Hệ phương trình-bất phương trinh chứa dấu giá trị tuyệt đối - Phạm Thành Luân
lượt xem 263
download
Tài liệu "Hệ phương trình-bất phương trinh chứa dấu giá trị tuyệt đối - Phạm Thành Luân " nhằm giúp các em học sinh có tài liệu ôn tập, luyện tập nhằm nắm vững được những kiến thức, kĩ năng cơ bản, đồng thời vận dụng kiến thức để giải các bài tập toán một cách thuận lợi và tự kiểm tra đánh giá kết quả học tập của mình, nâng cao khả năng vận dụng kiến thức vào trong các kỳ thi. Chúc các bạn học tốt...
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: Hệ phương trình-bất phương trinh chứa dấu giá trị tuyệt đối - Phạm Thành Luân
- CHÖÔNG 3: II. CAÙC VÍ DUÏ. PHÖÔNG TRÌNH VAØ BAÁT PHÖÔNG TRÌNH CHÖÙA TRÒ Ví duï 1: TUYEÄT ÑOÁI. Giaûi phöông trình: 2 x + 2 + 3 x − 1 = 5 (1) Giaûi Xeùt daáu x + 2 vaø x – 1 A. PHÖÔNG TRÌNH CHÖÙA TRÒ TUYEÄT ÑOÁI I. KIEÁN THÖÙC CAÀN NHÔÙ. 1.Ñònh nghóa vaø tính chaát: ⎧a neáu a ≥ 0 7 a. Ñònh nghóa : a = ⎨ . x ≤ −2 : (1) ⇔ −2(x + 2) − 2(x − 1) = 5 ⇔ x = − (loaïi) ⎩−a neáu a ≤ 0 4 . −2 < x < 1: (1) ⇔ 2(x + 2) − 2(x − 1) = 5 ⇔ 0x + 6 = 5 : voâ nghieäm b. Tính chaát : * a ≥ 0 * − a ≤ a ≤ a * a + b ≤ a + b daáu “ =” khi ab ≥ 0 3 . x ≥ 1: (1) ⇔ 2(x + 2) + 2(x − 1) = 5 ⇔ x = (loaïi) 4 * a − b ≤ a + b daáu “ =” xaûy ra khi ab ≤ 0 Vaäy phöông trình voâ nghieäm. 2. Phöông phaùp giaûi toaùn: Ví duï 2: a. Daïng cô baûn: ⎧3 x + 5y + 9 = 0 (1) ⎪ A = B ⇔ A = B ∨ A = −B caùch1 Giaûi heä phöông trình: ⎨ ⎪2x − y − 7 = 0 (2) ⎩ ⇔ A 2 = B2 caùch 2 (ÑH Haøng Haûi naêm 1998). ⎧B ≥ 0 Giaûi A = B ⇔⎨ caùch 1 ⎩A = ± B Nhaän xeùt: (1) Cho ta: y < 0, ∀x ∈ R ⎧A ≥ 0 ⎧A ≤ 0 (2) Cho ta: x > 0, ∀y ∈ R ⇔⎨ ∨⎨ caùch 2 ⎩A = B ⎩A = −B ⇒ heä chæ coù nghieäm khi x > 0, y < 0 b. Caùc daïng khaùc: ⎧3x + 5y + 9 = 0 44 39 Heä ⇔ ⎨ giaûi ra: x = ,y = − Ta thöôøng xeùt daáu caùc bieåu thöùc trong caùc daáu trò tuyeät ñoái ñeå ⎩2x + y − 7 = 0 7 7 khöû daáu trò tuyeät ñoái treân moãi khoaûng. Giaûi phöông trình treân moãi ⎛ 44 39 ⎞ khoaûng. Vaäy heä coù nghieäm ⎜ x = ,y = − ⎟ ⎝ 7 7 ⎠ Coù theå duøng aån phuï. 115 116
- Ví duï 3: ⎡ ⎧t ≥ 0 ⎪ Ñònh m ñeå phöông trình: ⎢⎨ 2 ⎡t = 0 ⎢ ⎪t = 0 ⎩ ⎢ 2 2 −2x + 10x − 8 = x − 5x + m coù 4 nghieäm phaân bieät. (2) ⇔ t 2 − 2mt + m 2 + 2m t = m 2 ⇔ ⎢ ⎢ ⎧t = 4m ⎢ ⎧t < 0 ⎪ ⎢ ⎨m < 0 Giaûi ⎢ ⎨t 2 − 4mt ⎣⎩ ⎣⎪⎩ Phöông trình cho ⇔ −2x + 10x − 8 − x 2 + 5x = m 2 . t = 0 ⇒ x = −m 2 Ñaët f(x) = −2x + 10x − 8 − x + 5x 2 . t = 4m ⇒ x = 3m(m < 0) Toùm laïi: ⎧x 2 − 5x + 8 vôùi x ≤ 1 ∨ x ≥ 4 ⎪ Ta coù: f(x) = ⎨ m < 0: Phöông trình coù 2 nghieäm: x1 = 3m ; x2 = - m 2 ⎪−3x + 15x − 8 vôùi 1 ≤ x ≤ 4 ⎩ m > 0: moät nghieäm x2 = - m ⎧2x − 5 vôùi x ≤ 1 ∨ x ≥ 4 m = 0: VN (loaïi vì x = 0) f '(x) = ⎨ Ví duï 5: ⎩−6x + 15 vôùi 1 ≤ x ≤ 4 Ñònh m ñeå phöông trình coù nghieäm duy nhaát: Baûng bieán thieân: x 2 + 2mx + 1 = x + 1 (1) Giaûi ⎧x ≥ 1 ⎪ Ta coù: (1) ⇔ ⎨ 2 2 2 ⎪(x + 2mx + 1) = (x + 1) ⎩ ⎧x ≥ −1 ⎪ ⎧x ≥ −1 ⎪ ⇔⎨ 2 ∨⎨ 2 ⎪x + (2m − 1)x = 0 (2) ⎩ ⎪x + (2m + 1)x + 2 = 0 (3) ⎩ (2) ⇔ x = 0 ∨ x = 1 − 2m Ta nhaän thaáy x = 0 thoûa ñieàu kieän x ≥ −1, neâ ñieàu kieän caàn ñeå phöông Döïa vaøo baûng bieán thieân, phöông trình ñaõ cho coù 4 nghieäm phaân bieät ⎡1 − 2m = 0 1 43 trình (1) coù nghieäm duy nhaát laø: ⎢ ⇔ m = ∨ m >1 khi vaø chæ khi: 4 < m < . ⎣1 − 2m < −1 2 4 1 Ví duï 4: Thöû laïi: + vôùi m = : (3) ⇔ x 2 + 2x + 2 = 0 VN 2 2m x + m m 2 Giaûi vaø bieän luaän: x + = (m ≠ 0) (1) + Vaäy (1) coù nghieäm duy nhaát x = 0 x x + Vôùi m > 1: (3) cho af(-1 ) = - 2m + 2 < 0 Giaûi ⇒ (3) coù nghieäm x > -1 ⇒ khoâng coù nghieäm duy nhaát (loaïi) Ñieàu kieän: x ≠ 0 1 Vaäy m = . (1) ⇔ x 2 + 2m x + m = m 2 (2) 2 Ñaët t = x + m ⇒ x = t − m ⇒ x 2 = t 2 − 2mt + m 2 117 118
- Höôùng daãn vaø giaûi toùm taét III. BAØI TAÄP ÑEÀ NGHÒ. 3 − 2x − x 1.1. Baûng xeùt daáu : 1.1. Giaûi phöông trình: =5 2 + 3x + x − 2 1.2. Xaùc ñònh k ñeå phöông trình sau coù 4 nghieäm phaân bieät. (x − 1)2 = 2 x − k 1.3. Tìm tham soá a sao cho phöông trình: 2x 2 − 3x − 2 = 5a − 8x − 2x 2 Xeùt caùc tröôøng hôïp : coù nghieäm duy nhaát. 23 ⎧ 2 3−x ⎪x = − 23 * x ≤ − : phöông trình cho ⇔ =5⇔⎨ 9 ⇔x=− 1.4. Ñònh m ñeå phöông trình coù nghieäm: x 2 − 2x + m = x 2 + 3x − m − 1 3 −2x − 4 ⎪ x ≠ −2 9 ⎩ 2 thoûa x ≤ − . 1.5. Ñònh m ñeå phöông trình coù 4 nghieäm phaân bieät : 3 2x 2 − (2m + 1)x + m + 2 = x 2 − (m − 1)x + 2 − m ⎧ 1 3−x ⎪x = 1 2 ⇔ =5⇔⎨ 7⇔x= * − < x ≤ 0 : phöông trình cho 4x ⎪x ≠ 0 7 khoâng 3 ⎩ 2 thoaû ñieàu kieän − < x ≤ 0 . 3 3 3 − 3x 3 * 0 < x ≤ : phöông trình cho ⇔ =5⇔ x= thoûa ñieàu kieän 2 4x 23 3 0 : phöông trình cho ⇔ =5⇔⎨ ⇔ x ∈∅ 2 4x ⎪x > 3 ⎪ ⎩ 2 23 3 Toùm laïi nghieäm : x = − ∨ x = . 9 23 119 120
- ⎡2(x − k) = (x − 1)2 Baûng bieán thieân: 1.2. (x − 1)2 = 2 x − k (1) ⇔ ⎢ ⎢2(x − k) = −(x − 1)2 ⎣ ⎡ x 2 − 4x + 2k + 1 = 0 (2) ⇔⎢ ⎢ x 2 = 2k − 1 (3) ⎣ Ñeå phöông trình coù nghieäm phaân bieät ⇔ Ñieàu kieän laø phöông trình (2), (3), moãi phöông trình coù 2 nghieäm phaân bieät vaø chuùng khoâng coù nghieäm chung. Nhaän xeùt neáu (2) vaø (3) coù nghieäm chung thì nghieäm chung phaûi laø nghieäm cuûa heä phöông trình : ⎧ 2 Baûng bieán thieân cho ta phöông trình coù nghieäm duy nhaát ⎪x − 4x + 2k + 1 = 0 (2) 57 −57 ⎨ 2 ⇔a=− = ⎪x = 2k − 1 (3) ⎩ 16.5 80 (3) ⇔ 2k = x 2 + 1 theá vaøo (2), ta ñöôïc : x 2 − 4x + x 2 + 2 = 0 ⇔ (x − 1)2 = 0 ⇔ x = 1 ⇒ k = 1 1.4. x 2 − 2x + m = x 2 + 3x − m − 1 (*) Ta loaïi k = 1 ⎧ x 2 + 3x − m − 1 ≥ 0 ⎪ ⎧∆ ' > 0 (*) ⇔ ⎨ 2 2 2 2 ⎪ 1 3 ⎪(x − 2x + m) = (x + 3x − m − 1) ⎩ Vôùi k ≠ 1 , ñieàu kieän : ⎨2k − 1 > 0 ⇔ < k < ∧ k ≠ 1 ⎪k ≠ 1 2 2 ⎧ x 2 + 3x − m − 1 ≥ 0 ⎩ ⎪ ⇔⎨ 2 ⎪5x = 2m + 1 ∨ 2x + x − 1 = 0 ⎩ 1.3. 2x 2 − 3x − 2 = 5a − 8x − 2x 2 ⇔ 2x 2 + 8x + 2x 2 − 3x − 2 = 5a ⎧x 2 + 3x − m − 1 ≥ 0 ⎧ x 2 + 3x − m − 1 ≥ 0 ⎪ ⎪ ⇔⎨ 2m + 1 ∨⎨ 1 ⎧ 2 1 ⎪ 4x + 5x − 2 neáu x ≤ − 2 ∨ x ≥ 2 ⎪x = ⎪ x = −1 ∨ x = ⎪ ⎩ 5 ⎩ 2 Ñaët f(x) = 2x 2 + 8x + 2x 2 − 3x − 2 = ⎨ ⎪11x + 2 neáu - 1 < x < 2 Ñaët f(x) = x 2 + 3x − m − 1 ⎪ ⎩ 2 ⎡ ⎛ 2m + 1 ⎞ ⎡ 3 ⎧ 1 ⎢f ⎜ ⎟≥0 ⎢ m ≤ −3 ∨ m ≥ 4 ⎪8x + 5 neáu x ≤ − 2 ∨ x ≥ 2 ⎢ ⎝ 5 ⎠ ⎢ ⎪ * Coù nghieäm ⇔ ⎢ f( −1) ≥ 0 ⇔ ⎢ m ≤ −3 ⇔ m∈R ⇒ f '(x) = ⎨ ⎢ ⎪11 neáu − 1 < x < 2 ⎢f ⎛ 1 ⎞ ≥ 0 ⎢ 3 ⎪ ⎩ 2 ⎜2⎟ ⎢m ≤ ⎢ ⎝ ⎠ ⎢ ⎣ 4 ⎣ 121 122
- 1.5. 2x 2 − (2m + 1)x + m + 2 = x 2 − (m − 1)x + 2 − m ⎡2x 2 − (2m + 1)x + m + = x 2 − (m − 1)x + 2 − m ⇔⎢ ⎢2x 2 − (2m + 1)x + m + 2 = − x 2 + (m − 1)x − 2 + m ⎣ ⎡ x 2 − (m + 2)x + 2m = 0 (1) ⇔⎢ ⎢3x 2 − 3mx + 4 = 0 ⎣ (2) g(x) Ñeå phöông trình cho coù 4 nghieäm phaân bieät ⇔ (1) coù 2 nghieäm phaân bieät, (2) coù 2 nghieäm phaân bieät vaø 2 nghieäm phaân bieät cuûa (1) vaø (2) khaùc nhau. (1) coù : ∆1 = (m − 2)2 > 0 ⇔ m ≠ 2 : x1 = m,x 2 = 2 ⎧∆ 2 = 9m 2 − 48 > 0 ⎧ −4 3 4 3 ⎪ ⎪m < ⎪ ∨m> (2) coù : ⎨g(m) ≠ 0 ⇔⎨ 3 3 ⎪g(2) ≠ 0 ⎪m ≠ 8 ⎩ ⎪ ⎩ 3 123
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Tài liệu toán " Bất phương trình chứa căn "
5 p | 782 | 179
-
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIẢI PHƯƠNG TRÌNH VÀ BẤT PHƯƠNG TRÌNH CHỨA CĂN THỨC
15 p | 417 | 92
-
Sử dụng đạo hàm để giải các phương trình, bất phương trình, hệ phương trình chứa tham số
3 p | 736 | 82
-
Học nhanh Toán cấp 3 - Hoàng Hữu Vinh - Võ Hoàng
16 p | 227 | 58
-
Ôn tập nhanh môn Toán cấp 3
2 p | 270 | 47
-
Bài giảng Đại số 10 chương 4 bài 2: Bất phương trình và hệ bất phương trình một ẩn
18 p | 206 | 22
-
Đề thi tuyển sinh vào lớp 10 chuyên Toán
3 p | 359 | 16
-
Một số bài tập về hệ phương trình và phương pháp thế
10 p | 112 | 12
-
Đề thi thử ĐH - CĐ môn Toán lần 2 (2013-2014) khối A,A1,B - THPT Ngô Sĩ Liên (Kèm đáp án)
6 p | 171 | 11
-
Luyện thi Đại học Kit 1 - Môn Toán Bài 4: Hệ phương trình (Phần 4)
3 p | 68 | 8
-
Sáng kiến kinh nghiệm: Phương trình, bất phương trình vô tỷ
14 p | 83 | 6
-
Sáng kiến kinh nghiệm: Rèn luyện kỹ năng sử dụng hệ số cao nhất để giải nhanh bài toán xét dấu biểu thức và các bài toán liên quan cho học sinh lớp 10
19 p | 64 | 4
-
Bài giảng Đại số 10 - Bài 2: Bất phương trình và hệ bất phương trình một ẩn
16 p | 34 | 4
-
Bài giảng Toán lớp 8 bài 1: Liên hệ giữa thứ tự và phép cộng - GV. Phạm Hoàng Tuấn Minh
26 p | 12 | 4
-
Đề thi môn toán tuyển sinh vào lớp 10 trường chuyên số 95
2 p | 90 | 4
-
Đề thi thử Đại học, Cao đẳng Toán 2012 đề 40 (Kèm đáp án)
6 p | 53 | 2
-
Sáng kiến kinh nghiệm THPT: Tiếp cận phương trình, bất phương trình thông qua mối liên hệ với hàm số
44 p | 23 | 1
Chịu trách nhiệm nội dung:
Nguyễn Công Hà - Giám đốc Công ty TNHH TÀI LIỆU TRỰC TUYẾN VI NA
LIÊN HỆ
Địa chỉ: P402, 54A Nơ Trang Long, Phường 14, Q.Bình Thạnh, TP.HCM
Hotline: 093 303 0098
Email: support@tailieu.vn