Prepared by Phan Ñöùc Duõng, PhD -1-
ÑEÀ CÖÔNG BAØI GIAÛNG
KEÁ TOAÙN TAØI CHÍNH
(PHAÀN 03)
Phan Ñöùc Duõng
Prepared by Phan Ñöùc Duõng, PhD -2-
CHÖÔNG 1
KEÁ TOAÙN HOAÏT ÑOÄNG ÑAÀU TÖ
TAØI CHÍNH DAØI HAÏN
1.1 KEÁ TOAÙN ÑAÀU TÖ VAØO COÂNG TY CON
1.1.1 Khaùi nieäm
Coâng ty con laø doanh nghieäp chòu söï kieåm soaùt cuûa moät doanh nghieäp khaùc
(goïi laø coâng ty meï).
1.1.2 Chöùng töø haïch toaùn
1.1.3 Taøi khoaûn söû duïng
Taøi khoaøn naøy duøng ñeå phaûn aùnh giaù trò hieän coù vaø tình hình bieán ñoäng taêng,
giaûm khoaûn ñaàu tö voán tröïc tieáp vaøo coâng ty con.
1.1.4 Nguyeân taéc haïch toaùn
Chæ haïch toaùn vaøo taøi khoaûn 221 “Ñaàu tö vaøo coâng ty con” khi nhaø ñaàu tö
naém giöõ treân 50% voán chuû sôû höõu (naém giöõ treân 50% quyeàn bieåu quyeát) vaø coù
quyeàn chi phoái caùc chính saùch taøi chính vaø hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp nhaèm thu
ñöôïc lôïi ích kinh teá töø caùc hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp ñoù. Khi doanh nghieäp ñaàu
tö khoâng coøn quyeàn kieåm soaùt doanh nghieäp con thì ghi giaûm khoaûn ñaàu tö vaøo
coâng ty con.
1.1.5 Phöông phaùp keá toaùn moät soá nghieäp vuï chuû yeáu
Khi coâng ty meï mua coå phieáu hoaëc ñaàu tö vaøo coâng ty con baèng tieàn theo
cam keát goùp voán ñaàu tö, hoaëc mua khoaûn ñaàu tö taïi coâng ty con, caên cöù vaøo khoaûn
tieàn thöïc teá ñaàu tö vaøo coâng ty con, keá toaùn ghi:
01
Nôï
221
Ñaàu tö vaøo coâng ty con
Coù
111
Thanh toaùn baèng tieàn maët
Coù
112
Thanh toaùn baèng tieàn gôûi ngaân haøng
Coù
341
Thanh toaùn baèng vay daøi haïn
Ñoàng thôøi môû soå chi tieát ñeå theo doõi töøng loaïi coå phieáu theo meänh giaù (neáu
ñaàu tö vaøo coâng ty con baèng mua coå phieáu cuûa coâng ty con).
Neáu coù chi phí phaùt sinh veà thoâng tin, moâi giôùi, giao dòch mua, baùn trong quaù
trình mua coå phieáu, hoaëc thöïc hieän ñaàu tö vaøo coâng ty con, keá toaùn ghi:
Prepared by Phan Ñöùc Duõng, PhD -3-
02
Nôï
221
Ñaàu tö vaøo coâng ty con
Coù
111
Thanh toaùn baèng tieàn maët
Coù
112
Thanh toaùn baèng tieàn gôûi ngaân haøng
Tröôøng hôïp chuyeån caùc khoaûn ñaàu tö vaøo coâng ty lieân keát, lieân doanh, coâng
cuï taøi chính thaønh khoaûn ñaàu tö vaøo coâng ty con khi ñaàu tö boå sung ñeå trôû thaønh coù
quyeàn kieåm soaùt, keá toaùn ghi:
03
Nôï
221
Ñaàu tö vaøo coâng ty con
Coù
222
Voán goùp lieân doanh
Coù
223
Ñaàu tö vaøo coâng ty lieân keát
Coù
228
Ñaàu tö daøi haïn khaùc
Coù
121
Ñaàu tö chöùng khoaùn ngaén haïn
Coù
111
Soá phaûi ñaàu tö boå sung baèng tieàn maët
Coù
112
Soá phaûi ñaàu tö boå sung baèng tieàn gôûi ngaân haøng
…………
1.2 KEÁ TOAÙN GOÙP VOÁN LIEÂN DOANH
1.2.1 Khaùi nieäm
Goùp voán lieân doanh laø moät hoaït ñoäng ñaàu tö taøi chính maø doanh nghieäp ñaàu
tö voán vaøo moät doanh nghieäp khaùc ñeå nhaän keát quaû kinh doanh vaø cuøng chòu ruûi ro
(neáu coù) theo tyû leä voán goùp.
1.2.2 Chöùng töø haïch toaùn
1.2.3 Taøi khoaûn söû duïng
Taøi khoaûn naøy duøng ñeå phaûn aùnh toaøn boä voán goùp lieân doanh döôùi hình thöùc
thaønh laäp cô sôû kinh doanh ñoàng kieåm soaùt vaø tình hình thu hoài laïi voán goùp lieân
doanh keát thuùc hôïp ñoàng lieân doanh.
Voán goùp vaøo cô sôû kinh doanh ñoàng kieåm soaùt bao goàm taát caû caùc loaïi taøi
saûn, vaät tö, tieàn voán thuoäc quyeàn sôû höõu cuûa doanh nghieäp keå caû tieàn vay daøi haïn
duøng vaøo vieäc goùp voán.
1.2.4 Nguyeân taéc haïch toaùn
Khoaûn ñaàu tö goùp voán vaøo cô sôû kinh doanh ñoàng kieåm soaùt ñöôïc haïch toaùn
vaøo taøi khoaûn 222 khi nhaø ñaàu tö coù quyeàn ñoàng kieåm soaùt caùc chính saùch taøi chính
vaø hoaït ñoäng cuûa ñôn vò nhaän ñaàu tö. Khi nhaø ñaàu tö khoâng coøn quyeàn ñoàng kieåm
soaùt thì phaûi ghi giaûm khoaûn ñaàu tö vaøo cô sôû kinh doanh ñoàng kieåm soaùt.
Prepared by Phan Ñöùc Duõng, PhD -4-
1.2.5 Phöông phaùp keá toaùn moät soá nghieäp vuï chuû yeáu
1. Keá toaùn hoaït ñoäng goùp voán lieân doanh döôùi hình thöùc thaønh laäp cô sôû kinh
doanh ñoàng kieåm soaùt:
Khi goùp voán lieân doanh baèng tieàn vaøo cô sôû kinh doanh ñoàng kieåm soaùt, keá
toaùn ghi:
01
Nôï
222
Voán goùp lieân doanh
Coù
111
Coù
112
Khi goùp voán lieân doanh vaøo cô sôû kinh doanh ñoàng kieåm soaùt baèng vaät tö,
haøng hoùa thì caùc beân lieân doanh phaûi thoáng nhaát ñaùnh giaù giaù trò vaät tö, haøng hoùa
goùp voán.
Tröôøng hôïp giaù ñaùnh giaù laïi nhoû hôn giaù trò ghi soå keá toaùn cuûa vaät tö, haøng
hoùa, keá toaùn ghi:
02
Nôï
222
Voán goùp lieân doanh (theo giaù ñaùnh giaù laïi)
Nôï
811
Chi phí khaùc (soá cheânh leäch giöõa giaù trò ghi soå keá toaùn
lôùn hôn giaù ñaùnh giaù laïi)
Coù
152
Nguyeân vaät lieäu (Giaù trò ghi soå keá toaùn)
Coù
153
Coâng cuï duïng cuï
Coù
155
Thaønh phaåm
Coù
156
Haøng hoùa
Coù
611
Mua haøng
Tröôøng hôïp giaù ñaùnh giaù laïi lôùn hôn giaù trò ghi treân soå keá toaùn cuûa vaät tö,
haøng hoùa, khi ñem vaät tö, haøng hoùa goùp voán vaøo cô sôû kinh doanh ñoàng kieåm soaùt,
keá toaùn ghi:
03
Nôï
222
Voán goùp lieân doanh (theo giaù ñaùnh giaù laïi)
Coù
152
Nguyeân vaät lieäu (Giaù trò ghi soå keá toaùn)
Coù
153
Coâng cuï duïng cuï
Coù
155
Thaønh phaåm
Coù
156
Haøng hoùa
Coù
611
Mua haøng
Coù
711
Thu nhaäp khaùc (soá cheânh leäch giöõa giaù ñaùnh giaù
laïi lôùn hôn giaù trò ghi soå keá toaùn töông öùng vôùi
phaàn lôïi ích cuûa caùc beân khaùc trong lieân doanh)
………..
Prepared by Phan Ñöùc Duõng, PhD -5-
1.3 KEÁ TOAÙN ÑAÀU TÖ VAØO COÂNG TY LIEÂN KEÁT
1.3.1 Khaùi nieäm
Coâng ty lieân keát laø coâng ty, trong ñoù nhaø ñaàu tö coù aûnh höôûng ñaùng keå
nhöng khoâng phaûi laø coâng ty con hoaëc coâng ty lieân doanh cuûa nhaø ñaàu tö.
1.3.2 Chöùng töø haïch toaùn
1.3.3 Taøi khoaûn söû duïng
Taøi khoaûn naøy duøng ñeå phaûn aùnh giaù trò khoaûn ñaàu tö tröïc tieáp cuûa nhaø ñaàu
tö vaøo coâng ty lieân keát vaø tình hình bieán ñoäng taêng, giaûm giaù trò khoaûn ñaàu tö vaøo
coâng ty lieân keát.
1.3.4 Nguyeân taéc haïch toaùn
Khoaûn ñaàu tö ñöôïc xaùc ñònh laø ñaàu tö vaøo coâng ty lieân keát khi nhaø ñaàu tö
naém giöõ tröïc tieáp töø 20% ñeán 50% voán chuû sôû höõu (töø 20% ñeán 50% quyeàn bieåu
quyeát) cuûa beân nhaän ñaàu tö maø khoâng coù thoûa thuaän khaùc.
1.3.5 Phöông phaùp keá toaùn moät soá nghieäp vuï chuû yeáu
Khi ñaàu tö vaøo coâng ty lieân keát döôùi hình thöùc mua coå phieáu hoaëc goùp voán
baèng tieàn, caên cöù vaøo soá tieàn thöïc teá chi, nhaø ñaàu tö, keá toaùn ghi:
01
Nôï
223
Ñaàu tö vaøo coâng ty lieân keát
Coù
111
Thanh toaùn baèng tieàn maët
Coù
112
Thanh toaùn baèng tieàn gôûi ngaân haøng
Tröôøng hôïp nhaø ñaàu tö ñaõ naém giöõ moät khoaûn ñaàu tö döôùi 20% quyeàn bieåu
quyeát vaøo moät coâng ty xaùc ñònh, khi nhaø ñaàu tö mua theâm coå phieáu hoaëc goùp theâm
voán vaøo coâng ty ñoù ñeå trôû thaønh nhaø ñaàu tö coù aûnh höôûng ñaùng keå ñoái vôùi beân nhaän
ñaàu tö, keá toaùn nhaø ñaàu tö ghi:
02
Nôï
223
Ñaàu tö vaøo coâng ty lieân keát
Coù
228
Ñaàu tö daøi haïn khaùc (toaøn boä khoaûn ñaàu tö döôùi
20%)
Coù
111
Ñaàu tö theâm baèng tieàn maët
Coù
112
Ñaàu tö theâm baèng tieàn gôûi ngaân haøng
Khi ñaàu tö vaøo coâng ty lieân keát döôùi hình thöùc goùp voán baèng vaät tö, haøng
hoùa, TSCÑ, caên cöù vaøo giaù ñaùnh giaù trò ñaùnh giaù laïi vaät tö, haøng hoùa, TSCÑ ñöôïc
thoûa thuaän giöõa nhaø ñaàu tö vaø coâng ty lieân keát, keá toaùn ghi:
03
Nôï
223
Ñaàu tö vaøo coâng ty lieân keát
Nôï
214
Hao moøn taøi saûn coá ñònh
Nôï
811
Chi phí khaùc (neáu giaù ñaùnh giaù laïi cuûa vaät tö, haøng hoùa,