intTypePromotion=3

Bài giảng Phương pháp dạy học môn Khoa học tiểu học - ThS. Nguyễn Văn Hiểu

Chia sẻ: Minh Minh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:26

0
149
lượt xem
15
download

Bài giảng Phương pháp dạy học môn Khoa học tiểu học - ThS. Nguyễn Văn Hiểu

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục tiêu bài giảng Phương pháp dạy học môn Khoa học tiểu học nhằm giúp người học nêu được một số phương pháp dạy học môn Khoa học nhằm phát huy tính tích cực của HS và dấu hiệu đặc trưng cơ bản, phân tích được những đặc trưng, yêu cầu cơ bản của PP quan sát và PP thí nghiệm, biết lập kế hoạch bài học (2 bài) theo hướng phát huy tính tích cực của HS.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng Phương pháp dạy học môn Khoa học tiểu học - ThS. Nguyễn Văn Hiểu

  1. BÀI GIẢNG PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN KHOA HỌC Ở TIỂU HỌC Th.s Nguyễn Văn Hiểu Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 1 Trang
  2. A. MỤC TIÊU - Học xong môđun này SV có đƣợc: 1. Kiến thức: - Nêu đƣợc một số PPDH môn Khoa học nhằm phát huy tính tích cực của HS và dấu hiệu đặc trƣng cơ bản - Phân tích đƣợc những đặc trƣng, yêu cầu cơ bản của PP quan sát và PP thí nghiệm 2. Kĩ năng - Lập kế hoạch bài học (2 bài) theo hƣớng phát huy tính tích cực của HS - Dạy thử các bài đã lập kế hoạch Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 2 Trang
  3. 3. Thái độ Có ý thức vận dụng các phƣơng pháp dạy học theo hƣớng phát huy tính tích cực của HS trong dạy học môn Khoa học B. NỘI DUNG I. MỘT SỐ PPDH MÔN KHOA HỌC Ở TIỂU HỌC -Có thể áp dung nhiều PP khác nhau: Chia thành các hoạt động theo từng nội dung để áp dụng PPDH cho thích hợp Hoạt động 1: - Tìm hiểu một số PPDH môn Khoa học theo hướng tích cực Thực hiện các công việc sau theo cá nhân: Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 3 Trang
  4. -Dạy học phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh: + Bồi dƣỡng PP tự học + Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn + Tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho HS -Những đặc trƣng của dạy học tích cực + Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động của HS + Chú trọng rèn luyện PP tự học + Tăng cƣờng học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác. + Kết hợp đánh giá của GV với tự đánh giá của HS
  5. a. Làm các bài tập sau: - Nêu định hƣớng đổi mới PPDH môn khoa học - Nêu một số PPDH có thể sử dụng để dạy môn khoa học (ghi vấn tắt những dấu hiệu đặc trƣng cơ bản của một số PPDH) Phƣơng pháp dạy học Dấu hiệu đặc trƣng cơ bản HS phải sử dụng các giác quan để Phƣơng pháp quan sát thu thập thông tin và xử lí thông tin HS phải tác động lên sự vật và đối Phƣơng pháp thí nghiệm tƣợng nghiên cứu Phƣơng pháp thảo luận Xây dựng bài toán nhận thức, tạo ra PP DH giải quyết vấn đề tình huống có vấn đề, giải quyết vấn đề đặt ra,… Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 5 Trang
  6. b. Thảo luận với đồng nghiệp về kết quả chuẩn bị Hoạt động 2: Tìm hiểu PP quan sát và PP thí nghiệm sử dụng trong dạy học môn khoa học ở Tiểu học Thực hiện các công việc sau: a. Tại sao PP quan sát và PP thí nghiệm lại đóng vai trò quan trọng trong dạy học môn Khoa học. + SV trả lời các câu hỏi theo sự nhận thức của mình. Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 6 Trang
  7. c. Xem băng hình về sử dụng PP thí nghiệm, PP quan sát, PP thực hành hai bài dạy: “Nƣớc có tính chất gì”, “Ăn uống khi bị bệnh” (trích đoạn chống mất nƣớc khi tiêu chảy), môn khoa học lớp 4. Ghi lại ý kiến cá nhân về vấn đề sau: + Cách GV giao việc, hƣớng dẫn cho HS + HS có nắm vững đƣợc mục đích, yêu cầu khi tiến hành thí nghiệm không? + HS có đƣợc trình bày, thảo luận kết quả thí nghiệm không? + Sự tham gia của các thành viên trong nhóm nhƣ thế nào? Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 7 Trang
  8. 4. Thảo luận với đồng nghiệp về những vấn đề trên. + Những kĩ thuật cần thiết của GV và điều kiện thành công của PP quan sát và PP thí nghiệm. + Đối chiếu với thực tế bản thân mình. Phiếu học tập: Ví dụ: Nêu một số phƣơng án tiến hành thí nghiệm bài “Không khí cần cho sự cháy”. a. GV thông báo kết quả “nến cháy trong cốc nhỏ sẽ tắt trƣớc, nến cháy trong cốc lớn sẽ tắt sau”. - Yêu cầu HS làm thí nghiệm để kiểm tra xem có đúng nhƣ vậy không. Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 8 Trang
  9. b. GV hƣớng dẫn HS từng bƣớc làm thí nghiệm, sau đó yêu cầu HS nêu kết quả quan sát đƣợc. c. GV nêu tình huống thí nghiệm, yêu cầu HS (dựa vào kiến thức đã học trƣớc đó): + Dự đoán kết quả và giải thích lí do đƣa ra dự đoán nhƣ vậy. + Sau cho HS tiến hành thí nghiệm d. GV đƣa ra tình huống thực (chẳng hạn đun bếp lò), cho HS thảo luận về lí do phải quạt khi đun. Sau đó tiến hành nhƣ phuơng án c. Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 9 Trang
  10. - Khi thực hiện thí nghiệm này, HS đã phải thực hiện quan sát gì? Và từ kết quả quan sát rút ra kết luận nhƣ thế nào? - Anh chị thấy những phƣơng án nào phát huy tính tích cực của HS hơn? Vì sao? - Có những khó khăn gì khi tiến hành theo phƣơng án đó không? - Anh chị có thể tiến hành nhƣ thế nào? Để giải quyết những khó khăn đó II. THÔNG TIN PHẢN HỒI CHO NỘI DUNG I II.1. Một số PPDH môn Khoa học ở Tiểu học - PPDH môn Khoa học ở Tiểu học cần: Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 10 Trang
  11. + Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS + Giảm sự quyết định và can thiệp của GV đối với HS + Tăng cƣờng sự tham gia của HS vào các hoạt động tìm tòi, phát hiện ra kiến thức mới + Có thể lựa chọn, phối hợp các PPDH với nhau: nhƣ trình bày với sự tham gia tích cực của HS, hỏi đáp, thảo luận, trò chơi, đóng vai, động não, quan sát, thí nghiệm, thực hành,… - Những dấu hiệu đặc trƣng cơ bản của một số PPDH môn Khoa học ở Tiểu học Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 11 Trang
  12. PPDH DẤU HIỆU ĐẶC TRƢNG CƠ BẢN CỦA CÁC PPDH -HS sử dụng các giác quan để thu thập thông tin. Phƣơng pháp quan sát - HS phải xử lí thông tin đã tìm đƣợc (đối chiếu, so sánh, phân tích, tổng hợp,…) để rút ra kết luận - HS phải tác động lên sự vật, hiện tƣợng cần nghiên Phƣơng pháp cứu. Quan sát các hiện tƣợng xảy ra trong thí thí nghệm nghiệm, HS thiết lập các mối quan hệ, giải thích các kết quả thí nghiệm để rút ra kết luận Trò chơi học - Có tính thi đua giữa các cá nhân, nhóm, tổ. Có luật tập chơi. Có nội dung gắn với nội dung học tập -HS làm việc hợp tác trong nhóm để giải quyết nhiệm vụ học tập đƣợc giao. Mọi thành viên trong nhóm Dạy học hợp đều phải tham gia tích cực trong việc thực hiện tác theo nhóm nhiệm vụ đƣợc nhóm phân công, trong thảo luận nhỏ nhóm Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 12 Trang
  13. II.2. Phƣơng pháp quan sát và thí nghiệm II.2.1. Quan sát thí nghiệm đóng vai trò quan trọng trong dạy học môn khoa học vì: - Giúp HS có kinh nghiệm trực tiếp: + Về thế giới tự nhiên + Đối tƣợng nghiên cứu của môn khoa học - Phƣơng pháp trực quan: + Cụ thể, phù hợp với trình độ nhận thức của HS tiểu học - Kích thích hứng thú học tập của HS - Tạo điều kiện hình thành, phát triển các kĩ năng nhƣ quan sát, dự đoán, giải thích,… -Giúp HS nắm vững kiến thức Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 13 Trang
  14. II.2.2. Phƣơng pháp quan sát đã đƣợc sử dụng trong dạy học môn TN – XH và tiếp tục là PP quan trọng trong DH môn Khoa học lớp 4, 5. Môn Khoa học này đòi hỏi yêu cầu cao hơn về kĩ năng quan sát nhƣ: + Độ tinh tế + Tính chính xác khoa học + Biết phân tích thông tin thu thập đƣợc từ quan sát Một số lƣu ý khi tổ chức cho HS quan sát: + HS cần nắm đƣợc mục đích của việc quan sát trƣớc khi tiến hành quan sát Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 14 Trang
  15. + HS cần phải xử lí thông tin đã thu thập đƣợc để rút ra kết luận (tránh tình trạng HS không rõ mình cần quan sát cái gì, kết quả quan sát đó liên hệ gì đến kiến thức khoa học ở bài học). + GV cần chú trọng hƣớng dẫn HS biết cách quan sát để tìm tòi phát hiện ra những kiến thức mới, đƣa ra những thắc mắc, những câu hỏi cần phải giải đáp trả lời,… - Phƣơng pháp quan sát thƣờng đƣợc phối hợp sử dụng với PP hỏi – đáp, thảo luận và có thể quan sát cá nhân, theo nhóm nhỏ, hoặc cả lớp. Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 15 Trang
  16. - Đối tƣợng quan sát có thể là tranh, ảnh, sơ đồ, mô hình, mẫu vật thật, các hiện tƣợng, quá trình xảy ra trong tự nhiên, trong thí nghiệm. II.2.3. Các thí nghiệm ở tiểu học ở mức độ đơn giản - Chỉ xét sự phụ thuộc của hiện tƣợng cần nghiên cứu khi một yếu tố biến đổi - Chỉ xét định tính - Các dụng cụ và việc bố trí lắp đặt, thao tác đơn giản - Một số lƣu ý khi tổ chức cho HS làm thí nghiệm. -HS cần nắm đƣợc mục đích của thí nghiệm trƣớc khi tiến hành Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 16 Trang
  17. -HS cần đƣợc tạo cơ hội đƣa ra dự đoán, trình bày, thảo luận, giải thích kết quả quan sát đƣợc (tránh tình trạng HS không rõ mình là thí nghiệm với mục đích gì và kết quả thí nghiệm có liên hệ gì tới kiến thức khoa học ở bài học không) - HS chỉ làm một cách máy móc theo các bƣớc mà GV chỉ ra. - Xem thêm phần thông tin phản hồi cho hoạt động 1. II.2.4. Đánh giá các phƣơng án tiến hành thí nghiệm Bài: “ Không khí cần cho sự cháy”. - Phƣơng án a: - HS thực hiện thí nghiệm nhƣng Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 17 Trang
  18. chỉ để chứng minh kiến thức đã đƣợc cung cấp bởi GV -Phƣơng án b: HS tiến hành thí nghiệm nhƣng không có mục đích rõ ràng, mà chỉ máy móc làm theo từng bƣớc GV chỉ ra → hạn chế tới hứng thú của HS cũng nhƣ tới sự gắn kết giữa thí nghiệm với kiến thức khoa học cần nghiên cứu - Phƣơng án c, d: HS vận dụng hiểu biết đã có để đƣa ra dự đoán + Tiến hành thí nghiệm để kiểm tra dự doán + HS nắm đƣợc mục đích của thí nghiệm, thấy Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 18 Trang
  19. đƣợc sự gắn bó của thí nghiệm với kiến thức khoa học - Nhƣ vậy thực hiện theo các phƣơng c, d tích cực hơn là theo các phƣơng án a, b. Cần đƣa ra tình huống thực khởi đầu ở phƣơng án d, góp phần kích thích hứng thú nhận thức của HS. NỘI DUNG -2: THIẾT KẾ BÀI DẠY MÔN KHOA HỌC THEO HƢỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH VÀ TIẾN HÀNH DẠY THỬ Hoạt động 1: Thiết kế một bài dạy môn Khoa học Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 19 Trang
  20. 1. Trao đổi với đồng nghiệp: Quan niệm trƣớc kia về việc soạn giáo án, quan niệm hiện nay về lập kế hoạch dạy học theo hƣớng phát huy tính tich cực của HS 2. Chuẩn bị kế hoạch bài học của một bài cụ thể Hoạt động 2: Dạy thử trong nhóm. Đánh giá và rút kinh nghiệm • Dạy thử kế hoạch bài học đã thiết kế • Dự giờ của đồng nghiệp • Cùng với đồng nghiệp trao đổi rút kinh nghiệm Truong CDSP Nha Th.s Nguyen Van Hieu 20 Trang

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản