1. Công thức Nguyên Phân - Giảm phân
CÔNG TH C NGUYÊN PHÂN VÀ GI M PHÂNỨ Ả
Công th c Nguyên Phânứ
G i x là s tbào m ban đ u có b l ng b i = 2n, k là s l nọ ố ẹ ầ ộ ưỡ ộ ố ầ
nguyên phân liên ti p ế
1. T ng s TB con đ c t o thành = 2^k .xổ ố ượ ạ
2. S TB m i đ c t o thành t nguyên li u môi tr ng = (2^k – 1) x ố ớ ượ ạ ừ ệ ườ
3. S TB m i đ c t o thành hoàn toàn t nguyên li u môi tr ngố ớ ượ ạ ừ ệ ườ
=(2^k – 2) x
4. T ng NST có trong các TB con = 2n. x. 2^kổ
5. Môi tr ng n i bào cung c p nguyên li u t ng đ ng v i s NSTườ ộ ấ ệ ươ ươ ớ ố
= 2n.(2^k – 1) x
Công th c Gi m Phân ứ ả
G i x là s TB m ban đ u( 2n NST) ọ ố ẹ ầ
1. x t bào sinh d c s khai sau k l n nguyên phân = x. 2^k TBSDế ụ ơ ầ
chín
2. Môi tr ng n i bào c n cung c p nguyên li u t ng ng v i sườ ộ ầ ấ ệ ươ ứ ớ ố
NST đ n cho k l n nguyên phân liên ti p = x. 2n (2^k – 1)ơ ầ ế
3. x. 2^k TBSD chín ---- gi m phân ----> 4. x. 2^k tbào con ả
( 4. x. 2^k t bào con thì có 4. x. 2^k tinh trùng gi ng đ c, x. 2^kế ở ố ự
tr ng gi ng cái )ứ ở ố
- T ng NST trong 4. x. 2^k tinh trùng = n.4. x. 2^k ổ
- T ng NST trong . x. 2^k tr ng = n. x. 2^k ổ ứ
4. Môi tr ng n i bào c n cung c p nguyên li u t ng ng v i sườ ộ ầ ấ ệ ươ ứ ớ ố
NST đ n cho quá trình gi m phân = x. 2n .2^k ơ ả
- T ng nguyên li u môi tr ng cung c p cho x t bào sinh d c sổ ệ ườ ấ ế ụ ơ
khai sau k l n nguyên phân và gi m phân = x. 2n ( 2.2^k – 1)ầ ả
5. G i n là s c p NST t ng đ ng có c u trúc khác nhau, r là sọ ố ặ ươ ồ ấ ố
c p NST t ng d ng x y ra trao đ I chéo t i 1 đi m( r ≤ n)ặ ươ ồ ả ổ ạ ể
* N u không x y ra TĐC :ế ả
- S lo i giao t t o ra = 2^n ố ạ ử ạ
- T l m i lo i giao t = 1/2^n ỉ ệ ỗ ạ ử
- S lo i h p t t o ra = 4^nố ạ ợ ử ạ
* N u x y ra TĐC :ế ả
- S lo i giao t t o ra = 2^n +r ố ạ ử ạ
- T l m i lo i giao t =1/2^n +r ỉ ệ ỗ ạ ử
- S lo i h p t t o ra ph thu c vào TĐC x y ra 1 hay 2 bênố ạ ợ ử ạ ụ ộ ả ở
đ c , cáiự
CÔNG TH C SINH H C 1- NGUYÊN PHÂN VÀ GI M PHÂNỨ Ọ Ả
S l ng NST đ n m i cung c p cho nguyên phân.ố ượ ơ ớ ấ
- Nguyên li u cung c p t ng đ ng: (2^k – 1)2n - k là s đ tệ ấ ươ ươ ố ợ
nguyên phân liên ti p c a m t t bào, 2n là b NST l ng b iế ủ ộ ế ộ ưỡ ộ
c a loài.ủ
- Nguyên li u cung c p t o nên các NST đ n có nguyên li uệ ấ ạ ơ ệ
m i hoàn toàn: (2^k – 2)2n ớ
S l ng thoi t vô s c đ c hình thành (ho c b phá hu ) đố ượ ơ ắ ượ ặ ị ỷ ể
t o ra các t bào con sau k đ t nguyên phân:ạ ế ợ (2^k – 1)
S l ng NST đ n môi tr ng cung c p cho 2k t bào sinh tinhố ượ ơ ườ ấ ế
ho c sinh tr ng qua gi m phân đ t o ra tinh trùng ho c tr ng:ặ ứ ả ể ạ ặ ứ
2^k.2n
S l ng thoi t vô s c hình thành (ho c phá hu ) đ cho 2k tố ượ ơ ắ ặ ỷ ể ế
bào sinh d c th c hi n gi m phân:ụ ự ệ ả 2^k.3
S tinh trùng hình thành khi k t thúc gi m phân c a 2k t bàoố ế ả ủ ế
sinh tinh trùng: 2^k.4
S l ng tr ng hình thành khi k t thúc gi m phân c a 2k tố ượ ứ ế ả ủ ế
bào sinh tr ng là: ứ2^k
S lo i tr ng (ho c s lo i tinh trùng) t o ra khác nhau vố ạ ứ ặ ố ạ ạ ề
ngu n g c NST: ồ ố 2n (n là s c p NST) ố ặ
S cách s p x p NST kỳ gi a I c a gi m phân:ố ắ ế ở ữ ủ ả
Có 1 c p NST → có 1 cách s p x pặ ắ ế
Có 2 c p NST → có 2 cách s p x pặ ắ ế
Có 3 c p NST → có 4 cách s p x p (9)ặ ắ ế
V y n u có n c p NST s có 2^n/2 cách s p x p NST kì gi aậ ế ặ ẽ ắ ế ở ữ
I.
S lo i giao t t o ra khi có trao đ i đo n.ố ạ ử ạ ổ ạ
- Tr ng h p 1:ườ ợ loài có n c p NST mà m i c p NST có c u trúcặ ỗ ặ ấ
khác nhau trong đó có k c p NST mà m i c p có trao đ i đo nặ ỗ ặ ổ ạ
t i m t đi m v i đi u ki n n>k:ạ ộ ể ớ ề ệ
S lo i giao t = 2^(n + k) (10)ố ạ ử
- Tr ng h p 2:ườ ợ Loài có n c p NST, có Q c p NST mà m i c pặ ặ ỗ ặ
có 2 trao đ i đo n không x y ra cùng lúc v i n > Q:ổ ạ ả ớ
S lo i giao t = 2^n.3^Q (11)ố ạ ử
- Tr ng h p 3:ườ ợ loài có n c p NST, có m c p NST mà m i c pặ ặ ỗ ặ
có 2 trao đ i đo n không cùng lúc và 2 trao đ i đo n cùng lúc:ổ ạ ổ ạ
S lo i giao t : 2^(n + 2m) (12)ố ạ ử
S lo i giao t th c t đ c t o ra t m t t bào sinh tinhố ạ ử ự ế ượ ạ ừ ộ ế
ho c m t t bào sinh tr ng:ặ ộ ế ứ
- T m t t bào sinh tinh trùng:ừ ộ ế
+ Không có trao đ i đo n: 2 lo i tinh trùng trong t ng s 2^nổ ạ ạ ổ ố
lo i ạ
+ Có trao đ i đo n 1 ch trên k c p NST c a loài: có 4 lo i tinhổ ạ ỗ ặ ủ ạ
trùng trong t ng s 2^(n + k) lo i ổ ố ạ
+Có trao đ i đo n 2 ch không cùng lúc trên Q c p NST c aổ ạ ỗ ặ ủ
loài: có 4 lo i tinh trùng trong t ng s nn.3Q ạ ổ ố
+ Có trao đ i đo n 2 ch cùng lúc và 2 ch không cùng lúc: cóổ ạ ỗ ỗ
4 lo i tinh trùng trong t ng s 2n + 2m ạ ổ ố
- T m t t bào sinh tr ng:ừ ộ ế ứ Th c t ch t o ra m t lo i tr ngự ế ỉ ạ ộ ạ ứ
trong t ng s lo i tr ng đ c hình thành trong m i tr ngổ ố ạ ứ ượ ỗ ườ
h p:1/2^n, 1/2^(n+k), 1/2^3.3^Q, ½ ^ (n+2m)ợ
S l ng t bào con đ n b i đ c t o ra sau gi m phân.ố ượ ế ơ ộ ượ ạ ả
- t bào sinh tinh và sinh tr ngỞ ế ứ , m i t bào sau khi k t thúcỗ ế ế
gi m phân t o đ c 4 t bào đ n b i. V y n u có 2k t bàoả ạ ượ ế ơ ộ ậ ế ế
b c vào gi m phân thì đ ng v t s t o ra:ướ ả ở ộ ậ ẽ ạ
2^k x 4 t bào đ n b i (22)ế ơ ộ
- th c v t m i t bào sinh h t ph nỞ ự ậ ỗ ế ạ ấ , khi k t thúc gi m phânế ả
t o ra đ c 4 t bào đ n b i, m i t bào này ti p t c nguyênạ ượ ế ơ ộ ỗ ế ế ụ
phân 2 l n ch t o nên 3 t bào đ n b i, hình thành nên h tầ ỉ ạ ế ơ ộ ạ
ph n chín. V y s l ng t bào đ n b i t o ra t 2k t bàoấ ậ ố ượ ế ơ ộ ạ ừ ế
thành h t ph n b ng:ạ ấ ằ
2^k x 4 x 3 = 2^k x 12 (23)
Đ i v i t bào sinh noãn c u, m i t bào sau khi k t thúc gi mố ớ ế ầ ỗ ế ế ả
phân t o ra 4 t bào đ n b i trong đó có m t t bào kích th cạ ế ơ ộ ộ ế ướ
l n l i ti p t c nguyên phân liên ti p 3 đ t v a đ t o ra 8 tớ ạ ế ụ ế ợ ừ ể ạ ế
bào con đ n b i, trong đó có 1 t bào tr ng chín. V y n u có 2kơ ộ ế ứ ậ ế
t bào sinh noãn khi k t thúc quá trình t o giao t s t o đ cế ế ạ ử ẽ ạ ượ
m t s l ng t bào đ n b i b ng: 2^k x 3 + 2^k x 8 = 2^k x 11ộ ố ượ ế ơ ộ ằ
(24)
ví d ụ
1.m t h p t c a m t loài nguyên phân liên ti p m t s l n đã l yộ ợ ử ủ ộ ế ộ ố ầ ấ
nguyên li u c a môi tr ng t bào t o ra t ng đ ng 570 NSTệ ủ ườ ế ạ ươ ươ
đ n. Xác đ nh:ơ ị
a/s l n nguyên phân c a h p tố ầ ủ ợ ử
b/s NST và tr ng thái c a NST trong 2 t bào c a h p t khi tr iố ạ ủ ế ủ ợ ử ả
qua các kì c a nguyên ph n?ủ ầ
c/tính s t bào sinh tr ng,s t bào sinh tinh sinh ra tinh trùng thố ế ứ ố ế ụ
tinh nói trên? bi t hi u su t th tinh c a tinh trùng là 6,25%(loài nàyế ệ ấ ụ ủ
có 2n=38)[/B]
a. g i s l n nguyên phân c a h p t là x l n => (2^x -1)x2n =570ọ ố ầ ủ ợ ử ầ
v i 2n = 38 => x=4. V y s l n nguyên phân c a h p t là 4 l nớ ậ ố ầ ủ ợ ử ầ
b. hic ! cái này xem trong sgk nhá! mình ko nêu lên n a ữ
c. có 1 h p t đ c t o t s k t h p c a 1 tr ng & 1 tinh trùngợ ử ượ ạ ừ ự ế ợ ủ ứ
=>s t bào sinh tr ng là 1tb ( n u hi u su t th tinh c a tr ng làố ế ứ ế ệ ấ ụ ủ ứ
100%)
s t bào sinh tinh trùng là (1: 6,25%)/4=4 tbố ế
2. có 1 s tr ng và m t s tinh trùng tham gia th tinh, bi t hi u su tố ứ ộ ố ụ ế ệ ấ
th tinh c a tinh trùng là 6,25%. Hi u su t th tinh c a tr ng là 50%.ụ ủ ệ ấ ụ ủ ứ
Có 20 h p t đ c t o thành. Hãy tính:ợ ử ượ ạ
a/s tr ng, s tinh trùng đ c th tinhố ừ ố ượ ụ
b/s t bào sinh tinhố ế
c/s t bào sinh tr ng và s th đ nh h ng đã b tiêu bi nố ế ứ ố ể ị ướ ị ế
(1t bào sinh tr ng t o ra 1 tr ng và 3 th đ nh h ng)ế ứ ạ ứ ể ị ướ
h c kì 2 s ra m y d ng toán này nhi u l mọ ẽ ấ ạ ề ắ
m y b n c mà luy n t p d n v i d ng này nhé :Dấ ạ ố ệ ậ ầ ớ ạ
a. s tr ng & s tinh trùng đ c th tinh là 20 ố ứ ố ượ ụ
b. s t bào sinh tinh là (20:6,25%) /4= 80ố ế
c. s tb sinh tr ng là 20: 50% = 40ố ứ
s th đ nh h ng đã b tiêu bi n là 40x3= 120ố ể ị ướ ị ế