ƯƠ

CH

NG 5

NGÂN S ÁCH V N Ố CHO CÔNG TY ĐA  QU C GIA

1

5

ƯƠ

CH

NG NĂM

NGÂN SÁCH V N Ố CHO CÔNG TY ĐA  QU C GIA

ầ ư

n

ướ ẩ

n

c ngoài

ươ

ng  án  phát  tri n  và

ượ ự d  án đ u t

ơ ở ủ I. Các c  s  c a ngân sách v n ề ấ II. Các  v n  đ   trong  phân  tích  đ u  t c ngoài  ị ầ ư ướ III. Th m đ nh d  án đ u t ị ủ IV. Phân tích r i ro chính tr   ng  giá  ph V. L ầ ư

2

ẩ ầ

Ơ Ở Ủ I. CÁC C  S  C A NGÂN    SÁCH V NỐ ệ ơ ả :    Hi n  giá  thu n

A.  Tiêu  chu n  c   b n (Net Present Value)

ậ ệ ầ

ỹ ị

B. K  thu t hi n giá thu n: 1.  Đ nh nghĩa ệ ầ ượ đ

ế c  chi l

3

ị Hi n  giá  thu n  (NPV) c  đ nh  nghĩa  ệ ươ ư ư ng  là  hi n  giá  dòng  l u  kim  (ngân  l u)  t ượ ộ ỷ ệ ấ   thích  lai  đ t  kh u  theo  m t  t ầ ặ ề ừ ợ h p  tr   đi  phí  t n  ti n  m t  thu n  (chi  phí  ự ầ ầ ư đ u t ) ban đ u cho d  án.

Ơ Ở Ủ I. CÁC C  S  C A NGÂN    SÁCH V NỐ

n

X

ứ ủ 2. Công th c tính c a NPV :

NPV

I

0

t

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0)

t k

(cid:0) (cid:0)

1(

)

t

1

ầ ư

ế

ạ ấ ủ t kh u c a

DA)

4

ầ ư

 n: th i gian đ u t

Trong đó:  ố  Io: v n đ u t  ban đ u ầ ư  Xt : dòng ngân l u thu n trong giai đo n t ố ủ ự  k: chi phí v n c a d  án (su t chi

Ơ Ở Ủ I. CÁC C  S  C A NGÂN    SÁCH V NỐ  VÍ DỤ : d  án m  r ng nhà máy v i các dòng ngân

ự ệ

ở ộ ư

ư l u và hi n giá nh  sau:

Dòng ngân l uư

ế ệ ố H  s  chi t ấ kh u (10%)

Năm

Hi n giá

Hi n giá tích lũy

­ $4.000.000

1,0000

­$4.000.000 ­$4.000.000

0

$1.200.000

0,9091

$1.091.000 ­$2.909.000

1

$2.700.000

0,8264

$2.231.000

­$678.000

2

$2.700.000

0,7513

$2.029.000

$1.351.000

3

5

Ơ Ở Ủ I. CÁC C  S  C A NGÂN    SÁCH V NỐ

  Các d  án đ c l p nhau :

ậ ự

Max > 0)

ự ự  Các d  án lo i tr  nhau : ch n d   án nào

ọ ự

6

ộ ậ ấ NPV > 0 :  ch p nh n d  án ọ ạ ừ ơ có NPV cao h n (NPV NPV (A) > NPV (B) NPV (A) > 0 ­> Ch n d  án A ạ ỏ ự ạ ế ề ườ  NPV < 0 : lo i b  d  án Tr ợ ng h p có h n ch  v  ngân sách

Ơ Ở Ủ I. CÁC C  S  C A NGÂN    SÁCH V NỐ

ĐVT : tri u $ệ

Ví d :ụ

ố ầ ư

D  ánự A

V n đ u t 1,000

NPV  0,6

B

3,000

4

C

2,000

1.5

D

2,000

2.25

ớ ạ

i h n ngân sách là 5 t

USD

ể ọ

ọ ự

Gi Các PA có th  ch n : AB, AC, AD, BC, BD và CD  Ch n d  án B&D vì NPV(B+D) = 6.25 => Max

7

Ơ Ở Ủ I. CÁC C  S  C A NGÂN    SÁCH V NỐ

ẩ ộ

ủ ọ 3.  Đ c  đi m  quan  tr ng  c a  tiêu  chu n  ầ ư   theo  cùng  m t  ổ ng  pháp  mà  các  c   đông  công  ty

NPV  là  đánh  giá  đ u  t ươ ph ự th c hi n

ươ

4.  Ph ặ

ơ

ơ ộ ủ

8

ậ ng  pháp  NPV  t p  trung  trên  ti n  ợ i  nhu n  trong  tính  m t  nhi u  h n  là  l toán  và  nh n  m nh  chi  phí  c   h i  c a  ti n đ

ạ ề ượ ầ ư .

ấ c đ u t

Ơ Ở Ủ I. CÁC C  S  C A NGÂN    SÁCH V NỐ

v n c a d  án ặ

ượ

  Tính toán dòng ngân l uư   Chi phí đ u t    L

ng  ti n  m t  thu  vào  trong  th i  h n

ầ ư ố ủ ự ề d  ánự

c a ủ

ố ư ể C. Dòng v n l u chuy n gia tăng:

ố ớ

ừ ự

ị   Giá tr  thanh lý  ế ổ  Đ i v i MNCs, các c  đông quan tâm đ n  ư  d  án  dòng ngân l u gia tăng

phát sinh t 9

Ơ Ở Ủ I. CÁC C  S  C A NGÂN    SÁCH V NỐ

ữ ư ớ t gi a dòng ngân l u v i  Có s  khác bi ệ ự

  Hoán chuy n (cannilbalisation)

  T o ra doanh thu (sales creation)

ơ ộ

 Chi phí c  h i (opportunity cost)

 Chuy n giá (transfer pricing)

 Các chi phí và b n quy n (fees and royalties)

10

ư dòng ngân l u gia tăng :

Ơ Ở Ủ I. CÁC C  S  C A NGÂN    SÁCH V NỐ

 Công th c tính dòng ngân l u gia tăng :

ầ ư

ư dòng ngân l u ư Dòng ngân l u ư  c a MNC sau  ­    c a MNC khi  khi đ u t

ủ ư ầ ư  DA    ch a đ u t

ế

ỉ ử ụ

ư ệ

ả ư

ế ự ế ợ ớ 11 ự

ưở

: n u ch  s  d ng dòng ngân l u gia  L u ýư ả tăng  thì  s   không  đánh  giá  h t  hi u  qu   ủ ự c a d  án mà ph i có s  k t h p đánh giá  ề v   dòng  ngân  l u  gia  tăng  v i  đánh  giá  ả ự ng c a vi c không th c hi n d   nh h án.

ứ Dòng ngân  ư    l u gia       =       tăng  DA

Ơ Ở Ủ I. CÁC C  S  C A NGÂN    SÁCH V NỐ  Các mô hình ngân sách v n khác:

 T  l

ế ỷ ệ ự chi

ấ t kh u đ ử ố

ượ c tính toán d a vào  ề chi          phí  s   v n  bình  quân  gia  quy n  (WACC: weighted average cost of capital)

WACC

ễ ả ơ ụ   Đ n gi n và d  áp d ng

ơ ấ ố ứ

ợ ủ ở ữ ủ đ  ộ ỉ Ch   thích  h p  khi  c   c u  tài  chính  ố (v n  ch   s   h u,  v n  vay)  và  m c  ủ r i ro c a các DA là gi ng nhau.

ố 12

II. CÁC V N Đ  TRONG PHÂN  Ề Ầ Ư ƯỚ TÍCH Đ U T  N

C NGOÀI

n

ng dòng ngân l u theo quan

mẹ

Quan đi m ể ủ ự c a d  án???

2 v n đ  c n quan tâm khi phân tích d  án  ấ ề ầ ầ ư ướ   c ngoài đ u t ư Ướ ượ ề :  ấ c l A. V n đ 1 ủ ự đi m c a d  án (chi nhánh) hay công ty

Ước lượng dòng ngân lưu

Quan đi m ể ủ c a công ty  m  ???ẹ

13

II. CÁC V N Đ  TRONG PHÂN  Ề Ầ Ư ƯỚ TÍCH Đ U T  N

C NGOÀI

ủ ả ố

 Phân tích tính kh  thi c a ngân sách v n  c  ngoài  khác  nhau  tùy  theo

ự ệ ề ế

ệ ể ạ ợ i

nhu n v  n

14

ủ ỷ ự ướ DAĐT  n ể quan đi m đánh giá.   S  khác bi t v  thu  Các  h n  ch   v   vi c  chuy n  l ế ề ậ ề ướ   c  Thu phí quá m cứ    S  tác đ ng c a t ộ giá

II. CÁC V N Đ  TRONG PHÂN  Ề Ầ Ư ƯỚ TÍCH Đ U T  N

C NGOÀI

 Tóm t

ề t quá trình chuy n  thu nh p c a chi nhánh v

ế ạ

N p thu  t

i CN

ắ công ty m  ẹ Thu nh p ậ ủ c a chi  nhánh

Dòng ngân  ế ư l u sau thu   ủ c a chi nhánh

ợ L i nhu n gi ạ ạ l i t

ậ i CN

ế N p thu   ể ợ chuy n l i  nhu nậ T  giáỷ

Dòng ti n ề ặ ế m t đ n  công ty mẹ

Dòng ngân l u ư ể ề CN chuy n v   Công ty mẹ  15

II. CÁC V N Đ  TRONG PHÂN  Ề Ầ Ư ƯỚ TÍCH Đ U T  N

C NGOÀI

ượ

ệ ự c xác đ nh d a vào hi n  ả ề ng  lai  tr   v

16

ị ị ủ Giá tr  c a DA đ ầ ư ươ giá  thu n  dòng  ngân  l u  t ẹ ủ ầ ư  (công ty m ). cho ch  đ u t

II. CÁC V N Đ  TRONG PHÂN  Ề Ầ Ư ƯỚ TÍCH Đ U T  N

C NGOÀI

ự ướ ng pháp đánh giá d  án n c ngoài

Các ph ừ t

ư

ư

ươ ộ ủ ạ   ng pháp 3 giai đo n: ẹ  góc đ  c a công ty m   Ph

ẹ i  nhu n  mà  công  ty  m   i ích mà DAĐT  ủ

Giai đo n 1: Tính toán dòng ngân l u c a DA trên  ủ quan đi m c a chi nhánh.  Giai  đo n  2:  Đ nh  giá  dòng  ngân  l u  c a  DA  ẹ chuy n v  cho công ty m .  ạ ậ ợ ợ Giai  đo n  3:  T ng  h p  l ậ ừ  chi nhánh và các chi phí/l nh n t này đem l

i cho các chi nhánh khác c a MNC.

17

ươ ạ ể ạ ề

II. CÁC V N Đ  TRONG PHÂN  Ề Ầ Ư ƯỚ TÍCH Đ U T  N

ng pháp đánh giá dòng ngân l u gia tăng

C NGOÀI ư ậ ự ủ ự

ươ ả

ộ ng

ể ả

Ph i th t s  c a d  án??? Kh  năng sinh l a.  Đi u  ch nh  các  tác  đ ng  c a  thu   đ n  ế ế ủ ỉ ượ (Transfer pricing) => Giá chuy n nh ề (Fees and royalties) => Phí và b n quy n

18

II. CÁC V N Đ  TRONG PHÂN  Ề Ầ Ư ƯỚ TÍCH Đ U T  N

C NGOÀI

ợ ậ i  nhu n  toàn  c u

ấ ầ ủ ủ ầ ỉ ề b.  Đi u  ch nh  chi  phí/l ượ c ph n ánh trong BCTC c a DA không đ ắ

ỗ ợ ầ

19

Bù  đ p  ph n  doanh  thu  m t  đi  c a  các  chi nhánh khác Ph n  h   tr   gia  tăng  doanh  thu  cho  các  chi nhánh khác  ắ ộ ấ Cung c p m t m t xích quan tr ng trong  ụ ướ ị ạ i d ch v  toàn c u m ng l

II. CÁC V N Đ  TRONG PHÂN  Ề Ầ Ư ƯỚ TÍCH Đ U T  N

C NGOÀI

ủ ị ườ ng

ặ ầ ầ

ng ti n s n xu t

ệ ả ế ể ổ

ể ượ c

20

c  ngoài  có  th   đ ộ ướ ạ Góp ph n đa d ng hóa c a th  tr ạ Góp  ph n  đa  d ng  hóa  m t  hàng  và  các  ươ ấ ph ả ộ ầ Ph n  thu   ph i  n p  b   sung  khi  chuy n  ậ ề ướ ợ c i nhu n v  n l ế ướ ụ Tín  d ng  thu   n ượ ạ ử ụ c t s  d ng đ i m t n c khác

II. CÁC V N Đ  TRONG PHÂN  Ề Ầ Ư ƯỚ TÍCH Đ U T  N

C NGOÀI

B.V n đ  2:

ế

ế ủ ể ả ề Làm th  nào đ  gi m các r i ro  ế ộ ế  tác đ ng đ n DA?  ủ ể ng pháp đ  đánh giá r i ro kinh t

ầ (Raising

ỷ ệ   l

ế

ự ư l u  d   ki n

ị chính tr  và kinh t 1.Ba ph ươ ủ r i ro chính tr  : a.  Rút  ng n  th i  gian  hoàn  v n  th p  nh t  (Shortening minimum payback period )   doanh  thu  yêu  c u  b.  Tăng  t required rate of return) c.  Đi u  ch nh  dòng  ngân  (Adjusting cash flows)

21

II. CÁC V N Đ  TRONG PHÂN  Ề Ầ Ư ƯỚ TÍCH Đ U T  N

C NGOÀI

ấ ổ ề ố

ng th c 2 giai đo n:

ạ ươ

ứ ạ

ư ề ệ

ư

ạ ệ    trong  ẹ  danh nghĩa {etxCt}.

giá h i đoái danh nghĩa).

ư ủ

ế

ế t  kh u  các  dòng  ngân  l u  ấ t  kh u  yêu  c u  c a

ấ danh  nghĩa  theo  su t  chi MNCs.

22

2. L m phát và các thay đ i v  h i su t  ạ Ph ể a. Giai  đo n  1:  Chuy n  dòng  ngân  l u  ngo i  t danh nghĩa (Ct) => dòng ngân l u ti n t c ướ (qu c gia công ty m ) n (Trong đó et là t ạ b. Giai  đo n  2:  Chi

II. CÁC V N Đ  TRONG PHÂN  Ề Ầ Ư ƯỚ TÍCH Đ U T  N

C NGOÀI

ổ ề ố ấ 2. L m phát và các thay đ i v  h i su t (tt)

ạ VÍ D :Ụ

ỹ ẹ ạ Công  ty  m   t

ủ ư ệ ạ

ự ở

ư

23

ở   i  M   có  chi  nhánh  Pháp.  Hi n  t i,  dòng  ngân  l u  c a  DA  €1.000.000  và  không  đ i ổ ạ i  Pháp  là  t ỷ ự ờ ủ trong  dòng  đ i  c a  d   án.  T   giá  h i  ứ €1  =  ế đoái  d   ki n  duy  trì    m c  ề ỹ ể $1,2.Tính dòng ngân l u chuy n v  M   ở năm 2?

II. CÁC V N Đ  TRONG PHÂN  Ề Ầ Ư ƯỚ TÍCH Đ U T  N

C NGOÀI

ư

ướ ế

ề ỹ ở

ự ế

ố 2 = 1,0603. ể

ề ỹ ở

ẽ  năm 2 s

H ng d n: + N u không có l m phát, dòng ngân l u v  M   ứ ẽ năm th  2 s  là: 1.000.000 x 1,2 = $1.200.000 ự ế ạ ế ạ + N u l m phát d  ki n t i Pháp là 6%/năm, dòng  ư ạ ề i Pháp tăng đ u 4%/năm, không có l m  ngân l u t ỹ ạ   giá  h i  đoái  d   ki n  trong  i  M .  Do  đó  t phát  t ứ năm th  2 là: 1,2 x (1 ­ 0,06) ự ế ư Dòng ngân l u d  ki n chuy n v  M   là: 1.000.000 (1 + 0,04)2 x 1,0603 = $1.146.820.

24

III. PHÂN TÍCH R I RO CHÍNH  TR  (Political Risk Analysis)

Ị ố ữ ạ

ả ệ

ố ế i s  b i th

ủ ướ ở ạ ẽ ồ c s  t ả

ệ ạ

ườ

ế

ồ ấ ả ư

ả ợ

A. Qu c h u hóa (Expropriation) ị ấ ủ ủ ­ Là tình tr ng x u nh t c a r i ro chính tr . ố ớ ữ ạ ị VÍ  D :Ụ  UFC  lo  ng i  b   qu c  h u  hóa  đ i  v i  DA  ố ữ ố ạ i Honduras. N u qu c h u hóa x y ra  tr ng chu i t ườ ng 100 tri u $,  thì chính ph  n ẽ ệ ế n u  vi c  này  không  x y  ra,  UFC  s   có  dòng  ngân  ệ ừ ệ ố ư  vi c thu ho ch  l u ròng 300 tri u $ vào cu i năm t ả i Honduras giàu có đã tr   i có 1 ng chu i. Hi n t ự ượ ậ ể ệ ng d  án  cho UFC 128 tri u $ đ  nh n chuy n nh ớ ấ tr ng  chu i  này.  V i  su t  chi t  kh u  là  22%,  xác  ả ữ ố ệ su t x y ra vi c qu c h u hóa là p, UFC ph i tính  ể ả ế ị i ích cao nh t?  toán đ a ra quy t đ nh đ  đ m b o l     25

III. PHÂN TÍCH R I RO CHÍNH  TR  (Political Risk Analysis)

VÍ D  (tt):Ụ

ố ữ

ố ữ

Ướ

Qu c h u hóa       Không qu c h u hóa

c tính hi n

giá

Bán ngay                128                             128                                   128      Th c hi n DA        100                             300                  [100p + 300 (1­

ư

(1)

ự p)]/1,22   ế ế

ệ ự

ư

N u bán ngay DA: Hi n giá dòng ngân l u:128 tri u$  ệ     N u th c hi n d  án, thì hi n giá dòng ngân l u sau 1năm:              [100p + 300 (1­p)]/1,22 = (300 ­ 200p)/1,22 (2)  (300 ­ 200p)/1,22 = 128     Đ  tính p, ta cho (1) = (2)

ự ệ ự

ế ế

=> p = 72%. N u p  > 72% : UFC nên bán ngay d  án.  26 N u p  < 72% : UFC nên th c hi n d  án.

III. PHÂN TÍCH R I RO CHÍNH  TR  (Political Risk Analysis)

Ị ể

ạ ộ ệ ạ

ằ ỏ

ẽ ỉ

ể ố ề ấ

ề ể ỏ

ả ử

ườ ng.  Gi ấ

ầ ể ế ậ

ề ệ (Blocked Funds)

27

B. Ki m soát ti n t VÍ  D :Ụ  Brascan  Inc  ho t  đ ng  trong  lĩnh  v c  đi n  đa  i Malaysia. Ngày 1/1/1981,  qu c gia, có nhà máy đi n t ệ ủ nhà máy đi n này b  chính ph  Malaysia qu c h u hóa  ườ ồ và  b i  th ng  50  tri u  CAD  tr   vào  cu i  năm  trong  3  năm.  Tuy  nhiên  Brascan  Inc  tin  r ng  ngân  hàng  TW  ề Malaysia  có  kh   năng  s   phong  t a  ti n  chuy n  v   ướ c trong năm 1983, ch  cho phép chuy n 75% s  ti n  n ồ b i  th   s   xác  su t  phong  t a  là  40%,  su t  ế ệ t  kh u  là  20%.  Brascan  Inc  c n  tính  hi n  giá  dòng  chi ư ả ủ t h u qu  c a ki m  ngân l u vào ngày 1/1/1981 đ  bi ề ệ soát ti n t ?

III. PHÂN TÍCH R I RO CHÍNH  TR  (Political Risk Analysis)

ướ

ư

VÍ D  (tt):Ụ   ẫ H ng d n:  ư Dòng ngân l u vào Brascan (l u chuy n ti n cu i năm)

1981        1982

ề ệ

ề ệ

Ki m soát ti n t Không ki m soát ti n t

1983          50          37,5    50        50            50            50

ề ệ = 50/1,2 + 50/1,22 + 37,5/1,23 = 98,1

NPVki m soát ti n t ể

ề ệ = 50/1,2 + 50/1,22 + 50/1,23 = 105,3

NPVkhông KS ti n t

NPV = 98,1 x 40% + 105,3 x 60% = 102,4 tri u CAD

28

ƯỢ

ƯƠ

IV. L

NG ÁN

NG GIÁ PH Ể PHÁT TRI N VÀ DAĐT

A.  Ph

ợ ả

ở ộ

ị ườ ể  (Growth options):  ng án phát tri n ậ ữ i  nhu n  trên  nh ng  s n  ợ ừ ệ   vi c  m   r ng  i  t ng m i b ng cách

ưở ươ ơ ộ C   h i  tăng  l ẵ ẩ ẩ  v n g i là PA tăng tr ớ ằ ng.

ặ ọ ọ ố ớ

ượ c =>

29

ph m  s n  có  và  thu  l ả s n ph m ho c th  tr ầ ư ố đ u t ấ 1. R t quan tr ng đ i v i MNCs  ế 2. Nh ng DAĐT mang tính chi n  l ưở ữ ơ ộ c  h i tăng tr ng

ƯỢ

ƯƠ

IV. L

NG ÁN

NG GIÁ PH Ể PHÁT TRI N VÀ DAĐT

ả ầ ư ủ ự ị ệ B. Đ nh  giá  hi u  qu   đ u  t c a  d   án

ư ổ

ươ ở ộ ắ   vào  các  th   tr ư c  xem  nh   là  các  ph ớ ng  m i  n i  ng  án  phát

(Project Evaluation) 1. Nguyên t c NPV m  r ng  ị ườ ầ 2. Đ u  t ượ đ tri nể

ệ ử

30

Ví d  :ụ ­ Ford  ­ Công ty đi n t M  ỹ