intTypePromotion=1

Sáng kiến kinh nghiệm Mầm non: Thông qua hoạt động âm nhạc, giúp trẻ phát triển cảm xúc tại lớp 25–36 tháng tuổi, Trường mầm non 8/3 Nha Trang

Chia sẻ: Mucnang999 Mucnang999 | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:44

0
9
lượt xem
2
download

Sáng kiến kinh nghiệm Mầm non: Thông qua hoạt động âm nhạc, giúp trẻ phát triển cảm xúc tại lớp 25–36 tháng tuổi, Trường mầm non 8/3 Nha Trang

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục tiêu nghiên cứu đề tài là xây dựng kế hoạch tổ chức giáo dục hoạt động âm nhạc phù hợp với trẻ 25-36 tháng tuổi và khả năng phát triển cảm xúc của trẻ, sưu tầm và sáng tạo, thay đổi hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc, giúp trẻ phát huy tính tích cực, tự tin, mạnh dạn hơn. Bên cạnh đó giúp trẻ hứng thú hơn trong các hoạt động âm nhạc.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Sáng kiến kinh nghiệm Mầm non: Thông qua hoạt động âm nhạc, giúp trẻ phát triển cảm xúc tại lớp 25–36 tháng tuổi, Trường mầm non 8/3 Nha Trang

  1. MỤC LỤC Trang A.  ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Sự cần thiết của  đề tài. 1­4 2. Mục tiêu nghiên cứu. 4­5 B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng của vấn đề cần giải quyết 5­6 2. Nội dung nghiên cứu, giải pháp thay thế 6­18 3. Đánh giá đề tài 18­19 4. Tổ chức thu thập minh chứng 19­20 C. KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ 20­21 TÀI LIỆU THAM KHẢO 22 Phụ lục 1 23 Phụ lục 2 24 Phụ lục 3: Bài tập khảo sát 25­29 Phụ lục 4: Thư viện âm nhạc 30­36 Hình ảnh minh họa 37­40 1
  2. I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Sự cần thiết của đề tài  Âm nhạc là một môn nghệ  thuật phối hợp âm thanh theo những quy luật   nhất định, nó gắn bó mật thiết với đời sống xã hội. Loài người sử dụng nó như  một phương tiện để  làm cho đời sống tinh thần thêm phong phú, góp phần cải   thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống. Âm nhạc được bắt nguồn từ những âm  thanh trong cuộc sống, nó phản ánh những tình cảm của con người, những tư  tưởng, trí tuệ của con người và có tác động mạnh mẽ  đến cảm xúc của bao   người khác. Nó làm rung động những tình cảm lắng đọng trong tâm hồn, chắp  cánh cho sức tưởng tượng bay bổng. Nghệ thuật âm nhạc rất phổ biến, nó giúp  mọi người nhận thức và yêu cuộc sống hơn, đem lại cho con người những cảm  xúc về thẩm mĩ. Âm nhạc có tính gắn bó chặt chẽ và logic, diễn ra trong khoảng thời gian   nhất định để thể hiện những tư tưởng, tình cảm của con người. Vì vậy khi nhắc  đến hai từ âm nhạc có lẽ mọi người không thể nào diễn tả được, âm nhạc mang   một nét gì đó của văn thơ, của những cảm xúc sâu lắng, trầm bổng, đồng điệu  hoặc dịu xoa.  Nhà soạn nhạc Nguyễn Thanh Hải viết.“Âm nhạc có rất nhiều   thể loại có rất nhiều cách để lột tả những tâm trạng của bất cứ con người nào.   Không ai có thể  khẳng định mình luôn thấu hiểu mọi lĩnh vực cũng như  mọi   phong cách của âm nhạc, vì ai trong số chúng ta cũng hiểu rằng . Âm nhạc quá   rộng để cuộc sống của một đời người thấu hiểu hết trọn vẹn…”  Là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể  thiếu được đối  với đời sống con người. Âm nhạc là ngôn ngữ  chung của nhân loại. Nếu cuộc  sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời. Đặc biệt đối  2
  3. với trẻ  mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vui   tươi, trong trẻo của các tác phẩm  âm nhạc như  là dòng sữa ngọt ngào nuôi  dưỡng tâm hồn trẻ. Qua đó  làm cho tâm hồn trẻ  hưng phấn hơn, những phản   ứng xúc cảm, những biểu hiện sinh động của trẻ  khi nghe thấy âm thanh đã   khẳng định rằng, có thể  cho trẻ  làm quen với nghe nhạc, nghe hát từ  những   tháng tuổi đầu tiên, đó là con đương hoàn thiện tích cực trong việc giáo dục trẻ  về  nhiều mặt:  “Thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể  lực...”.  Nhà sư  phạm V.Xu­ khôm­lin­xki đã đánh giá cao hiệu quả  giáo dục toàn diện của âm nhạc: “Chất   lượng công việc giáo dục trong một nhà trường được xác định phần lớn bởi   mức độ hoạt động âm nhạc ttong hoạt động của nhà trường đó”. Bởi lẽ những  ấn tượng về cái đẹp của các bài hát mà trẻ  tiếp nhận được không chỉ  khơi dậy  ở trẻ những xúc cảm chân thực đầu tiên về âm nhạc, mà còn được giữ mãi trong  tâm hồn trẻ, theo suốt cuộc đời trẻ. Âm nhạc có thể  giúp mỗi người chúng ta  nói chung và trẻ  em nói riêng  cảm thấy thư  thái, nhẹ  nhàng  thì nó cũng sẽ  có tác dụng tương tự  đối với trẻ  nhỏ. Nhiều nhà nghiên cứu cho thấy âm nhạc kích thích sự  phát triển toàn diện  về  trí tuệ  và tâm hồn của trẻ, thậm chí còn giúp trẻ  sinh non phát triển tốt về  thể chất. Âm nhạc đối với trẻ thơ dường như là một thế  giới kì diệu đầy cảm   xúc. Bên cạnh đó nhà soạn nhạc người Đức Robert Schumann đã từng phát ngôn  rằng:  “Nhiệm vụ  cao quý nhất của âm nhạc là chiếu sáng vào những cõi sâu   thẳm trong trái tim mỗi người”. Chính những cái bắt đầu ấy dường như đã đưa  mỗi tâm hồn trẻ thơ hòa vào âm nhạc, vào một thế giới kì diệu đầy cảm xúc.  Đối với trẻ  âm nhạc là một thế  giới kỳ  diệu đầy cảm xúc,  âm nhạc tác  động vào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi, khi được nghe tiếng ru à ơi   của mẹ. Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho nên tiếp xúc với  âm nhạc là nhu cầu không thể  thiếu với trẻ. Âm nhạc  còn  kích thích sự  phát  3
  4. triển toàn diện về  trí tuệ,  tâm hồn của trẻ,  góp phần giáo dục tình cảm thẩm  mỹ, cách giao tiếp, ứng xử, thậm chí còn giúp trẻ  phát triển về  thể chất khi trẻ  sinh non, còn được coi như một phương tiện giáo dục phát triển toàn diện nhân  cách cho trẻ. Trong âm nhạc lời ca và giai điệu của bài hát, bản nhạc sẽ giúp đứa trẻ có   những rung cảm mạnh mẽ. Từ đó trẻ  biết cảm nhận tác phẩm và trải nghiệm  những cảm xúc, ý nghĩ của mình để  dần biết khám phá sự  đa dạng của cuộc  sống, vì vậy, có thể nói đối với trẻ thơ, âm nhạc là nguồn sữa nuôi dưỡng thế  giới tinh thần và có vai trò vô cùng quan trọng trong giai đoạn  ở  trường mầm  non.  Trong trường mầm non ca hát là một hoạt động được thực hiện thường   xuyên liên tục và được lồng ghép trong các hoạt động của trẻ, nó là cầu nối giữa   hoạt động này với hoạt động khác, là nguồn tạo hứng thú mạnh mẽ nhất để  trẻ  tham gia vào các hoạt động. Ở lứa tuổi này, trẻ thích được nghe nhạc, nghe hát  và tham gia vào hoạt động âm nhạc. Trẻ vui vẻ, thích thú chú ý lắng nghe nhạc,   có thể phân biệt độ cao, thấp, to, nhỏ của âm thanh. Trẻ cảm thụ vài nét nhạc và  hát theo người lớn, biết thể  hiện cảm xúc âm nhạc như  vẫy tay, lắc lư, nhún   nhảy... Qua quá trình trẻ  tiếp xúc và hoạt động với âm nhạc như  nghe nhạc,   nghe hát, trẻ  cảm thụ  giai điệu bản nhạc, bài hát, hưởng  ứng, lắc lư, vỗ  tay,   nhún, nhảy múa theo, các trò chơi âm nhạc, nhạc cụ, vận động theo nhạc… sẽ  hình thành  ở  trẻ  những yếu tố  nhân cách về  phát triển thẩm mỹ, đạo đức, trí   tuệ, thể  lực. Tuy nhiên, khả  năng cảm thụ  âm nhạc của trẻ  không thể  tự  phát  triển, mà cần phải trải qua một quá trình thường xuyên, liên tục hoạt động, đó  là: “Học bằng chơi – Chơi mà học”  Vậy phát triển cảm xúc cho trẻ  thông qua hoạt động âm nhạc có ý nghĩa  hết sức quan trọng, làm phong phú thêm đời sống tinh thần của trẻ. Lời ca và   4
  5. giai điệu của bài hát, bản nhạc sẽ  giúp đứa trẻ  có những rung cảm mạnh mẽ.  Từ  đó trẻ  biết cảm nhận tác phẩm và trải nghiệm những cảm xúc, ý nghĩ của   mình để dần biết khám phá sự đa dạng của cuộc sống, là nền tảng giúp trẻ phát   triển toàn diện hơn sau này, và là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo  dục khác. Có thể  coi âm nhạc là một bộ  phận không thể  tách rời với công tác  chăm sóc, giáo dục trẻ Chương trình giáo dục mầm non, bộ  môn giáo dục âm nhạc là một bộ  môn nghệ  thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ  yêu thích, là  nguồn hứng thú mạnh mẽ để  trẻ cảm thụ  nghệ thuật và nó còn là phương tiện  thiết thực cho các hoạt động giáo dục khác. Có thể coi âm nhạc là một bộ phận   không thể  tách rời với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ. Giai đoạn trẻ   ở  trường  mầm non chúng ta có thể phát triển cảm xúc cho trẻ thông qua nhiều hoạt động   khác nhau. Trong đó, việc phát triển cảm xúc, thẩm mỹ  cho trẻ  qua hoạt động  âm nhạc làm phong phú thêm đời sống tinh thần, có ý nghĩa hết sức quan trọng  đối với trẻ. Bản thân tôi là một giáo viên mầm non, luôn tâm huyết với nghề đã chọn  cho cuộc đời mình, nghề  nuôi dạy trẻ. Nhiều năm được ban giám hiệu phân  công chăm sóc giáo dục các cháu ở tuổi nhà trẻ. Tôi nhận thấy ở độ tuổi này trẻ  tuy còn non nớt nhưng tâm sinh lý phát triển rất nhanh và mạnh nếu có những tác  động tốt, tích cực và phù hợp. Tuy nhiên  ở  nhóm 25­36 tháng do tôi phụ  trách,  mức độ  thể hiện cảm xúc ở  trẻ chưa đồng đều, một số trẻ khả năng tập trung  chưa cao. Có trẻ mạnh dạn, say mê, thích thú với hoạt động âm nhạc, nhưng đa  số  trẻ  chưa thích  nghe  hát, nghe nhạc,  còn thờ   ơ, nhút nhát, không hứng thú.  Ngoài ra cơ quan phát âm của trẻ chưa thực sự hoàn chỉnh, âm phát ra yếu, chưa  rõ, hơi thở ngắn, nông và đặc biệt sự phối hợp giữa tai nghe và giọng chưa thật   chủ động, chưa thể hiện được cảm xúc của các tác phẩm.  5
  6. Một trong những nguyên nhân là do việc tổ  chức hoạt động âm nhạc của  tôi vẫn còn sơ  sài, chưa chú trọng đến vấn đề  phát triển cảm xúc âm nhạc cho  trẻ, phần lớn tổ chức với hình thức còn rập khuôn, máy móc chưa linh hoạt, sáng  tạo. Đôi khi tôi hát cho trẻ  nghe có lúc còn chênh giọng, sai cao độ, trường độ  của bài hát, lựa chọn thời điểm lồng ghép, tích hợp trong ngày chưa hiệu quả,  chưa thực sự tạo hứng thú cho trẻ nên kết quả mang lại cho trẻ còn chưa cao.  Chính vì những lí do trên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Thông qua hoạt  động   âm   nhạc,   giúp   trẻ   phát   triển   cảm   xúc   tại   lớp   25–36   tháng   tuổi,  Trường mầm non 8/3 Nha Trang” nhằm góp phần nâng cao chất lượng trong  công tác chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non. 2. Mục tiêu nghiên cứu  Xây dựng kế hoạch tổ chức giáo dục hoạt động âm nhạc phù hợp với trẻ  25­36 tháng tuổi và khả  năng phát triển cảm xúc của trẻ, sưu tầm và sáng tạo,   thay đổi hình thức tổ  chức các hoạt động giáo dục âm nhạc, giúp trẻ  phát huy   tính tích cực, tự tin, mạnh dạn hơn. Bên cạnh đó giúp trẻ hứng thú hơn trong các   hoạt động âm nhạc.           II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng của vấn đề cần giải quyết a) Thuận lợi Bản thân tôi đã qua nhiều năm chủ nhiệm lớp 25­36 tháng tuổi, tôi nắm rõ   được tâm sinh lý của trẻ ở độ tuổi này. Được sự quan tâm, giúp đỡ  ủng hộ nhiệt  tình của Ban giám hiệu nhà trường, của tổ  chuyên môn, luôn tạo điều kiện về  cơ sở vật chất và phương tiện thực hiện các hoạt động âm nhạc cho trẻ  Nhà trường đã có phòng âm nhạc được trang bị đầy đủ  các đồ  dùng, thiết  bị  dạy học phục vụ  cho hoạt động âm nhạc như: đầu đĩa, ti vi, máy chiếu đa   năng, trống lắc, trống cơm, xắc xô, thanh gõ, xúc xắc…Các trang phục biểu diễn  6
  7. như quạt, mũ, quần áo, băng đĩa các bài hát theo chủ đề...  Có sân khấu ngoài trời  tổ chức lễ hội Đa số các nhóm, lớp đã có ti vi, đầu đĩa, máy tính nối mạng internet. Phụ  huynh nhiệt tình, quan tâm đến các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ   Là giáo viên, tôi luôn tích cực chịu khó, không ngừng học hỏi, bồi dưỡng   về  chuyên môn nghiệp vụ, thường xuyên thăm lớp dự  giờ. Tích cực tham gia   đầy đủ  các buổi sinh hoạt  chuyên môn, các chuyên đề  đổi mới của ngành học  mầm non, trong đó có chuyên đề  âm nhạc.  Thường xuyên soạn giáo án, tham  khảo tài liệu về giáo dục mầm non và tham quan học tập các trường bạn. b) Khó khăn Khả năng cảm thụ giai điệu bài hát của trẻ còn thờ ơ, chưa hứng thú, vốn  từ  của trẻ  còn nghèo nàn, trẻ  phát âm chưa rõ lời, nói chưa trọn câu, đa số  trẻ  chưa chú ý thể hiện cảm xúc khi nghe nhạc, nghe hát, nên ảnh hưởng đến việc  tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc Giáo viên còn bị   ảnh hưởng của phương pháp cũ, chưa linh hoạt trong   việc khơi gợi cảm xúc cho trẻ, còn dạy trẻ  đồng loạt, chưa coi trọng việc tổ  chức các nhóm và cá nhân trẻ. Việc chọn bài hát để  dạy trẻ còn rập khuôn, còn  lặp lại những bài hát đã dạy từ  những năm học trước. Vì vậy mà tiết học còn  nặng nề, chưa sáng tạo. Một số trẻ lần đầu tiên đến lớp, còn lạ trường lạ lớp nên không chơi với   bạn, không chịu gần cô, còn rụt rè, nhút nhát, không thích hát, thích múa, khả  năng tập trung chú ý chưa cao. Chính từ  những thuận lợi và khó khăn đó đòi hỏi tôi phải tìm ra các biện   pháp sáng tạo, những thủ thuật mới để giúp trẻ cảm thụ giai điệu bài hát và thể  hiện cảm xúc thông qua hoạt động âm nhạc. Dựa trên cơ sở thực tê ban thân tôi ́ ̉   ̃ ảo sát cháu lớp mình như  sau: đa kh                              Bảng khảo sát đầu năm (28 trẻ) TT Nội dung mức độ phát triển âm nhạc của trẻ Số trẻ Tỷ lệ 1 Trẻ biết tập trung trong giờ hoạt động âm nhạc 10 36% Trẻ biết thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú  2 7 25% khi tham gia hoạt động âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi 7
  8. Muốn trẻ  25–36 tháng tuổi thể  hiện cảm xúc qua hoạt động âm nhạc thì  trước hết giáo viên phải nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý và mức độ  nhận  thức về  khả  năng hoạt động âm nhạc của từng trẻ. Độ  tuổi này tuy học chung  một lớp nhưng sự phát triển về nhận thức, khả năng hoạt động âm nhạc của trẻ  không giống nhau. Một số  trẻ  thích nghe hát và biết hát những bài hát ngắn,  hoặc hát theo cô, một số  trẻ  thích nghe nhạc, nghe hát và có cảm xúc khi nghe   hát, một số trẻ đã biết vận động đơn giản theo nhạc... Việc căn cứ vào tình hình thực tế để khảo sát mức độ  phát triển âm nhạc   của trẻ trong lớp đã giúp tôi có hướng giáo dục âm nhạc cho trẻ thêm hiệu quả  hơn. 2. Nội dung nghiên cứu, giải pháp thay thế 2.1. Giải  pháp 1: Trẻ biết tập trung trong giờ hoạt động âm nhạc a) Xây dựng môi trường lớp học phù hợp với hoạt động giáo dục âm  nhạc Từ  đầu năm học, nhà trường đã quan tâm đến việc xây dựng môi trường  lấy trẻ làm trung tâm nói chung và hoạt động âm nhạc nói riêng. Vì vậy bản thân  tôi cần phải suy nghĩ và tìm tòi nhiều hơn về việc trang trí lớp học, không những   tạo ra những góc hoạt động đẹp mà qua đó trẻ  sẽ  học được gì, tạo cho trẻ  những cảm xúc gì mới là quan trọng. Tôi đã xây dựng môi trường lớp học sạch   sẽ, an toàn, bố  trí khu vực chơi và học phù hợp, thuận tiện cho trẻ  hoạt động.  Điều này có  ý nghĩa to lớn không chỉ  đối với sự  phát triển về  thể  chất của trẻ  mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở  rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ  hoạt động tích cực, sáng tạo. Môi trường giao tiếp cởi mở, vui vẻ và thân thiện   giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môi trường xung quanh sẽ tạo cơ  hội cho trẻ được phát triển cảm xúc, trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn  bè hơn. Đặc biệt  ở  trong lớp, để  tạo một thế  giới phong phú, đa dạng đầy màu  sắc mang tính nghệ thuật cao nhằm thu hút, kích thích trẻ thể hiện cảm xúc, tôi   dành một khoảng tường lớn  ở góc âm nhạc để  trang trí những hình ảnh có liên  quan đến chủ đề. Bố trí các góc âm nhạc đẹp và các dụng cụ âm nhạc hấp dẫn,   vừa tầm để cho trẻ sử dụng dễ dàng. Ví dụ: Với chủ  đề  “Tổ   ấm gia đình”: Tôi huy động từ  phụ  huynh một số  hình   ảnh của gia đình trẻ: Cảnh sinh hoạt chung của gia đình, cảnh mẹ nấu cơm, bé  đang giúp mẹ nhặt rau, ông bà đang chơi với bé, cả nhà đang ăn cơm, xem ti vi,  8
  9. anh chị đang chơi với em bé, bé đang múa, đánh đàn, cầm micro hát... Hàng ngày,  cho trẻ  nghe những bản nhạc, bài hát về  gia đình, kết hợp trẻ  được xem tranh   của chính gia đình mình sẽ tạo cho trẻ được cảm xúc yêu thương, nhớ nhung và  quý mến đối với gia đình. Từ  đó những cảm xúc của trẻ  tích cực được phát   triển.   Chủ  đề  “Các loại hoa bé thích”: Tôi trang trí mảng tường thành một bức  tranh có những bông hoa hình nổi với màu sắc đẹp, tôi cho trẻ nghe  giai điệu dân  ca Nam Bộ  “Lý cây bông”,    bài hát “Màu hoa” kết hợp treo thả  vài con  ong,  bươm bướm quanh hoa... sẽ tạo cho trẻ cảm xúc thích thú, vui mừng và bắt ngờ. Chủ  đề  “Những con vật nuôi”, tôi trang trí các hình  ảnh về  các con vật  nuôi đáng yêu như: (Gà trống, gà mái ấp trứng, gà con, gia đình mèo con, chó, vịt,  heo…) ở trong lớp, hàng ngày cho trẻ nhận biết, gọi tên các con vật, giáo dục trẻ  biết được ích lợi, yêu quí các con vật thông qua các bài hát “Con gà trống”, “Gà  trống mèo con và cún con”, “ Đàn gà trong sân” , “Rửa mặt như mèo” “Con con”,  “Đàn vịt con”... Bên cạnh đó tôi còn làm các con vật ngộ  nghĩnh bằng rối, vải,  xốp, cho trẻ xem các con vật và hỏi trẻ: Con gì đây? Con vật này có trong bài hát   nào? Tôi gợi ý cho trẻ nói và bắt nhịp hát cùng trẻ Đối với các hoạt động giáo dục âm nhạc tôi đều sử dụng các đồ dùng trực   quan, sáng tạo và sự  dụng các dụng cụ  âm nhạc bằng nhiều nguyên vật liệu  khác nhau. Đây là những phương tiện hữu hiệu giúp trẻ  nhận thức và thể  hiện  được cảm xúc của mình. Khi nghe nhạc, nghe hát, hoặc học hát, trẻ gõ đệm theo   phách bằng thanh gõ, gáo dừa, trống lắc, xắc xô... sẽ giúp phát triển tai nghe của   trẻ, tăng cường cảm giác nhịp điệu, thể hiện sinh động và hấp dẫn hơn, giúp trẻ  có trạng thái tinh thần vui vẻ, sảng khoái vui tươi, qua đó phát triển cảm xúc cho  trẻ Bên cạnh đó các đồ  dùng đồ  chơi, các loại nhạc cụ  âm nhạc được làm  bằng các nguyên vật liệu mở như: Trẻ làm thanh gõ, lon bia, nước yến, chai sữa,  hộp sữa chua, váng sữa làm trống lắc, xúc xắc, vỏ hộp bánh  làm đàn, lon sữa làm  trống... Khi sử dụng trẻ được khám phá các âm thanh khác nhau. Bên cạnh đó, tôi   sử  dụng thêm các vòng hoa đủ  màu cho trẻ, vải von làm hoa đeo tay, dây ruy   băng làm vòng, nơ, xốp, bìa cứng làm mũ, trang phục múa có màu sắc sinh động,  hấp dẫn để kích thích trẻ hoạt động. Qua đó trẻ ngày càng tích cực và hứng thú  hơn với giờ hoạt động âm nhạc, đặc  biệt trẻ  sẽ  từ  từ  thể hiện được cảm xúc   của mình. Với độ  tuổi 25­36 tháng tôi nhận thấy nhận thức của trẻ  đang phát triển  nhưng còn hạn chế, khả năng chú ý của trẻ còn yếu, không đều, không ổn định,  nhiều trẻ  chưa biết hát, khả  năng thể  hiện cảm xúc còn hạn chế. Vì vậy việc   9
  10. cho trẻ  xem và nghe trước các băng đĩa hình của bài hát, sẽ  giúp trẻ  hình dung  được hoạt động âm nhạc sắp học. Để giới thiệu vào bài hát, tôi kết hợp lời nói và đồ dùng trực quan để giới   thiệu cho trẻ nắm được nội dung bài sắp học, có thể đọc vài câu đồng dao hoặc  lời bài hát kết hợp với các phương tiện đồ  chơi như: Các con vật, đồ  vật, búp  bê, con rối, tranh ảnh, dùng một số tranh vẽ, ảnh chụp phóng to, đoạn video, các   seidlad trên mấy tính…gắn với nội dung bài hát. Ví dụ: Chủ đề: Cô giáo và trường Mầm Non: Dạy hát bài: “Mầm non mừng hội”   (Sáng tác: Hoàng Văn Yến). Tôi làm bối cảnh tạo sân khấu biểu diễn trong lớp   học hoặc  ở sân trường, hình ảnh chụp, vẽ về ngày hội đến trường trong không  khí thật náo nức, nhộn nhịp và vui vẻ, giúp trẻ  có một cảm xúc vui tươi, như  cùng nhau chào đón một lễ hội đến trường đang diễn ra trước mắt trẻ Chủ đề: Tổ ấm gia đình: Dạy hát bài “Cháu yêu bà” (Sáng tác: Xuân Giao).   Tôi dùng tranh vẽ  hoặc hình  ảnh gia đình có ông, bà, bố, mẹ  và em bé với các  màu sắc khác nhau. Thông qua bức tranh tôi giới thiệu nội dung bài hát, hỏi trẻ  các bài đã học về chủ đề. Chủ đề: Phương tiện giao thông: Nghe nhạc nghe hát bài “Em đi qua ngã  tư đường phố” (Sáng tác: Hoàng Văn Yến). Tôi sử dụng đồ  dùng trực quan như  biển báo giao thông màu xanh, vàng, đỏ  (làm bằng phom, bìa, nhựa); kết hợp   tranh ảnh minh họa về ngã tư đường phố, phương tiện giao thông (ô tô, tàu hỏa,   xe máy, xe đạp, máy bay, tàu thủy), cho trẻ  khi nghe hát, vận động hoặc từng  nhóm tham gia trò chơi. Các hình thức tổ chức không gò bó, áp đặt trẻ, luôn tạo cho trẻ thỏa mãn   nhu cầu trong các hoạt động, có cảm giác như được chơi với cô, được gần gũi,  trò chuyện với cô. Về đội hình, không cứng nhắc, có thể cho trẻ thay đổi nhiều  đội hình khác nhau như: Hình tròn, chữ  u, về  nhóm, tự  do... để  giúp trẻ  được   thoải mái hoạt động.  Trong giờ  chơi­tập tôi luôn quan tâm đến cá nhân trẻ, nhóm, đặc biệt  tuyên tuyên dương trẻ  kịp thời nhằm khuyến khích trẻ  tích cực hơn, những trẻ  nào chưa chú ý, ít tham gia cùng bạn, tôi nhẹ  nhàng động viên, có thể  thay đổi   nhiều thể loại hình ảnh, hoặc đồ dùng đồ chơi âm nhạc phong phú hơn để giúp  trẻ hòa nhập với bạn, hứng thú với hoạt động âm nhạc hơn Ví dụ: Cháu Thanh Hà, Gia bảo, Khánh Chi..., ít tham gia vào hoạt động  âm nhạc cùng bạn, tôi động viên, khuyến khích cháu bằng cách cho cháu đến bên  đàn organ và chạm từng ngón tay vào phím đàn, tôi vừa hỏi: “Con đang làm gì?   10
  11. Khi con chạm vào phím đàn thì có tiếng gì phát ra?” Tôi tiếp tục cho cháu chạm   vào các phím tiếp theo, dần dần tôi thấy các cháu rất thích thú, hào hứng khi  được tham gia vào hoạt động âm nhạc. Lớp học như  một ngôi nhà chung, tôi luôn tạo cho trẻ  bầu không khí ấm  áp, tin tưởng, gần gũi, chở  che và đong đầy sự  yêu thương như  người mẹ  thứ  hai của trẻ. Để  trẻ  ham muốn đến lớp, với cảm xúc vui vẻ, thoải mái khi trẻ  đến với cô, trong vòng tay của cô cùng với các bản nhạc, bài hát, làn điệu dân ca   hoặc chính tôi hát cho trẻ  nghe, trẻ  lớp tôi rất thích thú và từ  đó biết thể  hiện  được cảm xúc của mình. Mỗi ngày đến trường của trẻ thực sự là một ngày vui  vì trẻ được hát, được chơi, được học hành và khám phá cuộc sống thông qua các  hoạt động phong phú, đa dạng. Thông qua các hoạt động hằng ngày giúp trẻ  ôn  lại những bài hát đã học, làm quen bài hát mới và tự tin khi thể hiện cảm xúc với  âm nhạc. Góp phần vào sự  phát triển cảm xúc của trẻ  không kém phần quan trọng  thông qua hoạt động âm nhạc đó là biện pháp phối hợp với phụ huynh, bởi phụ  huynh là người cùng nhà trường góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo  dục trẻ. Ngay từ cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi đã chủ động tuyên truyền với  phụ huynh về tầm quan trọng của chương trình giáo dục mầm non nói chung và   ý nghĩa to lớn của việc phát triển cảm xúc cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc   nói riêng. Để  giúp phụ  huynh hiểu rõ hơn về  mục đích yêu cầu về  tầm quan  trọng của âm nhạc đối với sự  phát triển của trẻ  về  mọi mặt, tình cảm, thẩm  mỹ, đạo đức, hành vi, lối sống... thể hiện qua góc: “Bố  mẹ cần biết”. Tôi bố trí  góc tuyên truyền tại lớp có nội dung rõ ràng, xây dựng kế hoạch dạy theo tháng,   theo tuần để phụ huynh biết và rèn luyện thêm cho trẻ trong thời gian ở nhà. Nếu để bày ra trước mắt các vị phụ huynh thì âm nhạc không giống như  các môn học khác. Nó không phải là kết quả sản phẩm tạo ra một bức tranh như  lớp mỹ thuật hội họa, nó không là một động tác múa như lớp ba lê, nó không ra  một món ăn như lớp dạy nấu ăn..v.v...nhưng nó là một giá trị tinh thần vô cùng  lớn cho cuộc sống của đứa trẻ, nó tạo ra nụ cười và ánh mắt hạnh phúc, nó kết  hợp với cây cọ cho ra bức tranh đầy ánh sáng, kết hợp với động tác múa cho ra  một tác phẩm tạo hình nghệ thuật, và nó cũng sẽ cho tình yêu vào cả những món  ăn... Nói đúng hơn, cảm thụ về âm nhạc sẽ chắp cánh cho những đứa trẻ, hay  đúng hơn là cho con người thăng hoa trong mọi lĩnh vực của cuộc sống.  Trong các giờ đón, trả trẻ tôi trao đổi với phụ huynh về khả năng của từng  trẻ  trong lớp kết hợp cùng dặn dò phụ  huynh về  nhà cho trẻ  nghe và khuyến   khích trẻ hưởng ứng theo các bài hát có giai điệu khác nhau, để khi đến lớp việc   thể  hiện cảm xúc của trẻ  tốt hơn. Tôi còn vận động phụ  huynh đóng góp các  11
  12. nguyên liệu mở như: Băng, đĩa CD cũ, lon sữa, vỏ hộp sữa, chai nhựa, vải vụn,  lõi giấy, vỏ hộp bánh... để làm một số đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động. b)  Lựa chọn bài hát, bản nhạc phù hợp với trẻ  và từng thời điểm   nhằm khơi gợi cảm xúc cho trẻ. Ngay từ đầu năm học, tôi lập kế hoạch, nghiên cứu đặc điểm tâm, sinh lý  của trẻ lớp tôi phụ  trách, lựa chọn các bài hát để  xây dựng thư  viện hoạt động   âm nhạc phù hợp với lứa tuổi tôi đang phụ trách để nhằm khơi gợi cảm xúc cho  trẻ (Xem phần phụ lục 4) Ở  lứa tuổi này, cảm xúc của trẻ  có những thay đổi rõ rệt, buồn vui bất   chợt, trẻ thích vượt qua các giới hạn an toàn để khám phá xung quanh. Lúc này,  người lớn có vai trò rất quan trọng để  hạn chế  những cảm xúc tiêu cực (buồn,  sợ hãi, ghét, tức giận...), kích thích những cảm xúc tích cực ở trẻ phát triển (vui   mừng, yêu thích, tự tin, mạnh dạn, tự hào, phấn khích, hưng phấn...). Cụ thể:  Lúc đầu, các cháu ở độ  tuổi này vẫn chưa quen được với trường, lớp, đi  học đa số  còn khóc nhè, tôi chọn bài hát “Trường chúng cháu là trường mầm  non, mầm non mừng hội, đi nhà trẻ…” để dạy trẻ, thông qua nội dung, giai điệu   vui tươi của bài hát, sẽ khơi gợi ở trẻ tình cảm yêu trường lớp, tôi khen ngợi trẻ  đi học ngoan, biết vâng lời cô, kết hợp giáo dục trẻ đi học không khóc nhè, từ đó   các cháu thích thú, tự  hào khi đến trường không khóc nhè, tự  tin khi trả  lời tên  trường mình đang học.  Với chủ đề “Phương tiện giao thông”, tôi chọn bài “Đàn kiến dễ thương,   Ngã tư  đường phố...” để  cho trẻ nghe nhạc, nghe hát. Ca từ của bài hát sôi nổi,   kết hợp với đồ  dùng trực quan gần gũi với cuộc sống của trẻ, trẻ  dễ  dàng có   được cảm xúc vui mừng, tự tin khi đi qua đường theo đúng tín hiệu của đèn giao   thông. Chủ đề: “Thế giới động vật”, chọn bài “Chú voi con ở bản đôn” kết hợp  khung cảnh về bản làng Tây Nguyên có những chú voi mẹ, voi con, đàn tơ rưn g,  chiêng, trống rất vui và đẹp. Khi bản nhạc vang lên, cô hát cho trẻ nghe kết hợp   với những nốt nhạc của đàn tơ  rưng thánh thót, trong trẻo giúp trẻ  có cảm xúc  vui tươi, háo hứng như   đang  được đến thực sự  với bản  đôn, miền núi Tây  Nguyên xinh đẹp.  Chủ đề: Thế giới thực vật: Vẻ đẹp trong lời ca của các bài hát: “Lý cây   xanh, quả, quả cà chua, màu hoa, vườn hoa...”, trẻ  biết cây xanh có lá, có cành,  có quả, hoa có nhiều màu sắc, rau, quả cung cấp nhiều vitamin tốt cho sức khỏe,   hoa làm đẹp thêm cho cuộc sống từ  đó trẻ  có cảm xúc yêu thích, mong muốn   được bảo vệ, chăm sóc, nâng niu những cây xanh, hoa, quả...  12
  13. Bên cạnh đó tôi còn lồng ghép, tích hợp  trong  các  chủ  đề  thông qua các  ngày hội lễ  như: Ngày hội  của bà và mẹ  8/3, hát các bài như: “Qùa 8/3, mùng  8/3…” giúp trẻ  thể hiện tình cảm yêu quý của mình đối với bà, mẹ và cô giáo.  Đặc biệt trường tôi được vinh dự  mang tên 8/3 nên tôi dạy trẻ  hát bài “Bé yêu   trường 8/3” với chủ đề  “Cô giáo và trường Mầm Non”, giai điệu vui nhộn giúp   trẻ  dễ  nhớ  tên trường và yêu mến thích thú đến trường hơn. Chủ  đề: “Cô giáo   như  mẹ  hiền”, tôi hát cho trẻ  nghe bài “Cô giáo em”, với giai điệu êm, nhẹ  nhàng, đầy tình cảm thiết tha, gợi trong trẻ một cảm xúc về sự kính trọng, biết   ơn và quý mến nhiều hơn tới cô giáo của mình   Thời gian sắp đến tết cổ  truyền, tôi lựa chọn chủ  đề  “Tết ­ hoa mùa  xuân” để  dạy trẻ, với các bài hát: “Sắp đến tết rồi, chúc tết, bé thêm một tuổi,  bé đón tết sang, tết tết tết,...” nội dung của bài hát đưa trẻ  đến với những hình  ảnh, không khí rộn ràng của ngày tết, trẻ  biết và hiểu được ngày tết, tết có   nhiều bánh chưng, bánh tết, có hoa đào hoa mai đua nhau nở, mọi người đều có   áo mới, được đi chúc tết, được lỳ xì, tết còn đem lại niềm vui và hạnh phúc cho  mọi người, mọi nhà, từ đó khơi gợi ở trẻ cảm xúc tự hào về ngày tết cổ truyền   của dân tộc. Biết yêu thương kính trọng chúc tết ông bà, cha mẹ, cô giáo và   những người thân yêu...   Ngoài ra, để  giúp trẻ  thể  hiện cảm xúc phù hợp với bài hát, tôi chọn   những bản nhạc không lời có giai điệu du dương, đằm thắm, tình cảm tha thiết   (Cò lả, ru em, con cò cánh trắng, cô giáo em...) cho trẻ  nghe, để  trẻ  tự  tạo ra  những hình tượng qua các động tác của cơ thể, bằng cử chỉ, điệu bộ, bằng biểu  cảm của khuôn mặt: Vui, cười, lắc lư, vẫy tay, nhún chân theo nhạc, sau đó bất  ngờ thay đổi tính chất của bản nhạc không lời với giai điệu rộn ràng, vui nhộn,   ngộ nghĩnh (Chú ếch con, con cào cào; trời nắng, trời mưa...) để tập cho trẻ thay  đổi cảm xúc: trẻ hớn hở, dậm chân, nhún nhảy, reo mừng theo nhạc... Từ đó trẻ  có khả  năng thể  hiện cảm xúc tích cực của mình thông qua tính chất giai điệu   bài hát, bản nhạc.   Với thời điểm kết thúc chủ  đề, tôi đã tiến hành một đến hai hoạt động  biểu diễn văn nghệ. Tôi cho trẻ  thể  hiện lại những bài hát, điệu múa, trò chơi   âm nhạc. Tôi tham gia hoạt động văn nghệ cùng trẻ, tạo không khí vui tươi, hồ  hởi cho trẻ. Giúp trẻ  tham gia vào hoạt động một cách hứng thú, tích cực. Tôi  tạo tình huống, yếu tố bắt ngờ như: Đóng vai cô ca sĩ hài hước, hoặc một người  dẫn chương trình cho buổi văn nghệ thật vui tươi và nhí nhảnh để thu hút trẻ tự  tin mạnh dạn vào tham gia cùng cô, đồng thời phát triển được cảm xúc âm nhạc  khi trẻ được thể hiện bài hát. Ví dụ: Trong tiết biểu diễn cuối chủ đề: “Các con vật nuôi”. 13
  14.   + Biểu diễn chính: Hát bài “Gà trống, mèo con và cún con”. + Nghe hát: “Chim mẹ chim con” + Trò chơi: “Ai nhanh hơn” Tôi là người dẫn chương trình, trẻ  là “diễn viên”, tôi chuẩn bị  một số  trang phục về các con vật: gà, mèo, chó, cánh chim, mũ múa, dụng cụ âm nhạc...,   trang trí sân khấu biểu diễn ở góc âm nhạc. Khi trẻ  hát, tôi cho trẻ  tự  chọn trang phục, mũ múa, nhạc cụ... mà trẻ  thích, khuyến khích trẻ tự  thể hiện cảm xúc khi biểu diễn: lắc lư, vẫy tay, thể  hiện điệu bộ  minh họa... Khi trẻ  biểu diễn xong thì cho các trẻ  khác vỗ  tay,  động viên bạn.  Bên cạnh đó, việc sử dụng một số thủ thuật sư phạm để kích  thích trẻ thể hiện cảm xúc âm nhạc cũng vô cùng quan trọng. Đối với trẻ ở lứa tuổi này nhiều thứ rất gần gũi, thân quen nhưng lại mới  lạ, trẻ chưa bao giờ được biết đến. Và khi tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc   tôi sử dụng một số thủ thuật sư phạm để  kích thích trẻ  thể  hiện cảm xúc như:  bất ngờ, vui vẻ, ngạc nhiên, tò mò, reo mừng...  Với bài hát “Bàn tay mẹ”, tôi cho trẻ xem video clip về những công việc   hàng ngày của gia đình một số trẻ ở lớp và để trẻ nói về công việc của mẹ...  Hay với các bài hát trong chủ  đề: “Các loại hoa”, tôi tạo một vườn hoa  thật có nhiều màu sắc cho trẻ  ngắm nhìn và cùng trò chuyện về  hoa hồng, hoa  cúc trên mô hình đó, sau đó cùng hát bài “Màu hoa”, như thế thì cảm xúc của trẻ  được phát triển một cách tích cực. 2.2.  Giải  pháp  2:  Trẻ  biết thể  hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự  tin và  hứng thú khi tham gia hoạt động âm nhạc và ở mọi lúc mọi nơi. * Trong giờ chơi­tập Trong trường mầm non âm nhạc là một hoạt động được thực hiện thường   xuyên, liên tục và được lồng ghép trong các hoạt động trong ngày của trẻ, là cầu  nối giữa hoạt động này với hoạt động khác, nó là nguồn tạo hứng thú mạnh mẽ  nhất để trẻ tham gia vào các hoạt động. Đây là hoạt động nghệ thuật được trẻ  yêu thích, là phương tiện có hiệu quả  để  giáo dục trẻ  phát triển cảm xúc.  Tuy  nhiên  lứa tuổi  25­36 tháng  trẻ  rất nhạy cảm với  âm nhạc, khi trẻ  ca hát ta  thường nhận thấy chưa chính xác về  giai điệu hoặc về  lời ca, thậm chí trẻ  còn  tự sáng tác lời không phù hợp nội dung... Mặt khác kỹ thuật hát của trẻ còn hạn  chế về giọng, về hơi, về âm vực tiết tấu vì thế nó làm giảm đi tính nghệ thuật   của bài hát. Ngoài ra cơ quan phát âm của trẻ chưa thực sự hoàn chỉnh, âm phát   14
  15. ra yếu, một số trẻ phát âm chưa rõ lời, ngọng, hơi thở ngắn, nông và đặc biệt sự  phối hợp giữa tai nghe và giọng chưa thật chủ động. Do đó trẻ hát chưa có tính  nghệ thuật. Vậy làm thế  nào để  trẻ  hát được, hay, hát chính xác, thể hiện cảm  xúc thông qua các hoạt động giáo dục âm nhạc? Để giúp trẻ, bản thân tôi luôn có ý thức tự học hỏi, nghiên cứu tài liệu liên  quan đến hoạt động giáo dục âm nhạc, nắm vững mục đích, yêu cầu, nội dung,  phương pháp của từng bài dạy, sắp xếp chỗ ngồi cho trẻ hợp lý, thái độ  cô giáo  nhẹ nhàng, gần gũi, yêu thương trẻ. Khi tổ chức hoạt động dạy hát, nghe nhạc, nghe hát, vận động theo nhạc  và rò chơi âm nhạc cho trẻ mọi lúc mọi nơi cần chọn những bài hát phù hợp lứa   tuổi trẻ, bài hát quen thuộc hay bài mới phải được viết trong quãng ba Mi – La,  có tiết tấu đơn giản, nhịp 2/4, khoảng 8 – 10 ô nhịp, lời bài hát dễ hiểu, dễ hát,  nội dung gần gũi đới với trẻ. Những động tác minh họa nhẹ  nhàng, dễ  làm dễ  tập, với những trò chơi gần gũi và dễ hiểu. a) Trẻ biết thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú khi nghe  nhạc, nghe hát Nghe nhạc nghe hát góp phần phát triển cảm xúc,  mạnh dạn, tự  tin và  hứng thú của trẻ đối với âm nhạc, hình thành ở trẻ thói quen nghe nhạc có kiến  thức, từ  đó biết ghi nhớ  tác phẩm, phân biệt nội dung, hình thành mối liên hệ  giữa âm thanh và cuộc sống Nghe nhạc, nghe hát là một sự  tương tác sâu sắc đối với tâm hồn con  người. Đây là quá trình phức tạp vì nó liên quan đến sự  rung động sâu sắc, tinh  tế  trong tâm hồn mỗi người. Sự  cảm nhận âm nhạc tùy thuộc vào khả  năng,  kinh nghiệm sống và được tích lũy dần dần. Nghe nhạc, nghe hát là cơ sở để trẻ học hát, vận động, chơi theo nhạc.  Vì  vậy khi tổ chức hoạt động nghe nhạc, nghe hát cho trẻ  cần chọn những bài hát  phù hợp lứa tuổi trẻ, bản nhạc phải có giai điệu vui tươi, ngộ  nghĩnh, trong  sáng, tình cảm thiết tha, có thể  cho trẻ  nghe thông qua phương tiện như: Ti vi,  máy tính, đài, đàn, video…hoặc nghe cô hát. Ngoài ra cho trẻ  nghe nhiều, đa   dạng các thể  loại nhạc khác nhau: Như  những bài hát ru, làn điệu dân ca đặc  trưng vùng miền khác nhau, gần gũi địa phương nơi trẻ sống. Cho dù nghe dưới  hình thức nào, qua phương tiện nào, thể  loại nào điều quan trọng là giọng hát  phải truyền cảm, chuẩn xác, diễn cảm, kết hợp động tác, điệu bộ phù hợp, hấp  dẫn, sử dụng nhạc cụ đệm với âm lượng nhỏ để trẻ nghe rõ lời ca, nội dung và  giai điệu của bài hát. Sau đó, lần hát tiếp theo, tôi thay đổi trang phục, sử  dụng   đạo cụ  phù hợp với bài hát, khuyến khích trẻ  thể  hiện điệu bộ, nét mặt, cùng  hưởng ứng theo cô khi nghe nhạc, nghe hát giúp trẻ cảm nhận được sự gần gũi,  15
  16. ấm áp trong từng câu hát, từ  đó cảm xúc của trẻ  được phát triển một cách tích   cực.   Ví dụ: Tổ chức cho trẻ nghe nhạc ­ nghe hát bài “Ru em”.. Tôi trò chuyện  với trẻ về em bé, sử dụng phương tiện em búp bê đang nằm trên một chiếc võng   dung đưa. Sau đó, tôi cho trẻ nghe hát với nhiều hình thức khác nhau:  Lần 1: Hát diễn cảm, lời ru ngọt ngào, âm thanh thiết tha tình cảm, kết   hợp nét mặt, điệu bộ, âu yếm em bé đang nằm trên võng và trẻ  ngồi bên cạnh.   Trẻ chú ý lắng nghe và thể hiện lắc lư đầu, tay đong đưa thiết tha tình cảm âu  yếm em bé theo lời ru ngọt ngào của cô  Lần 2: Tôi hát, kết hợp đệm đàn, khuyến khích trẻ thể hiện cảm xúc theo   nhạc của bài hát. Trẻ  đứng bên đàn, hai tay chéo trước ngực đong đưa, lắc lư  nhẹ nhàng toàn thân theo nhạc và lời bài hát, trả  lời được theo suy nghĩ và cảm   xúc của mình rất  yêu thương em bé  Lần 3: Cho trẻ nghe bài hát có trong đĩa hình hát ru với một ca sĩ thể hiện  rất tình cảm ngọt ngào. Trong lời ru ngọt ngào đã truyền cho trẻ  cảm xúc âm  nhạc, yêu quý em bé, em bé đừng khóc nữa, từ  đó thêm giàu lòng nhân ái, yêu  thương  Lần 4: Cho trẻ nghe giai điệu và cô thay đổi trang phục để múa minh họa   theo nhạc, tôi cùng hòa với các cháu, khuyến khích cháu cùng hưởng  ứng trong  làn điệu ru em ngủ theo cô. Thông qua bài hát, bản nhạc ngoài thể hiện cảm xúc,  trẻ  rất mạnh dạn, tự  tin, sự  hưởng  ứng, lắc lư, nhún nhảy, thể  hiện cảm xúc   yêu thương cho nên trẻ  có cảm giác an toàn, mà nhờ  nó trẻ  mới vui tươi, hồn   nhiên, tự  tin mạnh dạn nhún nhảy, đông đưa theo  các động tác với lời ru ngọt  ngào của cô b) Thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú khi dạy hát Nếu nội dung bài là dạy hát, tôi trình bày bài hát truyền cảm, to, rõ lời, hát  hay, hát diễn cảm để  thu hút sự  chú ý và gợi cho trẻ khả  năng tri giác trọn vẹn  bài hát, nhằm tạo cảm xúc, lôi cuốn trẻ  vào nội dung, hình tượng của bài hát.   Khi dạy hát, việc sử  dụng đàn để  lấy giọng sẽ  giúp trẻ  hát đúng âm vực. Nếu   trẻ  hát sai, sửa sai bằng cách cho trẻ  nghe đàn giai điệu nhiều lần, trẻ  sẽ  cảm  nhận, điều chỉnh tai nghe và hát đúng hơn. Nếu trẻ hát sai hát mẫu lại và cho trẻ  hát theo. Cô có thể hát cùng trẻ, nhóm trẻ, khuyến khích các bạn khác nhún nhảy   cùng bạn đang hát, hoặc tôi sẽ  đọc lại lời ca hoặc hát theo âm hình, tiết tấu từ  mà trẻ  hát sai một cách chậm rãi, diễn cảm rồi cho trẻ hát lại theo cô một đến   hai lần, sau đó hát lại cả bài và thể hiện điệu bộ  nhằm phát triển cảm xúc cho   16
  17. trẻ. Trước khi kết thúc hoạt động dạy hát, tôi cho trẻ tập biểu diễn để  giúp trẻ  mạnh dạn, tự tin hơn. Ví dụ: Dạy hát bài “Đi học về” trẻ chưa hát luyến láy được từ “Cha mẹ”  trong bài. Tôi đã hát mẫu lại cho trẻ nghe, cho trẻ nghe trên đàn nhiều lần, sau đó  cho trẻ hát lại cả câu hát. Bài ”Cô và mẹ”: Câu “Cô là mẹ và các cháu là con” thì  trẻ hát thành “Cô và mẹ và các cháu là con”. Tôi đọc lại câu đó cho trẻ nghe 2 – 3  lần sau đó hát lại kết hợp với đàn để cho trẻ hát theo cho đúng. Khi trẻ  đã thuộc bài hát giúp trẻ  hiểu rõ nội dung bài hát, từ  đó trẻ  thể  hiện được những cảm xúc tình cảm riêng của mình. Trẻ thích hát hơn, hứng thú,  tự tin biểu diễn ở lớp với bạn, cô hoặc ra sân, trên đường đi học về hát cho mẹ  nghe, về nhà. c) Thể  hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự  tin và hứng thú  khi  vận động  theo nhạc Khi tổ  chức cho trẻ vận động theo nhạc. Tôi chọn một số  vận động đơn  giản theo nhạc như: Vừa hát vừa vỗ tay theo nhịp, phách, tiết tấu của bài, lắc lư  theo nhạc. Dậm chân, nhún nhảy theo nhịp của bài hát, vỗ tay, cuộn cổ tay, đung  đưa tay, vẫy tay theo bài hát, bản nhạc. Vận động, múa các động tác minh họa  theo tính chất âm nhạc và nội dung bài hát. Các động tác nâng cao hơn, có thể  múa đơn, múa theo nhóm, theo đội hình Vận động tự  do: Vận dụng những động tác đã được biết, kết hợp với  sáng tạo, cảm thụ âm nhạc của riêng mình để vận động, múa.  Khuyến khích trẻ  vận động theo lời bài hát, có thể  khuyến khích trẻ  sử dụng nhạc cụ  mua sắm  hoặc nhạc cụ cô trẻ cùng tạo nên.  Ví dụ: Hai tay giang ngang bắt chước “Vịt vẫy cánh cho khô” trong bài hát  “Một con vịt”, tay cầm xắc xô giả vờ vô lăng để bắt chước động tác lái xe trong   bài hát “Em tập lái ô tô”… Với sự động viên khích lệ trẻ, thái độ cử chỉ của cô,  ánh mắt nụ  cười trìu mến yêu thương, vỗ  về  trẻ, những cảm xúc của cô được  truyền đạt sang trẻ  giúp trẻ  tăng thêm cảm xúc  và hứng thú tích cực hơn vào  những bản nhạc d) Thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú khi chơi trò chơi  âm nhạc Trò chơi âm nhạc cũng tác động trực tiếp đối với sự phát triển cảm   xúc của trẻ, đặc biệt tăng cường sự  thích thú, hào hứng của trẻ  đối với hoạt  động âm nhạc.  Trò chơi: “Nghe âm thanh đoán nhạc cụ?”  “Tai ai tinh”, “Nghe  tiếng hát tìm đồ  vật”, “Ai nhanh nhất”, “   Âm thanh to­ nhỏ” “ Nhìn hình đoán  17
  18. tên”:  Trong khi tổ  chức cho trẻ  chơi tôi thể  hiện cảm xúc thật tự  nhiên, thoải  mái và khích lệ trẻ tham gia cùng cô.  Ví dụ:  Tôi cười  thật  thích thú, sảng khoái khi trẻ  làm một trò gì ngộ  nghĩnh, trẻ đoán đúng một nhạc cụ, hoặc tôi có một cử chỉ ngộ nghĩnh, vui nhộn  như lắc lắc cái mông lạch bạch như con vịt, mặt hề.  Để khơi gợi cảm xúc ở trẻ,  khiến trẻ cười to lên một cách thực sự thích thú. Điều quan trọng là khi tổ chức   cho trẻ chơi các trò chơi âm nhạc không chỉ là phát triển tai nghe cho trẻ mà giúp  trẻ  có được trạng thái tinh thần vui vẻ  sảng khoái, vui tươi, qua đó phát triển   cảm xúc cho trẻ. (Xem phụ lục 3)  * Thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú khi hoạt động âm  nhạc mọi lúc mọi nơi a) Giờ đón trẻ, thể dục sáng     Đây là khoảng thời gian cô chào đón trẻ, thu hút trẻ  vào lớp với tâm thế  vui vẻ, được che chở, yêu thương, trẻ cảm thấy an toàn và ấm áp khi được đến  với cô. Bên cạn đó còn tạo cho phụ  huynh sự  yên tâm và tin tưởng khi cho trẻ  đến lớp. Vì thế tôi luôn tạo không khí vui vẻ nhằm thu hút trẻ đến trường, vì các   cháu  ở  lứa tuổi này chưa tự  giác. Giai đoạn này trẻ  tạm thời rời ra những tình  cảm âu yếm mà bố  mẹ  đã dành cho trẻ  để  đến trường, lúc này âm nhạc góp  phần tác động rất lớn đối với trẻ. Để  cho trẻ  tạm quên đi những tình cảm âu  yếm, yêu thương của cha mẹ, của gia đình và yên tâm, tự  tin khi  ở  trường. Tôi  đón trẻ vào lớp và mở  nhạc cho trẻ nghe các bài hát, bản nhạc có giai điệu vui,  trong sáng về bạn bè, về gia đình, cô giáo: “Lời chào buổi sáng, lớp chúng mình,  cô giáo em, đi nhà trẻ”…Chính những lời ca gần gũi, tươi vui, có giai điệu mượt   mà không những thu hút trẻ mà còn tạo cho trẻ tình cảm hồn nhiên, vô tư, chân   thực, tự tin, mạnh mẽ hơn. Sử dụng nhạc của trường, các bài hát phù hợp với động tác thể  dục, giúp  trẻ  dễ  dàng thực hiện các động tác, dần dần trẻ  mạnh dạn hơn, tự  tin hơn và  thích thú hơn khi được tập thể  dục với nhạc, không những tập  ở  trong lớp mà  giúp trẻ  mạnh dạn tập  ở  ngoài sân trường cùng các lớp anh chị  mẫu giáo. Với   phút thể  dục đồng diễn sau giờ  thể  dục sáng, tôi lựa chọn một số  động tác để  trẻ  thể  hiện sao cho phù hợp với tính chất vui nhộn, nhanh chậm trong bài hát  như: “Vũ điệu rửa tay” nhạc không lời “Cha cha cha”… b) Giờ hoạt động góc Chuẩn bị  âm nhạc, nhạc có lời, không lời, mũ múa, trang phục, đa dạng  các loại nhạc cụ… phù hợp với từng chủ đề và khuyến khích trẻ tham gia, động  viên trẻ tích cực tham gia và hưởng ứng để thể hiện cảm xúc theo nhạc bài hát. 18
  19. Ví dụ: Chủ  đề: “Cô giáo như  mẹ  hiền”: Cho trẻ  nghe hát các bài về  cô   giáo, hát bài “Bông hồng tặng cô”. Tôi cho trẻ  mặc trang phục phù hợp bài hát,  tay cầm hoa rực rỡ sắc màu, trẻ biểu diễn văn nghệ chúc mừng cô, trước khi trẻ  biểu diễn tôi trò chuyện với trẻ nội dung bài hát. Từ đó giúp trẻ mạnh dạn tự tin   để thể hiện được phong cách khi biểu diễn phải làm sao cho tình cảm, trìu mến,   vì đó là tình cảm mà trẻ dành tặng cho cô giáo của mình. Ví dụ: Chủ  đề: “Con vật”. Trẻ  nghe bài “Cò lả”, cô trẻ  với trang phục   một đàn cò trắng, cô vừa  hát vừa âu yếm trẻ, gần gũi với trẻ, cầm tay trẻ, vuốt   tay,vuốt má trẻ. Tạo cho trẻ  tự  tin và thấy  ấm áp được cò mẹ  che chở  và yêu   thương. c) Giờ hoạt động ngoài trời Không gian ngoài trời giúp trẻ được thoại mái hít thở không khí trong lành,  thỏa mãn nhu cầu vận động của trẻ. Tôi kết hợp tổ  chức cho trẻ  nghe nhạc,   nghe hát, hát cùng cô, chơi trò chơi âm nhạc, hoặc vận động theo nhạc theo từng   chủ đề để trẻ hứng thú tích cực tham gia hơn. Ví dụ: Chủ  đề: Trường Mầm non. Tôi cho trẻ  quan sát về  trường của   mình kết hợp cho trẻ nghe bài hát “Trường chúng cháu là trường mầm non” giúp  trẻ  ghi nhớ, khắc sâu hơn về  mái trường của mình đang học, thêm yêu trường   lớp và ham thích đến lớp hơn. Cho trẻ  tham gia trò chuyện, quan sát cây quanh trường, tôi gợi ý cho trẻ  hát những bài hát có liên quan đến nội dung hoạt động giúp trẻ  hứng thú hơn,  đồng thời củng cố  những bài hát đã học hiệu quả  hơn. Quan sát cây bàng, cho  trẻ hát bài “Em yêu cây xanh”, quan sát vườn rau cho trẻ hát “ Em ra vườn rau”… d) Trong giờ ngủ Vào giờ ngủ  trưa tôi thường có thói quen hát ru cho trẻ  ngủ, bằng những   lời ru  ấm áp ngọt ngào như  dòng sữa mẹ  với bài “Lời ru mùa đông”, “Con cò   cánh trắng”, “Ru con” dân ca Nam Bộ, “Mẫu tử tình thâm, dạ  cổ hoài lang” hay  là bài ca dao “Công cha như núi Thái Sơn”. Bên cạnh đó tôi còn sưu tầm các băng  đĩa với nhiều thể loại như: Hát ru, làn điệu dân ca ngọt ngào, tha thiết, hòa tấu  không lời nhẹ nhàng êm ái, bài hát trong chương trình có giai điệu êm dịu cho trẻ  nghe sẽ tạo cho trẻ cảm giác an toàn, yên tâm và giấc ngủ của trẻ ngon hơn, sâu   hơn. Cũng chính từ những lời ru ngọt ngào êm ái đó đã giúp trẻ cảm nhận được  tình cảm, tình yêu thương của cô giáo như  mẹ  của mình, như  đang được ngủ  trong vòng tay ấm áp của mẹ, từ đó cảm xúc âm nhạc dần dần được hình thành  trong trẻ. 19
  20. đ) Hoạt động buổi chiều và hoạt động theo ý thích của trẻ Đang trong giấc ngủ   đầy  ấm áp, thơ  ngây thì bản nhạc vui tươi, ngộ  nghĩnh, hồn nhiên vang lên “Chú chim xinh xinh gõ ngoài cửa sổ. Hỏi thăm bạn  nhỏ thức dậy chưa nào” trẻ tự thức dậy một vài vận động nhẹ nhàng sẽ giúp trẻ  tỉnh táo hơn. Qua đó tôi còn hát cho trẻ  nghe, cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc, có   khi tôi cho trẻ làm quen bài hát mới, cho trẻ hát múa tự do theo  ý thích của trẻ, từ  đó sẽ  giúp trẻ  phát triển cảm xúc âm nhạc tốt hơn. Hoặc bài hát “ Giờ  ăn đến  rồi, giờ ăn đến rồi” được mở lên báo hiệu cho trẻ biết chuẩn bị đi rửa tay để ăn   cơm, như một lời thúc dục trẻ nhanh nhẹn ra bàn ngồi ăn cơm trưa. Tập cho trẻ  ghi nhớ, thói quen hàng ngày ở lớp. e) Thông qua ngày hội ngày lễ Ở  trong trường mầm non ngày lễ, ngày hội được coi là một điều kiện,  phương tiện giáo dục hiệu quả. Ngày lễ, ngày hội là cơ  hội giúp trẻ  được lên  sân khấu, mạnh dạn tự tin biểu diễn văn nghệ trước mọi người . Hoạt động này  không chỉ đem lại cho trẻ niềm vui mà còn làm phong phú ở trẻ những cảm xúc  mới mẻ  với không khí sôi động, náo nhiệt của các hoạt động âm nhạc bằng  những bài hát, điệu múa, trò chơi. Được tham gia vào buổi lễ, hội, đứng trên một   sân khấu lớn hay nhỏ, cảm xúc về âm nhạc của trẻ thêm sâu sắc, tầm hiểu biết   mở rộng. Trẻ biết thêm những điều mới và củng cố những gì đã lĩnh hội được.  Nhờ  đó những kỹ  năng hoạt động âm nhạc, năng khiếu âm nhạc của trẻ  phát  triển tốt hơn,  Thông  qua hội thi “Hội khỏe măng non”, “Giai điệu tuổi hồng”   cấp cơ sở, “Văn nghệ mừng xuân mới”, bằng những hình thức biểu diễn các tác  phẩm âm nhạc như đồng ca, đơn ca, hát kết hợp múa, hát kết hợp trò chơi, vận  động theo nhạc đệm, đều gây cho trẻ  những cảm xúc nhất định. Trẻ  đã mạnh  dạn và tự  tin đứng trên sân khấu biểu diễn với bao cảm xúc yêu mến của mọi   người dành cho trẻ, giúp trẻ biểu diễn thành công hơn, vui vẻ, hồn nhiên hơn thì  sẽ có giá trị giáo dục sâu sắc hơn. 3. Đánh giá đề tài * Đối với trẻ Giờ  hoạt động âm nhạc trở  nên sinh động, thoải mái hơn, trẻ  hứng thú,  tham gia một cách tích cực, cô và trẻ gần gũi nhau hơn. Nhiều trẻ  đã biết chú ý lắng nghe trọn vẹn bài hát, các vận động của trẻ  thành thạo hơn. Đặc biệt trẻ  đã mạnh dạn, nhanh nhẹn, tự  tin và biết thể  hiện  cảm xúc khi được thực hiện các hoạt động, ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt hơn,   trẻ hát rõ lời, hát được trọn vẹn bài hát.  20
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2