 59 4 Tổng cán bộ 429 5 Số cán bộ kỹ thuật 258 6 Tổng số khách hàng tham gia 123.857 7 Số khách hàng vay vốn 119.653 8 Số d ợ vốn vay (tỷ đồng) 906,82 9 Số d tiết kiệm (tỷ đồng) 643,37 10 Tỷ lệ nợ quá hạn (PAR - Portfolio at Risk) (%) 0,01 Nguồn: http://tymfund.org.vn/news-38-214/so-lieu-van-hanh-cap-nhat/ 101
  5. - Tổ chức tài chính vi mô trách nhiệm + Hoạt độ khác: hữu hạn M7 • Ủy thác, hậ ủy thác cho vay vố . Tổ chức M7-MFI (M7 - Microfinance • Cu ứ các dịch vụ t vấ tài chính Institution Limited) đ ợc tổ chức và hoạt liê qua đế lĩ h vực tài chí h vi mô. độ theo Luật các Tổ chức tí dụ 2010. • Cu ứ dịch vụ thu hộ, chi hộ và M7-MFI đ ợc N â hà Nhà ớc cấp chuyể tiề cho khách hà tài chí h vi mô. iấy phép thà h lập và hoạt độ ày • Làm đại lý cu ứ dịch vụ bảo hiểm. 13/01/2012 và chí h thức hoạt độ ăm - Quỹ hỗ trợ vốn cho người nghèo tự 2013. Hiệ tại, M7-MFI có khoả hơ tạo việc làm (CEP - Capital Aid Fund For 100 cá bộ hâ viê làm việc tại 3 chi Employment of The Poor) há h t ê địa bà 3 huyệ : huyệ Mai Với sứ mệ h cải thiệ cuộc số cho Sơ – tỉ h Sơ La; thà h phố Uô Bí và các hộ ia đì h hèo, â cao chất l ợ Huyệ Đô T iều – tỉ h Quả Ni h. cuộc số cho i có thu hập thấp. T ực thuộc các chi há h ày là 13 phò Mục tiêu của CEP là: iao dịch có t ụ sở tại 38 xã /ph . Số + Cu cấp các dịch vụ tài chí h vi mô khách hà tham ia vay vố , ửi tiết kiệm cho i hèo hằm iúp họ bắt đầu và đa đ ợc tă lê liê tục và đã đạt t ê phát t iể cô việc làm ă , sả xuất hỏ. 21.000 khách hàng. + Giảm hèo thô qua các hoạt Chức ă chủ yếu của tổ chức ày là độ tạo thu hập của i hèo iúp họ sử dụ vố tự có, vố huy độ để hỗ t ợ cải thiệ a si h ia đì h. i hèo, i có thu hập thấp, đặc + Giảm tỷ lệ thất hiệp đối với i biệt là phụ ữ và hóm dâ tộc thiểu số ở nghèo. các vù hèo và miề úi cao của Việt + Tham ia iúp i hèo xây Nam, từ đó óp phầ thực hiệ chủ t ơ dự cộ đồ , chia sẻ t ách hiệm, và ý xóa đói iảm hèo quốc ia. thức cộ đồ to việc bảo vệ môi Lĩ h vực hoạt độ : t xã hội là h mạ h. + Huy độ vố : Nhậ tiề ửi bằ + Mở ộ cu cấp các dịch vụ tài đồ Việt Nam d ới các hì h thức: Tiết chí h vi mô cho số l ợ i hèo và kiệm bắt buộc; Tiề ửi của các tổ chức và duy t ì sự bề vữ tài chí h của tổ chức. cá hâ bao ồm cả tiề ửi tự uyệ của Năm 2015, Quỹ CEP tiếp tục phát khách hà ; Vay vố của tổ chức tí dụ , t iể bề vữ và đã mở ộ phạm vi tổ chức tài chí h, và các cá hâ , tổ chức phục vụ thêm 306.000 thành viên nghèo. khác t o ớc và oài ớc theo quy Quỹ CEP đã tập t u mở ộ cu cấp đị h của Pháp luật. sả phẩm, dịch vụ cho cô hâ , lao độ + Cấp tí dụ : Cấp tí dụ bằ hèo và i có thu hập thấp tại các đồ Việt Nam d ới hì h thức cho vay. khu cô hiệp, khu chế xuất của Việc cấp tí dụ của M7-MFI có thể đ ợc Tp.HCM và vù oại thà h Tp.HCM, bảo đảm bằ tiết kiệm bắt buộc, bảo lã h các tỉ h lâ cậ . Quỹ CEP cũ đã thà h của hóm khách hà tiết kiệm và vay vố . lập hai chi há h mới tại tỉ h Bế T e và + Mở tài khoả : Mở tài khoả tiề ửi Bì h D ơ để tă hiệu quả tiếp cậ cộ tại N â hà Nhà ớc, â hà đồ hèo, mở ộ mạ l ới phục vụ th ơ mại. của CEP lê 33 chi há h với 17 chi há h 102
  6. tại các Quậ , Huyệ của Tp.HCM và 16 tiêu chuẩ quả lý ủi o ch a thật sự qua chi há h tại các tỉ h Bế T e, Bì h tâm và áp dụ hoặc áp dụng không theo D ơ , Đồ Nai, Đồ Tháp, Long An, chuẩ mực Việt Nam hoặc quốc tế. Nhiều Tây Ni h, Tiề Gia và Vĩ h Lo . tổ chức ch a hì h thà h các cơ chế kiểm Tì h hì h về hoạt độ đế ày soát qua t ọ hoặc có h ch a thực sự 31/12/2015: tốt, h : Cơ chế kiểm soát kiểm toá ội bộ; + CEP đã cấp 340.703 khoả vay cho Vậ hà h tổ chức hiệu quả hằm đảm bảo khách hà với mức vay bì h quâ là hoạt độ a toà , là h mạ h. 14.656.000 đồ thô qua mạ l ới 33 - Tổ chức tài chính vi mô chưa thật chi há h tại 9 tỉ h, thà h phố. sự minh bạch hóa thông tin: Nhiều tổ + CEP đã cấp tí dụ cho 288.490 chức tài chí h vi mô ch a thực hiệ việc khách hà tham ia ch ơ t ì h, t o mi h bạch hóa thô ti bằ cách cô bố đó 74% thà h viê vay vố CEP là ữ các thô ti , báo cáo tài chí h th (213.292 thành viên). xuyê và cập hật t ê t a mạ iê , + Khoả 39% vố vay đ ợc thà h hoặc có thực hiệ h ch a đồ bộ, viê sử dụ cho hoạt độ mua bá hỏ, liê tục. Thô tí lãi suất thực t o cho 16% đ ợc sử dụ cho mục đích cải thiệ vay đối với khách hà cũ ch a õ à . hà ở, xây hà vệ si h, 15% cho mục đích - Sản phẩm dịch vụ chưa đa dạng, chă uôi, ô hiệp và hiệp, và nguồn vốn hoạt động hạn chế, chất lượng 30% cho các mục đích khác h dịch vụ, dịch vụ chưa cao: Các sả phẩm dịch vụ sả phẩm tiểu thủ cô hiệp, mua sắm hầu h tập t u vào cho vay, với một vài cô cụ lao độ , đó học phí, khám chữa sả phẩm ắ hoặc t u hạ , mục đích bệ h và t ả ợ vay ặ lãi. sử dụ chủ yếu cho sả xuất, ch a qua 2.4. Những vấn đề tồn tại tâm hiều đế phát t iể sả phẩm cho vay - Năng lực quản trị và điều hành của tiêu dù . Hai tổ chức tài chí h vi mô đ ợc tổ chức tài chính vi mô chưa cao, chưa có cấp phép là TYM và M7 đ ợc phép huy chiến lược rõ ràng: Các tổ chức tài chí h vi độ tiề ửi từ dâ c , h cách thức mô hoạt độ đều vì mục tiêu phục vụ và lãi suất huy độ ch a li h hoạt và hấp i hèo, i có thu hập thấp, các dẫ h các â hà th ơ mại và quỹ doa h hiệp siêu hỏ, óp phầ thực hiệ tí dụ . Các tổ chức tài chí h vi mô có chủ t ơ của Đả và Nhà ớc về đảm huy độ tiề ửi tiết kiệm bắt buộc là chủ bảo a si h xã hội và iảm đói hèo, yếu h khách hà khô thực sự thích h khô phải tổ chức ào cũ có loại tiề ửi ày. Quy mô tiết kiệm bắt chiế l ợc và kế hoạch õ à để đạt mục buộc cũ t ơ đối hỏ, phầ tiề ửi tự tiêu đặt a. Hầu hết các tổ chức ch a có uyệ ất ít do hì h thức ày khô hấp chiế l ợc õ à , kế hoạch hoạt độ cũ dẫ với khách hà . Do vậy, uồ vố chỉ đ ợc xây dự theo từ ăm. Nhiều tổ của các tổ chức tài chí h vi mô phụ thuộc chức tài chí h vi mô hiệ có mô hì h tổ chủ yếu vào vố chủ sở hữu hoặc vố tài chức khác hau, hiều mô hì h ch a h ớ t ợ. Hầu h các tổ chức tài chí h vi mô theo chuẩ của tổ chức tài chí h vi mô khô cu cấp các sả phẩm dịch vụ chí h thức. Cơ cấu quả t ị tài chí h ch a khác. Một số tổ chức tài chí h vi mô thực ma tí h tự chủ, độc lập. Các chuẩ mực, hiệ bá bảo hiểm với t cách là đại lý cho 103
  7. một số cô ty bảo hiểm. - Thiếu sự kết nối giữa các tổ chức - Môi trường kinh tế, xã hội gây ra hoạt động tài chính vi mô: Do hiều lý do nhiều tác động tiêu cực đến tổ chức và khác hau, h thiếu và yếu uồ tài khách hàng tài chính vi mô: Trong th i chí h, uồ hâ lực ch a có tầm hì và ia qua tì h hì h ki h tế - xã hội có hiều kỹ ă điều hà h mạ l ới, ch a có cơ biế độ ả h h ở xấu tới các thà h chế và ă lực tạo uồ tốt, ch a sẵn phầ ki h tế ói chu , với các tổ chức tài sà tham ia liê kết của các tổ chức tài chí h vi mô và khách hà ói iê . Việt chính vi mô... ê hoạt độ cò ma tí h Nam th phải đối mặt với tỷ lệ lạm chất cầm chừ , ma tí h địa ph ơ g. phát ở mức cao, điều ày làm tă chi phí - Vấn đề tuyên truyền cho khách vố của các tổ chức tài chí h vi mô, lạm hàng và cộng đồng chưa được thực hiện phát cao tác độ t ực tiếp tới thu hập và tốt: Chỉ hữ ai đã là khách hà mới đ i số đối với khách hà thu hập thấp cảm hậ hết các điểm mạ h của loại hì h của các tổ chức tài chí h vi mô. Bê cạ h ày, và ất hiều khách hà t ở ê t u đó, số l ợ doa h hiệp phá sả , iải thà h với tài chí h vi mô. Tuy hiê , do thể, tạm ừ sả xuất tại Việt Nam cũ phạm vi hoạt độ của các tổ chức tài ở mức cao. Mặc dù các doa h hiệp chí h vi mô hạ chế, uồ lực và hâ sự khô phải là đối t ợ khách hà chí h iới hạ , cộ đồ xã hội ói chu và của tổ chức tài chí h vi mô, khách hà tài các hà quả lý, hà hoạch đị h chính sách chí h vi mô bị ả h h ở ất lớ do sả ch a thực sự hiểu õ về lợi ích và đặc t xuất ki h doa h của khách hà ằm t o của tài chí h vi mô. Tác độ của tài chí h chuỗi iá t ị liê qua tới doa h hiệp, vì vi mô tới phát t iể ki h tế ô hiệp vậy, hoạt độ ày bị suy iảm hiêm ô thô , iảm hèo cũ ch a đ ợc t ọ về iá cả hoặc sả l ợ ; khách hà t uyề thô đầy đủ và õ à . tài chí h vi mô là hữ i làm cô 3. Các khuyến nghị ă l ơ t o doa h hiệp, khi doa h 3.1. Đối với các tổ chức tài chính vi mô hiệp phá sả hoặc iải thể thì khách - Tăng cường công tác quản trị, điều hà sẽ mất việc. Cò ếu doa h hiệp hành và nâng cao chất lượng nguồn làm ă thua lỗ, thu hập của khách hàng tài nhân lực: chí h vi mô cũ bị iảm sút. Bê cạ h đó, Các tổ chức đã đ ợc cấp phép cầ các vấ đề về dịch bệ h, thiê tai, ô hiểm hoà thiệ cơ cấu tổ chức, quả t ị, điều môi t , sự phát t iể dâ số... ả h hà h, phâ đị h õ t ách hiệm và quyề h ở hiều và t ực tiếp hất tới khách hạ của các bộ phậ t o cơ cấu tổ chức; hàng tài chính vi mô. Lý do là khách hàng xây dự cơ chế kiểm soát, kiểm toá ội tài chí h vi mô chủ yếu có thu hập từ khu bộ, vậ hà h tổ chức hiệu quả hằm đảm vực ô hiệp ô thô , uồ thu bảo hoạt độ a toà , là h mạ h; tă hập khô đa dạ và ổ đị h. Mỗi khi có c áp dụ các chuẩ mực tiêu chuẩ hữ dịch bệ h hoặc thiê tai lớ , hiều quả t ị ủi o. Hợp tác t o hoạt độ với khách hà tài chí h vi mô mất cả hà cửa, các tổ chức tài chí h vi mô khác, tậ dụ ph ơ tiệ sả xuất. Vì thế, khả ă t ả sức mạ h của chí h quyề địa ph ơ , ợ của các khách hà ày hầu h khó có đoà thể chí h t ị - xã hội để tối u hóa thể khôi phục đ ợc. hoạt độ . Điều ày iúp tă uy tí của tổ 104
  8. chức đối với các hà quả lý, cũ h uy kiệm chi phí cho tổ chức tài chí h vi mô. tí chu đối với khách hà , là cơ hội để - Tăng cường minh bạch hóa thông phát t iể thị t tài chí h vi mô t o tin và bảo vệ quyền lợi khách hàng: t ơ lai. Để bảo vệ quyề lợi khách hà và Phát t iể uồ hâ lực chủ yếu tă uy tí của tổ chức, cầ mi h bạch hóa thô qua phát t iể cơ sở hạ tầ cho đào các thô ti cơ bả của tổ chức tài chí h tạo hiệp vụ và quả lý đó vai t ò hết vi mô h : lãi suất, các điều khoả hợp sức qua t ọ . Các tổ chức tài chí h vi mô đồ , báo cáo tài chí h… Đảm bảo tất cả cầ chú ý đế chí h sách phát t iể uồ các điều khoả cho vay khách hà đều hâ lực thô qua việc hoà thiệ về đ ợc biết và đ ợc iải thích õ à . Các tuyể dụ , đào tạo, sử dụ hâ lực, lựa quyề lợi và hĩa vụ của khách hà khi chọ và phâ hạ hâ lực, chức da h ửi tiề và vay vố đ ợc thể hiệ õ à tiề l ơ và chế độ khe th ở , khuyế t o các quy đị h và đ ợc iêm yết cô g khích các uyê tắc iao tiếp ội bộ... với khai. Thực hiệ kiểm toá độc lập ít hất mục tiêu â cao tầm và kỹ ă của cá một ăm một lầ đối với các báo cáo tài bộ lã h đạo, xây dự đội ũ hâ viê chí h để tă tí h mi h bạch của tổ chức, vừa có chuyê mô tốt vừa có phẩm chất từ đó tă đ ợc uy tí của các tổ chức tài đạo đức hề hiệp. chính vi mô. Cầ tạo lập một hệ thố cơ chế chí h - Đa dạng hóa và tăng chất lượng sản sách độ lực để khuyế khích sự v ơ lê phẩm, dịch vụ: t o lao độ sá tạo của tập thể i Tổ chức tài chí h vi mô cầ tă lao độ . Bố t í cá bộ hâ viê vào c huy độ tiề tiết kiệm t o dâ c hữ vị t í phù hợp với khả ă , t ì h với các cách thức huy độ khác hau, đa độ, tí h cách để phát huy tối đa ă lực, dạ hóa các hì h thức huy độ vố với sức sá tạo. Xây dự quy hoạch cá bộ các mức lãi suất khác hau. Các tổ chức tài theo hu cầu của tổ chức và ă lực t iể chí h vi mô cầ tă c cô tác vọ của i lao độ . Cải thiệ môi hiê cứu thị t , cải tiế và áp dụng t làm việc khiế cho hâ viê thực sả phẩm dịch vụ mới h : đa dạ hóa sự ă độ , sá tạo và làm chủ hiệp cách t ả ốc, t ả lãi cho vay, cách huy độ vụ, t á h tì h t ạ t ô ch , ỷ lại vào cấp tiết kiệm để có thể đáp ứ hiều hu cầu t ê . Luô tạo a môi t cạ h t a h khác hau; phát t iể một số dịch vụ h là h mạ h iữa các hâ viê , tạo độ lực chuyể tiề qua điệ thoại hoặc i te et, t o lao độ , t á h tì h t ạ ại học dịch vụ bảo hiểm vi mô, đại lý thu chi hộ... hỏi và từ đó â cao ki h hiệm cho bả hằm đáp ứ hu cầu tài chí h ày cà thâ . Bê cạ h hâ viê có t ì h độ cao, cao của hộ hèo, hộ có thu hập thấp và hoạt độ tài chí h vi mô phải có hâ doa h hiệp siêu hỏ. N oài số l ợ viê có ki h hiệm lâu ăm, t u thà h dịch vụ, cầ chú t ọ hiều hơ tới chất với tổ chức mới tạo a tí h a toà , chắc l ợ dịch vụ, sự đa dạ của dịch vụ cu chắ t o cô việc. Cải tạo môi t cấp, mức độ sẵ có và dễ dà tiếp cậ của làm việc làm cho hâ viê ắ kết với dịch vụ. hau hơ , th xuyê t ao đổi ki h - Nâng cao năng lực tài chính: hiệm, học hỏi lẫ hau sẽ óp phầ tiết Các tổ chức tài chí h vi mô cầ tìm 105
  9. kiếm và tậ dụ các uồ huy độ iá ẻ số . Chủ độ và tích cực tham ia các h : vố từ các hà tài t ợ, các hà đầu t cuộc hội họp tại các Hiệp hội, các buổi hội cho phát t iể , vố ủy thác của các tổ chức họp tập huấ tại địa ph ơ để ắm bắt kịp tí dụ …. Đây là cơ sở qua t ọ để các th i các thô ti về ki h tế xã hội, các tổ chức tài chí h vi mô iảm lãi suất cho ki h hiệm từ các thà h viê t o hóm, vay, tă tí h bề vữ t o hoạt độ . Có iúp t ao đổi thô ti ki h hiệm sả chí h sách vậ độ đầu t cho phát t iể xuất óp phầ cải thiệ thu hập cho ia xã hội từ các doa h hiệp, các hà hảo đì h, v ơ tới mục tiêu iảm hèo và tâm, các hội đồ h ơ hoặc từ hữ thoát hèo. Đối với i hèo khô ai i đi xa h ớ về xây dự quê h ơ . có thể iúp họ thoát hèo mà từ chí h bả N oài a các tổ chức tài chí h vi mô có thể thâ họ, lợi ích của việc tham ia các hóm chủ độ sáp hập để hì h thà h hữ tổ vay, các hội đoà thể iúp họ có thô ti chức lớ hơ về quy mô và thị t g. đa chiều hơ , tập hợp và đoà kết các - Tăng cường tuyên truyền: thà h viê t o hóm vay ma lại cho Tuyề t uyề ê tập t u vào các i hèo hiều ích lợi thiết thực. vấ đề chủ chốt t o tài chí h vi mô đối 3.3. Đối với chính quyền địa phương với cả khách hà và các đơ vị thực hiệ , Cầ qua tâm tạo điều kiệ cho các giám sát. Làm õ sự khác biệt iữa tài đơ vị hoạt độ tài chí h vi mô phát t iể , chí h vi mô với tài chí h t uyề thố về hỗ t ợ uồ vố ba đầu cho các đơ vị mục đích, đối t ợ khách hà , đặc t hoạt độ ; đối với các tổ dâ phố t ê từ hoạt độ . Cu cấp các thô ti õ à , địa bà cầ kết hợp với các tổ chức tài mi h bạch về vấ đề lãi suất và chi phí chí h vi mô thực hiệ quy t ì h iám sát và iao dịch. Tă c tuyê t uyề về lợi xét duyệt vố vay có hiệu quả, à soát và ích cho khách hà và cộ đồ . Khởi tạo điều kiệ cho các hộ ia đì h thuộc độ các ch ơ t ì h hiê cứu, điều t a diệ chí h sách đ ợc tiếp cậ các uồ khảo sát về kiế thức tài chí h của dâ c vố để iúp họ thực hiệ kế hoạch cải thiệ hằm tiế tới xây dự các ch ơ t ì h, mức số , v ơ lê thoát hèo, bảm đảm chiế l ợc về â cao kiế thức tài chí h chí h sách a si h xã hội tại các cấp chí h đối với dâ c . quyề địa ph ơ . Nắm bắt kịp th i thô 3.2. Đối với đối tượng sử dụng dịch vụ ti hộ hèo t o địa bà là một khâu tài chính vi mô qua t ọ t o cô tác quả lý dâ c Đối với i hèo cò tồ tại tâm lý của các địa ph ơ . Soát xét và cập hật ỷ lại sự hỗ t ợ của chí h quyề địa ph ơ . th xuyê tì h hì h đ i số si h hoạt Ch a tự ti v ơ lê thoát hèo và li h của dâ c t o địa bà để kịp th i phối hoạt tìm kiếm cơ hội mở ộ các hoạt kết hợp iữa các cấp à h đoà thể thực độ ki h tế hằm ổ đị h cuộc số ia hiệ có hiệu quả các chí h sách a si h xã đì h. Cầ xác đị h õ mục tiêu của việc hội của địa ph ơ . Nắm bắt và đá h iá vay vố , ắm đ ợc các kiế thức và các thực t ạ của từ hộ ia đì h hèo để thô ti về quy t ì h vay vố . Có kế cu cấp cho các tổ chức tài chí h vi mô hoạch sử dụ uồ vố vay hiệu quả, kế các thô ti kịp th i và thiết thực để thực hoạch t ả ợ vay đú th i hạ , óp phầ hiệ tốt hoạt độ â cao khả ă tiếp cải thiệ mức số ia đì h, ổ đị h cuộc cậ uồ vố tí dụ đế các hộ hèo. 106
  10. 3.4. Đối với Ngân hàng Nhà nước li h hoạt t o cách tí h lãi h phải - Tă c áp dụ các cô cụ mi h bạch hóa lãi suất. Chấp hậ hiều quả lý iá tiếp, hằm đảm bảo tí h a cách thức tí h ốc lãi đa dạ , phù hợp với toàn chung cho các tổ chức tài chí h vi mô. khả ă chuyê mô và cô hệ của Xem xét tới thô lệ quốc tế và đặc t các tổ chức tài chí h vi mô. Điều qua hoạt độ của các tổ chức ày khi đ a a t ọ để bảo vệ quyề lợi khách hà và các quy đị h về tỷ lệ a toà vố tối thiểu, tă uy tí của tổ chức là cầ mi h bạch quy chế cho vay, phâ loại ợ và t ích lập hóa các lãi suất cơ bả . Yêu cầu các tổ dự phò ủi o tí dụ , thà h lập và mở chức tài chí h vi mô áp dụ lãi suất cho ộ chi há h... Xây dự môi t vay ở mức hợp lý, t ê cơ sở qua hệ cu pháp lý đồ bộ, phù hợp với đặc thù của - cầu vố của thị t , hu cầu vay vố hoạt độ tài chí h vi mô,... ban hành các và mức độ tí hiệm của khách hà vay, chí h sách hỗ t ợ phù hợp để khuyế khích tiết kiệm chi phí hoạt độ , tạo điều kiệ phát t iể hoạt độ tài chính vi mô... cho khách hà tiếp cậ vố vay để phát - Khẩ t ơ t iể khai các hoạt độ t iể sả xuất, ki h doa h, óp phầ iảm to khuô khổ Chiế l ợc phát t iể đói hèo, cải thiệ đ i số . à h tài chí h vi mô Việt Nam: Bê cạ h - Nha h chó chuẩ hoá và đồ bộ việc ba hà h các vă bả h ớ dẫ luật cơ sở pháp lý liê qua đế vấ đề lãi suất tí dụ , N â hà hà ớc có quả lý t o hoạt độ tài chí h vi mô: Thố à h cầ sớm t iể khai các hoạt độ hất các quy đị h iữa luật t o lĩ h vực của chiế l ợc phát t iể à h, với cô â hà và dâ sự, hì h sự có liê qua việc t ớc mắt có thể t iể khai các sự về vay và cho vay về đị h da h các hà h vi kiệ , hội hị, hội thảo hằm tuyê t uyề cho vay ặ lãi, huy độ vố có tí h lừa quả bá hoạt độ của à h và các quy đảo hằm có cơ sở đị h da h, xử lý và hạ đị h của hà ớc về hoạt độ của à h chế tội phạm tài chí h - â hà . Thố tài chính vi mô. hất cách xử lý để khuyế khích khu vực - Tạo điều kiệ cho các tổ chức tham tài chí h vi mô bá chí h thức có cơ hội ia hoạt độ tài chí h vi mô: Đảm bảo các phát t iể , khô bị đá h đồ với hoạt hà cu cấp dịch vụ tài chí h t ê thị độ cho vay ặ lãi. Từ đó, hu cầu tài t hoạt độ t ê một mặt bằ , sâ chí h của i dâ ch a tiếp cậ đ ợc chơi bì h đẳ . Mở cửa hơ ữa cho khối với dịch vụ chí h thức sẽ có cơ hội đ ợc t hâ t o và oài ớc tham ia đáp ứ . Khi các tổ chức ở khu vực bá hằm kích hoạt thị t tă t ở . chí h thức phát t iể đế một iai đoạ Khuyế khích sự tham ia của hiều tổ hất đị h, các tổ chức ày sẽ có điều kiệ chức t o lĩ h vực tài chí h vi mô. Tă chuyể hóa thà h các tổ chức chí h thức tí h cạ h t a h là h mạ h, từ đó mặt bằ vữ mạ h. Áp dụ chí h sách lãi suất lãi suất cho vay của tài chí h vi mô iảm phù hợp với đặc t của loại hì h tổ xuố , khách hà có hiều cơ hội đ ợc chức tài chí h vi mô và khách hà . tiếp cậ và lựa chọ dịch vụ tài chí h hơ . 3.5. Đối với Bộ Tài chính - Tă c tí h t ách hiệm t o Phối hợp chặt chẽ với N â hà Nhà tài chí h vi mô: yêu cầu tổ chức tài chí h ớc t o việc tạo dự hà h la pháp lý vi mô mi h bạch về lãi suất và có biệ cũ h hoạt độ quả lý các tổ chức tài pháp phò ừa hóm có ý đồ t ục lợi từ chính vi mô và hoạt độ của họ. Hạ chế i hèo và thu hập thấp. Cho phép đế mức tối đa sự xuất hiệ của hữ vă 107
  11. bả pháp luật chồ chéo, thậm chí mâu Nam ói chu và tổ chức tài chí h vi mô thuẫ hau iữa hai cơ qua , ây khó khă ói iê , đã êu lê hữ vấ đề tồ tại t o việc thực hiệ của các đối t ợ bị t o hoạt độ của các tổ chức tài chí h quả lý. Xây dự quy chế pháp lý phù vi mô làm cơ sở cho hữ khuyế hị hợp cho hoạt độ bảo hiểm vi mô, một thiết thực đối với các tổ chức tài chí h vi to hữ ội du mà hiệ ay các mô và các chủ thể có liệ qua t o qua ch ơ t ì h, dự á có hoạt độ tài chí h hệ tài chí h vi mô, đặc biệt là đối với các vi mô đa thực hiệ , tạo điều kiệ cho cơ qua chức ă tu ơ và địa hoạt độ ày phát t iể theo h ớ ph ơ để có cái hì tổ thể từ đó có chuyê hiệp hằm iúp cho hoạt độ hữ iải pháp đồ bộ hằm iúp phát bảo hiểm vi mô có điều kiệ để phát t iể , t iể các tổ chức tài chí h vi mô t o iai đáp ứ tốt hơ hu cầu khách hà , đó đoạ tiếp theo. óp vào sự phát t iể của à h tài chí h vi mô. TÀI LIỆU THAM KHẢO Đ a a biểu thuế phù hợp và lộ t ì h 1. N uyễ Kim Anh (2013), Mức độ bền vững ộp thuế phù hợp cho các tổ chức tài chí h của các Tổ chức tài chính vi mô Việt Nam: vi mô t á h ia tă chi phí hoạt độ , Thực trạng và giải pháp, Nxb Giao Thông tă á h ặ cho khách hà hèo và Vậ Tải. hằm tạo sức bật cho à h phát t iể 2. N uyễ Thị Đô (2006), “Thị t tí ha h chó , khắc phục các ào cả hiệ dụ phi chí h thức ở Việt Nam”, Tạp chí Khoa học và Đào tạo ngân hàng, số 51 thá tại. Một chí h sách thuế đú mức, đú 06/2006. th i điểm sẽ thúc đẩy hoặc cũ có thể kìm 3. Pha Đì h Khôi (2012), “Tí dụ chí h thức hãm sự phát t iể của à h, đặc biệt khi và khô chí h thức ở Đồ bằ sô Cữu à h cò o t ẻ h hiệ ay. Có chí h Lo : Hiệu ứ t ơ tác và khả ă tiếp sách thuế khác biệt hằm khuyế khích các cậ ”, Kỷ yếu Khoa học 2012, Đại học Cầ Thơ. tổ chức hoạt độ v ơ xa ở hữ thị 4. Joanna Ledgerwood (1999), Microfinance t có hu cầu lớ ch a đ ợc đáp ứ , handbook (Cẩm nang hoạt động tài chính vi vù xa xôi, miề úi, dâ tộc thiểu số, đối mô); n i dịch: Đặ N ọc Đức, Quách t ợ khó khă h i khuyết tật. Mạ h Hào, T ầ Tha h Tú, T ầ Bì h Mi h, Bùi Thu Du , Lê Mi h N uyệt; hiệu chỉ h: 4. Kết luận Đào Vă Hù , Bùi Mi h Giáp, Nxb Lao Thị t tài chí h vi mô là thị Độ – Xã Hội (2006). t cu cấp các dịch vụ tài chí h cơ 5. Đại học N â Hà TP.HCM, Kỷ yếu hộ thảo bả đáp ứ hu cầu chủ yếu của hữ khoa học (2016), “Hoạt độ tài chí h vi mô i thu hập thấp, i hèo và doa h tại Việt Nam: Thực t ạ và xu h ớ phát hiệp siêu hỏ, với hữ khoả cho vay t iể ”, Nxb Ki h tế TP.HCM. hỏ h sẽ óp phầ qua t ọ t o 6. Tổ chức Tài chí h vi mô TNHH một thà h viê việc cải thiệ đ i số , tạo cô ă việc Tì h Th ơ , website: http://tymfund.org.vn/. làm cho xã hội, óp phầ đảm bảo t ật tự 7. Tổ chức tài chí h vi mô TNHH M7, website: xã hội và phát t iể ki h tế ở Việt Nam. http://www.m7mfi.vn/. Bài viết đã cho thấy đ ợc thực t ạ và vai 8. Quỹ hỗ t ợ vố cho i hèo tự tạo việc t ò của hoạt độ tài chí h vi mô ở Việt làm (CEP), website: http://www.cep.org.vn/. Ngày nhận bài: 30/8/2016 Biên tập xong: 15/12/2016 Duyệt đă : 20/12/2016 108

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản