SKKN: M t s bi n pháp phát tri n v n t cho tr M u giáo 5-6 tu i ng i dân t c ườ
thi u s .
I. PH N M ĐU
I.1. LÝ DO CH N Đ TÀI:
Trong công tác giáo d c tr m u giáo các tr ng m m non, vi c phát ườ
tri n ngôn ng , m r ng v n t cho tr gi m t vai trò quan tr ng trong vi c
hình thành và phát tri n nhân cách cho tr , vi c làm giàu v n t , vi c giúp tr
s d ng v n t ph i đc s d ng th ng xuyên, liên t c. Đây là quá trình ượ ườ
giáo d c lâu dài trong su t 6 năm tr trong tr ng m m non. Song trong ườ
th c t giáo d c m m non đã ch ng minh đc r ng ế ượ : S phát tri n c a tr
ch đc di n ra khi các cháu đc lĩnh h i nh ng tri th c v s v t và hi n ượ ượ
t ng xung quanh. Vi c lĩnh h i tri th c đó nó ch đc th c hi n t t khiượ ượ
ngôn ng c a nó phát tri n. Ngôn ng chính là ph ng ti n đ giúp cho t ươ ư
duy c a tr phát tri n, là công c đ tr ti p thu tri th c, th hi n tình c m, ế
nguy n v ng cũng nh ý mu n c a tr . Ngôn ng là ph ng ti n m r ng ư ươ
giao ti p, đng th i cũng là ph ng ti n đ hình thành nên ý th c c a conế ươ
ng i. Thông qua vi c phát tri n v n t cho tr , tr tích lũy đc v n kinhườ ượ
nghi m trong cu c s ng xã h i.
Vi c phát tri n và hoàn thi n d n v v n t , phát tri n ngôn ng cho tr
không ch có đc trong vi c phát tri n trí tu mà còn có tác d ng trong vi c ượ
hình thành và b i d ng tình c m đo đc th m m , t o nên nh ng nét tính ưỡ
cách t t cho tr . M t khác trong ho t đng nh n th c c a con ng i, ngôn ườ
ng l i là ph ng ti n đ gi gìn và truy n đt nh ng kinh nghi m, tri th c ươ
mà xã h i loài ng i tích lũy đc. ườ ượ
Trong th c t chúng ta th ng th y khi tr giao ti p. T i sao trong cùng ế ườ ế
m t đ tu i nh ng cháu này nói năng m ch l c, rõ ràng, di n đt đy đ ý ư
mu n, suy nghĩ c a mình đ cho ng i khác nghe đc rõ ràng. Nh ng cháu ườ ượ ư
khác thì l i lúng túng, thi u t tin trong giao ti p, ch a m nh d n, ch a ế ế ư ư
truy n đt đc ý mu n, nguy n v ng c a mình cho ng i khác hi u. Nhìn ượ ườ
GV : Nguy n Th T i ươ Đn v : M u giá Bình Minhơ 1
SKKN: M t s bi n pháp phát tri n v n t cho tr M u giáo 5-6 tu i ng i dân t c ườ
thi u s .
chung r t h n ch v giao ti p b ng ngôn ng . Vì v y có bi n pháp nào đ ế ế
gi i quy t và gi i quy t b ng cách nào đ tr m nh d n và t tin vào ngôn ế ế
ng c a mình đó là c m t v n đ l n có liên quan đn vi c phát tri n ngôn ế
ng , m r ng v n t cho tr . Vi c phát tri n ngôn ng nói riêng và phát tri n
ti ng nói cho tr c n ph i đc th ng nh t th c hi n t i các tr ng m mế ượ ườ
non nh m giúp cho tr phát tri n kh năng nói, kh năng giao ti p, làm giàu ế
v n t cho tr , giúp tr hình thành nhân cách toàn di n.
Xu t phát t th c t trong công tác giáo d c m m non, tôi th y vi c phát ế
tri n ngôn ng , làm giàu v n t cho tr các tr ng m m non ch a th c ườ ư
hi n m t cách tri t đ, ch a phát huy đc tính tích c c c a tr trong quá ư ượ
trình giao ti p. Vì v y ngôn ng c a tr còn có nhi u h n ch c n có h ngế ế ướ
kh c ph c. Vi c làm này n m trong kh năng c a giáo viên m m non và c a
nh ng ng i làm cha làm m và nh ng ng i xung quanh tr . Hi u đc t m ườ ườ ượ
quan tr ng c a vi c phát tri n v n t cho tr . Nh t là tr ng i dân t c thi u ư
s . Vì th tôi đã m nh d n ch n đ tài ế « M t s bi n pháp phát ri n v n t
cho tr 5-6 tu i ng i dân t c thi u s ườ ».
I.2. M c tiêu, nhi m v c a đ tài
* M c tiêu c a đ tài
Tìm ra ph ng pháp và bi n pháp thích h p đ phát tri n v n t cho h cươ
sinh ng i dân t c thi u s l p M u giáo 5 - 6 tu i. ườ
Giúp tr phát âm đúng, nói đúng c u trúc ng pháp câu, phát tri n ngôn
ng b ng ti ng Vi t. ế
Tích lũy đc v n t ti ng Vi t ngày càng nhi u h n ch t l ng đcượ ế ơ ượ ư
nâng lên, giúp cho vi c giao ti p và tham gia vào các ho t đng c a tr d ế
dàng, t tin h n khi b c vào l p 1 và đó cũng chính là ti n đ đ hình thành ơ ướ
và phát tri n toàn di n nhân cách cho tr .
* Nhi m v c a đ tài
GV : Nguy n Th T i ươ Đn v : M u giá Bình Minhơ 2
SKKN: M t s bi n pháp phát tri n v n t cho tr M u giáo 5-6 tu i ng i dân t c ườ
thi u s .
Nghiên c u c s lý lu n v phát tri n v n t cho h c sinh dân t c thi u ơ
s l p M u giáo 5 tu i.
Nghiên c u th c tr ng v n t c a tr M u giáo 5 tu i tr ng M u ườ
giáo Bình Minh.
Đ xu t nh ng bi n pháp phát tri n v n t cho tr M u giáo 5-6 tu i
ng i dân t c thi u s .ườ
I.3. Đi t ng nghiên c u ượ
Đi t ng nghiên c u là h c sinh M u giáo 5-6 tu i ng i dân t c thi u ượ ườ
s tr ng M u giáo Bình Minh. ườ
I.4. Gi i h n ph m vi nghiên c u
Tr l p M u giáo 5 - 6 tu i ng i dân t c thi u s t i tr ng M u giáo ườ ườ
Bình Minh - Buôn Tuôr A - Xã Đray Sáp – Huy n Krông Ana
I.5. Ph ng pháp nghiên c uươ
a. Ph ng pháp nghiên c u tài li u: ươ
Nghiên c u tài li u tâm lý h c và gáo d c h c đ hi u đc đi m tâm lý
tr . Phát tri n ngôn ng tu i m m non đ tìm hi u đc đi m phát tri n v n t
c a tr M u giáo 5 -6 tu i.
b. Ph ng pháp th c nghi mươ
Ph ng pháp quan sátươ
Ph ng pháp đàm tho i (trao đi v i gia đình tr )ươ
c. Ph ng pháp th ng kê giáo d cươ
II. PH N N I DUNG
II.1. C s lý lu nơ
M c tiêu c a giáo d c m m non trong th i kì hi n nay là giúp tr phát
tri n toàn di n (th ch t, phát tri n nh n th c, phát tri n ngôn ng , phát tri n
tình c m - quan h xã h i). Song v trí c a phát tri n v n t cho tr m m non
t ng đi đc bi t vì t s phát tri n v n t s tham gia tr c ti p vào phátươ ế
GV : Nguy n Th T i ươ Đn v : M u giá Bình Minhơ 3
SKKN: M t s bi n pháp phát tri n v n t cho tr M u giáo 5-6 tu i ng i dân t c ườ
thi u s .
tri n các lĩnh v c khác. B i ngôn ng là ph ng ti n giao l u tình c m, ươ ư
ph ng ti n đ tr nh n th c, khám phá t nhiên. Ngôn ng giúp ta làm chínhươ
xác hóa các hình nh c a t ng t ng đang n y sinh, tách ra trong chúng nh ng ưở ượ
m t c b n nh t, g n chúng l i v i nhau, c đnh chúng l i b ng t và l u gi ơ ư
chúng trong trí nh . Ngôn ng làm cho t ng t ng tr thành m t quá trình ý ưở ượ
th c, đc đi u khi n tích c c, có k t qu và ch t l ng cao. ượ ế ượ
S nh n th c c a tr bao gi cũng th ng v i s m r ng v n t , tr
nhìn v t và nói tên tu i c a s v t đó. B i vì « t » là hình thái bi u đt c a
khái ni m. Vì th khi tr ti p nh n đc nh ng khái ni m m i thì tr cũng ế ế ượ
đc ti p nh n t m i. Khi tr ti p xúc v i v t li u m i tr đc ng i l nượ ế ế ượ ườ
cung c p tên g i c a v t, công d ng, ch t li u,… cho tr và tr hi u và ghi
nh .
Khi tr đc 5-6 tu i thì v n t c a tr có th đt t i 3500 4500 t . ượ
Trong đó danh t và đng t chi m u th h n c (50%). Còn tính t và các ế ư ế ơ
lo i t khác chi m 50%. Tuy nhiên trong khi s d ng các lo i t đó tr m i ch ế
s p x p đc các t trong câu ch ch a có kh năng c u trúc logic n i dung ý ế ượ ư
mà tr mu n bi u đt. V n t c a tr đc hoàn thi n d n theo tháng tu i và ượ
vi c phát tri n ngôn ng cho tr có ý nghĩa quan tr ng đi v i vi c phát tri n
tâm lý khác nhau c a tr . Nh ng s phát tri n v n t c a tr còn ph thu c r t ư
nhi u vào quá trình tâm lý nh c m giác, tri giác, trí nh , t duy… ư ư
S phát tri n v n t c a tr có nh ng đc đi m nh trên, song qua m i ư
th i kì phát tri n cùng v i s phát tri n c a xã h i thì v n t có s thay đi. Vì
v y s phát tri n v n t cho tr là r t quan tr ng và r t c n thi t. Song đ có ế
s tác đng c a s ph m mang l i k t qu cao thì ng i nghiên c u ch ng ư ế ườ ươ
trình ph i d a vào c s lu n đi m đ đánh giá đc đi m phát tri n v n t cho ơ
tr . Đó là s thay đi toàn b v s l ng, ch t l ng di n ra trong ho t đng ượ ượ
t duy g n li n v i l a tu i v i s tích lũy kinh nghi m phong phú c a trư
GV : Nguy n Th T i ươ Đn v : M u giá Bình Minhơ 4
SKKN: M t s bi n pháp phát tri n v n t cho tr M u giáo 5-6 tu i ng i dân t c ườ
thi u s .
trong cu c s ng và ch u s tác đng giáo d c l a tu i này s làm c s cho ơ
s tích lũy tri th c tr đc di n ra m t cách nhanh chóng. V n t c a tr ượ
đc hình thành thì các quá trình nh n th c c a tr cũng đc hoàn thi n vàượ ượ
tr n m đc nh ng ph ng th c c b n, đn gi n c a ho t đng trí tu ượ ươ ơ ơ
II.2. Th c tr ng
Tình hình c a l p: T ng s tr trong l p : 40 , dân t c: 37, n dân t c:
19
Trong quá trình gi ng d y tôi th y t l tr có v n t ti ng Vi t còn r t ế
th p. Vì v y, tôi th ng xuyên chú tr ng t ch c cho tr tham gia vào các ho t ườ
đng phát tri n v n t cho tr theo các ch đ, ch đi m. Tuy nhiên trong quá
trình th c hi n tôi đã g p m t s thu n l i và khó khăn sau:
a. Thu n l i, khó khăn
* Thu n l i
- Đc s quan tâm t o đi u ki n c a Phòng GD&ĐT huy n cùng banượ
giám hi u nhà tr ng, ban lãnh đo xã nhà và s quan tâm nhi t tình c a thôn ườ
tr ng, thôn phó n i đa bàn tôi đang công tác.ưở ơ
- Ban giám hi u nhà tr ng đã th ng xuyên s p x p t o đi u ki n cho ườ ườ ế
tôi đc tham d các bu i t p hu n b i d ng chuyên môn và đi d gi cácượ ưỡ
đt lên chuyên đ ho t đng phát tri n ngôn ng cũng nh chuyên đ c a các ư
môn h c khác do Phòng GD&ĐT huy n t ch c.
- C s v t ch t l p h c t ng đi đy đ. Đ dùng đ ch i s ch sơ ươ ơ
b o đm an toàn cho tr .
- B n thân là giáo viên có trình đ chu n v chuyên môn, nhi t tình yêu
ngh m n tr . Có kh năng d y tr tham gia vào các ho t đng phát tri n v n ế
t và bi t đnh h ng cho tr tham gia vào các ho t đng phát tri n v n t có ế ướ
hi u qu , t o đc môi tr ng ho t đng l p t ng đi phong phú. ượ ườ ươ
GV : Nguy n Th T i ươ Đn v : M u giá Bình Minhơ 5