intTypePromotion=3

SKKN: Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 5- 6 tuổi trong trường mầm non

Chia sẻ: Trần Văn An | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:33

0
12
lượt xem
0
download

SKKN: Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 5- 6 tuổi trong trường mầm non

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục đích nghiên cứu của đề tài là đề xuất một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở trường mầm non trong hiện tại và những năm tiếp theo và mục tiêu cuối cùng của giáo dục trẻ em là chuẩn bị cho trẻ có được một hành trang kiến thức và kỹ năng tốt nhất để trẻ tự tin bước vào cuộc sống, tự tin đưa ra những quyết định của mình, tự tin sống cuộc sống của mình mà không phải lệ thuộc vào người khác.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: SKKN: Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 5- 6 tuổi trong trường mầm non

  1. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non MỤC LỤC Nội dung Trang Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU 2 I Lý do chọn đề tài 2 1 Lý do lý luận 2 2 Lý do thực tiễn 3 3 Đối tượng nghiên cứu 4 4 Phạm vi nghiên cứu 4 II Mục đích (Mục tiêu) nghiên cứu 4 Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 4 I Cơ sở lý luận của vấn đề 4 II Thực trạng vấn đề 5 III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 8 1 Giải pháp 1 8 2 Giải pháp 2 11 IV Tính mới của giải pháp 23 V Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm 23 Phần thứ ba:  KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ 26 I Kết luận 26 II Kiến nghị   27 Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                          1               Trường Mầm non Hoa Sen 
  2. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non Đề tài: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU I. Đặt vấn đề 1. Lý do chọn đề tài 1.1. Lý do lý luận: Xã hội hiện đại nảy sinh những vấn đề phức tạp và bất định đối với con   người. Nếu con người không có năng lực ứng phó vượt qua những thách thức  đó thì rất dễ gặp rủi ro. Giáo dục kĩ năng sống cho người học đang trở thành   một nhiệm vụ quan trọng đối với giáo dục các nước. Kỹ năng sống giúp con   người làm chủ  cuộc sống, sống an toàn, lành mạnh và có chất lượng trong  một xã hội hiện đại với văn hoá đa dạng và nền kinh tế phát triển. Như chúng ta đã biết trẻ mầm non còn hạn chế về mặt nhận thức cũng  như  các kĩ năng sống bên ngoài xã hội không phải do trẻ  nhận thức kém mà   vốn sống của trẻ là quá nhỏ bé so với thế giới bên ngoài vậy giáo dục các kĩ  năng sống ban đầu chiếm một vị  trí vô cùng quan trọng, đặt nền tảng vững  chắc trong suốt quá trình   phát triển của trẻ    và đây cũng   là giai đoạn khó   khăn nhất đối với trẻ trong  những năm đầu đời. Trong giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  mầm non, đó là những hoạt động  tích cực, hướng vào những hoạt động cá nhân hoặc một nhóm trẻ  với mục   đích giúp trẻ  có thể   ứng phó hiệu quả  với các tình huống, thách thức trong  cuộc sống hàng ngày. Định hướng của giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là giúp   trẻ  làm chủ  bản thân,  ứng xử  phù hợp với cộng đồng và xã hội, thích nghi,   học tập hiệu quả, nâng cao sức khỏe tinh thần và thể chất, ứng phó tích cực  trong các tình huống của cuộc sống… Tuy nhiên có thể  thấy rất rõ ràng tầm quan trọng của kỹ  năng sống là  luôn gắn bó với các giá trị  sống đúng đắn. Các giá trị  sống đúng đắn là kết  tinh được truyền lại như  sự  tôn trọng, sống trách nhiệm, yêu thương, sự  tự  tin, sự  sáng tạo, lòng ham hiểu biết… các giá trị  này được truyền lại nhằm   giáo dục giúp cho con người sống có chuẩn mực và góp phần vào sự tiến bộ  của xã hội. Bên cạnh đó, dạy trẻ kỹ năng sống là giúp trẻ nâng cao năng lực tự  lựa  chọn giữa những giải pháp khác nhau trong những tình huống cụ  thể  và vừa  sức. Nội dung giáo dục, phải xuất phát từ chính nhu cầu và kinh nghiệm của  trẻ.   Cần tạo   ra cơ   hội   để trẻ được   trải   nghiệm   từ   thực   tế   và   rút   ra   kinh  nghiệm cho bản thân từ những thực tế đó. Trong cuộc sống hàng ngày có biết  bao nhiêu vấn đề có thể xảy ra mà bản thân con người không biết trước. Nếu  Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                          2               Trường Mầm non Hoa Sen 
  3. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non không có kiến thức và kỹ  năng sống sẽ  gặp rất nhiều khó khăn khi gặp tình  huống bất ngờ, điều này có thể xảy ra cả với người lớn chúng ta chứ  không  chỉ riêng đối với trẻ nhỏ. Chính vì vậy đồng hành với việc dạy kiến thức cần   phải dạy các kỹ  năng sống cơ  bản cho trẻ  như: kỹ  năng giao tiếp, kỹ  năng  bảo vệ, kỹ  năng tự  phục vụ  bản thân... cần tận dụng những tình huống có  thật đã và đang xảy ra thực tế hàng ngày  ở  xung quanh trẻ để  động viên trẻ  nói lên suy nghĩ của mình hoặc đưa ra giải pháp, hướng giải quyết cho tình  hướng cụ  thể nhằm giúp trẻ  phát triển một số  giá trị, nét tính cách, phẩm  chất cần thiết phù hợp với lứa tuổi như: mạnh dạn, tự tin, độc lập, sáng tạo,  dễ hòa nhập, dễ chia sẻ... hình thành nếp sống văn minh, có hành vi ứng xử,   giao tiếp theo qui tắc, chuẩn mực phù hợp... không những vậy, kỹ năng sống  còn rèn luyện cho trẻ biết cách xử lý tình huống trong từng hoàn cảnh cụ thể,  bày tỏ tình cảm phù hợp, đúng lúc. Biết tránh những vật, những nơi không an  toàn, gây nguy hiểm đến tính mạng và cách phòng tránh. Biết tự lập trong các  tình huống quen thuộc, có một số kỹ năng tự phục vụ, hợp tác, có trách nhiệm   với bản thân và cộng đồng. 1.2. Lý do thực tiễn Trẻ  em Mầm non là tương lai của đất nước, đất nước có giàu mạnh,   phồn vinh là nhờ vào thế hệ trẻ. Chính vì vậy phải chăm sóc giáo dục trẻ thật  tốt ngay từ khi trẻ còn ở độ  tuổi Mầm non. Người giáo viên Mầm non ngoài  việc hướng dẫn cho trẻ  vui chơi, cho  ăn, cho ngủ, giáo dục trẻ  trở  thành  những đứa trẻ  lễ  phép ngoan ngoãn thôi chưa đủ, mà nhiêm vụ  của người  giáo viên Mầm non còn phải chú trọng đến việc giáo dục kỹ  năng sống cho  trẻ.  Ngày nay khi xã hội phát triển, trình độ  tri thức của trẻ  được nâng lên   gấp bội, nhưng bên cạnh đó kỹ năng sống của trẻ dường như bị tụt lùi. Điều  này càng thể hiện rõ đối với trẻ gia đình có điều kiện kinh tế khá giả, trẻ  ở  vùng thuận lợi… Chúng ta dễ  dàng bắt gặp trẻ  5 – 6 tuổi vẫn còn được mẹ  chăm bẩm  từng ly từng tí: từ việc vệ sinh cá nhân, mặc quần áo, việc đút ăn, đến những   nguyên tắc giao tiếp tối thiểu như  chào hỏi, cảm  ơn, xin lỗi... Những việc   làm này vô tình sẽ làm mất dần kỹ năng sống ở trẻ. Từ những thực trạng đó   gánh nặng giáo dục ở nhà trường tăng lên gấp bội. Để góp phần giáo dục kỹ năng sống cho trẻ điều quan trọng là chúng ta  tạo được môi trường giáo dục cho trẻ. Đối với đứa trẻ  kỹ  năng sống là rất  cần thiết nếu không có kỹ năng sống thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong hoạt  động sinh hoạt hàng ngày cho đứa trẻ sau này. 2. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài này trẻ mầm non lớp lá 4 (5­6 tuổi) tại  trường Mầm non Hoa sen, nghiên cứu về  một số  biện pháp hình thành kỹ  năng sống cho trẻ Mầm non Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                          3               Trường Mầm non Hoa Sen 
  4. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non 3. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu của đề  tài là một số  biện pháp hình thành kỹ  năng  sống cho trẻ Mầm non 5­6 tuổi tại trường mầm non Hoa Sen Thời gian nghiên cứu: Năm học 2018­2019. Hiểu được tính chất, vị trí và tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng  sống cho trẻ là rất cần thiết. Yêu cầu đặt ra trước mắt là việc tổ  chức thực   hiện một cách nghiêm túc và khoa học trong việc hình thành, giáo dục kỹ năng  sống cho trẻ  vào các tiết dạy. Hơn nữa, với vai trò của giáo viên đứng lớp,   bản thân tôi luôn trăn trở phải tìm ra những biện pháp giáo dục kỹ năng sống  cho trẻ như thế nào để đạt được kết quả tốt hơn. Nói một cách cụ thể hơn là  giúp trẻ tìm hiểu, nhận biết và thực hành một một số kỹ năng sống cần thiết   có hiệu quả hơn, đó cũng chính là lý do mà tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp   hình thành kỹ năng sống cho trẻ 5­6 tuổi trong trường mầm non” này. II. Mục đích (mục tiêu) nghiên cứu Để  giải quyết vấn đề  này, câu hỏi cần đặt ra là: “Vì sao phải giáo dục   kỹ  năng sống cho trẻ  mầm non?” Vì giáo dục kĩ năng sống là yêu cầu cấp  thiết đối với thế hệ trẻ, bởi vì: Các em chính là những chủ nhân tương lai của  đất nước, là những người sẽ  quyết định sự  phát triển của đất nước trong  những năm tới. Nếu không có kĩ năng sống, các em sẽ  không thể  thực hiện  tốt trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và đất nước.  Do đó, giáo dục kỹ năng sống là rất quan trọng và cần thiết cho trẻ nhỏ  đặc biệt là trẻ đang trong lứa tuổi mầm non. Vì vậy, mục đích của đề tài này  hướng đến trong việc giáo dục kỹ năng sống là: ­ Giúp hình thành và phát triển kỹ năng sống cơ bản cần có cho trẻ mầm   non, nhằm giúp cho trẻ  phát triển nhân cách, thể  chất, tình cảm, giao tiếp,   ngôn ngữ, tư duy một cách toàn diện, là nền tảng để trẻ tự tin bước vào giai  đoạn tiểu học. Với mong muốn là trẻ đạt được sự phát triển toàn diện về các  mặt: Phát triển về thể chất, nhận thức, tình cảm, giao tiếp ­ ngôn ngữ… ­ Giáo dục kỹ  năng sống giúp trẻ  có bước đệm chuẩn bị  sẵn sàng cho   giai đoạn tiểu học: Việc giáo dục kỹ năng sống từ sớm giúp trẻ có khả năng   thích nghi với sự  thay đổi môi trường sống, khả  năng hòa nhập nhanh, giúp   trẻ tự tin bước vào lớp 1. ­ Đề  xuất một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5 – 6 tuổi  trong trường mầm non nhằm nâng cao chất lượng giáo dục  ở  trường mầm  non trong hiện tại và những năm tiếp theo Xét cho cùng, mục tiêu cuối cùng của giáo dục trẻ em là chuẩn bị cho trẻ  có được một hành trang kiến thức và kỹ năng tốt nhất để trẻ tự tin bước vào  cuộc sống, tự  tin đưa ra những quyết định của mình, tự  tin sống cuộc sống   của mình mà không phải lệ thuộc vào người khác.  Phần thứ 2: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                          4               Trường Mầm non Hoa Sen 
  5. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non I. Cơ sở lí luận của vấn đề Hoạt động vui chơi là một trong những hoạt động chủ  đạo, song hoạt   động học tập được thể  hiện qua các giờ  hoạt động chung có chủ  đích đó là  hoạt động cung cấp chủ yếu có hệ thống kiến thức cần trang bị cho trẻ.Vậy   tổ  chức các tiết học như thế nào để trẻ  lĩnh hội các kiến thức một cách đơn  giản nhưng hiệu quả  nhất. Muốn làm tốt được việc này trước hết đòi hỏi   người giáo viên phải có tâm huyết với nghề, say sưa suy nghĩ tìm tòi, chu đáo   tỉ mỉ, sáng tạo hướng dẫn trẻ tham gia vào hoạt động một cách có khoa học   để trẻ bước đầu nắm bắt, hình thành những kỹ năng học tập đối với các môn   học. Qua đó cô giáo nhẹ nhàng lòng ghép giáo dục kỹ năng sống cho trẻ một  cách dễ dàng Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), kỹ năng sống là những kỹ năng tâm  lý xã hội và giao tiếp mà mỗi cá nhân cần có để  tương tác với những người   khác một cách hiệu quả  hoặc  ứng phó với những vấn đề  hay những thách  thức của cuộc sống hàng ngày. Theo UNICEFF, kỹ  năng sống là tập hợp rất   nhiều kỹ  năng tâm lý xã hội và giao tiếp cá nhân giúp cho con người đưa ra   những quyết định có cơ sở, giao tiếp một cách có hiệu quả, phát triển các kỹ  năng tự xử lý và quản lý bản thân nhằm giúp họ có một cuộc sống lành mạnh  và có hiệu quả. Như vậy, giáo dục kỹ năng sống là hướng vào việc giúp con người thay  đổi nhận thức, thái độ  và giá trị  trong những hành động theo xu hướng tích  cực và mang tính chất xây dựng. Chính vì vậy mà ngay từ giai đoạn mầm non,   trẻ  cần được trang bị  kỹ  năng sống để  định hướng phát triển một cách tốt  nhất. Hơn nữa, việc giáo dục kỹ  năng sống còn là một quá trình tác động sư  phạm có mục đích, có kế  hoạch nhằm hình thành năng lực hành động tích  cực, có liên quan tới kiến thức và thái độ, giúp cá nhân có ý thức về bản thân,  giao tiếp, quan hệ xã hội, thực hiện công việc, ứng phó hiệu quả với các yêu  cầu thách thức của cuộc sống hàng ngày…và kỹ  năng sống được hình thành  theo nhiều cách khác nhau, tùy vào môi trường sống và giáo dục… Cụ thể, trong giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non , đó là những hoạt  động tích cực, hướng vào những hoạt động cá nhân hoặc một nhóm trẻ  với   mục đích giúp trẻ  có thể   ứng phó hiệu quả  với các tình huống, thách thức  trong cuộc sống hàng ngày. Định hướng của giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là  giúp trẻ  làm chủ  bản thân,  ứng xử  phù hợp với cộng đồng và xã hội, thích   nghi, học tập hiệu quả, nâng cao sức khỏe tinh thần và thể chất, ứng phó tích  cực trong các tình huống của cuộc sống. Việc giáo dục kỹ  năng sống cũng đã được Bộ  giáo dục quán triệt triển   khai thông qua Văn bản số 463/BGDĐT­ BDTX ngày 28/01/2015 của bộ giáo  Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                          5               Trường Mầm non Hoa Sen 
  6. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non dục đào tạo về việc hướng dẫn triển khai giáo dục kỹ  năng sống tại các cơ  sở GDMN, GDPT và GDTX. Từ  những cơ  sở  lý luận của vấn đề  giúp định hướng cho việc nghiên  cứu, tìm ra giải pháp, biện pháp khắc phục những yếu kém, bất cập trong   việc giáo dục kỹ năng sống cho đối tượng trẻ mà tôi đang nghiên cứu. II. Thực trạng của vấn đề 1. Thuận lợi:  Việc thực hiện lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho trẻ được thực hiện   cho đến nay nhìn chung đa số  giáo viên nhận thấy rằng việc giáo dục này là  rất cần thiết cho trẻ, vì thế các giáo viên cũng trang bị cho mình một số kiến   thức quan trọng để thực hiện giáo dục các kỹ năng cho trẻ . Được Ban giám hiệu nhà trường bồi dưỡng môn về  giáo dục kỹ  năng  sống cho trẻ Lên kế hoạch làm đồ dùng đồ chơi theo từng chủ điểm phù hợp   với trẻ để trẻ hoạt động hình thành các kỹ năng dễ dàng Hướng dẫn làm các tranh  ảnh thể  hiện được một số  kỹ  năng sống cần  thiết cho trẻ để trẻ được làm quen ở mọi lúc mọi nơi.  Phòng học tương đối rộng, thoáng và đầy đủ  điều kiện để  hoạt động.  Trường luôn coi trọng việc trang trí những hình  ảnh phong phú, hấp dẫn để  lôi cuốn trẻ.  Giáo viên hiểu được hoàn cảnh và điều kiện sống của trẻ ở gia đình để  có biện pháp giáo dục phù hợp.  2. Khó khăn Thôn Hòa Đông, xã Ea Bông là một xã khó khăn, đông dân cư sinh sống,   phần lớn mọi người đều làm nghề nông, một số thì đi làm ở các công nhân, xí   nghiệp nên không có nhiều thời gian để quan tâm đến việc chăm sóc giáo dục  cho con em mình.  Một số gia đình khá giả có điều kiện thì việc bao bọc, nuông chiều con   em mình quá mức dẫn đến việc tự lập của trẻ gặp nhiều khó khăn Các cháu tuy cùng một lớp ghép, khác độ tuổi nên khả năng tiếp thu của   trẻ không đồng đều.  Một số  phụ  huynh và học sinh là đồng bào dân tộc thiểu số  nên chưa  quan tâm đúng mức đến về việc học tập nói chung và việc giáo dục kỹ năng  sống còn hạn chế. Bên cạnh đó còn 1 số  khó khăn như  trình độ  chuyên môn nghiệp vụ, kĩ   năng tuyên truyền của giáo viên chưa đồng đều làm  ảnh hưởng đến chất  lượng truyền thông. Nội dung, công tác phối hợp còn sơ  sài, đôi khi thiếu tín  thực tế, không phù hợp và chưa được cập nhật thông tin kịp thời dẫn đến   hiệu quả  chưa cao, chưa thu hút được sự  quan tâm và đáp  ứng thông tin của   các bậc cha mẹ và cộng đồng.  Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                          6               Trường Mầm non Hoa Sen 
  7. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non Khối lượng công việc lớn, chưa có nhiều thời gian cho công tác phối hợp  với gia đình và xã hội trong việc giáo dục trẻ. Kết quả cụ thể cuối năm học   2017­2018 như sau: Nội  Đạt Chưa đạt STT dung   giáo  Số trẻ Số trẻ  Số trẻ  Ghi chú dụ c (%) (%) 1 Kỹ năng  17 11 (64%) 6 (36%) nhận thức 2 Kỹ năng  17 8 (47%) 9 (53%) vận động 3 Kỹ năng  17 10 (59%) 7 (41%) giao tiếp 4 Kỹ năng tự  17 5 (30%) 12 (70%) phục vụ và  tự vệ 5 Kỹ năng  17 9 (53%) 8 (47%) kiểm soát  cảm xúc 6 Kỹ năng  17 12 (70%) 5 (30%) hợp tác,  làm việc  nhóm 7 Kỹ năng  17 8 (47%) 9 (53%) giải quyết  vấn đề Tổng bình quân đạt/chưa đạt 17 9 (53%) 8 (47%) Bên cạnh đó, bản thân tôi cũng có những quan điểm như: Những năm gần đây phương pháp dạy học có nhiều thay đổi như việc áp  dụng công nghệ  thông tin vào trong giảng dạy ta không thể  phủ  nhận được  tính năng hiệu quả và lợi ích tiện dụng của nó mang lại nhưng một phần nào  đó trong các tiết học ta đã quên đi các trò chơi dân gian mang tính truyền   thống giáo dục cao, những buổi trò chuyện thân tình giữa cô và trẻ hay những   chia sẻ  của trẻ cần được cô giải đáp và lắng nghe vậy chúng ta phải làm gì   để  mang lại hiệu quả  tốt hơn? Chúng ta cần tăng cường lồng ghép các tiết   học mang tính giáo dục  để phát huy tính sáng tạo tự chủ qua những tiết học   trẻ  phải được làm quen với thực tế, được giải quyết các tình huống mà trẻ  gặp hằng ngày để  từ  đó các kĩ năng sống được tăng lên, vốn hiểu biết được   mở rộng. Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                          7               Trường Mầm non Hoa Sen 
  8. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non Các tiết học của trẻ còn bị gò bó trẻ chưa được thực nghiệm với các tình   huống xảy ra ngoài xã hội ngoài phạm vi lớp học trẻ chưa được làm quen với  việc giải quyết vấn đề nếu như trẻ gặp các tình huống xấu và không biết xử  lí sẽ mang lại hậu quả không tốt cho trẻ. Một   phần   hạn   chế   mang   lại   là   từ   phía   gia   đình,   gia   đình   quá   chiều   chuộng con cha mẹ  không để  con phải làm bất cứ  một việc gì ngay cả  từ  việc đơn giản nhất như  gấp chăn màn, mặc áo, đi dép từ  đó hình thành cho   trẻ thói quen ỷ lại dựa dẫm vào cha mẹ các kĩ năng xã hội đơn giản trẻ cũng  không biết không được trải nghiệm trẻ  mất dần đi tính tự  lập, tính tự  chịu   trách nhiệm về việc mình đã làm hình thành một thói quen xấu từ nhỏ. Nhiều   gia đình luôn quan niệm con mình còn nhỏ và việc dạy dỗ theo khuôn phép là   chưa cần thiết để cho trẻ chơi tự  do  dẫn tới  trẻ như một cái cây phát triển   tự  nhiên không được uốn nắn không theo khuôn khổ  tác động xấu tới quá  trình hình thành nhân cách của trẻ và lớn lên khó có thể can thiệp được nữa. Ngoài ra, bản thân là một giáo viên đôi lúc tôi cũng chưa biết tạo tình  huống cho trẻ giải quyết, ngại đổi mới sáng tạo trong các tiết dạy mà luôn đi  theo những lối mòn cũ hạn chế  đi sự  phát triển của trẻ  trong khi đó sự  ham   học hỏi ham hiểu biết, sự tò mò của trẻ ngày càng tăng cao. Qua những thuận lợi cũng như  một số  hạn chế  mà thực trạng đặt ra,   chúng ta thấy được việc giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  vào giảng dạy chưa  bao giờ  là đủ. Để  đạt được những thành công của đề  tài cần phải xác định  được hướng đi cũng như mục tiêu của đề tài hướng tới và giải quyết những  khó khăn, hạn chế nhằm phát huy tối đa những thuận lợi của nó.  Trước thực trạng này tôi đã trăn trở để tìm ra những giải pháp, biện pháp  thiết thực để tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong các hoạt động học   tập và vui chơi… mang lại kết quả  tốt hơn linh hoạt hơn, trẻ  trải nghi ệm   thực tế nhiều hơn, trẻ đúc kết được nhiều hơn từ những buổi học cùng cô tại   trường em mình mà lại mang hiệu quả tích cực như:  ­ Nâng cao trình độ  nhận thức về giáo dục kỹ năng sống cho giáo viên,  gia đình và xã hội. ­ Giúp trẻ  phát triển các kỹ  năng sống qua việc tổ  chức các hoạt động   tập thể vui tươi, lành mạnh trong nhà trừơng ­ Tạo môi trường giúp giáo viên thực hiện nhiệm vụ  dạy trẻ  kỹ  năng  sống Nhờ  sự quan tâm của ban giám hiệu trường MG Hoa Sen động viên tạo  điều kiện cho giáo viên tham gia học các lớp chuyên đề  để  áp dụng vào đề  tài. Đồng thời, được sự   ủng hộ  và động viên, đóng góp ý kiến của đồng  nghiệp để  tôi hoàn thành thực hiện đề  tài của mình. Từ  đó bản thân tôi rất  phấn khởi đem hết khả  năng những ý kiến đóng góp và sự  tin yêu của mọi   Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                          8               Trường Mầm non Hoa Sen 
  9. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non người là động lực cho tôi để  áp dụng chăm sóc nuôi dạy cho các cháu mầm  non và thực hiện đề tài của mình. III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề  Xuất phát từ  đặc điểm chung của trường, của lớp và tầm quan trọng   của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục  trẻ tôi đã nghiên cứu và đưa ra một số giải pháp, biện pháp giáo dục kỹ năng  sống như sau: 1. Giải pháp 1:  Nâng cao trình độ  nhận thức về  giáo dục kỹ  năng  sống cho giáo viên, gia đình và xã hội, gồm các biện pháp sau: 1.1. Biện pháp 1: Tham gia tập huấn giáo dục kỹ năng sống cho giáo   viên. Giáo dục kỹ  năng sống đã và đang là một vấn đề  quan trọng trong việc   giáo dục toàn diện cho học sinh ở   mọi lứa tuổi. Trí thông minh, sự hiểu biết   cộng thêm thái độ  tích cực chỉ  mang lại cho chúng ta một nửa thành công.   Chính những kỹ năng mà chúng ta sử dụng trong cuộc sống hằng ngày, cách   ứng xử, giao tiếp nó quyết định một nửa còn lại, những kỹ năng đó được gọi  là kỹ năng sống. Hiểu được tầm quan trọng, ý nghĩa vai trò của kĩ năng sống  đối với học sinh mầm non, BGH trường MN Hoa Sen đã tiến hành tập huấn  cho đội ngũ giáo viên chủ  nhiệm trong nhà trường về  các kiến thức kĩ năng  sống  cho học sinh Mầm non.  Mục tiêu của tập thể  hội đồng Sư  phạm nhà trường mong muốn thông  qua các hoạt động giáo dục kỹ  năng sống này sẽ  giúp các em học sinh rèn  luyện tư duy tích cực, hình thành các thói quen tốt thông qua các hoạt động và  bài tập trải nghiệm, giúp các em trở  thành công dân toàn cầu, biết suy nghĩ  bằng cái đầu của mình, biết phân tích đúng sai, dù có làm gì và trong hoàn   cảnh nào cũng luôn biết chịu trách nhiệm về việc mình làm. Qua đó: ́ ̣ ­ Giúp giáo viên xac đinh nh ưng ky năng sông c ̃ ̃ ́ ơ ban, đ ̉ ặc điểm tâm sinh   lí của trẻ ở từng độ tuổi khác nhau để giúp trẻ phát triển những kỹ năng sống  phù hợp như: sự  hợp tác, tự  kiểm soát, tính tự  tin, tự  lập, tò mò, khả  năng   thấu hiểu và giao tiếp. Viêc xac đinh đ ̣ ́ ̣ ược cac ky năng c ́ ̃ ơ  ban phu h ̉ ̀ ợp vơí  lưa tuôi se giup giao viên l ́ ̉ ̃ ́ ́ ựa chon đung nh ̣ ́ ững nôi dung trong tâm đê day tre ̣ ̣ ̉ ̣ ̉ ­ Giúp giáo viên nhận thức sâu sắc về  việc dạy trẻ kỹ năng sống ­ Xác định được những kỹ năng cơ bản của trẻ mầm non ­ Nắm được phương pháp tuyên truyền, phối hợp với gia đình và cộng  đồng trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non. ­ Giúp học sinh thích  ứng được với cuộc sống đầy những biến động  khôn lường như những tác động của tự nhiên và xã hội hiện đại. Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                          9               Trường Mầm non Hoa Sen 
  10. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non ­ Thúc đẩy những hoạt động mang tính xã hội, phát huy các nhân tố tích   cực, hạn chế  nhân tố  tiêu cực, xây dựng môi trường trường học thân thiện,  học sinh tích cực. ­ Góp phần tích cực cho việc đổi mới phương pháp dạy học của thầy   giáo, cô giáo và phương pháp học tập của học sinh. Ngoài học tập chuyên đề ra tôi còn tham khảo thêm trong sách báo như  báo “giáo dục mầm non” do nhà trường phát, phương tiện thông tin đại  chúng, internet, qua bạn bè để nâng cao trình độ chuyện môn. Thông qua biện pháp này tôi thấy giáo viên hiểu hơn và nắm vững hơn  phương pháp cũng như cách truyền đạt kỹ năng sống tới trẻ. 1.2. Biện pháp 2: Nâng cao tinh thần tự  học, tự  rèn của bản thân   người giáo viên Đúng như câu nói “Học, học nữa, học mãi”, ứng dụng giáo dục kỹ năng   sống cho trẻ không chỉ dừng lại ở học trên thầy, sách vở. Đó chỉ là cái cơ bản  và để  phát huy còn cần sự  tìm tòi học hỏi, học  ở  bạn bè, tự  học trên mạng  internet ­ nguồn tài nguyên quý giá mà không bao giờ bạn có thể khai thác hết,  chỉ có như thế trình độ ứng dụng của bản thân mới ngày một phát triển. Muốn đạt mục tiêu, người giáo viên phải nhận thức được: điểm mạnh,  điểm yếu về học tập của mình. Họ biết những điểm mạnh, những khả năng  vượt trội để  phát huy nó lên cao độ. Người thích phương pháp thì đi sâu tìm  hiểu phương pháp để dạy học hiệu quả hơn. Nghiên cứu sâu hơn vấn đề bản   thân thích thú, đam mê sẽ giúp việc tự học, tự rèn đạt kết quả cao hơn. Để  tự  học, tự nghiên cứu hiệu quả, điều cần thiết ở người giáo viên là  phải có: ­ Sự chủ động: Giáo viên tự ý thức hoạt động tự học tự rèn. Họ biết làm  thế nào để đối phó với những trở ngại hay thất bại. Họ biết cách điều chỉnh,   thay đổi để quá trình học, nghiên cứu phù hợp hơn. ­ Sự kiên trì: Người giáo viên cần duy trì hoạt động tự học bất chấp khó  khăn.. Thiếu kiên trì trong khoa học thì khó thành công. ­ Tính kỉ luật: Đặt ra kế hoạch và cố gắng thực hiện một cách tốt nhất.   Chẳng hạn, học ngoại ngữ, bữa học bữa quên thì cũng khó thành công. Quỹ  thời gian cho mỗi phần việc, mỗi vấn đề  phải theo đúng tiến độ, rèn luyện   bản thân phải  tuân thủ  thời gian. Nên nhớ, thời gian không phải vô hạn.  Người thầy phải biết tận dụng thời gian để có thể hoàn thành nhiệm vụ, còn  để nghiên cứu khoa học nữa Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                           10               Trường Mầm non Hoa   Sen                                                          
  11. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non ­ Tính tự  lực: Khả  năng độc lập giải quyết vấn đề  hoặc để  thông tin  nghiên cứu là cần thiết. Muốn học tập theo nhóm, làm việc theo nhóm, người  học phải tự giác, tự ý thức. ­ Kĩ năng tìm đọc tài liệu qua các nguồn sách, báo, mạng... Tìm theo từ  khóa, cách tải về  hoặc liên hệ  mua sách báo qua mạng, thuận tiện và ít tốn   kém hơn. ­ Sự  tự  tin: Sự  tự  học, tự  rèn sẽ  mang lại kết quả  tốt. Điều bản thân  giáo viên nghiên cứu, viết ra, đó là kinh nghiệm, là nhận thức, là sáng tạo của  bản thân. Có thể không là một công trình lớn lao với mọi người nhưng đây là  tiếng nói của mình trong quá trình dạy. 1.3. Biện pháp 3: Phối kết hợp việc thực hiện dạy các kỹ năng sống   cơ bản giữa nhà trường, gia đình và xã hội Việc giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện các phẩm chất và năng lực nhằm  giúp trẻ phát triển nhân cách một cách toàn diện là một quá trình lâu dài liên  tục, diễn ra  ở  nhiều môi trường khác nhau, liên quan rất nhiều đến các mối  quan hệ xã hội phức tạp. Vì thế, việc giáo dục nói chung và giáo dục trẻ em   nói riêng luôn luôn đòi hỏi sự  phối hợp, kết hợp chặt chẽ  của nhiều lực   lượng xã hội và nhất là đòi hỏi sự  quan tâm đúng cách của nhà trường, gia  đình và mọi người trong xã hội. Ảnh hưởng giáo dục của gia đình đến với trẻ  là đầu tiên và sớm nhất.   Giáo dục kỹ năng sống cho con cái trong gia đình không phải chỉ là việc riêng   tư  của bố  mẹ, mà còn là trách nhiệm đạo đức và nghĩa vụ  công dân của  những người làm cha mẹ. Giáo dục kỹ  năng sống tại gia đình mang tính xúc   cảm mạnh mẽ, có khả năng cảm hóa lớn nhất. Tùy vào điều kiện kinh tế, đời  sống của mỗi gia đình mà việc tiến hành giáo dục trong các giai đoạn phát   triển của trẻ có các nội dung, hình thức, nhiệm vụ khác nhau. Đặc biệt, lứa tuổi mầm non, cha mẹ cần phối hợp với nhà trường quan  tâm đến các mặt sau đây của trẻ: Chế độ ăn uống, chế độ sinh hoạt, việc rèn  luyện các giác quan, phát triển ngôn ngữ, việc dạy trẻ cách ứng xử đúng đắn,   giáo dục kỹ  năng tự  vệ, bảo vệ  bản thân, giáo dục lòng thương yêu đối với  sự vật và con người xung quanh mình. Ở độ tuổi này được gọi là cửa sổ vàng   trong việc giáo dục nhân cách, kỹ năng cũng như  trí tuệ trẻ. Tạo tiền đề cho  trẻ phát triển ở các giai đoạn tiếp theo. Để  việc giáo dục gia đình có hiệu quả  tốt, giáo viên cần tuyên truyền   với các bậc cha mẹ  cần quan tâm xây dựng một gia đình đầy đủ  toàn vẹn,   trong đó mọi thành viên có nghĩa vụ và trách nhiệm với nhau. Xây dựng một   phong cách sinh hoạt có nề  nếp, phù hợp nhu cầu hứng thú nhằm phát huy   những mặt tích cực của trẻ. Đặc biệt cha mẹ, người lớn phải giữ  uy tín vai  trò gương mẫu của mình trong gia đình và ngoài xã hội. Thường xuyên liên hệ  Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                           11               Trường Mầm non Hoa   Sen                                                          
  12. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non chặt chẽ  với nhà trường, đoàn thể  để  nắm được mục đích giáo dục, có sự  phối hợp chặt chẽ. Cụ  thể: Tuyên truyền phụ  huynh tham gia tích cực vào hội phụ  huynh   của   trường,   quan   tâm   giúp   đỡ   nhà   trường   xây   dựng   cơ   sở   vật   chất,   các   phương tiện dạy học để  nhà trường có điều kiện nâng cao chất lượng giáo  dục.  Những cuộc họp do nhà trường tổ  chức, các bậc phụ  huynh cần đi đầy  đủ để nắm được yêu cầu giáo dục của nhà trường mà có sự kết hợp.  Gia đình cần xây dựng truyền thống “tôn sư  trọng đạo”, bảo vệ  uy tín   thầy cô giáo, tuyệt đối tránh các hành vi thiếu tôn trọng thầy cô giáo trước   mặt con cái. Bên cạnh đó, để thống nhất và tập hợp được sức mạnh của toàn xã hội   trong việc giáo dục thế  hệ  trẻ, nhà trường vừa phải không ngừng nâng cao   chất lượng giáo dục toàn diện vừa phải phối hợp chặt chẽ với gia đình, với  các tổ chức xã hội hướng vào một số công việc cụ thể sau đây: Đưa nội dung, mục tiêu giáo dục kỹ  năng sống lồng ghép trong các tiết  dạy, chương trình giáo dục. nhằm lồng ghép giáo dục kỹ  năng sống cơ  bản  với quá trình hình thành và phát triển nhân cách của trẻ. Phát huy vai trò của người giáo viên, phổ  biến kiến thức biện pháp giáo  dục trẻ trong điều kiện xã hội phát triển theo cơ chế thị trường đang rất phức   tạp cho các bậc cha mẹ, giúp họ hiểu được đặc điểm trong đời sống, tâm sinh  lý của trẻ hiện nay. Phối hợp với địa phương tổ chức cho học sinh tham gia tích cực vào các  hoạt động văn nghệ , thể dục thể thao, tham quan…nhằm góp phần phát triển   thể chất, tình cảm và các kỹ năng xã hội… Tóm lại, việc phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội đối với việc   chăm sóc giáo dục trẻ là một nguyên tắc cơ bản nếu muốn có sự thành công.  Vấn đề cơ bản hàng đầu là tất cả các lực lượng giáo dục phải phát huy tinh   thần trách nhiệm, chủ  động tạo ra những mối quan hệ  phối hợp vì mục tiêu  giáo dục đào tạo thế  hệ  trẻ  thành những người công dân có trình độ  có kỹ  năng. 2. Giải pháp 2: Giúp trẻ  phát triển kỹ  năng sống qua việc tổ  chức  các hoạt động tại trường mầm non, gồm các biện pháp sau: Biện pháp 1:  Xác định các kỹ  năng cơ  bản, nội dung kỹ  năng mà  giao viên cân day tre ́ ̀ ̣ ̉ ̣ Đâu năm hoc, tôi tích c ̀ ực hưởng  ưng phong trao thi  ́ ̀ đua “ Xây dựng   trương hoc thân thiên, hoc sinh tich c ̀ ̣ ̣ ̣ ́ ực” do Bô Giao duc ­ Đao tao phat đông; ̣ ́ ̣ ̀ ̣ ́ ̣   Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                           12               Trường Mầm non Hoa   Sen                                                          
  13. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non ́ ́ ́ ̉ ược răng m qua đo giup giao viên hiêu đ ̀ ục đích của phong trào đó là như  thế  nào, từ đó có các biện pháp để thực hiện tốt chương trình đã đề ra, biết cách  phát triển các kỹ  năng nhận thức, cảm xúc và xã hội cho trẻ. Tham gia học  BDTX mầm non Modul 39: Giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  mầm non, đồng  thời nắm những kỹ năng cơ bản cần giáo dục cho trẻ, cụ thể: ­ Kỹ  năng tự  nhận thức: Tự  nhận thức là một kỹ  năng sông ́  rất cơ  bản  của con người, là nền tảng để  con người giao tiếp,  ứng xử phù hợp và hiệu  quả với người khác. Trước hết là những người thân yêu trong gia đình, trong   lớp học và sau đó là con người trong cộng đồng, xã hội. ̣ Day tre ̉ ky năng ̃  tự  nhận thức cho tre kh ̉ ả  năng sống nhân ái, đúng mực  với mọi người. Ngoài ra, rèn luyện kỹ năng tự nhận thức cho trẻ còn giúp trẻ  sơm hi ́ ểu đúng về  mình, từ  đó có những hanh đông, l ̀ ̣ ựa chọn đúng đắn, phù  hợp với khả năng của bản thân, với điều kiện hoàn cảnh thực tế và với yêu  cầu của xã hội. ­ Kỹ  năng vận động: Kỹ  năng vận động bao gồm vận động thô và vận  động tinh. Vận động thô có trước, vận động tinh có sau. Vận động thô là các vận động đòi hỏi sự phối hợp của các nhóm cơ  lớn   ở thân, cánh cay, chân và bàn chân. Gồm có các hoạt động như kéo, đẩy, ném,  bắt, đá, đấm, chạy, nhảy,… Vận động tinh là các vận động đòi hỏi sự phối hợp của các nhóm cơ  và  dây thần kinh để thực hiện các động tác. Gồm có các hoạt động như cầm bút,  viết, cắt dán, giữ thăng bằng,… Hầu hết các hoạt động thô chỉ  diễn ra trong năm đầu đời. Sau khi bé đã  phát triển và có nhận có nhận thức về  bản thân, về  sự  vật sự  việc thì mọi   hoạt động của bé đều bao hàm cả yếu tố “thô” và “tinh”. Vận động giúp cơ  thể  trẻ  linh hoạt. Trong năm đầu đời, trẻ  vận động  nhiều thì nhanh biết bò, biết ngồi, biết đi. Khoảng 2 – 3 tuổi, bé biết kết hợp   tai, mắt, chân tay để vận động trong nhiều trò chơi. Càng nhiều kết nối bé sẽ  càng thông minh, lanh lợi hơn. Vận động giúp kỹ  năng xã hội của bé phát triển. Khi chơi các trò chơi   tập thể, đông người, đòi hỏi bé giao tiếp tốt và có tinh thần hợp tác với các   bạn. ­ Kỹ năng giao tiếp: Phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mầm non. Khả  năng giao tiếp được hiểu như  là kỹ  năng truyền tải thông tin từ  người này  sang người khác với những công cụ  để  hỗ  trợ  đắc lực như  ngôn ngữ  nói,  ngôn ngữ dùng để viết, ngôn ngữ cơ thể và cử chỉ. Đối với trẻ mầm non, giao   tiếp không chỉ đơn thuần là trao đổi thông tin mà còn để trẻ  có được sự  phát  triển não bộ, tư duy. Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                           13               Trường Mầm non Hoa   Sen                                                          
  14. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non Có 3 giai đoạn phát triển khả năng giao tiếp ở trẻ Giai đoạn đầu tiên: từ 3 – 4 tuổi, trẻ sẽ bắt chước những hành vi và giao   tiếp của những người xung quanh. Chính vì vậy, giáo viên và cha mẹ  hãy có   những ứng xử tích cực để trẻ có thể học hỏi một cách hoàn hảo nhất. Giai đoạn thứ 2: Từ 4 – 5 tuổi, trẻ đã có sự phát triển tư duy bằng cách  thể  hiện được những suy nghĩ, nguyện vọng của bản thân đối với người  xung quanh. Hãy tạo điều kiện tối đa để trẻ được giao tiếp. Giai đoạn thứ 3: Từ 5 – 6 tuổi, trẻ biết sử dụng những câu chữ phức tạp  có nhiều ngôn từ và ghi nhớ những từ ngữ một cách rõ ràng hơn. Bạn nên uốn  nắn cách sử  dụng từ  ngữ  cho trẻ  trong thời điểm này để  trẻ  có được khả  năng giao tiếp tốt nhất. ­ Kỹ năng tự phục vụ: Kỹ năng tự phục vụ là những thói quen sinh hoạt  thường ngày trong giao tiếp và  ứng xử  của trẻ  đối với bản thân và những   người xung quanh. Tập những kỹ  năng sống, kỹ  năng tự  phục vụ  cho trẻ,  từng bước hình thành nhân cách sống cho trẻ  là một trong những nhiệm vụ  trọng tâm cần được đưa lên hàng đầu.   Nếu các con không có kỹ  năng tự  phục vụ bản thân, các con sẽ  không thể  chủ  động và tự  lập trong cuộc sống   hiện đại. Một số nội dung giáo dục kỹ năng tự phục vụ như: Trẻ tự rửa mặt,   đánh răng trước khi đi ngủ  và khi mới ngủ  dậy,  Trẻ biết rửa tay đúng cách  bằng xà phòng, gấp chăn gọn gàng và để đúng nơi quy định sau khi ngủ dậy,  sử  dụng thành thạo thìa, đũa và tự  mình ăn trong các bữa cơm, tự  mình thay   quần áo, đóng mở  được nút áo, tự  mang gaiyf dép, cất và để  dung nơi quy   định… ­ Kỹ năng tự  vệ: Kỹ năng bảo vệ bản thân là những hiểu biết của một  người về những sự việc xung quanh mình cũng như cách để hành động đúng,  an toàn đối với sự  vật đó. Trẻ  có kỹ  năng bảo vệ  bản thân sẽ  biết cách làm  thế  nào để  tránh xa những mối nguy hiểm hoặc khám phá thế  giới trong  phạm vi an toàn. Kỹ  năng bảo vệ  bản thân là những hiểu biết của một người về những   sự  việc xung quanh mình cũng như  cách để  hành động đúng, an toàn đối với   sự vật đó. Trẻ có kỹ năng bảo vệ bản thân sẽ biết cách làm thế nào để tránh   xa những mối nguy hiểm hoặc khám phá thế giới trong phạm vi an toàn. Giai đoạn từ 3­ 5 tuổi có thể coi là giai đoạn mà trẻ  dễ  gặp phải nhiều   mối nguy hiểm nhất trong lứa tuổi mầm non. Bởi  ở giai đoạn này, trẻ  thích   khám phá nhưng lại chưa có những kỹ năng cơ bản để tìm hiểu thế giới. +­Kỹ  năng kiểm soát cảm xúc:  Nếu chỉ  số  IQ chỉ  chiếm 25% trong sự  thành đạt thì chỉ  số  EQ lại chiếm đến 75% sự  thành đạt và hạnh phúc của  một con người. Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                           14               Trường Mầm non Hoa   Sen                                                          
  15. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non Vì thế, dạy trẻ “làm chủ” cảm xúc trước khi chúng “quản lý” chúng ta.  Những cảm xúc tiêu cực thường gặp như: thất vọng, cáu gắt, lo lắng, bồn  chồn, tức giận…  Sự  thất vọng thường xuất hiện khi trẻ  rơi vào tình huống tiến thoái  lưỡng nan, cảm thấy bế  tắc, không thể  giải quyết được vấn đề, hoặc quá  nhiều áp lực có thể dẫn đến lo lắng thái quá… Khi có những cảm xúc tốt, trẻ  sẽ  có những tương tác tích cực; và ngược lại, những cảm xúc không tốt sẽ  hướng trẻ đến những hành động tiêu cực. ­ Kỹ năng hợp tác và làm việc nhóm: Hợp tác là một kỹ năng quan trọng  để trẻ  có được thành công trong cuộc sống.  Trẻ cần phải hiểu từ sớm rằng  việc hợp tác với người khác sẽ mang lại những giá trị to lớn hơn trong bất kỳ  một hoạt động nào, từ  việc chơi trò chơi cho đến việc giải các bài tập, các   vấn đề khó khăn trẻ gặp phải khi đi học. Bên cạnh đó, việc biết hợp tác với  người khác còn giúp trẻ  trở  thành người giao tiếp tốt, biết tôn trọng người  khác và có lòng trắc  ẩn. Luyện tập kỹ  năng hợp tác cho trẻ  như: biết lắng   nghe, biết chia se, làm việc theo nhóm… Rèn luyện cho trẻ kỹ năng hợp tác là tạo cơ  hội cho trẻ học tập từ bạn   bè, học cách giao tiếp, đàm phán, chia sẻ  và lắng nghe. Biết kết hợp tốt với   những người xung quanh, trẻ sẽ đạt được nhiều thành tựu hơn so với việc đi  một mình một hướng. ­ Kỹ  năng giải quyết vấn đề: Một trong những bước quan trọng nhất   khi dạy trẻ kỹ năng giải quyết vấn đề là bạn phải tập cho  trẻ xác định mục  tiêu: Đây là bước quan trọng nhất, chiếm 50% thời gian của toàn bộ quá trình   giải quyết vấn đề. Việc xác định mục tiêu chính xác giúp bé tiết kiệm thời  gian, nguồn lực, tư duy. Khi dạy con đặt mục tiêu bạn cần phải: Định nghĩa  mục tiêu một cách cụ  thể, chi tiết, Đo đạt hiệu quả  của mục tiêu, thời gian  thực hiện mục tiêu. Qua việc này, bé cũng sẽ  biết cách lập kế  hoạch thực  hiện giải quyết vấn đề  chính xác, Bước này nhằm đảm bảo tính chính xác   cho toàn bộ quá trình. Các mục tiêu cần xác định: Mục tiêu ngắn hạn: Mục tiêu cần giải quyết trước mắt, tức thời Mục tiêu dài hạn: Mục tiêu liên quan đến mục tiêu trước mắt Mục tiêu tiên quyết: Mục tiêu quan trọng nhất, có ý nghĩa lâu dài, đích  đến cần đạt được của quá trình giải quyết vấn đề . Biện pháp 2: Cu thê hoa nôi dung đ ̣ ̉ ́ ̣ ưa ra phương pháp giáo dục, rèn   luyện, phát triển từng kỹ năng cần dạy trẻ. Giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  là một phần trong công việc hàng ngày  của giáo viên mầm non. Việc rèn luyện các kỹ  năng cần thiết giúp trẻ  thích   nghi tốt hơn với môi trường xung quanh, hòa đồng với bạn bè và trở nên tự tin  hơn trước khi các em bước vào lớp 1… Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                           15               Trường Mầm non Hoa   Sen                                                          
  16. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non ­ Phát triển kỹ năng tự nhận thức cho trẻ bao gồm: Kỹ  năng sử  dụng ngôn ngữ  thông qua những câu nói hoàn chỉnh hoặc  những từ  ngữ  ngắn gọn để  miêu tả, gọi tên mình để  chào hỏi, gọi tên các   bạn… Kỹ  năng nhận biết hình  ảnh và liên hệ  sự  vật…nhận biết người quen,  sự vật từ ký ức, hiện tại. Trẻ có khả năng nhận biết ra người quen và những  sự vật quen thuộc từ những câu truyện, hình ảnh mà trẻ tiếp xúc. Kỹ năng lắng nghe: phản ứng với âm thanh và hình ảnh mà trẻ thu nhận  được. Kỹ năng tập trung chú ý: biểu lộ nét mặt, cử chỉ đối với hoạt động, hình  ảnh cụ thể ( vd: cười sung sướng, kêu khóc, tỏ ra sợ hãi…) Một trong những hình thức đánh giá sự  tư  duy và sự  phát triển  kỹ  năng  tự  nhận thức của trẻ là thông qua các hành động của các em: ngôn ngữ  hình  ảnh và cử  chỉ. Ví dụ  như  các tác phẩm nghệ  thuật hay những bức tranh vẽ  của các em từ  những năm đầu đời thể  hiện rất rõ rệt về  sự  nhận thức của   từng trẻ  và tâm tư, sự  phát triển về  cảm xúc của trẻ  có tích cực hay không  tích cực Những kỹ  năng cần có để  phát triển kỹ  năng tự  nhận thức của trẻ  cần  có kỹ năng thu nhận thông tin từ môi trường xung quanh: quan sát, chú ý lắng   nghe và nhận biết hình ảnh từ những môi trường xung quanh đó..đòng thời có  khả năng ghi nhớ những hình ảnh , màu sắc. Ngoài ra trẻ còn có khả năng thực hiện các hành động, công việc theo chỉ  dẫn và khả năng sử dụng ngôn ngữ, cử chỉ và điệu bộ đê thực hiện các hoạt   động giao tiếp, và thực hiện các hoạt động học tập, giao lưu với các bạn ­ Cách đánh giá khả năng phát triển kỹ năng tự nhận thức của trẻ + Thông qua sự  thể  hiện cảm xúc của trẻ: trẻ  có vui vẻ, cảm thấy tin  cậy, cảm xúc an tâm an toàn trong môi trường của trẻ hiện tại hay không…? + Sự tương tác với các trẻ khác và môi trường xung quanh: trẻ vận động   như thế nào? Sử dụng ngôn ngữ, điệu bộ, cử chỉ ra làm sao? + Phản  ứng của trẻ  với các hình  ảnh, ký  ức và tiếng nói. Điều này rất  quan trọng với phụ huynh và giáo viên. Trẻ  có phản  ứng tich cực với những  hình  ảnh, tiếng nói mang tiếng tích cực và ngược lại. Vì vậy, khi giao tiếp  với trẻ cần chú ý đến nét mặt, cử chỉ, điệu bộ, giọng nói và khoảng cách với   trẻ. + Miêu tả, và diễn đạt thông tin thông qua sự  lặp lại: đồng dao, các bài  hát vần điệu lặp đi lặp lại, truyện có hình ảnh nội dung lặp đi lặp lại. Ở lứa   tuổi mầm non có rất nhiều bài hát,bài ca dao, câu truyện, bộ  phim hoạt hình  Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                           16               Trường Mầm non Hoa   Sen                                                          
  17. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non vô cùng đơn giản nhưng lại gây ra cảm xúc mãnh liệt ở trẻ bởi có thể trẻ tìm   thấy sự đồng cảm trong những nhân vật đó và với trí nhớ  ngắn hạn của trẻ,   trẻ  không thể  nào ghi nhớ  được lượng thông tin lớn, nên những bài hát, câu  truyện, bộ phim hoạt hình ngắn gọn đơn giả, có sự  lặp đi lặp lại là cách tốt  nhất để phát triển kỹ năng tự nhận thức của trẻ. ­ Sự phát triển nhận thức về thế giới xung quanh của trẻ: + Thông qua sự lắng nghe, cách hiểu và cách nhận biết được của trẻ + Khả  năng nhận biết, phân biệt, phân loại và khái quát hóa về  sự  vật.   Đây là con gì? Có màu sắc ra sao? Nó đang làm gì? Trẻ có thể phân loại được   đâu là con mèo, đâu là con chó… + Trải nghiệm về thế giới xung quanh thông qua: hình ảnh màu săc, âm  thanh, ngôn ngữ, con số, sự liên hệ giữa sự vật và hiện tường, miêu tả. Ví dụ: màu sắc, con số, các bước của trò chơi, vẽ, sử dụng bút chì… ­ Phát triển kỹ năng vận động: Hãy lên thời khóa biểu một số hoạt động   của bé như tập thể dục, giờ hoạt động thể chất, trò chơi vận động: đá bóng,   chơi thể  thao…. Rất nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng, một   hành động được lặp đi lặp lại liên tục sau 21 ngày sẽ trở thành một thói quen.   Vậy cha mẹ hãy tạo ra một thói quen vận động tốt cho trẻ. Đến giờ bé sẽ tự  giác đi tập thể  dục hoặc đi đá bóng mà không cần phải có người nhắc nhở  hay lôi kéo. Ví dụ: giờ tập thể dục sáng bắt đầu khi có hiệu lệnh xắc xô báo   hết giờ chơi tự do  ở các vào góc buổi sáng, lúc này trẻ  nghe tiếng xắc xô sẽ  tự động ra xếp hàng chuẩn bị cho giờ thể dục sáng. Việc phát triển vận động còn dễ dàng lồng ghép trong mọi hoạt động mà  giáo viên thường xuyên tổ  chức như  hoạt động chung, hoạt động ngoài trời.   Thông qua tiết dạy giáo viên củng cố  lại bài học bằng trò chơi vận động  (giúp thay đổi trạng thái hoạt động), trò chơi tĩnh (rèn luyện các vận động  tinh như tô màu, xếp, dán…) Cô và trẻ có thể cùng nhau tạo ra các đồ chơi nho nhỏ bằng các thao tác  cắt dán, ghép nối, thắt nút, dính keo,… Đây cũng là cách mà cha mẹ cung cấp   học liệu cho trẻ bằng trực quan sinh động. Bé sẽ học được cách làm một cái  chong chóng giấy, làm một ngôi nhà nhiều màu sắc hay làm mấy bông hoa   hay đơn giản là xâu các hạt vòng thành một chuỗi… Bạn có thể  thành lập   một nhóm phụ huynh, tập hợp một vài đứa trẻ lại để cùng làm các hoạt động  sáng tạo trò chơi. Tương tác chính là điều kiện tuyệt vời cho các bé thể hiện   khả năng. Sự khéo léo của đôi tay sẽ nhân lên đáng kể, cùng với đó là sự phát   triển của các kỹ năng quan sát, sắp xếp và tạo hình. Một cách phát triển vận động khác như: Vận động theo nhạc, là phối  hợp giữa âm nhạc và các hoạt động của cơ thể như múa, hát, nhảy, biểu diễn  Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                           17               Trường Mầm non Hoa   Sen                                                          
  18. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non nghệ thuật,.. Những hoạt động này giúp trẻ nâng cao khả năng cảm nhận âm  nhạc đồng thời tạo ra sự  phấn chấn ham hoạt động. Để  đảm bảo các vận  động có hiệu quả, nên lựa chọn những động tác đơn giản và âm nhạc có tiết  tấu không phức tạp. Vận động theo nhạc thường là các hoạt động trên lớp. Bé được thực  hiện vận động cùng bạn bè dưới sự  hướng dẫn của các cô giáo. Cô sẽ  có   những bài tập phù hợp lứa tuổi, đòi hỏi bé phối hợp nhịp nhàng, uyển chuyển.  Một mặt sẽ phát huy sự tích cực của trẻ, mặt khác sẽ làm bộc lộ năng khiếu   mà trẻ có. ­ Phát triển kỹ  năng giao tiếp: Cho trẻ  giao tiếp nhiều hơn và tạo ra   nhiều hoạt động mới mẻ Đầu tiên, hãy hạn chế trẻ tiếp xúc với các thiết bị điện tử như ti vi, máy  tính bảng, điện thoại,… Những hình ảnh quá nhanh trên tivi làm giảm tính tập  trung ở trẻ. Những trò chơi trên điện thoại sẽ khiến khả năng giao tiếp bị hạn   chế. Nhưng nếu bạn sáng tạo ra những hoạt động hay với máy tính bảng và   điện thoại thì chắc chắn bé sẽ  rất phấn khích. Các bé có khả  năng ghi nhớ  hình ảnh rất tốt. Hãy tạo ra các album ảnh trên máy tính theo chủ đề, mỗi bức  ảnh hãy tạo ra một câu chuyện thú vị, kể cho bé nghe, sau đó hãy nói bé ghi   nhớ và kể lại. Ví dụ, với một bức ảnh tập thể của cả lớp mà bé dần dần nhớ  hết   mặt   từng   người   và   những   thông   tin   về   người   đó   thông   qua   các   câu  chuyện… Tổ cức các chuyến đi thăm quan các bảo tàng, các khu công viên, những  vườn rau, những thắng cảnh đẹp… Cô và trẻ cùng nhau chụp ảnh lại những  nơi bé đã khám phá. Những trải nghiệm này bổ  sung kiến thức cho bé, giúp  kích thích não bộ phát triển, các dây thần kinh cũng trở nên nhạy bén hơn. Đó   sẽ  là những chiến tích mà bé sẽ  thao thao bất tuyệt suốt ngày đêm để  khoe  với bạn bè và người thân. Cũng như  các hoạt động về  lễ  nghĩa như  chào hỏi, xin phép, xin lỗi,…  hãy tạo điều kiện để bé có thể thực hiện hàng ngày. Sau một thời gian lặp đi  lặp lại, bé sẽ tự có phản xạ khi gặp người lớn. Bé cũng dần trở nên bình tĩnh,  tập trung và tự tin hơn khi giao tiếp. Chương trình giáo dục mầm non có nhiệm vụ  giúp trẻ  phát triển khả  năng giao tiếp của mình thông qua những trò chơi chung như  đóng kịch. Qua  đó, trẻ  sẽ  học cách đóng vai trò của mình trên sân khấu và sống như  một   người khác trong vở diễn của mình. Đồng thời, cho con chơi những trời chơi  phát triển tư duy và trí tuệ. Chúng ta có thể  thông qua các hoạt động này mà   nhẹ nhàng lồng ghép kỹ năng giao tiếp cho trẻ Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                           18               Trường Mầm non Hoa   Sen                                                          
  19. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non Với những cuốn truyện tranh, thơ  ca…, ngoài việc dạy trẻ  kể  theo nội   dung tranh hay đọc thơ theo tranh, thì ngoài ra cô cũng có thể khuyến khích bé  đọc sách và giữ  gìn sách bằng các trò chơi nhỏ. Cô sẽ  kể  sai một vài chi tiết   để xem bé có nhận ra không, hoặc cô có thể cùng trẻ sáng tạo ra một kết thúc   mới mà bé thích. Một điều quan trọng nữa là hãy hướng cho bé luôn suy nghĩ  tích cực và lạc quan thông qua các câu chuyện. Chúng ta sẽ  ngạc nhiên khi   nhận ra ngôn ngữ  của bé tiến bộ  nhanh chóng và bé sẽ  luôn có thái độ  tích  cực khi gặp bất cứ vấn đề gì. ­ Phương pháp giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ giáo viên cần nắm: + Cần nói chuyện với trẻ một cách thường xuyên trong quá trình dạy dỗ.  + Gọi tên trẻ  thường xuyên, dạy trẻ  cách xưng hô bằng tên với những   người khác. + Khuyến khích trẻ bắt chước phát âm và mở rộng vốn từ vựng. + Làm mẫu cho trẻ  và rèn luyện trẻ  nói lời cảm  ơn, xin lỗi, chào tạm  biệt,… + Thường xuyên áp dụng những đồ  dùng học tập và trò chơi để  phát  triển kỹ năng giao tiếp. + Hướng dẫn cho trẻ  biết hỏi và sử  dụng câu hỏi một cách đúng đắn   nhất. + Cho trẻ chơi những trò chơi dân gian để  gắn kết tình cảm giữa cô trò  với nhau. + Cùng trẻ xem tranh, đọc sách để trẻ học cách giao tiếp bằng những cử  chỉ, ánh mắt. + Áp dụng các chú rối để dạy trẻ cách giao tiếp. + Cho trẻ giao tiếp với những người xung quanh để trẻ mạnh dạn hơn. Trang bị cho trẻ kỹ năng giao tiếp là điều rất quan trọng mà những giáo  viên mầm non nên ghi nhớ ­ Phát triển kỹ  năng tự  phục vụ, tự  vệ: Việc rèn luyện kĩ năng sống tự  phục vụ bản thân ngay từ nhỏ là vô cùng cần thiết đối với trẻ mầm non. Nếu  các con không có kĩ năng tự phục vụ bản thân, các con sẽ không thể chủ động  và tự lập trong cuộc sống hiện đại. Ở trường mần non giao viên cân d ́ ̀ ạy trẻ  nghi thức văn hóa trong ăn uống qua đó dạy trẻ kỹ năng lao động tự phục vụ,  rèn tính tự lập như: Biết tự rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, chỉ  ăn uống tại bàn  ăn, biêt cách s ́ ử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng  đắn, ăn uống gọn gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ  nhẹ  không gây tiếng  ồn,  ngậm miệng khi nhai thức ăn, biết mời trước khi ăn, cảm ơn sau khi ăn, biết  tự  dọn, cất đúng chỗ  bát, chén, thìa … hoặc biết giúp người lớn dọn dẹp,   ngồi ngay ngắn, ăn hết suất, không làm  ảnh hưởng đến người xung quanh.  Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                           19               Trường Mầm non Hoa   Sen                                                          
  20. Một số  biện pháp giáo dục kỹ  năng sống cho trẻ  5­ 6 tuổi trong trường mầm   non Biết tự cất đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định, tham gia hoạt động lao động  nhẹ nhàng… Bên cạnh việc tự phục vụ trẻ còn cần có các kiến thức, kỹ  năng tự  vệ,  giúp trẻ  tự  bảo vệ  bản thân trước những sự  vật, sự  việc, hiện tượng nguy   hiểm cho bản thân.  Kỹ  năng bảo vệ  bản thân là một trong những kỹ  năng  xuất hiện sớm, được hoàn thiện trong một quá trình lâu dài và theo chúng ta  trong suốt cuộc đời. Do vậy, việc rèn luyện cho con kỹ  năng này sẽ  là hành   trang quan trọng giúp con tự  tin và mạnh mẽ  hơn trong cuộc sống hiện đại.  Việc lồng ghép kỹ  năng tự  vệ  giáo viên cũng dễ  dàng lồng ghép trong các   hoạt động giáo dục hay hoạt động mọi lúc mọi nơi. Ví dụ: Khi kể  xong câu  chuyện “Cô bé quàng khăn đỏ”, thông qua việc giáo dục trẻ  dễ  dàng hiểu  được rằng: Không tin lời người lạ, không la cà rong chơi, biết vâng lời người  lớn…”.  Một số kỹ năng tự vệ cho trẻ có thể lồng ghép trong trường mầm non như:  kỹ năng ăn toàn khi chơi (Trẻ cần hiểu được đâu là đồ vật an toàn, đâu là đồ vật   không an toàn, đâu là khu vực chơi, đâu là khu vực nguy hiểm không được phép   lại gần…). Kỹ năng tránh bị xâm hại (giúp trẻ hiểu được thế nào là hành động  xâm phạm thân thể, nếu bị xâm hại cơ thể các con nên ứng xử ra sao). Kỹ năng  ứng xử khi bị lạc (giúp trẻ có những kiến thức ứng xử cần thiết khi bị lạc như:   Con nên gọi sự  trợ  giúp của ai? Nếu gặp người lạ  muốn đưa con về  con nên  làm gì? Cha mẹ nên dạy con ghi nhớ tên tuổi, số điện thoại của bố mẹ, địa chỉ  nhà). Đưa ra những quy tắc an toàn và không an toàn, được phép và không được  phép… ­ Phát triển kỹ  năng kiểm soát cảm xúc: Mặc dù cảm xúc là tự  nhiên  nhưng chúng ta có thể quản lý nó trước hết bằng cách thay đổi suy nghĩ, từ đó   sẽ  thay đổi và chuyển hoá cảm xúc. Tư  duy tích cực sẽ  tạo ra cảm xúc tích  cực. Vì vậy điều trước tiên chúng ta cần + Giúp trẻ hiểu rõ cảm xúc của bản thân: Khi một đứa trẻ bắt đầu nhận  thức và miêu tả được cảm xúc của bản thân thì đó chính là bước đầu tiên hình   thành trí tuệ cảm xúc của trẻ. Ban đầu, cách biểu đạt của trẻ có thể  chỉ  với   vài từ  đơn giản như  “con buồn”, và bị  giới hạn với một số  từ  miêu tả  cảm  xúc cơ bản. Tuy nhiên, từng bước con sẽ dần hoàn thiện mình và có khả năng  diễn tả cảm xúc phức tạp hơn khi trưởng thành. + Nhận biết được cảm xúc của người khác: Khi trẻ hiểu được cảm xúc  của bản thân, qua thời gian trẻ  cũng sẽ  bắt đầu nhận biết và phản  ứng lại   cảm xúc của mọi người xung quanh như gia đình, thầy cô, bạn bè… + Tự  điều chỉnh hành vi bản thân: Đến một thời điểm nhất định trẻ  tự  nhận thức được hành vi của mình  ảnh hưởng như  thế  nào đến cảm xúc và  suy nghĩ của mọi người xung quanh. Ví dụ như nếu con không học ngoan  thì   cô sẽ buồn lòng, nếu con đánh bạn trong lớp sẽ làm bạn tổn thương…  Giáo viên: Nguyễn Thị Tâm                          20               Trường Mầm non Hoa  Sen                                                          

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản