intTypePromotion=3

Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Nghiên cứu thực trạng và đề xuất đổi mới pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Chia sẻ: Nguyễn Thị Hiền Phúc | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:27

0
16
lượt xem
0
download

Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Nghiên cứu thực trạng và đề xuất đổi mới pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Đề tài có mục tiêu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Đánh giá thực trạng công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Đề xuất đổi mới, hoàn thiện quy định pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết nội dung tài liệu.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Nghiên cứu thực trạng và đề xuất đổi mới pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO<br /> TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI<br /> <br /> ĐÀO TRUNG CHÍNH<br /> <br /> NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT<br /> ĐỔI MỚI PHÁP LUẬT VỀ THU HỒI ĐẤT,<br /> BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ<br /> <br /> CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI<br /> MÃ SỐ : 62 85 01 03<br /> <br /> TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ<br /> <br /> HÀ NỘI - 2014<br /> <br /> Công trình hoàn thành tại:<br /> TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI<br /> <br /> Ngƣời hƣớng dẫn: 1. GS.TSKH. Đặng Hùng Võ<br /> 2. PGS.TS. Nguyễn Thanh Trà<br /> <br /> Phản biện 1 :<br /> <br /> PGS.TS. Nguyễn Thị Vòng<br /> Trƣờng Đại học Nông nghiệp Hà Nội<br /> <br /> Phản biện 2 :<br /> <br /> PGS.TS. Trần Văn Tuấn<br /> Trƣờng Đại học Khoa học tự nhiên<br /> <br /> Phản biện 3:<br /> <br /> PGS.TS. Dƣơng Đăng Huệ<br /> Bộ Tƣ pháp<br /> <br /> Luận án đƣợc bảo vệ tại hội đồng chấm luận án cấp trƣờng họp tại:<br /> Trƣờng Đại học Nông nghiệp Hà Nội<br /> Vào hồi<br /> <br /> giờ, ngày<br /> <br /> tháng<br /> <br /> năm<br /> <br /> Có thể tìm hiểu luận án tại thƣ viện:<br /> - Thƣ viện Quốc gia Việt Nam<br /> - Thƣ viện Trƣờng Đại học Nông nghiệp Hà Nội<br /> <br /> MỞ ĐẦU<br /> 1. Tính cấp thiết của đề tài<br /> Quá trình phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là trong thời kỳ thực hiện đẩy<br /> mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, chuyển dịch cơ cấu kinh tế là điều tất<br /> yếu, phát triển đồng bộ với quá trình này là sự xuất hiện nhiều đô thị mới, khu công<br /> nghiệp, khu kinh tế, khu du lịch, cơ sở hạ tầng cũng cần mở rộng để đáp ứng được nhu<br /> cầu của thực tiễn. Trong khi quỹ đất hiện có dành cho các hạng mục trên không thể<br /> đáp ứng được nhu cầu của sự phát triển, vì vậy việc thu hồi đất đang sử dụng vào các<br /> mục đích như đất nông nghiệp, đất ở, đất chưa sử dụng…để chuyển sang mục đích sử<br /> dụng là đất chuyên dùng là điều không thể tránh khỏi. Nhu cầu chuyển đổi đất đai<br /> đang tạo nên một áp lực ngày càng tăng, trong 10 năm qua, giai đoạn năm 2001-2010<br /> đã có 725 nghìn ha đất nông nghiệp chuyển sang các mục đích phi nông nghiệp như<br /> xây dựng đường giao thông, thủy lợi, khu đô thị, khu công nghiệp...; dự báo trong 10<br /> năm tới (2011-2020), diện tích đất chuyển từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp sẽ là<br /> 907 nghìn ha.<br /> Trong tình trạng chuyển đổi đất đai mạnh như vậy, vấn đề phát triển bền vững<br /> cần đặt ra thành một ưu tiên hàng đầu, đồng thời với nhiệm vụ tập trung quỹ đất cho<br /> các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội cần phải giải quyết các vấn đề liên quan đến<br /> việc làm, thu nhập cho những người dân bị thu hồi đất, giữ ổn định và công bằng xã<br /> hội. Yêu cầu này đòi hỏi cơ chế, chính sách về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định<br /> cư cần được xem xét, hoàn thiện. Việc bồi thường một giá trị lớn hơn giá trị mà người<br /> sử dụng đất nhận được từ đất có thể được coi là đã phù hợp, tuy nhiên, về lý thuyết<br /> kinh tế đất đai, do đất đai có những đặc trưng riêng và một trong những đặc trưng đó<br /> chính là sự ngày càng khan hiếm, điều này tương ứng với giá đất luôn luôn có xu<br /> hướng tăng ngay cả khi nó không được sử dụng. Vì vậy, người sử dụng đất luôn có xu<br /> hướng yêu cầu giá bồi thường về đất cao hơn nhiều lần so với thực tế.<br /> Xuất phát từ thực tế trên, cơ chế Nhà nước thu hồi đất và thực hiện bồi thường,<br /> hỗ trợ, tái định cư cần được nghiên cứu để đổi mới hơn nữa, tạo hiệu quả cao về cả<br /> kinh tế lẫn xã hội trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Từ<br /> nhu cầu này, Tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: "Nghiên cứu thực trạng và đề xuất đổi<br /> mới pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư" nhằm góp phần hoàn<br /> thiện pháp luật về đất đai trong việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.<br /> 2. Mục tiêu nghiên cứu<br /> - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.<br /> - Đánh giá thực trạng công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.<br /> - Đề xuất đổi mới, hoàn thiện quy định pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, hỗ<br /> trợ, tái định cư.<br /> <br /> 1<br /> <br /> 3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài<br /> 3.1. Về khoa học<br /> Góp phần làm rõ cơ sở lý luận của hệ thống pháp luật đất đai đổi mới, phù hợp<br /> hơn với mô hình kinh tế thị trường định hướng XHCN, đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh<br /> toàn diện công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.<br /> 3.2.Về thực tiễn:<br /> - Góp phần làm rõ cơ sở thực tiễn của các quy định về thu hồi đất, bồi thường,<br /> hỗ trợ, tái định cư trong Luật Đất đai năm 2003 và các văn bản hướng dẫn thi hành<br /> Luật.<br /> - Đáp ứng yêu cầu giải quyết những vấn đề còn nhiều vướng mắc, bất cập trong<br /> việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nhằm làm giảm tình trạng khiếu kiện<br /> của người dân.<br /> 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài<br /> 4.1. Đối tượng nghiên cứu<br /> - Đất đai và cơ chế thực hiện việc chuyển đổi đất đai sang sử dụng cho các dự<br /> án đầu tư phát triển kinh tế.<br /> - Quy định của pháp luật đất đai về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.<br /> 4.2. Phạm vi nghiên cứu<br /> - Không gian nghiên cứu: địa bàn cả nước và có tập trung vào các địa phương có<br /> nhiều kinh nghiệm giải quyết vấn đề thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư như Hà<br /> Nội, Vĩnh Phúc, Quảng Ninh, Đà Nẵng, T.phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Long An.<br /> - Phạm vi thời gian:<br /> + Quy định pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo Luật<br /> Đất đai 1988, Luật Đất đai 1993, Luật Đất đai 2003 (từ khi ban hành Luật Đất đai).<br /> + Thực trạng triển khai thi hành pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái<br /> định cư theo Luật Đất đai 2003 (từ khi Luật Đất đai 2003 có hiệu lực thi hành).<br /> 5. Những đóng góp mới của luận án<br /> - Từ tổng kết thực tiễn, xây dựng cơ sở lý luận của vấn đề bồi thường, hỗ trợ, tái<br /> định cư khi Nhà nước thu hồi đất trong mô hình kinh tế thị trường định hướng XHCN.<br /> - Đề xuất đổi mới công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư từ quan điểm<br /> chỉ đạo, quy định pháp luật cho đến khâu tổ chức thực hiện trên cơ sở nhận thức đúng về<br /> vai trò của đất đai là tài nguyên có hạn, là tài sản, là tư liệu sản xuất.<br /> 6. Bố cục của luận án<br /> Luận án gồm 150 trang không kể tài liệu tham khảo, gồm các phần: Mở đấu 5<br /> trang; tổng quan các vấn đề nghiên cứu 54 trang; nội dung và phương pháp nghiên cứu 5<br /> trang; kết quả nghiên cứu và thảo luận 83 trang; kết luận và đề nghị 3 trang, 30 bảng số<br /> liệu, 9 hình vẽ, 11phụ lục; tham khảo 104 tài liệu, trong đó: 97 tài liệu tiếng Việt, 7 tài liệu<br /> tiếng Anh.<br /> <br /> 2<br /> <br /> Chƣơng 1. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU<br /> 1.1. Khái quát về thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ<br /> 1.1.1. Một số khái niệm<br /> Thu hồi đất: Ở Việt Nam, quyền sở hữu đất đai thuộc về toàn dân, do Nhà<br /> nước là đại diện chủ sở hữu, vì vậy, khái niệm thu hồi đất gắn liền với sự tồn tại của<br /> quyền sở hữu toàn dân về đất đai. Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành<br /> chính để thu lại quyền sử dụng đất của người sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho<br /> tổ chức, Uỷ ban nhân dân cấp xã quản lý.<br /> Trưng thu, trưng mua: được sử dụng khi Nhà nước có nhu cầu sử dụng tài sản<br /> thuộc sở hữu tư nhân (của các tổ chức, cộng đồng, hộ gia đình, cá nhân) để sử dụng<br /> cho các nhu cầu của Nhà nước, cho lợi ích chung. Như vậy, đối với đất đai, việc trưng<br /> mua, trưng thu chỉ xảy ra trong thời kỳ có sở hữu tư nhân về đất đai (thời kỳ trước<br /> ngày 18/12/1980).<br /> Trưng dụng: là biện pháp hành chính cho phép một cơ quan nhà nước với điều<br /> kiện có bồi thường, buộc tư nhân phải cho Nhà nước sử dụng một động sản hay bất<br /> động sản trong một thời gian nhất định. Do đó, có thể hiểu, trưng dụng đất là việc Nhà<br /> nước điều chuyển quyền sử dụng một diện tích đất trong một giai đoạn tạm thời từ<br /> người sử dụng đất hợp pháp sang Nhà nước một cách bắt buộc theo thủ tục hành<br /> chính. Như vậy, khác với thu hồi đất, nếu thu hồi đất dẫn đến chấm dứt vĩnh viễn<br /> quyền sử dụng đất của người có đất thì trưng dụng đất chỉ chấm dứt quyền sử dụng đất<br /> của người có đất một cách tạm thời trong một thời gian nhất định. Cũng giống như thu<br /> hồi đất, việc trưng dụng đất thực hiện trong điều kiện được quy định chặt chẽ nhằm<br /> mục đích vừa bảo đảm trưng dụng trong trường hợp thật cần thiết vừa bảo đảm quyền,<br /> lợi ích hợp pháp của công dân, bảo vệ tài sản hợp pháp của người dân<br /> Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất: Theo Luật Đất đai 2003 thì “bồi thường khi<br /> Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất<br /> bị thu hồi cho người bị thu hồi đất”. Những thiệt hại về nhà ở, công trình xây dựng, cây<br /> trồng, vật nuôi trên đất do việc thu hồi đất gây ra cũng được xem xét bồi thường.<br /> Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi<br /> đất thông qua các khoản hỗ trợ bao gồm: Hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ tái định cư đối với<br /> trường hợp thu hồi đất ở; Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, hỗ trợ đào tạo chuyển<br /> đổi nghề và tạo việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp; Hỗ trợ khi thu<br /> hồi đất nông nghiệp trong khu dân cư; đất vườn, ao không được công nhận là đất ở; hỗ<br /> trợ khác. Các khoản hỗ trợ này được hiểu là phần cho thêm của Nhà nước sau khi đã<br /> bồi thường theo đúng giá trị sinh lời mà thửa đất đó mang lại.<br /> Tái định cư: là việc Nhà nước bố trí đất ở, nhà ở tại nơi mới cho những người<br /> <br /> 3<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản