intTypePromotion=3

SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá môi trường xung quanh

Chia sẻ: Trần Văn An | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:21

0
4
lượt xem
0
download

SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá môi trường xung quanh

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục tiêu của đề tài: Tìm hiểu khả năng tiếp thu kiến thức về thế giới xung quanh của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, từ đó đề ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ khám phá môi trường xung quanh một cách tốt nhất.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá môi trường xung quanh

  1.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. MỤC LỤC  Nội dung                                                                                                       Trang I. Phần mở đầu ………………………………... …………………………...........2 I.1. Lý do chọn đề tài  …………………………………………………………....2 I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài  ……………………………………………....3 I.3. Đối tượng nghiên cứu  …………………………………………………….....3 I.4. Phạm vi nghiên cứu ………………………………………………………… 4 I.5. Phương pháp nghiên cứu …………………………………………………… 4 II.   Phần   nội   dung  ………………………………………………………………..4 II.1.     Cơ   sở   lí   luận  ……………………………………………………………….4 II.2.   Thực   trạng  ………………………………………………………………….6 a.   Thuận   lợi,   khó   khăn  …………………………………………………………..6 b.   Thành   công,   hạn   chế  ………………………………………………………….7 c.   Mặt   mạnh,   mặt   yếu  …………………………………………………………...7 d. Nguyên nhân ………………………………………………………………….8 1 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  2.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. e.   Phân   tích,   đánh   giá   các   vấn   đề   về   thực   trạng   …………………………………9 II.3. Giải pháp, biện pháp ………………………………………………...……9 a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp ……………………………………….….9 b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp …………………...… 10 c.   Điều   kiện   thực   hiện   giải   pháp,   biện   pháp  ……………………………….......14 d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp ………………………………… 15 e.   Kết   quả   khảo   nghiệm,   giá   trị   khoa   học   của   vấn   đề   nghiên   cứu  ……………..15 II.4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên  cứu......………………………………………………………………………….16 III.   Kết   luận,   kiến   nghị  ………………………………………………………...17 III.1.   Kết   luận   ……………………………………………………………….… 17 III.2.   Kiến   nghị  ………………………………………………………………...18 I. Phần mở đầu I.1. Lý do chọn đề tài Hồ Chí Minh đã nói:                                        Hiền dữ phải đâu là tính sẵn                                        Phần nhiều do giáo dục mà nên 2 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  3.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. Đúng vậy, một con người khi mới sinh ra không thể  đã có sẵn nhân cách  của một con người toàn diện. Muốn trở  thành một người toàn diện trưởng  thành phát triển về mọi mặt thì cần phải trải qua một quá trình trải nghiệm   học tập được giáo dục nuôi dưỡng mới thành người. Và trong quá trình đó thì   có sự đóng góp không hề nhỏ của giáo dục, đứa trẻ khi mới chào đời cho đến   khi trưởng thành, để trở  thành một con người thực thụ, có ích cho xã hội, nó  phải trải qua một tiến trình phát triển lâu dài. Nó góp phần tạo nên nhân cách  con người và đặc biệt là giáo dục mầm non là nơi đặt nền móng đầu tiên cho   quá trình đó. Khi sinh ra đứa trẻ mới chỉ là một thực thể bé nhỏ nhưng muốn   đứa trẻ đó phát triển thành người thì không thể thiếu sự giao tiếp,sự tác động  trực tiếp của người lớn. Mà như  chúng ta đã biết phương tiện của giao tiếp   chính là ngôn ngữ. Ngôn ngữ có vai trò vô cùng quan trọng,nó là phương tiện   để  con người nhận thức thế  giới xung quanh,ngôn ngữ  còn là phương tiện   phát triển tình cảm xã hội, đạo đức,thẩm mĩ cho trẻ. Quan trọng hơn cả ngôn  ngữ  còn là công cụ  giúp trẻ  hoà nhập với cộng đồng và trở  thành một thành   viên của cộng đồng, ngôn ngữ là phương tiện quan trọng nhất để trẻ lĩnh hội   nền văn hoá dân tộc, để  trẻ  giao lưu với những người xung quanh, để  tư  duy,tiếp thu khoa học và bồi bổ tâm hồn, hình thành, phát triển nhân cách cho  trẻ, đặc biệt với trẻ  mầm non, đây là giai đoạn ngôn ngữ  của trẻ  phát triển  mạnh mẽ.               “Trẻ em như búp trên cành                   Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan”. Đúng như  vậy, trẻ   ở  tuổi mầm non thật đáng yêu, tâm hồn trẻ  thơ  ngây,  hồn nhiên như  tờ  giấy trắng. Mọi hoạt động học tập và vui chơi trong quá  trình chăm sóc giáo dục trẻ   ở  trường mầm non đều đem lại cho trẻ  những  điều kỳ  lạ, thần tiên. Thông qua hoạt động dạy và học dưới hình thức như  tạo hình, làm quen với toán, hoạt động góc, khám phá khoa học… sẽ giúp trẻ  3 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  4.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. phát triển trí tuệ, óc sáng tạo, nhân cách con người. Trong đó “khám phá khoa   học” là một hoạt động không thể thiếu được đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non,   vì thông qua hoạt động khám phá khoa học  giúp trẻ mở rộng sự hiểu biết về  thế giới xung quanh trẻ. Tất cả thế giới với trẻ bây giờ  đều mới lạ  với bao   điều kỳ  diệu với “Tại sao lại thế?” và “vì sao lại thế?”  Luôn là nhưng câu  hỏi thắc mắc là những điều trẻ luôn khao khát muốn biết muốn tìm hiểu và  muốn khám phá. Hoạt động cho trẻ  tìm tòi tiếp xúc khám phá môi trường xung quanh giúp  trẻ được tiếp xúc với môi trường tiự nhiên và môi trường xã hội , trẻ lĩnh hội   những kiến thức sơ  đẳng, những hiểu biết, những kinh nghiệm để  trẻ  học  cách làm người. Trên cơ sở đó trẻ mới hiểu biết đúng đắn về đối tượng. Cho   trẻ tự nói lên những hiểu biết về đối tượng. Qua đó, hiểu biết của trẻ về đối   tượng được củng cố chính xác hơn ngôn ngữ được phát triển. Tuy nhiên khi đưa trẻ  vào hoạt động khám phá khoa học đòi hỏi người   giáo viên phải có những suy nghĩ sáng tạo và lựa chọn lượng kiến thức phù  hợp với lứa tuổi, có ý nghĩa giáo dục trẻ  để  từ  đó đưa ra những biện pháp,   phương pháp thích hợp giúp trẻ tiếp thu tốt nhằm mục đích phiển kiến thức  về thế giới xung quanh có nhiều vốn từ để diển tả sự hiểu biết của bản thân. Chính vì thế để đạt được mục đích của môn học khám phá khoa học bản thân tôi đã nghiên cứu đề  tài “Một số  biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt động khám phá môi trường xung quanh” Và  đó cũng chính là lý do mà tôi chọn đề tài này. I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài ­ Tìm hiểu khả  năng tiếp thu kiến thức về  thế  giới xung quanh của trẻ  mẫu giáo 5 ­ 6 tuổi, từ đó đề ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng   cho trẻ khám phá môi trường xung quanh một cách tốt nhất. I.3. Đối tượng nghiên cứu 4 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  5.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. ­ Nghiên cứu một số biện pháp cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với hoạt động  khám phá môi trường xung quanh. I.4. Phạm vi nghiên cứu ­ Thực hiện đối với trẻ 5 ­ 6 tuổi, Trường Mẫu giáo Họa Mi. I.5. Phương pháp nghiên cứu ­ Phương pháp nghiên cứu tài liệu liên quan đến đề tài. ­ Phương pháp điều tra thực trạng đối với học sinh trong trường. ­ Phương pháp trải nghiệm thực tế. II. Phần nội dung II.1. Cơ sở lí luận + Ý nghĩa của ngôn ngữ đối với sự phát triển tâm lý của trẻ. Ngôn ngữ là một hệ thống các ký hiệu âm thanh từ ngữ được sắp xếp theo   một quy tắc nhất định của một dân tộc hay của một cộng đồng người được  nảy sinh và phát triển cùng với sự  phát triển của cộng  đồng dân tộc  đó. V.I. Lênin nói "ngôn ngữ là công cụ giao tiếp quan trọng nhất của con người". Ngôn ngữ xuất phát từ vốn từ nhất định, trẻ có một khối lượng vốn từ phong  phú sẽ giúp cho ngôn ngữ của trẻ dần dần hoàn thiện hơn, giao tiếp với mọi  người xung quanh sẽ mạnh dạn hơn.Ngôn ngữ có quan hệ  mật thiết với nhu   cầu, bởi vì trẻ  có nhu cầu ham hiểu biết, tìm tòi khám phá thế  giới xung  quanh qua hành động và lời nói của người lớn với trẻ. Nhờ có nhu cầu ham  hiểu biết mà ngôn ngữ của trẻ được bộc lộ... Trong tâm lý học, vốn từ có vai  trò đặc biệt quan trọng trong cuộc sống của con người và nó là nguồn động  lực mạnh mẽ kích thich con người hoạt động ham hiểu biết tìm tòi, khám phá  chân lý.Vốn từ  được nảy sinh và biểu hiện trong các hoạt động, đồng thời  cũng là động lực thúc đẩy  con người hành động. Là con người ai cũng muốn có một kho tàng vốn từ thật  phong phú để đưọc giao tiếp, tiếp xúc với những người xung quanh, để từ đó   5 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  6.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. tạo ra những mối quan hệ thân thiết trong cuộc sống hàng ngày và đó cũng là  để  con người lĩnh hội, tiếp thu tri thức kinh nghiệm lịch sử xã hội của nhân  loại. Nếu không có vốn từ  thì trẻ  em không có được mối quan hệ  giữa con  người với con người. Ngôn ngữ làm tăng hiệu quả giao tiếp và nhận thức vào  đối tượng khiến cho quá trình đó nhạy bén và sâu sắc hơn. Vốn từ  làm nảy   sinh khát vọng của sáng tạo và hành động của con người. + Vai trò của ngôn ngữ đối với nhận thức của trẻ:     Ngôn ngữ là phương tiện để nhận thức thế giới xung quanh, trẻ em luôn có  nhu cầu tìm hiểu thế giới xung quanh mà trẻ em đến được với thế giới xung   quanh là nhờ  người lớn, thông qua lời nói của người lớn trẻ  em được làm   quen với các sự vật, hiện tượng và hiểu được đặc điểm, tính chất và cấu tạo,   công dụng của chúng. Trẻ được học từ  tương  ứng khi trẻ trực tiếp tiếp xúc  với sự  vật, hiện tượng kết hợp với lời nói của người lớn, qua đó trẻ  nắm  được khái niệm và bản chất của sự  vật, hiện tượng trong thế  giới xung   quanh. Từ và hình ảnh trực quan đi vào nhận thức của trẻ cùng một lúc.  Trẻ  em tiếp thu kiến thức từ môi trường xung quanh thông qua phân tích, so sánh  và tổng hợp, trên cơ  sở  đó trẻ  khái quát về  sự  vật và hiện tượng. Trong quá   trình tìm hiểu sự vật đó trẻ được gọi tên, các chi tiết, đặc điểm, tính chất của  sự  vật hiện tượng. Đối với trẻ  lớn trẻ  không chỉ  nhận biết các sự  vật hiện  tượng xung quanh gần gũi với trẻ  mà còn tìm hiểu các sự  vật, hiện tượng   không xuất hiện trực tiếp trước mặt trẻ, những việc xảy ra trong quá khứ  và  tương lai. Để đáp ứng nhu cầu tâm lý đó thì cần có sự kết hợp với tranh ảnh.   Như vậy, ngôn ngữ  không những có kiến thức cho trẻ mà còn mở  rộng hiểu   biết về thế giới xung quanh rộng lớn hơn.  + Đặc điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ:        Trong suốt lứa tuổi mẫu giáo, ngôn ngữ được phát triển mạnh mẽ, ngữ  âm được hoàn thiện dần, vốn từ được mở  rộng. Sự  phát triển ngôn ngữ  của  6 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  7.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. trẻ  được diễn ra trong mối quan hệ  phức tạp hoá hoạt động của trẻ  và sự  biến đổi các quan hệ với những người xung quanh, đặc biệt là trong giao tiếp.  Trẻ mẫu giáo có nhiều khả năng thu nhập tri thức phong phú, đa dạng, trẻ có  tính tự  chủ  cao hơn tuổi  ấu thơ. Lứa tuổi mẫu giáo là giai đoạn bộc lộ  tính  nhạy cảm cao nhất đối với các hiện tượng ngôn ngữ, điều đó khiến cho sự  phát triển ngôn ngữ của trẻ đạt ở tốc độ  nhanh nhất, đến tuổi mẫu giáo hầu   hét trẻ em đều biết sử dụng tiếng mẹ đẻ thành thạo trong các hoạt động giao  tiếp và sinh hoạt hàng ngày. II.2. Thực trạng a. Thuận lợi, khó khăn * Thuận lợi:      ­ Trường đang trong lộ trình xây dựng trường chuẩn quốc gia nên có cơ sở  vật chất và trang thiết bị tương đối hoàn chỉnh tạo điều kiện tốt cho việc dạy  và học giữa giáo viên và học sinh. Phòng học thoáng mát, sạch sẽ tạo điều  kiện thuận lợi cho trẻ học tập tốt hơn. ­ Là một giáo viên, bản thân tôi luôn tìm tòi, học hỏi, năng động trong công  tác, thành thạo vi tính, nhiệt tình trong công việc, đoàn kết giúp đỡ nhau hoàn  thành tốt nhiệm vụ. ­ Phụ huynh quan tâm đến con em mình, nhiệt tình ủng hộ cùng tôi trong  việc dạy dỗ các cháu và thường xuyên ủng hộ những nguyên vật liệu để  làm đồ dùng dạy học và vui chơi cho các cháu.  * Khó khăn: ­ Số  trẻ  trong một lớp khá đông khiến cho việc thực hiện các hoạt động  còn lúng túng. ­ Đa số  trẻ  có ba mẹ  làm nghề  nông công việc vất vã nên thời gian quan  tâm đến chuyện học của con còn chưa cao. Nên còn gặp khó khăn trong việc   phối hợp với giáo viên trong việc giáo dục trẻ. 7 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  8.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. ­ Đa số học sinh  ở địa bàn xã Xã Quảng Điền, nên đa số  dân cư  là người   Quảng Nam bị  ảnh hưởng của giọng địa phương rất nặng nên gặp khó khăn  trong việc luyện cho trẻ nghe nói giọng và từ ngữ phổ thông. ­ Khi khai thác lượng kiến thức nhằm phuc vụ cho tiết dạy còn nhiều hạn  chế  như  lượng kiến thức về  thế  giới xung quanh là vô tận và quá rộng mà   khả  năng của bản thân còn nhiều điều cần học hỏi. Đặc biệt là khi cô giáo  đưa kiến thức khoa học vào tiết học còn khá khô khan cứng nhắc nên trẻ  chưa được tích cực hứng thú và còn ảnh hưởng đến việc mở rộng vốn từ cho   trẻ. b. Thành công, hạn chế: * Thành công: Qua các năm thực hiện chuyên đề cho trẻ khám phá khoa học, giáo viên  đã thực sự có nhiều đầu tư vào việc nâng cao các phương pháp, hình thức cho  trẻ  KPKH đã chú trọng nhiều đến việc cho trẻ  tìm hiểu tiếp thu kiến thức   khoa học sáng tạo dưới nhiều hình thức đa dạng và phong phú.  * Hạn chế: Hiện nay, việc tổ chức hoạt động khám phá khoa học đã và đang được quan   tâm trong các trường mầm non, tuy nhiên giáo viên còn ôm đồm nhiều nội   dung khám phá trong một hình thức, nặng về cung cấp kiến thức hơn là tạo   cơ  hội cho trẻ  tham gia các hoạt động tìm tòi khám phá và chưa thực sự  chú  trọng tới việc hình thành các kĩ năng nhận thức cho trẻ.   c. Mặt mạnh, mặt yếu: * Mặt mạnh: ­ Khi vận dụng đề tài này, tôi nhận thấy rằng lớp tôi có sự tiến bộ hơn, chất   lượng các tiết học đạt hơn so với đầu năm. Sự  tập trung chú ý của trẻ  đã  được nâng lên một bậc so với trước khi thực hiện đề tài nghiên cứu. Đã phát  huy được tính tích cực của trẻ trong hoạt động cho trẻ Khám phá khoa học. 8 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  9.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. ­ Bản thân tôi cũng đã nắm vững hơn về  phương pháp và đã tích lũy được   một khối lượng kiến thức nhất định trong quá trình nghiên cứu đề tài này để  áp dụng vào việc thực hiện dạy môn Khám phá khoa học khi lên lớp. *Mặt yếu: ­ Tuy nhiên do sĩ số lớp khá đông nên gây khó khăn cho cô trong khâu quản lý   lớp, hơn nữa đa số trẻ là con em địa phương nên ảnh hưởng tiếng địa phương  rất nặng. Vì vậy, khi vận dụng đề tài này còn có nhiều hạn chế. d. Nguyên nhân ­ Trước khi nghiên cứu đề  tài này, tôi thấy đã có nhiều giáo viên nghiên  cứu về các hoạt động của trẻ 5­6 tuổi trong đó có cả đề tài cho trẻ Khám phá  khoa học ở  lứa tuổi này. Nhưng dựa trên tình hình thực tế  của Trường Mẫu  giáo Họa Mi là trường nằm ngay trên trung tâm Xã Quảng Điền, đa số dân cư  là người Quảng Nam nên ảnh hưởng của giọng địa phương rất nặng. Vì vậy   mà vốn từ phổ thông của trẻ  còn rất ít, đa số  trẻ  nói giọng địa phương, phát  âm không chuẩn, giọng không truyền cảm… ­ Muốn nâng cao khả  năng tiếp thu và vận dụng kiến thức của trẻ  vào  thực tế đời sống, giúp trẻ có ngôn ngữ diễn đạt tròn câu, rõ nghĩa. Giúp trẻ tự  tin mạnh dạn thể  hiện khả  năng của bản thân, loại bỏ  dần tính cách nhút  nhát. Với tình hình đó tôi nhận thấy rằng cần phải phát triển ngôn ngữ  của   trẻ, cách tốt nhất là cho trẻ  khám phá khoa học tìm hiểu về  thế  giới xung  quanh. e. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng: ­ Như chúng ta đã biết trong mọi thời đại giáo dục chiếm một vị trí quan  trọng trong xã hội. Trong hệ thống giáo dục quốc dân giáo viên mầm non là  người thầy đầu tiên đặt nền móng cho việc đào tạo nhân cách con người cho   xã hội tương lai. Có điều tuỳ theo mỗi thời đại mà giáo dục sẽ được tổ chức   9 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  10.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. kiểu này hay kiểu khác. Tuỳ  theo mỗi độ  tuổi mà giáo dục khác nhau. Tuổi  mẫu giáo trẻ  mới bắt đầu trong quá trình học nói. Chính vì vậy hoạt động   Khám phá khoa học  giúp trẻ  hình thành và phát triển ngôn ngữ  tìm hiểu về  thế giới xung quanh, góp phần không nhỏ vào việc giáo dục toàn diện cho trẻ. ­ Trên thực tế, tôi nhận thấy rằng chính giáo viên dạy trên địa bàn xã  trong quá trình giảng dạy cũng còn dùng từ địa phương và khi về gia đình thì   các cháu giao tiếp sinh hoạt hoàn toàn bằng giọng địa phương.         ­ Năm nay tôi được nhận dạy lớp Lá 1. Đa số cháu còn rất hạn chế về  ngôn ngữ. Thời gian đầu tôi nhận thấy trẻ  hay nói trống không, trả  lời câu  cụt, đa số  trẻ  dùng từ  không đúng từ. Sử  dụng câu chưa đúng với ý nghĩa  trong câu, từ địa phương chiếm dường như là đa số. Tôi bỗng nghĩ để trẻ dễ  giao tiếp và lĩnh hội kiến thức tốt cần phải giúp trẻ  hình thành và phát triển   ngôn ngữ  ngay từ  tuổi mẫu giáo, để  trẻ  hiểu vấn đề  qua lời nói của người   khác và biết diễn đạt vấn đề qua lời nói của mình. Xuất phát từ thực trạng đó  tôi nghĩ rằng việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ, điều đầu tiên không thể thiếu   đó là cho trẻ Khám phá khoa học. II.3. Giải pháp, biện pháp a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp ­ Tìm ra biện pháp mới giúp trẻ ham mê khám phá khoa học phát triển tính  sáng tạo và mở rộng vốn kiến thức cho trẻ. ­ Dùng biện pháp mới giúp phát triển tư duy, ngôn ngữ củng cố các kỹ năng  nhận thức của trẻ. ­ Rèn khả năng tri giác, phân tích, so sánh tổng hợp ở  trẻ. ­ Các biện pháp này sẽ hình thành xúc cảm, tình cảm tích cực và kinh nghiệm  cũng như kỹ năng sống cho trẻ và trẻ mong muốn bảo vệ gìn giũ môi trường.  b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp + Biện pháp 1: Cháu khám phá khoa học thông qua thí nghiệm thực hành  10 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  11.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. Trẻ làm thí nghiệm và thực hành để  phát hiện “khám phá khoa học mới”.   Mổi trẻ  khám phá khoa học một cách khác nhau cháu hứng thú với những gì  chưa biết, chưa làm và đặc biệt hứng thú với thí nghiệm khám phá cái mới lạ.   Được trực tiếp làm thí nghiệm với các vật mới lạ quả là một điều thích thú  đối với trẻ. Thật vậy, cứ  để  cho cháu được hoạt động, được trải nghiệm,   được thử, sai, đúng và cuối cùng cháu tìm ra một kết quả  nào đó sẽ  là một   điều lý thú đối với trẻ. Trẻ sẽ say mê với phát hiện mới và đưa ra được hàng  trăm hàng nghìn câu hỏi: “Cô ơi, mẹ ơi vì sao lại thế?” lại có trẻ phán đoán và  tìm ra câu trả lời của riêng mình.  * Thí nghiệm: Nước đá biến đi đâu? + Mục đích: giúp trẻ hiểu được sự tan ra của ước khi nhiệt độ ấm lên quá  trình đá tan thành nước. + Chuẩn bị  1 cục nước đá (bằng quả  trứng vịt) 2 cốc nước  ấm (đổ  vơi  khoảng nửa cốc từ 40­50 độ C) + Cách tiến hành:  ­ Cho trẻ quan sát cục đá để trong khay đá  ­ Cho trẻ  sờ  tay vào thành 2 cốc nước  ấm và để  trẻ  nhận xét xem thành  cốc như thế nào? ­ Bỏ cục đá vào một trong 2 cốc nước. Cho trẻ quan sát hiện tượng : cục   đá nhỏ dần rồi biến mất. sau đó trẻ sờ tay vào 2 thành cốc, so sánh, nhận xét   xem cốc nào lạnh hơn. Nước ở cốc nào nhiều hơn? Vì sao? Cuối cùng đi đến kết luận: + Nước đá biến đâu? Nước đá tan thành nước + Tại sao 1 cốc lại đầy hơn? Một cốc vơi hơn? (cốc đầy là do nước đá tan   ra) + Tại sao sờ  tay vào 2 cốc thì có một cốc lạnh hơn, cốc  ấm hơn? (cốc   lạnh hơn là do nước đá tan ra làm giảm nhiệt độ trong cốc) 11 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  12.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. Một tiết học rất nhẹ nhàng không cần nhiều đồ dùng, đồ chơi mà tôi cảm   thấy các cháu rất say mê với việc được khám phá và tiết học đạt hiệu quả rất   cao. * Thí nghiệm: Tạo cầu vồng + Mục đích: giúp trẻ hiểu được hiện tượng cầu vồng sau cơn mưa. + Chuẩn bị: bình phun nước có chứa đầy nước hoặc một cốc thủy tinh   đựng nước và 1 tờ giấy trắng. + Cách tiến hành: cô đặt câu hỏi để trẻ chia sẽ knh nghiệm. Sau cơn mưa  lại có nắng, chúng ta thường thấy hiện tượng gì? Cô cùng trẻ làm thí nghiệm Cách 1: đứng quay lưng về phía mặt trời, phun nước từ vòi phun hoặc bình  phun  ở  độ  nghiêng 45 độ, dùng tay quạt nhẹ  để  những tai nước vỡ  ra, ta sẽ  quan sát thấy hiện tượng cầu vồng (Lưu ý: xem cầu vồng phải đúng ngược  hướng ánh sáng) Cách 2: vào ngày nắng, có thể làm lấy cầu vồng bằng cốc thủy tinh đựng  nước, đặt cốc nước lên tờ giấy trắng sao cho cốc bị chiếu ánh nắng còn giấy  ở  trong bóng râm, ánh nắng xuyên qua cốc và phân làm 7 màu tạo nên cầu   vồng. Cho trẻ quan sát nhận xét cô giải thích cho trẻ hiểu: cầu vồng thường xuất   hiện sau cơn mưa mùa hè. Do sau cơn mưa trong không khí chứa nhiều hạt   nước nhỏ li ti, ánh sáng chiếu vào những hạt nước nhỏ li ti đó và tạo nên hiện   tượng cầu vồng.  Tiếp tục cho trẻ  khám phá… Mỗi khi cháu khám phá ra điều gì? Khi thí  nghiệm thành công, tôi thấy trên khuôn mặt các cháu lộ rõ vẻ thích thú, phấn  khởi vô cùng và có những nhóm đã reo hò ầm ĩ. Với tiết học này tôi thấy vui   và các cháu thực sự  chủ  động khi làm công việc thí nghiệm. Lại thêm một  lần nữa tôi đã tác động vào các cháu tính tự tin, tự lập, tự suy nghĩ, tự tìm ra   kết quả  nhanh nhất để  hoàn thành công việc mình đang làm.  Với tôi đã áp  12 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  13.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. dụng nhiều vào tiết học của cháu về những đề tài khám phá khoa học và tất   cả đều được sự hưởng ứng nhiệt tình, say mê của các cháu. Tôi đã tự tin hơn  khi tìm các đề  tài cho trẻ  khám phá sau này như: Nhanh chậm­ Thấm màu­  Đổi màu đã được tôi đưa vào dạy và đạt kết quả cao, phụ huynh cũng đã trao   đổi cho tôi về  những thành quả  do cháu đã thí nghiệm  ở  nhà như: Hoa đổi  màu, nhuộm quả… Tôi thật sự phấn khởi với những phương pháp, biện pháp  khi cho cháu thí nghiệm đạt hiệu quả cao giúp trẻ say mê khám phá khoa học + Biện pháp 2: Học bằng trực quan sinh động Đối với trẻ mẫu giáo, phạm vi hiểu biết và học hỏi, tìm tòi rộng hơn do  đó cô giáo cần tạo điều kiện cho trẻ tiếp cận với các vật có thật để  cho trẻ  được hoạt động tìm tòi, khám phá và phát hiện. Cho trẻ  tận mắt nhìn thấy  các đối tượng xung quanh, điều đó có tác dụng làm chính xác những biểu  tượng đã được hình thành trong đầu óc trẻ. Nhờ  có trực quan, trẻ nhận biết  đối tượng hứng thú, dễ  dàng hơn, chính xác hơn, trực quan cần phải đảm   bảo tính thẩm mỹ, đẹp rõ ràng, không gây nguy hiểm đối với trẻ… Bằng  những dụng cụ  trực quan thật hấp dẫn của giáo viên, quá trình tri giác của   các đối tượng sẽ làm nảy sinh tính ham hiểu biết, khám phá và phát hiện đối   tượng của trẻ. Ngoài ra việc lựa chọn đồ dùng trực quan phải phù hợp và phải tuân theo  qui luật của của chính bản thân đối tượng. Ví dụ trong đề tài “Một số động   vật sống trong rừng”, cô sẽ phát cho mỗi trẻ một biểu tượng 1 con vật (tranh   loto hoặc tượng). Sau khi cô hát hoặc đặt câu đố lien quan đến động vật, trẻ  có con vật nào cầm trên tay, trẻ sẽ đưa con vật đó ra và tự giới thiệu tên thức   ăn, vận động, cách sinh sống của chúng (trẻ dễ dàng hành động và hoạt động  với đối tượng).  Để  giờ  quan sát với giáo cụ  trực quan thêm sinh động và gây hứng thú   nhiều hơn(nếu có điều kiện), cô cho sử  dụng thêm các phim tài liệu hoặc  13 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  14.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. phóng sự  ngắn về  thế  giới động vật (có thể  lấy từ  mạng internet hoặc các  loại băng đĩa). Khi sữ  dụng các loại tài liệu này thì nội dung phim phải phù  hợp với chủ  đề  với lứa tuổi được khai thác tại tiết dạy. Những hình  ảnh   diễn ra trên màng hình máy vi tính có sức hấp dẫn, lôi cuốn trẻ mạnh mẽ và   nhất định sẽ có sự đóng góp đáng kể vào hiệu quả giáo dục nhưng giáo viên  không nên phụ thuộc quá nhiều vào máy vi tính, mà phải có sự chuẩn bị của  mình về cách dẫn dắt bằng lời nói cho xuyên suốt và logic. + Biện pháp 3: Khám phá khoa học qua vật thật bằng hình thức tham quan.  Dù khám phá môi trường tự  nhiên hay môi trường xã hội giáo viên cũng   cần tổ  chức đàm thoại ngắn nhằm mục đích nhắc trẻ  về  mục đích tham  quan, các qui tắc hành vi cần tực hiện trong quá trình tham quan. Tổ  chức cho trẻ  quan sát có thể  quan sát (Tập thể, nhóm, cá nhân) giáo  viên giúp trẻ xác định được những dấu hiệu đặc trưng của sự vật hiện tượng  bằng các biện pháp khác nhau: Như đặt ra các câu hỏi câu đố  bài thơ hướng  dẫn   trẻ   quan   sát,   khảo   sát,   sử   dụng   phương   pháp   trò   chơi,   sử   dụng   kể  chuyện và giải thích để bổ sung cho sự quan sát của trẻ. Trong quá trình quan   sát có thể sử dụng các tác phẩm văn học hoặc âm nhạc.        Cô đàm thoại ngắn về  đề  tài tham quan để  nhắc trẻ  nhớ  mục đích tham  quan, hướng cháu chú ý quan sát các loại hoa chú ý với môi trường thiên nhiên   cô cần cho trẻ  tự  phát hiện. Cho trẻ  quyền lựa chọn đối tượng trong khuôn  khổ yêu cầu  Ngay sau khi tham quan các đối tượng trẻ  thu nhặt được cần phải đặt  ở  góc thiên nhiên để có thể cho cháu quan sát động thực vật. Sau tham quan vài   ngày tổ  chức đàm thoại. Giáo viên đặt câu hỏi sao cho trí nhớ  của trẻ  xuất   hiện toàn bộ quá trình tham quan, xác định thời điểm giáo dưỡng và giáo dục  để  trẻ  xác định mối quan hệ  giữa các hiện tượng. Qua đó trẻ  bày tỏ  được  cảm xúc của trẻ với buổi tham quan. 14 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  15.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. + Biện pháp 4: Xây dựng góc “Bé với thiên nhiên” để trẻ hoạt động KPKH:  Góc thiên nhiên là nơi để trẻ khám phá môi trường tự nhiên. Nơi dành cho  các hoạt động góc hoặc hoạt động ngoài trời. Thông qua các hoạt động này   trẻ tri giác và khám phá từ đó trẻ phát triển tư duy trẻ so sánh, phân tích, tổng   hợp. Qua hằng ngày trẻ  nhận thấy sự  hình thành và phát triển của sự  vật  hiện tượng và các mối quan hệ trong thiên nhiên như quá trình phát triển của   cây từ  hạt. Gà đẻ  trứng và trừng lại nở  ra gà …cũng thông qua góc thiên  nhiên cháu biết cách chăm sóc và bảo vệ như thế  nào cho phù hợp với từng   sự  vật hiện tượng. Trong quá trình khám phá cháu được trao đổi thảo luận  ngôn ngữ  cũng phát triển và từ  đó hình thành ý thức chăm sóc bảo vệ  thiên  nhiên như  nhặt cỏ, bắt sâu, tưới nước, ngoài ra còn là nơi tìm đọc các loại   sách về thiên nhiên, các tranh ảnh về thế giới tự nhiên! Ví dụ: Khi khám phá các loại cây trẻ  mẫu giáo lớn sẽ  hiểu sâu hơn, rõ  hơn, và cụ thể hơn về các loại cây (thân đứng, thân bò, thân leo…) Khi khám  phá về các hiện tượng thiên nhiên: “gió” trẻ sẽ cảm nhận được gió có ích lợi   gì? Gió thổi cơ thể con người cảm thấy như thế nào? Tại sao con biết là đang  có gió? Lắng nghe gió thổi qua lá cây... c. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp ­ Giáo viên phải hiểu rõ vai trò của bộ môn khám phá khoa học đối với trẻ  mẫu giáo ­ Nắm vững phương pháp giảng dạy bộ môn khám phá khoa học   ­ Tìm tòi khám phá tạo môi trường, gây hứng thú cho trẻ ­ Tìm tòi các phương pháp sáng tạo, sinh động, hấp dẫn, sôi nổi tránh gò ép và  lặp lại nhiều lần để trẻ nhàm chán ­ Tích cực làm đồ dùng đồ chơi tự tạo sinh động hấp dẫn để lôi cuốn thu hút  trẻ ­ Nghiên cứu kĩ nội dung, yêu cầu của từng bài trước khi dạy 15 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  16.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. ­ Tích cực học hỏi nghiên cứu bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ ­ Ngoài những điều kiện trên đòi hỏi tôi phải nghiên sưu tầm thêm tranh ảnh   để minh họa cho bài học. Sử dụng powerpoit để trình chiếu trên màn hình và  kết hợp lời giải thích của cô. Qua hình ảnh đó giúp trẻ chú ý đến bài dạy của   cô hơn, trẻ nhớ kiến thức sâu sắc hơn. d . Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp ­ Sự liên kết giữa các biện pháp giải pháp phải liên quan mật thiết với nhau   luôn tạo môi trường học tập phải phù hợp theo từng chủ đề và đảm bảo tính  khoa học logic… ­ Để  đảm bảo cho các tiết học đạt kết quả  và chất lượng cao, các biện   pháp và giải pháp trên được tôi kết hợp hài hòa trong các tiết dạy  khám phá  khoa học.  ­ Đối với trẻ mầm non cháu rất dễ nhớ nhanh quên, nếu không được tập   luyện thường xuyên cháu sẽ quên ngay sau ngững ngày nghĩ vì thế việc phối  hợp với phụ huynh là điều kiện không thể thiếu trong kế hoạch chăm sóc và  giáo dục trẻ, giúp trẻ  có những hiểu biết thêm về  cuộc sống thực tiễn, về  thiên nhiên – xã hội và môi trường nơi trẻ đang sống. Chính vì thế mà qua các  tiết dạy  ở  trên trường tôi còn động viên phụ  huynh phụ  thường xuyên cũng   cố  nhắc nhở  lại những kiến thức được học  ở  trên lớp nhằm giúp trẻ  học ở  mọi lúc mọi nơi… e. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu Qua một số biện pháp hữu ích tôi thấy đạt được kết quả như sau: Nội dung Đầu năm Cuối năm ­   Vốn   từ   và   khả   năng  Tổng   số   trẻ   đạt   23/35  Tổng   số   trẻ   đạt   33/35  phát âm của trẻ cháu. Đạt  65.7% cháu. Đạt  94.2% ­ Phát âm chính xác và ít  Tổng   số   trẻ   đạt   15/35  Tổng   số   trẻ   đạt   30/35  dùng từ địa phương cháu. Đạt  42.8% cháu. Đạt  85.7% 16 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  17.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. ­ Kiến thức về thế giới  Tổng   số   trẻ   đạt   24/35  Tổng   số   trẻ   đạt   33/35  xung   quanh   và   kinh  cháu. Đạt 68.5% cháu. Đạt  94.2% nghiệm sống ­ Biết dùng câu có nghĩa  Tổng   số   trẻ   đạt   21/35  Tổng   số   trẻ   đạt   32/35  đầy   đủ,   rõ   ràng   mạch  cháu. Đạt  60% cháu. Đạt  91.4% lạc, diễn đạt sáng tạo. Tổng   số   trẻ   đạt   23/35  Tổng   số   trẻ   đạt   33/35  ­ Trẻ  hứng thú tích cực  cháu. Đạt  65.7% cháu. Đạt  94.2% tham   gia   hoạt   động  khám phá khoa học. II.4. Kết quả  thu được qua khảo nghiệm, giá trị  khoa học của vấn đề  nghiên cứu. + Đối với cô giáo:  Qua quá trình thực hiện tôi đã trau dồi thêm cho mình nhiều kiến thức  và kinh nghiệm trong giảng dạy môn khám phá khoa học, luôn suy nghĩ tìm  tòi học hỏi thêm để  có phương pháp lên lớp phù hợp và đạt hiệu quả  cao   hơn. Tích lũy được các kinh nghiệm trong khâi chuẩn bị  cho tiết dạy như  nắm được cách khai thác và tổng hợp kiến thức khoa học phù hợp với tiết   dạy­ đề tài ­ chủ đề.Và phương tiện chủ yếu trong việc mang khoa học đến  với trẻ là sự truyền thụ của cô. Việc nắm được thủ thuật truyền tải và khai  thác kiến thức phù hợp lứa tuổi sẽ  giúp cô giáo mang khoa học đến với trẻ  một cách có hiệu quả nhất. + Đối với trẻ: Mặc dù trước đây môn  khám phá khoa học   được trẻ  rất yêu thích  nhưng kết quả  thu được sau mổi tiết học trên trẻ  chưa cao vì trẻ  tiếp thu   17 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  18.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. tương đối thụ động. Nhưng nay qua thời gian thực hiện đề tài nghiên cứu thì  thấy rằng trẻ  rất hứng thú say mê trong giờ  học. Đã phát huy được tích tích  cực của trẻ, tiết học có sự  tương tác rất lớn giữa cô và trẻ. Trẻ  chủ  động   sáng tạo trong quá trình học tập nên trẻ được phát triển một cách toàn diện   về  tư  duy, ngôn ngữ, trí nhớ… đặc biệt là trong việc phát triển ngôn ngữ,  cung cấp vốn từ để mở rộng tầm hiểu biết của trẻ giúp trẻ sự dụng tốt ngôn   ngữ phổ thông và giảm dần dùng từ địa phương. + Đối với phụ huynh: Trước đây một số phụ huynh chưa quan tâm đúng mức đến việc chăm  sóc giáo dục trẻ. Đặc biệt là chưa hiểu, chưa đánh giá đúng tầm quang trọng   của việc cho trẻ  khám phá khoa học . Nay phụ huynh đã có những hiểu biết  thêm đến ý nghĩa của việc khám phá khoa học  ở trường mầm non đói với sự  hình thành nhân cách trẻ, qua đó giáo dục về  mặt tình cảm đạo đức, rèn   luyện và phát triển ngôn ngữ  lời nói cho trẻ. Từ  đó, trong nhận thức, trong   việc làm phụ huynh đã có sự quan tâm đến việc học tập của cháu ở lớp cũng  như ở nhà nhằm mở rộng tầm hiểu biết cho trẻ…. III. Kết luận, kiến nghị: III.1. Kết luận:         Ngôn ngữ có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của trẻ,nó  là một trong những điều kiện giúp cho nhân cách của trẻ phát triển một cách  toàn diện nhất. Ngôn ngữ  giúp trẻ  tìm hiểu ,khám phá thế  giới xung quanh,   thông qua các từ ngữ và các câu nói của người lớn trẻ em đợưc làm quen với  các sự  vật,hiện tượng xung quanh,từ  đó trẻ  hiểu biết những đặc điểm,tính  chất, công dụng của chúng cùng với các từ  tương  ứng với nó. Nhờ  có ngôn  ngữ  mà trẻ  có thể  biểu lộ  suy nghĩ của mình với mọi người xung quanh,trẻ  mới tiếp xúc được với nền văn hoá của nhân loại. Đặc biệt ở lứa tuổi Mầm   non, nhất là trẻ mẫu giáo 5­6 tuổi, ở lứa tuổi này khả năng ngôn ngữ của trẻ  18 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  19.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. liên quan với sự phát triển trí tuệ và những trải nghiệm trong cuộc sống hàng   ngày,trẻ  có thể  sử  dụng ngôn ngữ  để  thể  hiện các mối quan hệ  qua lại của   các sự vật hiện tượng trong thế giới xung quanh mà trẻ nhận thức được. Vốn  từ  của trẻ  tuy phong phú song còn hạn chế  trong cách diễn đạt mạch lạc và  nói đúng ngữ  pháp và cách thể  hiện lời nói sáng tạo. Là một giáo viên mầm  non, để  phát triển cho trẻ  một cách toàn diện thì phải nắm vững đặc điểm  tâm ,sinh lý của trẻ, đặc điểm về  phát triển ngôn ngữ  của trẻ, cần phát huy  vốn từ tích cực cho trẻ, khuyến khích trẻ sử dụng chúng khi trẻ tự kể chuyện  và trao đổi với những người xung quanh. Đặc biệt là cần đưa các biện pháp  tốt nhất để phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở mọi lúc,mọi nơi Nhận thức được điều đó tôi đã không ngừng học hỏi nghiên cứu để  chăm sóc giáo dục các cháu  ở  tất cả  các hoạt động nhằm tạo điều kiện cho   trẻ phát triển ngôn ngữ trong giao tiếp, góp phần đào tạo cho thế hệ trẻ thành  những con người phát triển toàn diện.Vì trẻ em hôm nay thế giới ngày mai. III.2. Kiến nghị: ­ Trong phạm vi nhà trường tạo điều kiện cho các cháu học tốt hơn như:  Môi trường hoạt động phải có sân chơi, bóng mát... một số giờ hoạt động cho  trẻ hoạt động ngoài trời sẽ đạt hiệu quả cao hơn.  ­ Được đi dự giờ một số tiết mẫu điển hình ở trường bạn để học hỏi và  bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân. Trên đây là một số kinh nghiệm dạy môn Khám phá khoa học ở lứa tuổi   5 ­ 6 tuổi. Tôi đã thực hiện trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ có hiệu quả  tại đơn vị trường. Rất mong được sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học   nhà trường. Tôi xin chân thành cảm ơn./. 19 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân
  20.  SKKN: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  mẫu giáo 5­6 tuổi thông qua hoạt   động khám phá khoa học. NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN ……………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………. CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN                   (Ký tên, đóng dấu) 20 Người thực hiện:                                                                                       Trịnh Thị Ngọc Hân

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản