intTypePromotion=1

Sáng kiến kinh nghiệm Tiểu học: Biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 4A1 tại Trường Tiểu học Sính Phình số 2

Chia sẻ: Tongsinh87 _ | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:14

0
6
lượt xem
2
download

Sáng kiến kinh nghiệm Tiểu học: Biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 4A1 tại Trường Tiểu học Sính Phình số 2

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục tiêu của sáng kiến kinh nghiệm nhằm giúp các em rèn luyện kỹ năng ứng xử thân thiện trong mọi tình huống, biết thể hiện tình cảm, sự chia sẻ, hợp tác, kiên trì vượt khó, ứng xử phù hợp với gia đình, cộng đồng, bạn bè và môi trường, nâng cao nhận thức, bồi dưỡng thái độ, hình thành niềm tin hành vi tích cực cho học sinh. Giáo dục cho học sinh thói quen, ý thức tự bảo vệ bản thân, phòng ngừa tai nạn giao thông, đuối nước và các tệ nạn xã hội, các kỹ năng cơ bản trong học tập và sinh hoạt hàng ngày...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Sáng kiến kinh nghiệm Tiểu học: Biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 4A1 tại Trường Tiểu học Sính Phình số 2

  1. PHẦN I: MỞ ĐẦU          A. Lí do chọn sáng kiến. Những năm gần đây, tình trạng thanh thiếu niên phạm tội có xu hướng  gia tăng trong đó có những học sinh còn rất nhỏ tuổi đang học ở lứa tuổi Tiểu   học. Nhiều học sinh học giỏi, nhưng ngoài điểm số  cao, khả  năng tự  chủ  và kỹ  năng giao tiếp lại rất kém. Các em sẵn sàng đánh nhau, chửi bậy, sa đà vào  các tệ  nạn xã hội, như  trộm cắp, ma túy...Có nhiều nguyên nhân khác nhau  dẫn đến tình trạng trên, nhưng theo các chuyên gia giáo dục, nguyên nhân sâu  xa là do các em thiếu kỹ năng sống. Các em chưa được dạy cách đương đầu  với những khó khăn của cuộc sống như  kết quả  học tập kém, gia đình có  chuyện buồn, bản thân có một số lĩnh vực yếu đuối hơn các bạn cùng lứa, kỹ  năng  ứng xử  một số  tình huống trong cuộc sống còn nhiều vụng về, chưa   nhanh nhạy nhiều khi nông nổi dẫn đến làm càn, gây ra những mâu thuẫn cá  nhân, đánh nhau, chửi bậy hay xúc phạm danh dự hoặc chán nản dẫn đến bất   mãn, ăn lá ngón tự tử... những hậu quả nghiêm trọng để lại cho bản thân, gia   đình và xã hội là rất lớn.    Những năm gần đây các cơ  quan quản lý giáo dục đã quan tâm và đưa  hoạt động giáo dục kỹ  năng sống vào trong các nhà trường song thực tế  cho  thấy việc ý thức rèn giáo dục kỹ năng sống cho học sinh của một số giáo viên  còn yếu, không quan tâm hoặc chưa có biện pháp hữu hiệu dẫn đến nhiều   học sinh không biết xử lý tình huống hết sức bình thường trong đời sống hàng  ngày, đơn giản nhất như việc chào hỏi xin phép khi các em ra vào lớp, hoặc  khi có khách đến trường, hay những việc làm các em có thể  làm để  tự  phục  vụ bản thân thì các em không tự làm được, hơi tí lại phải nhờ bố mẹ, thầy cô  bạn bè thân thiết. Vậy để  trang bị  cho các em những kiến thức, giá trị, thái độ  và kĩ năng   phù hợp, trên cơ  sở  hình thành những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực,  loại bỏ  những hành vi, thói quen tiêu cực trong các mối quan hệ, các tình  huống và hoạt động hàng ngày, tạo cơ hội thuận lợi để học sinh thực hiện tốt   quyền, bổn phận của mình, phát triển hài hòa về thể chất, trí tuệ, tinh thần và  đạo đức như các em được thực hành những thói quen tốt, biết cách sống ngăn  nắp, gọn gàng, tiết kiệm, yêu thiên nhiên đất nước, nhận diện và hình thành  năng lực  ứng phó với các cám dỗ  trong cuộc sống, biết cách chấp nhận các  văn hóa, phong tục tập quán khác nhau và ứng xử phù hợp với các tình huống  đồng thời để  rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động  đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh, giúp học sinh   học để biết, học để làm, học để khẳng định mình và học để cùng chung sống   nhằm bắt nhịp với cuộc sống, tự bảo vệ mình trước những nguy hiểm xảy ra   trong cuộc sống, chuẩn bị  hành trang vững chắc để  các em học lên bậc học  trên và để  nâng cao ý thức trách nhiệm của giáo viên trong việc giáo dục toàn   1
  2. diện học sinh nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện nền giáo dục Việt   Nam nên tôi quyết định chọn sáng kiến kinh nghiệm: “ Biện pháp nâng cao   hiệu quả  giáo dục rèn kỹ  năng sống cho học sinh lớp 4A1 tại Trường   Tiểu học Sính Phình số 2”.         I. Cơ sở lí luận.          Trên tinh thần quán triệt những nhiệm vụ  trọng tâm “Giáo dục kĩ năng   sống cho HS Tiểu học ” đã được Bộ Giáo dục – Đào tạo xác định trong những  năm qua (Văn bản số 7312 /BGDĐT–GDTH ngày 21/08/ 2009 ).          Tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 03/CT/TW của Bộ Chính trị về việc tiếp tục   đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, tiếp tục  hưởng ứng các cuộc vận động chống tiêu cực trong thi cử và khắc phục bệnh   thành tích trong giáo dục, mỗi thầy cô giáo là tấm gương đạo đức tự học và sáng  tạo, kết hợp lồng ghép nội dung  phong trào thi đua xây dựng trường học thân  thiện học sinh tích cực. Thực hiện  CVsố   1299/  SGD&ĐT­   GDTH 18/08/2014  của  tỉnh  Điện  Biên, Công văn của phòng giáo dục và đào tạo Huyện Tủa Chùa hướng dẫn  thực hiện mục tiêu nhiệm vụ năm học trong đó có nội dung dạy học tích hợp   các nội dung giáo dục rèn kĩ năng sống, giáo dục đạo đức cho học sinh, xây  dựng trường lớp xanh, sạch đẹp và an toàn, giáo dục truyền thống văn hóa,  hướng dẫn học sinh tự quản, chủ động tổ chức điều khiển các hoạt động tập  thể, hoạt động ngoài giờ lên lớp cho học sinh tiểu học.         II. Cơ sở thực tiễn.          Thực trạng hiện nay việc rèn kĩ năng sống cho các em ở trường tiểu học   còn nhiều hạn chế, giáo viên chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc   rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp mình mà luôn chú trọng đến việc đọc tốt  làm tính tốt … Qua thực tế  lớp 4A1 tôi đang chủ  nhiệm còn có nhiều HS chưa mạnh   dạn tự tin, còn e dè thụ động trong học tập và trong sinh hoạt chung, kĩ năng  giao tiếp còn hạn chế, chưa biết cách diễn đạt, trình bày ý kiến cá nhân. Kỹ  năng tự ứng phó đương đầu với khó khăn, thách thức và những tình huống bất  ngờ  xảy ra trong cuộc sống, chưa linh hoạt nhanh nhạy, chưa tự tin khi giải   quyết các vấn đề trong cuộc sống, hay tự ái. Đây là những nguyên nhân thực   tế đang diễn ra ở lớp tôi, trường tôi và trong xã hội mà bấy lâu tôi vẫn đặt ra  câu hỏi: nguyên nhân ấy xuất phát từ đâu và cách giải quyết vấn đề  này như  thế nào? Bản thân tôi theo đuổi và đau đáu đi tìm câu trả lời để phần nào giúp  các em có những kỹ năng đơn giản, tối thiểu cần thiết trong cuôc sống, ứng   phó nhanh nhạy với những gì đang diễn ra hàng ngày trong mỗi em rồi phần   nào giảm bớt một số  gánh nặng về  tâm lý, tinh thần cho chính các em, gia  2
  3. đình và xã hội, mang lại tiếng cười và cuộc sống tốt đẹp cho các em nói riêng  và một xã hội lành mạnh văn minh nói chung.          B. Giới hạn của sáng kiến:          1. Mục đích nghiên cứu. Nghiên cứu sáng kiến sẽ giúp tôi hình thành được những kinh nghiệm,   biện pháp trong việc giảng dạy và hình thành cho học sinh những kỹ  năng,  thói quen cần thiết  ứng xử  trong cuộc sống hàng ngày của học sinh, nhằm   giúp các em rèn luyện kỹ  năng  ứng xử  thân thiện trong mọi tình huống, biết  thể hiện tình cảm, sự chia sẻ, hợp tác, kiên trì vượt khó, ứng xử phù hợp với   gia đình, cộng đồng, bạn bè và môi trường, nâng cao nhận thức, bồi dưỡng  thái độ, hình thành niềm tin hành vi tích cực cho học sinh. Giáo dục cho học   sinh thói quen, ý thức tự bảo vệ bản thân, phòng ngừa tai nạn giao thông, đuối  nước và các tệ  nạn xã hội, các kỹ  năng cơ  bản trong học tập và sinh hoạt   hàng ngày vv… 2. Phạm vi, đối tượng nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu học sinh lớp 4A1 do tôi chủ nhiệm. PHẦN II: NỘI DUNG            I.Thực trạng vấn đề:            1. Thuận lợi:          ­ Được sự quan tâm phối hợp tốt của các đoàn thể trong nhà trường, hội   cha mẹ học sinh. Một số gia đình cũng rất quan tâm đến việc dạy người cho   con em.         ­ Học sinh là người dân tộc H’mông đa số các em ngoan, biết kính trọng,  lễ phép với thầy cô giáo, người lớn tuổi.          ­ Các kiến thức trong chương trình môn đạo đức, giáo dục kĩ năng sống  rất phù hợp với đặc điểm tâm lí học sinh.           2. Khó khăn:            ­ Học sinh Tiểu học hay bắt chước. Hành vi đạo đức của các em được   thu nhận và hình thành từ nhiều phía như gia đình, nhà trường, xã hội. Các em  lại chưa biết phân biệt để  lựa chọn hành vi đạo đức, kĩ năng sống phù hợp  cho mình. Chính vì vậy  ở  lớp vẫn còn một số  em có những biểu hiện chưa   ngoan:           ­ Còn nói chuyện trong giờ học.           ­ Chưa biết nhường nhịn lẫn nhau, hay tự ái cá nhân...          ­ Có thái độ chưa đúng mực với người lớn, thầy cô và bạn bè.           ­ Chưa biết quan tâm giúp đỡ mọi người xung quanh.  3
  4.          ­ Chưa tham gia tích cực vào các hoạt động của nhà trường: lao động,   hoạt động tập thể...           3. Những yêu cầu và mục tiêu cần đạt được. Giáo dục Kĩ năng sống cho học sinh tiểu học thông qua hai hình thức,   hai con đường chủ yếu và được tiến hành đồng thời và kết hợp chặt chẽ với  nhau. Giáo dục kĩ năng sống thông qua công tác dạy học: Các môn học  ở  trường tiểu học đều có ý nghĩa giáo dục kĩ năng sống  cho học sinh.Thông qua việc giảng dạy, học tập các môn khoa học tự  nhiên,   xã hội và nhân văn giúp học sinh hình thành thế giới quan, nhân sinh quan và  các phẩm chất của nhân cách, giúp học sinh tự  chiếm lĩnh một cách có hệ  thống những tri thức kĩ năng, giúp các em có định hướng đúng trước những  hiện tượng xã hội  (tốt, xấu...) từ đó lựa chọn cách thức ứng xử đúng đắn trong các tình huống. Ở lứa tuổi các em trong hoạt động nhận thức chủ yếu dùng tư duy trực   quan chính vì thế mà trong các tiết học, bài học giáo viên đã biết dùng những   hình ảnh trực quan, các mô hình...thông qua đó thì giáo viên đã kết hợp giảng   giải để gợi ý hướng tới giá trị kĩ năng cần cung cấp. +Trong các tiết học thể dục qua các trò chơi cũng đã rèn luyện cho các  em tính nhanh nhẹn, nhạy bén, có tinh thần kỷ  luật, tính tập thể  cao. Trong   các tiết tự nhiên xã hội đã giáo dục cho các em có được mối quan hệ xã hội và  tự giác bảo vệ môi trường. ­Trong đó thì nhà trường đã đặc biệt chú trọng trong việc giảng dạy   môn hoạt động ngoài giờ lên lớp: Hoạt động ngoài giờ  lên lớp bao gồm các hoạt động nối tiếp giữa quá  trình dạy học trên lớp với thực hành, trong cuộc sống hằng ngày hoạt động   ngoài giờ lên lớp tạo điều kiện củng cố  những kiến thức đã học. Đồng thời  còn giúp cho học sinh chuyển tải những tri thức đó thành hành động thực tế  hằng ngày. Nó bao gồm nhiều loại hình hoạt động, có rất nhiều hình thức giáo dục   khác nhau được thực hiện chủ điểm tháng , trong tiết sinh hoạt, tiết chào cờ  đầu tuần...Và trong những năm vừa qua nhà trường đã tổ chức được rất nhiều   những hoạt động bổ ích cho các em: + Hoạt động theo chủ  đề, chủ  điểm: Trong đó nhà trường đã tổ  chức   cho các em kỷ niệm những ngày lễ lớn như vào ngày 1­ 5 thì tổ chức cuộc thi  "Lao động và học tập " các em vừa thi đua vừa tham gia lao động. Qua đó ôn  lại truyền thống đấu tranh của công nhân thế giới đòi quyền bình đẳng trong   lao động nhằm giáo dục các em tình yêu lao động. Kỷ  niệm ngày 20­11 có  cuộc thi "Hoa hồng tặng cô" nhằm giáo dục cho các em lòng biết  ơn và tôn  4
  5. kính thầy cô. Hay kỷ niệm ngày 22­12 ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt  Nam tổ  chức thi "Em yêu chú bộ  đội " nhằm giáo dục các em truyền thống   đấu tranh của Quân đội và dân tộc ta. + Các tiết hoạt động tập thể  hàng tuần : Đây là một tiết hoạt động  dành cho tập thể  học sinh tiến hành những hoạt động xây dựng tập thể, là  tiết dành cho nhi đồng, đội thiếu niên, lớp tiến hành sinh hoạt tập thể  dưới   sự hướng dẫn của thầy cô. Các buổi sinh hoạt dưới cờ với các trò chơi thú vị  để  các em khởi đầu cho tuần học mới như  : Đố  vui để  học, trò chơi phỏng  theo chương trình " Rung chuông vàng "...Bên cạnh đó tổ  chức hội thi " Vở  sạch chữ  đẹp", "Kể  chuyện theo sách" Thông qua công tác Đội còn tổ  chức  thi đua giữa các chi đội lẫn nhau, đại hội liên chi đội... Hoạt động ngoài giờ  lên lớp là môi trường giao tiếp mang tính xã hội   đối với các em, tạo điều kiện cho các em học hỏi lẫn nhau. Những em nhút   nhát có thể  mạnh dạn dần, những em có kĩ năng, đạo đức chưa tốt có thể  nhìn bạn bè để sửa đổi. Nhìn chung với tất cả mọi hoạt động đó đều hướng  tới sự  hình thành  ở  các em những tư  tưởng tình cảm đã được xác định trong   từng nội dung hoạt động. + Qua nhân cách của người giáo viên : Giáo dục kĩ năng sống không chỉ  thực hiện trong các giờ chính khóa mà cần thực hiện mọi lúc mọi nơi. Chính   vì lẽ  đó nên nhà trường đã chỉ  rõ mỗi giáo viên cần là một tấm gương sáng  ngời để  các em noi theo. Tấm gương trong xưng hô nói năng, trong từng cử  chỉ hành động, trong cách ứng xử với mọi người.                  II. Những giải pháp thực hiện ­ Trên cơ  sở  lí luận và thực tiễn đối tượng học sinh và giáo viên  ở  trường Tiểu học Sính Phình số  2 nói chung, đặc biệt là học sinh  ở  lớp 4A1  nói riêng, đề ra biện pháp dạy học phù hợp nhằm nâng cao chất lượng rèn kỹ  năng sống cho học sinh lớp 4A1 và toàn thể  học sinh Trường Tiểu học  Sính  Phình số 2 như sau:              1. Khảo sát thực tế. ­ Đầu năm học nhận lớp tôi tiến hành kiểm tra để nắm được tình hình  đặc điểm của lớp 4A1, phân loại đối tượng học sinh theo từng nhóm kỹ năng  sống. Tôi lập kế hoạch chủ nhiệm sát với tình hình thực tế của lớp đưa ra các  quy định nề nếp chung của lớp như ra vào lớp phải xin phép, có ý kiến riêng   cần thưa gửi, chấp hành nghiêm túc nề nếp lớp quy định, cuối mỗi phần học,  kỳ học giáo viên có nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh đặc biệt là cuối   kỳ I và cuối năm học, có đề nghị khen thưởng và kỷ luật học sinh. Song song với việc xây dựng kế  hoạch chủ  nhiệm tôi tiến hành thành   lập ban cán sự  lớp một cách dân chủ  lấy ý kiến phiếu bầu từ  học sinh, biên  chế  tổ  học tập, đôi bạn học tập theo tình hình chất lượng của lớp tạo điều   kiện cho các em được học tập lẫn nhau đồng hành với việc áp dụng những  5
  6. biện pháp rèn một số  kỹ  năng  ở  lớp chủ  nhiệm thì tôi lấy kết quả  khảo sát  đầu năm để làm đối chứng cho sáng kiến. Kết quả khảo sát đầu năm như sau: Nhóm kỹ  Nhóm kỹ năng  Nhóm kỹ năng xã  năng nhận  phòng chống bạo  hội( biết giao  thức tốt lực( phòng chống  Lớp TS tiếp làm việc  xâm hại, ứng phó  nhóm) khi cần thiết) TS % TS % TS % Đầu năm  học: 17 10/17 58,8 9/17 52,9 3/17 17,6 2017­ 2018  2. Nội dung thực hiện.  2.1. Thời gian thực hiện.            Thực hiện từ tháng 09/ 2017 đến tháng  04/ 2018. 2.2 Quy trình thực hiện.           ­ Năm học:  2017­2018  tiếp tục dạy học theo chương trình VNEN. Tôi  đã xây dựng lớp 4A1 thực hiện các hoạt động theo nhóm học tập, mỗi nhóm   bầu ra một nhóm trưởng điều khiển các hoạt động trong nhóm, có chủ  tịch,  phó chủ tịch hội đồng tự quản phụ trách chung điều khiển vận hành các hoạt  động theo mô hình Vnen. Lớp 17 học sinh tôi chia làm 4 nhóm học tập ( nhóm   Hoàng Sa, Trường Sa, Niềm tin, Hy vọng). Qua các hoạt động học tập trên  lớp học sinh được làm việc cá nhân, được nêu ý kiến trao đổi, chia sẻ ý kiến   trong nhóm và bày tỏ ý kiến trước tập thể lớp giúp học sinh tự học và học tập  từ  bạn những kiến thức cần thiết và rèn kỹ  năng giao tiếp,  ứng xử  nhanh   nhạy tự  tin trước tập thể  từ  đó giúp các em tự  tin vững vàng trong lời nói,  việc làm xử lý nhanh các tình huống trong học tập cuộc sống hàng ngày. 2.2.1 Định hướng cho học sinh tự xây dựng và điều khiển các hoạt   động của lớp. ­ Ngoài các hoạt động tập thể  như  vui chơi văn nghệ  hoạt động thể  dục thể thao mà Đoàn, Đội trong nhà trường tổ chức thì giáo viên chủ nhiệm   cho các em tự xây dựng và lên chương trình tổ chức các hoạt động trước lớp,  trước khối, trước nhà trường. Giáo viên tận dụng tối đa giờ  sinh hoạt cuối   tuần cho học sinh đánh giá xếp loại nề nếp, học tập, các hoạt động giáo dục  trong tuần qua. Học sinh tự trao đổi nhận xét ưu nhược điểm của bạn về tất   cả  các mặt hoạt động như  phẩm chất, năng lực, môn học và các hoạt động  6
  7. giáo dục trước nhóm, bạn nào trong nhóm còn hạn chế về một trong các mặt  giáo dục trên thì nhóm trưởng điều khiển và giao nhiệm vụ  cho từng thành  viên trong nhóm phải có trách nhiệm giúp đỡ  Ví dụ: nhóm Trường sa có em   Sình A Hương chưa hoàn thành về  các môn học và hoạt động giáo dục, còn   nhút nhát khi nêu ý kiến trước nhóm, trước lớp thì nhóm trưởng phân công   nhiệm vụ cho em Giàng A Ký có năng lực, phẩm chất tốt  hoàn thành nhiệm  vụ học tập kèm cặp em Sình A Hương về học tập đồng thời hướng dẫn bạn  Sình A Hương cách diễn đạt và nêu ý kiến trước nhóm, trước tập thể  lớp,  cách chào hỏi, đi đứng, nói năng,  ứng xử  giao tiếp trước nhóm, lớp như  thế  nào? thì em được kèm cặp bạn phải có trách nhiệm báo cáo trước tập thể lớp   trong mỗi giờ sinh hoạt cuối tuần, có tuyên dương và phê bình về sự tiến bộ  hay chưa tiến bộ  về các mặt hoạt động của học sinh tạo ra sự  thi đua trong  cùng một nhóm và thi đua giữa các tổ trong cùng một lớp rồi giữa lớp này với  lớp khác trong cùng một khối. Giáo viên thường xuyên thay đổi các hình thức   sinh hoạt lớp, luân phiên nhau cho các em làm Chủ  tịch Hội đồng tự  quản,   nhóm trưởng để điều khiển các hoạt động trong lớp. 2.2.2 Tổ  chức hoạt động ngoại khoá “diễn đàn”  ở  phạm vi lớp,  khối của mình.   Hoạt động này giáo viên tổ  chức dưới nhiều hình thức, có thể  chơi   rung chuông vàng, hái hoa dân chủ, chơi trò chơi dân gian, sinh hoạt văn hóa  dân gian chia thành đội và thi giữa các đội. Ví dụ:  Tôi đã thực hiện mỗi tháng giáo viên đưa ra một chủ  đề  cho  tháng ( bám sát kế  hoạch của đội và kế  hoạch chủ  nhiệm) Ví dụ: chủ  đề  tháng 10  “ Hoa thơm tặng mẹ và cô”.    Hoạt động 1:  Yêu cầu học sinh tìm những từ  thể  hiện tình cảm của   mẹ và cô: Ví dụ từ: âu yếm; thân thương; trìu mến, ân cần …vv Hoạt động 2: Từ hình ảnh“mẹ và cô” hay tạo ra những câu văn, đoạn  văn nói lên tình cảm và công lao của mẹ  và cô qua đó học sinh được tranh   luận và biện luận trước lớp bày tỏ quan điểm của mình trước vấn đề yêu cầu  Ví dụ như: + Tình cảm của mẹ như biển cả mênh mông. + Cô là ngọn lửa soi rọi con đường em bước. + Tâm hồn cô đẹp như ngàn vì sao lấp lánh trên trời cao.  …………….vv…………………….vv……….. Hoạt động 3: Thể hiện những bài hát bài thơ  ca ngợi mẹ và cô.( giáo   viên có thể xen kẽ trong chương trình để rèn cho học sinh ý thức đạo đức, kỹ   năng giao tiếp và ứng xử, tự tin trong cuộc sống, từ đó khơi gợi cho học sinh   7
  8. những tình cảm những chuẩn mực sống cũng như  kỹ  năng xử  lí nhanh nhạy   các vấn đề trong cuộc sống hàng ngày). Hoạt động 4: Các tổ trong lớp hoặc trong khối, tương tác đánh giá lẫn  nhau trong mỗi cuộc giao lưu hay tổ  chức diễn đàn học tập (có động viên  khuyến khích và rút ra bài học cần thiết qua mỗi chương trình hoặc chủ điểm   học). Qua hoạt động trên giúp học sinh củng cố kiến thức theo chủ đề đã học  đồng thời rèn kỹ  năng mạnh dạn, tự  tin, nói chuyện giao lưu   trước đám  đông. 2.2.3 Thường xuyên tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi tập thể  lành mạnh: Ví dụ: trò chơi nhảy ô tiếp sức, Hoàng Anh ­ Hoàng Yến, Ai  nhanh hơn, cướp cờ, đi siêu thị vv… Qua các trò chơi rèn cho học sinh kĩ năng ứng xử với bạn bè, xây dựng   tinh thần đoàn kết tốt, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng hợp tác, kỹ  năng ra quyết  định, biết kiềm chế bản thân trong khi xử lí các tình huống với bạn. 2.2.4  Xây dựng trường, lớp xanh­ sạch­ đẹp­ an toàn qua hoạt  động thực tiễn.  Giáo viên xây dựng nề  nếp cho học sinh tự ý thức được các việc làm  của mình và tham gia trải nghiệm cùng tập thể lớp trong các hoạt động thực  tiễn. Ví dụ: Tổ  chức cho các em tham gia lao động vệ  sinh hàng ngày, hàng  tuần trên khu vực được phân công của lớp, tự trồng và chăm sóc bồn hoa của  lớp đồng thời phát động phong trào “trường học không rác, lớp học không  rác” để  rèn các em thói quen giữ  vệ  sinh, qua đó tập cho các em tinh thần, ý  thức trách nhiệm vì công việc chung. Luôn nêu cao ý thức vệ  sinh an toàn   trong ăn uống, giữ  gìn vệ  sinh chung, không khạc nhổ  bừa bãi  ở  những nơi  công cộng, tổ  chức ký cam kết chấp hành Luật Giao thông, không buôn bán,  tàng trữ, sử  dụng pháo nổ  để  giáo dục việc chấp hành pháp luật và rèn kỹ  năng sống có quy tắc, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội, qua đó  hình thành cho học sinh những kỹ  năng sống thực tế  qua việc làm cũng như  hành động cụ thể của chính các em.           2.2.5. Khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động xã hội từ  thiện. Bước đầu hướng học sinh vào các hoạt động xã hội như  quyên góp,  ủng hộ đồ dùng sách vở cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, giúp đỡ gia đình  thương binh liệt sĩ, những trẻ em khuyết tật vv…Qua các hoạt động đó phần  nào giúp các em nâng cao hiểu biết về con người, đất nước, xã hội, qua hoạt  động xã hội các em sẽ nâng sự hiểu biết, tinh thần và trách nhiệm, khả năng  thích  ứng, linh hoạt, sự  đồng cảm, có cơ  hội vận dụng các kiến thức và kỹ  năng của mình khi tham gia trực tiếp vào các hoạt động từ  thiện, qua đó các   8
  9. em biết thăm hỏi, biết chia sẻ, biết an  ủi, động viên, biết làm quen, kết bạn,   biết tuyên truyền, vận động mọi người tham gia, biết điều chỉnh hành vi giao  tiếp đúng đắn trong xã hội. Đây là một hoạt động tuy khó nhưng nó mang một  ý nghĩa vô cùng to lớn. Thông qua hoạt động này, các em sẽ được bồi dưỡng   thêm về nhân cách, đặc biệt là tình người. 2.2.6. Rèn kỹ năng sống cho học sinh thông qua các môn học. Giáo viên thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát  huy tính độc lập, sáng tạo của học sinh gắn với thực tiễn, tạo ra bầu không  khí lớp học cởi mở thân thiện. Luôn tạo cho các em cơ hội được trao đổi, chia  sẻ, được nói, được trình bày trước nhóm, trước tập thể, nhất là các em còn   hay rụt rè, khả  năng giao tiếp kém qua đó góp phần tích lũy kiến thức cũng   như kỹ năng sống cho các em. Trong quá trình dạy học giáo viên tận dụng tối  đa các tiết học, giờ học, môn học nhất là các môn như: Tiếng Việt; Đạo đức;   Khoa học;.... để  những giờ  học sao cho các em được trải nghiệm như  trong  cuộc sống thực.       Ví dụ: Trong chương trình môn Tiếng Việt có nhiều bài học có thể  giáo  dục kĩ năng sống cho các em, đó là các kĩ năng giao tiếp xã hội.          Đối với môn Đạo đức, giáo viên cung cấp các chuẩn mực đạo đức, thông  qua các mẩu chuyện, tình huống, tấm gương người tốt, việc tốt... biến các  chuẩn mực đạo đức, trở  thành tình cảm, niềm tin, hành vi và thói quen của   học sinh. Muốn thực hiện được giáo viên cần sử  dụng các phương pháp, kĩ  thuật  dạy  học  tích  cực,  học  sinh  sẽ   được  tạo  cơ  hội  để  thực  hành,  trải  nghiệm nhiều kĩ năng sống cần thiết, phù hợp với lứa tuổi. Đó là lối sống  lành mạnh, gọn gàng, ngăn nắp, nói lời hay ý đẹp, chăm sóc bố  mẹ, ông bà,  hợp tác, giúp đỡ, chia sẻ với bạn…            2.2.7 Tạo ra một số tình huống cụ thể để rèn cho học sinh kĩ năng  ứng phó với những tình huống bất ngờ, khẩn cấp khi cần thiết.  Ví dụ:“ Trong một trận đấu bóng chào mừng ngày thành lập đoàn 26­3   các cầu thủ lớp 4A1 và lớp 4A2 đấu bóng rất quyết liệt Páo thuộc đội 4A1,   hàng ngày thi đấu giao hữu thì đội bóng lớp 4A1 luôn thắng nhưng hôm nay   thi đấu chính thức tranh giải A thì đội bóng 4A1 lại để thua với tỷ số 0­1, kết   thúc trận bóng các cầu thủ 4A1 ai cũng tỏ ra chán nản, thêm vào đó có nhiều   kẻ rèm pha hai đội bóng đã xảy ra xung đột đến đỉnh điểm, đấu khẩu có phần   tục tiễu, rồi còn thách thức thượng cẳng chân hạ  cẳng tay ” trước tình hình  rất căng thẳng giữa hai đội như  thế này, nếu em là Páo đang có mặt ở đó thì  em sẽ xử lý tình huống này như thế nào? Giáo viên cho học sinh phân tích tình huống và khuyến khích học sinh  trả  lời nhiều phương án khác nhau nhưng cuối cùng chốt lại cho học sinh  thấy được:         Trước tình huống bất ngờ càng căng thẳng bao nhiêu thì càng   phải bình tĩnh xử lý cho thật thấu đáo bấy nhiêu, trong trường hợp này nếu là  9
  10. Páo chúng ta nên bình tĩnh khuyên bảo với các bạn trong đội bóng của mình  thua thì đã thua rồi, kết quả đã có, mình đấu bóng nhằm mục đích rèn luyện  sức khỏe, ngoài ra còn cần phải đoàn kết giao lưu bạn bè giữa học sinh trong  khối, trong trường, các bạn không nên cãi vã nhau rồi nảy sinh xung đột đánh  nhau ảnh hưởng đến bản thân, gia đình, nhà trường, thầy cô, đấu bóng không   phải vì thắng thua mà vì một tinh thần đoàn kết thân thiện hãy bằng lòng với   kết quả trận đấu. Hay tình huống:  “Nếu có người không quen biết cho em quà   em nên   làm như thế nào ? học sinh có thể đưa ra nhiều cách ứng xử khác nhau nhưng  giáo viên cần chốt được cho các em đó là:  tuyệt đối không nhận quà, ăn bánh  kẹo của người lạ vì có thể bị người xấu tẩm thuốc mê và  trúng mưu của kẻ  xấu.  Khi gặp trường hợp này các em nên nói “ Cháu cám  ơn, nhưng bố  mẹ  cháu không cho nhận quà của người lạ”.        “ Nếu em đang ở nhà một mình, có người đến gọi mở cửa em sẽ làm gì ? Giáo viên hướng cho các em cách xử  lý tốt nhất để  giữ  an toàn đó là   tuyệt đối không mở cửa, kể cả đó có thể là người quen của bố mẹ, người thu   tiền điện, nước. Nếu có người lớn thì gọi người lớn, còn nếu không có ai ở  nhà thì hẹn họ nhắn lại hoặc tối đến gặp bố mẹ. “Nếu các em thấy có khói, hoặc cháy ở đâu đó các em sẽ phải làm thế  nào?” Khi thấy có khói hoặc cháy  ở  đâu, trước hết các em phải chạy xa chỗ  cháy, hãy hét to để báo với người nhà và những người xung quanh có thể nghe  thấy. Nếu không có người ở nhà thì chạy báo cho hàng xóm?   " Mỷ sống trong gia đình luôn tràn ngập tình yêu thương của bố mẹ là   con một trong gia đình Mỷ  được chiều chuộng từ  bé, lần nào đi công tác xa   bố cũng mua quà về cho Mỷ, nhưng lần này thì không bố Mỷ ra đi mãi mãi vì   tai nạn giao thông, trước không khí gia đình tan tóc như  thế  Mỷ  rất buồn,   chán nản không thiết học tập gì nữa, Mỷ chúi đầu vào đánh điện tử, ngao du   cùng bạn bè cho qua ngày tháng " . Trước tình huống trên nếu em là Mỷ  thì  em cần ứng xử như thế nào? Qua đây cho học sinh thấy được trong quộc sống không phải lúc nào  cũng bình yên, cuộc sống luôn thay đổi, đôi khi có những chuyện bất ngờ  không vui đến với bản thân và gia đình, trước những khó khăn và thay đổi tâm   lý đột ngột chúng ta phải biết đương đầu với nhưng khó khăn đó, trong tình   huống này rõ ràng bố mất thì rất đau lòng, nhưng Mỷ cần phải tỉnh táo sống  cho bản thân và còn động viên an ủi mẹ nữa, Mỷ không nên đánh điện tử và   ngao du cùng bạn bè như thế mà ngược lại Mỷ phải học tập và học tập thật   tốt, luôn bên mẹ để phần nào làm dịu đi những nỗi mất mát, đau khổ  lớn lao   trong gia đình.  10
  11. Tóm lại từ  những tình huống cụ  thể  giúp các em dần có kỹ  năng suy   đoán, biết áp dụng những kiến thức, kinh nghiệm mình đã có để tìm cách giải  quyết. Từ  đó các em có thể  vận dụng với những tình huống khác trong thực  tế  hàng ngày mà các em gặp. Giúp các em tự  tìm ra phương án tối  ưu nhất,  ứng phó nhanh nhạy trước những tình huống đột xuất, bất ngờ. Thông  qua đó  giúp các em   có sự  tư  duy lôgích, biết cách diễn đạt suy nghĩ của mình, và  giúp học sinh có thêm kinh nghiệm kỹ năng ứng phó nhanh nhạy đương đầu  với những khó khăn trong cuộc sống thực tại.  2.2.8. Phối kết hợp với phụ  huynh và các tổ  chức chính trị   ở  địa  phương để giáo dục học sinh. Bên cạnh dạy dỗ các em ở  trường, tôi còn chú trọng đến việc trao đổi   cộng tác với gia đình học sinh và các tổ  chức chính trị  xã hội  ở  đia phương  như: Hội phụ  nữ, Đoàn thanh niên để  giáo dục học sinh các kiến thức cũng   như kỹ năng sống cần thiết. Tuyên truyền cho phụ huynh hiểu không nên nói   thay làm thay cho con mình mà phải dạy các em tính tự lập từ bé, các em càng  được hướng dẫn sớm về  cách tự  vệ, nhận biết những mối nguy hiểm từ  xung quanh và cách xử  lý thì sẽ  vững vàng vượt qua những thử  thách trong   mọi tình huống của cuộc sống. Điều đó được chứng minh rõ ràng từ thực tế.   Chính vì vậy, cách bảo vệ các em  tốt nhất  chính là dạy cho các em biết cách  tự  bảo vệ  chính bản thân mình, tự    làm và hoàn thiện mọi việc trong sinh   hoạt hàng ngày của các em. Bên cạnh đó, yêu cầu phụ  huynh phối hợp cùng  giáo viên trong việc thống nhất phương pháp giáo dục các em:         ­ Tin tưởng vào các em và năng lực của chính các em.         ­ Tôn trọng ý kiến của các em, không áp đặt ý kiến của mình.         ­ Không nói dài và nói nhiều, không đưa lời giải đáp có sẵn mà hãy đưa  câu hỏi để các em tự tìm tòi.         ­ Không vội vàng phê phán đúng ­ sai mà kiên trì giúp các em biết cách  tranh luận và có thể đưa ra kết luận của mình.         ­ Bố mẹ, thầy cô người lớn là tấm gương mẫu mực từ lời nói đến việc  làm trong gia đình ngoài xã hội để các em noi theo.  Tóm lại giáo dục kỹ  năng sống cho học sinh là một hoạt động quan   trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, thực hiện mục tiêu   giáo dục của lớp của trường, của toàn xã hội. Từ  những hoạt động như: lao  động, sinh hoạt tập thể, hoạt động xã hội...  đã góp phần rất lớn trong việc   hình thành nhân cách của học sinh. Giúp các em biết tự giáo dục, tự rèn luyện,   tự hoàn thiện mình, tự làm chủ bản thân và ứng phó nhanh nhạy với các biến   cố trong cuộc sống.              III. Những kết quả đạt được 11
  12. Qua quá trình áp dụng  sáng kiến vào thực tế  giảng dạy tôi thấy sáng  kiến kinh nghiệm đã đem lại  hiệu quả nhất định. Sáng kiến này đã giúp học   sinh lớp tôi chủ nhiệm, có kỹ năng sống tương đối tốt, các em có những tiến  bộ rõ rệt về ứng xử, giao tiếp và giải quyết tốt các mâu thuẫn hàng ngày mà   các em gặp phải. Sau đây là kết quả rèn kỹ năng sống ở lớp tôi mà tôi đã áp dụng trong  cả năm học: 2017­ 2018. Nhóm kỹ  Nhóm kỹ năng  Nhóm kỹ năng xã  năng nhận  phòng chống bạo  hội( biết giao  thức tốt  lực( phòng chống  Lớp TS tiếp làm việc  xâm hại, ứng phó  nhóm) khi cần thiết) TS % TS % TS % Đầu năm học: 17 10/17 58,8 9/17 52,9 6/17 35,2 2017­ 2018 Cuối năm  học: 17 16/17 94,1 17/17 100 15/17 88,2 2017­ 2018 PHẦN III: KẾT LUẬN 1. Hiệu quả mang lại khi thực hiện sáng kiến.          ­ 100% học sinh thích thú đến trường để học tập, biết thương yêu bạn   bè trong cùng một mái trường, biết giúp đỡ bạn cùng tiến bộ.          ­ Các bậc cha mẹ  đã có thói quen liên kết phối hợp chặt chẽ với thầy  giáo trong việc dạy trẻ  các kỹ  năng sống, trao đổi với giáo viên bằng nhiều  hình thức thông qua số điện thoại hoặc gặp trực tiếp.         ­ Cha mẹ tin tưởng vào kết quả giáo dục của thầy giáo, không chê bai chỉ  trích thầy giáo ngược lại cha mẹ  thông cảm, chia sẻ  những khó khăn cùng  giáo viên hợp tác tích cực để rèn luyện học sinh.           2. Ý nghĩa dự đoán những vấn đề sẽ nảy sinh, những kiến nghị.         2.1 Ý nghĩa của sáng kiến. Với những kết quả đạt được sau khi áp dụng sáng kiến bản thân tôi tự  rút ra bài học sau: Giáo viên cần tạo cơ hội cởi mở cho các em học và chơi, từ đo giúp các ́   em tìm ra nhiều cách học khác nhau, những kinh nghiệm các em nhận được  12
  13. trong các trò chơi là nền tảng tạo nên sự hăng hái học tập lâu dài ở trẻ. Đồng   thời, khi trẻ tham gia vào trò chơi, hoặc công việc trẻ cần biết lập kế hoạch   chơi, kế hoạch làm việc sáng tạo với các cách chơi và cố gắng đạt mục đích   đây chính là những kỹ năng cơ bản để sống và làm việc sau này.  Không doạ nạt, áp đặt, không bao bọc các em một cách thái qúa sẽ làm   các em yếu đuối. Không nên yêu cầu các em phục tùng theo ý người lớn ngay   lập tức vì sự  phục tùng một cách thái quá không có sự  thoả  thuận giữa các  bên không tạo điều kiện phát triển tính tự lập ở các em. Không nên nhồi nhét   lượng kiến thức quá mức so với khả năng tiếp nhận của não bộ.  Giáo viên cần quan tâm đến việc giao tiếp hàng ngày của các em hiểu  được học sinh cần gì, muốn gì? Từ   đó đề  ra những phương pháp và hình  thức cụ thể để rèn kỹ năng sống cho các em.  Phối kết hợp chặt chẽ với gia đình và các tổ chức đoàn thể để giáo dục   kỹ năng sống cho các em.    Giáo viên nắm vững những đặc trưng về phương pháp và hình thức tổ  chức dạy các kĩ năng giao tiếp,  ứng xử  vào các môn học và các hoạt động  khác.           Tập trung vào việc đầu tư soạn giảng, lồng ghép kĩ năng sống vào các  môn học.           Luôn tạo mọi điều kiện để các em có thể bày tỏ, thể hiện mình, tham   gia tốt các buổi hoạt động ngoại khóa của trường, lớp.           Điều quan trọng là mỗi thầy cô giáo phải rèn cho mình tác phong sinh  hoạt chuẩn mực, phải hết lòng thương yêu, gần gũi với học sinh.             2.2 Kiến nghị            2.2.1 Đối với giáo viên. ­ Tiếp tục nghiên cứu, trao đổi sáng kiến này nhằm giúp tôi và các giáo  viên Tiểu học thực hiện có hiệu quả  trong việc rèn kỹ  năng  sống  cho học  sinh trong nhiều lớp của cấp học, đồng thời giúp tôi bổ sung, hoàn thiện sáng  kiến này. 2.2.2 Đối với nhà trường. ­ Nhà trường thường xuyên tổ  chức sinh hoạt ngoại khóa để  học sinh   có điều kiện phát huy giao tiếp. ­ Tổ  chức mở  các chuyên đề nâng cao hiệu quả rèn kỹ  năng sống cho  học sinh. ­ Trang bị thêm một số tài liệu tham khảo cho giáo viên và học sinh về  dạy học và rèn kỹ năng sống cho học sinh. 13
  14.  Sau một thời gian nghiên cứu và áp dụng sáng kiến vào thực tế lớp tôi  chủ  nhiệm cuối năm học các em đã có những kỹ  năng khá tốt để  thích  ứng  với cuộc sống, với năng lực và kinh nghiệm của bản thân tôi đã trình bày cụ  thể một số giải pháp, cũng như kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng rèn kĩ  năng sống cho học sinh lớp 4A1 trường Tiểu học Sính Phình số  2 mà tôi đã  vận dụng và áp dụng, song không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong các  đồng chí đồng nghiệp góp ý thêm cho sáng kiến kinh nghiệm của tôi được  đầy đủ và hoàn thiện hơn, giúp tôi thực hiện ngày càng có hiệu quả hơn nữa   trong quá trình giảng dạy.  Phần IV: DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 1 Các kỹ năng cần thiết cho học sinh tiểu học ­ NXB Giáo dục. 2 Các tài liệu, Văn bản chỉ đạo của ngành GD&ĐT Tủa chùa Tài liệu hướng dẫn giáo viên Giáo dục lối sống cho học sinh lớp  4 của  3 Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam. 4 Chuyên đề giáo dục Tiểu học Thông tư  số  22/2014/TT­BGDĐT ngày 22 tháng 9 năm 2016 của Bộ  5 trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) Sính Phình, ngày 15  tháng  4  năm 2018 NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN (Ký, ghi rõ họ tên) Tòng Văn Sinh 14
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2