intTypePromotion=1
ADSENSE

Sáng kiến kinh nghiệm Tiểu học: Giúp trẻ rối loạn phát triển hòa nhập cộng đồng thông qua việc chỉ đạo thực hiện tốt các hoạt động giáo dục hòa nhập trong trường mầm non

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:17

28
lượt xem
3
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục tiêu nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm là trẻ bị rối loạn phát triển (rối loạn phổ tự kỷ) được hình thành bởi những sự khác biệt trong não bộ, làm suy yếu chức năng và cản trở cuộc sống nhiều nhất. Trong 2 năm đầu đời trẻ có thể phát triển vận động bình thường sau đó các khả năng đã có lại mất dần đi. Chính vì vậy trẻ 2 tuổi khi được đến trường, đến lớp, giáo viên mầm non phải biết cách chăm sóc trẻ như thế nào để trẻ được phát triển tốt về thể chất, thoải mái về tinh thần. Trong những năm gần đây đã có sự quan tâm trong việc giáo dục trẻ hòa nhập cộng đồng trong trường mầm non.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Sáng kiến kinh nghiệm Tiểu học: Giúp trẻ rối loạn phát triển hòa nhập cộng đồng thông qua việc chỉ đạo thực hiện tốt các hoạt động giáo dục hòa nhập trong trường mầm non

  1.           BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1.Sáng kiến “Giúp trẻ rối loạn phát triển hòa nhập cộng đồng thông qua   việc chỉ đạo thực hiện tốt các hoạt động giáo dục hòa nhập trong trường  mầm non”   2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý  3. Tác giả ­ Họ tên:  Nguyễn Thị Hồng ­ Ngày sinh: 01/08/1971 ­ Chức vụ, đơn vị công tác: Hiệu trưởng ­ Trường Mầm non Đồng Tâm ­ Điện thoại: DĐ: 0987449865                        Cố định:  4. Đồng tác giả:  ­ Họ tên:  Đoàn Thị Huyền ­ Ngày sinh: 16/01/1981 ­ Chức vụ, đơn vị công tác: Phó Hiệu trưởng ­ Trường Mầm non Đồng Tâm ­ Điện thoại: DĐ: 0978560808                       Cố định:  Không có         5. Đơn vị áp dụng sáng kiến ­ Tên đơn vị: Trường Mầm non A ­ Địa chỉ: Số 274A Lạch Tray – X – Hải Phòng ­ Điện thoại cơ quan: 02253847276 I. MÔ TẢ GIẢI PHÁP ĐàBIẾT Giáo dục hòa nhập (GDHN) là một trong những giải pháp tích cực giúp trẻ  rối loạn phát triển được tham gia học tập cùng với các trẻ bình thường xóa bỏ  sự  cách biệt, mặc cảm, xa lánh, đồng thời giúp trẻ  dần phát triển bình thường, hình  thành  ở  trẻ  lòng nhân ái, yêu thương, giúp đỡ  mọi người xung quanh. Trẻ  bị  rối  loạn phát triển (rối loạn phổ tự kỷ) được hình thành bởi những sự khác biệt trong   não bộ, làm suy yếu chức năng và cản trở cuộc sống nhiều nhất. Trong 2 năm đầu   đời trẻ có thể phát triển vận động bình thường sau đó các khả năng đã có lại mất   dần đi. Chính vì vậy trẻ 2 tuổi khi được đến trường, đến lớp, giáo viên mầm non  phải biết cách chăm sóc trẻ  như  thế  nào để  trẻ  được phát triển tốt về  thể  chất,   thoải mái về  tinh thần. Trong những năm gần đây đã có sự  quan tâm trong việc  giáo dục trẻ hòa nhập cộng đồng trong trường mầm non. Tuy nhiên công tác “ Giáo   dục trẻ rối loạn phát triển giúp trẻ hòa nhập cộng đồng tại các trường Mầm   non” hiện nay vẫn còn nhiều bất cập. Đây cũng là lỗi lo rất lớn của các bậc phụ  huynh và toàn xã hội. Vì hiện nay các nhà khoa học   đang nghiên cứu chưa tìm  được nguyên nhân của bệnh rối loạn phát triển (tự kỷ) mà chỉ có các giải pháp làm   hạn chế của các chuyên gia đã và đang nghiên cứu.  Năm học 2018­2019 trường chúng tôi đã thực hiện giải pháp sáng tạo “Thực  hiện tốt giáo dục hòa nhập cho trẻ bị rối loạn phát triển” cùng với việc tham khảo   1
  2. một số  giải pháp giáo dục hòa nhập cho trẻ  khuyết tật trong trường mầm non   như: Đề  tài:  “Nghiên cứu thực trạng và giải pháp giáo dục hòa nhập cho trẻ  khuyết tật tuổi mẫu giáo” của tác giả:  Thạc sĩ Phan Thị Ngọc Anh – Viện nghiên   cứu và phát triển giáo dục. Đề tài:  Thực trạng tham gia giáo dục hòa nhập ở bậc mầm non và tiểu  học của trẻ  khuyết tật trí tuệ  và trẻ  rối loạn phổ  tự  kỷ  tại trung tâm Sao  Mai –Hà nội của tác giả  Nguyễn Thị Hương – Giáo viên trung tâm Sao Mai Trong quá trình thảm khảo các giải pháp đồng thời áp dụng thực hiện giải   pháp sáng tạo tại trường năm học 2018­2019 chúng tôi nhận thấy có những  ưu  điểm và hạn chế đã và đang áp dụng tại trường như sau: * Ưu điểm: ­ Đưa ra một số giải pháp cụ thể cung cấp thêm những kiến thức đặc trưng   về  trẻ  rối loạn phát triển và các biện pháp tiếp cận trẻ  trong quá trình giáo dục   hòa nhập đặc biệt là tổ chức các hoạt động giáo dục hòa nhập và giờ can thiệp cá  nhân phù hợp đối với từng trẻ. ­ Nâng cao trình độ cho cán bộ quản lý và giáo viên nhà trường về nội dung  giáo dục hòa nhập cho trẻ rối loạn phát triển. ­ Một số  phụ  huynh đã kết hợp với nhà trường chăm sóc trẻ  rối loạn phát  triển (tự kỷ) và có nhiều tiến bộ rõ nét. ­ Phụ  huynh được mời dự  lớp Hội thảo của Quận và Thành phố  về  trẻ  tự  kỷ từ đó có những nhận thức đúng đắn về tình hình bệnh của con mình đồng thời   phối hợp với nhà trường tốt hơn trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ  hòa  nhập. * Hạn chế ­ Các giải pháp được đưa ra chỉ  tập trung chủ  yếu về  giáo dục trẻ  tại các   lớp học chuyên biệt hoặc các lớp học đủ tiêu chuẩn về quy định số học sinh/ giáo   viên; số học sinh khuyết tật/ giáo viên… ­ Chưa có  chương trình dành riêng cho trẻ  tự  kỷ  mà nội dung giáo dục  thường do nhà trường và giáo viên căn cứ  trên tình hình thực tế  bệnh của trẻ  mà   đưa ra nội dung phù hợp. ­ Giáo viên chưa được đào tạo chuyên sâu về trẻ rối loạn phát triển nên chất  lượng của giờ can thiệp cá nhân chưa cao.  ­ Một số  phụ  huynh chưa mạnh dạn kết hợp với nhà trường chăm sóc trẻ  rối loạn phát triển(tự kỷ) hoặc chưa công nhận con mình bị  tự  kỷ, không có giấy   tờ  xác nhận trẻ  khuyết tật chính vì vậy quyền lợi của trẻ  và giáo viên trực tiếp  tham gia giáo dục hòa nhập còn chưa được quan tâm. ­ Đa số  trẻ  bị   rối loạn phát triển (tự  kỷ...) đều có cuộc sống là xa bố  mẹ  hoặc bố mẹ bận rộn với công việc, trẻ ở với ông bà, người giúp việc ít được trò   truyện, vui chơi giao tiếp cũng là yếu tố tác động làm trẻ.  ­ Số  cháu định biên trong lớp đông nên giáo viên không có điều kiện, thời  gian dành riêng cho trẻ tự kỷ. 2
  3. Từ  những hạn chế  trên chúng tôi xin đưa ra giải pháp “Giúp trẻ rối loạn   phát triển hòa nhập cộng đồng thông qua việc chỉ đạo thực hiện tốt các hoạt   động giáo dục hòa nhập trong trường mầm non”.    II. NỘI DUNG GIẢI PHÁP ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Rối loạn phát triển đang ngày càng trở  thành vấn đề  nóng bỏng trong giáo  dục đặc biệt, bởi trong những năm gần đây, số  ca chẩn đoán rối loạn phát triển   ngày càng tăng. Cứ  110 trẻ  em  ở  Mỹ  thì có 1 trẻ  em mắc rối loạn tự  kỷ,  ở  Việt   Nam cứ  50 gia đình thì có 1 gia đình có trẻ  rối loạn phát triển (tự  kỷ) và số  trẻ  được chẩn đoán rối loạn phát triển (tự kỷ) đang tăng mạnh hàng năm. Đây là thách  thức với xã hội nói chung và ngành giáo dục đặc biệt nói riêng. Để nhấn mạnh sự  phức tạp, nghiêm trọng của chứng rối loạn phát triển (tự  kỷ) và tác động của nó   đối với cộng đồng nên năm 2007 Liên hiệp quốc đã chọn ngày 02/04 là “Ngày thế   giới nhận biết về  chứng tự  kỷ”. Giáo dục hòa nhập có nghĩa là giúp đỡ  người  khuyết tật sống, học tập và làm việc trong những điều kiện đặc thù, nơi họ  có   được cơ hội tốt nhất để trở nên độc lập tới mức mà họ có thể.  Giáo dục hòa nhập  được định nghĩa như việc hòa nhập trẻ khuyết tật và bình thường trong cùng một  lớp học. Điều này mang lại cho trẻ  khuyết tật cơ  hội gia nhập “xu hướng chính  của cuộc sống” bằng việc hướng chúng đến việc lĩnh hội những kinh ngiệm  ở  tuổi mầm non từ  những bạn bè bình thường đồng trang lứa, đồng thời cũng đem  đến cho trẻ bình thường cơ hội học tập và phát triển thông qua việc học hỏi kinh  nghiệm từ  những mặt mạnh và yếu của những bạn bè khuyết tật. Sự  hòa nhập  mở ra cơ hội học tập cho cả hai đối tượng trẻ: trẻ bình thường và trẻ khuyết tật. Tuy nhiên, hòa nhập không chỉ đơn giản là đưa trẻ khuyết tật vào trong một   chương trình giáo dục chung với trẻ bình thường. Trong quá trình tham gia tổ chức  giáo dục hòa nhập đòi hỏi mỗi giáo viên cần thiết lập những bước rõ ràng để đảm  bảo cho trẻ  khuyết tật được tham gia một cách đầy đủ  và tích cực những hoạt   động tại lớp học hòa nhập cũng như  tại giờ  can thiệp cá nhân.  Việc thiết lập  những bước rõ ràng là vai trò của các nhà quản lý giáo dục và giáo viên trực tiếp   dạy trẻ hòa nhập đòi hỏi mỗi giáo viên phải có kiến thức cơ  bản về  trẻ rối loạn  phát triển và vận dụng linh hoạt chúng trong quá trình giáo dục trẻ  rối loạn phát   triển. Sau đây là các giải pháp  “Giúp trẻ  rối loạn phát triển hòa nhập cộng   đồng thông qua việc chỉ  đạo thực hiện tốt các hoạt động giáo dục hòa nhập   trong  trường mầm non”. * Giải pháp thứ nhất: Tăng cường công tác bồi dưỡng chuyên môn cung   cấp kiến thức về giáo dục hòa nhập giúp giáo viên hiểu rõ và xác định được   ích lợi của việc giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật * Giải pháp 2:  Phát hiện sớm  những biểu hiện của  trẻ  rối loạn phát   triển trong trường mầm non. Khảo sát tật của trẻ từ đó có kế  hoạch theo dõi   sự tiến bộ của trẻ khuyết tật. * Giải pháp  3:Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện quan tâm giúp   đỡ trẻ hòa nhập với cô giáo, bạn bè trong lớp, tại  gia đình và trong xã hội. 3
  4. * Giải pháp 4: Thực hiện và chỉ  đạo giáo viên tích cực  tuyên truyền, tư   vấn, hướng dẫn, chia sẻ  với phụ  huynh   và cộng đồng  về  những nội dung,   kiến thức giáo dục trẻ  rối loạn phát triển từ  đó cùng hợp tác, chấp nhận và   chăm sóc trẻ tự kỷ * Giải pháp 5: Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục hòa nhập và giờ can   thiệp cá nhân cho trẻ tại phòng hòa nhập.  * Giải pháp 6:  Đổi mới các hình thức tổ  chức hoạt động giáo dục, lễ   hội, trải nghiệm ...tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ học hòa nhập được tham gia   các hoạt động ,trẻ có cơ hội thể hiện mình tạo cho trẻ sự tự tin, cố gắng, tích   cực tham gia các hoạt động. II.0 NỘI DUNG GIẢI PHÁP * Giải pháp 1: Tăng cường công tác bồi dưỡng chuyên môn cung c ấp   kiến thức về giáo dục hòa nhập giúp giáo viên hiểu rõ và xác định được ích lợi   của việc giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật Giáo   viên   là  yếu   tố   quyết  định   chất  lượng  công   tác   giáo   dục   hòa  nhập  (GDHN) trẻ khuyết tật, để nhiệm vụ này thực hiện có hiệu quả đòi hỏi giáo viên  tham gia GDHN cần phải có kiến thức và kĩ năng tổ chức các hoạt động giáo dục   và đặc biệt là cần có sự  tận tâm, tình yêu thương, chia sẻ  với các con và phụ  huynh học sinh có con bị RLPT từ tận đáy lòng.  Nhà trường đã thành lập Ban chỉ đạo GDHN, trao đổi, thảo luận, hướng dẫn  giáo viên cách lập kế hoạch và tổ chức các hoạt động GDHN; giáo dục cá nhân trẻ  khuyết tật của trường, của lớp. Khảo sát phân loại giáo viên bằng nhiều hình thức  như kiểm tra có báo trước; dự giờ đột xuất; thường xuyên; kiểm tra định kỳ.... Sau  mỗi lần dự các hoạt động đều đưa ra nhận xét để giáo viên nhận thấy rõ ưu điểm  và nhược điểm, rút kinh nghiệm sửa chữa để thực hiện tốt hơn công tác GDHN. Cử  giáo viên tham gia các lớp tập huấn vể  công tác GDHN, tổ  chức thảo   luận, trao đổi, sinh hoạt chuyên môn và thực hành áp dụng sau tâp huấn. Nhà  trường còn tổ  chức các buổi hội thảo, tập huấn cho 100% giáo viên các khối lớp   về  GDHN; tổ  chức lên tiết thực hành về  GDHN và giáo dục cá nhân trẻ  khuyết  tật, giáo viên dự giờ chéo từ đó nhận xét, góp ý chia sẻ cùng nhau. Liên hệ với các trung tâm hỗ trợ  phát triển GDHN trên địa bàn quận và các   trường có tổ chức hoạt động GDHN để  cho giáo viên tham quan, học tập dự  các   giờ học hòa nhập và can thiếp cá nhân. Khuyến khích giáo viên tích cực tìm hiểu, tham khảo tài liệu về GDHN đặc  biệt là những trang Web được thành lập để  hỗ  trợ  trẻ  rối loạn phát triển: A365;   http://caycautuonglai.net/vn/; http://concuame.com/; ...  Hướng dẫn giáo viên làm đồ dùng đồ chơi sử dụng trong phòng can thiệp cá   nhân theo các thể rối loạn cụ thể ở mỗi trẻ.  Trong quá trình bồi dưỡng, sinh hoạt chuyên môn làm cho giáo viên hiểu   được lợi ích của việc giáo dục hòa nhập – những lợi ích ảnh hưởng  đến cả  trẻ  khuyết tật và trẻ bình thường từ đó giáo viên nhận thức đúng đắn những công việc  mình phải làm trong công tác GDHN.  *Giáo dục hòa nhập giúp đỡ trẻ khuyết tật 4
  5. Việc tham gia lớp hòa nhập như  một thành viên đuợc tiếp đón ân cần dạy   cho trẻ có những nhu cầu đặc biệt (trẻ khuyết tật) tính tự lực và giúp chúng nắm  vững những kỹ năng mới.. Làm việc và vui chơi với những trẻ khác khuyến khích  trẻ khuyết tật phấn đấu để  đạt được những thành tích lớn hơn , khuyến khích trẻ  làm những điều chúng có thể  làm cho bản thân. Do đó trẻ phát triển được ý thức  sức khoẻ và  suy nghĩ tích cực. Nếu cứ sống và học tập mãi với bạn bè khuyết tật, trẻ khuyết tật sẽ không  bao giờ  khám phá ra những khả  năng tiềm tàng mà trẻ  có. Vì vậy, việc học tập   trong một lớp hòa nhập với trẻ  bình thường giúp cho trẻ  hiểu đúng về  năng lực   của mình, từ đó chúng có thể tìm được cách phát huy những tiềm năng và tự  phát   triển. Một số khuyết tật không chẩn đoán, không nhận biết được một cách rõ ràng  cho đến khi trẻ tham gia học hòa nhập do vậy rầt nhiều thời gian học tập bị đánh  mất. Giáo viên mầm non có thể  quan sát và so sánh nhiều trẻ cùng độ  tuổi. Điều   này làm cho việc phát hiện những vấn đề cho thấy triệu chứng của một khuyết tật   nào đó trở  nên dễ  dàng hơn. Nhà trường có thể  là cơ  hội đầu tiên mà một số  trẻ  nhận được sư chăm sóc mà chúng cần. *Giáo dục hòa nhập giúp đỡ trẻ bình thường Giáo dục hòa nhập còn giúp đỡ cả những trẻ phát triển bình thường. Chúng  học được cách vui vẻ  tiếp nhận những sự  khác biệt đặc biệt của con người.   Nhiều công trình nghiên cứu đã cho thấy rằng thái độ  của trẻ  đối với trẻ  khuyết   tật có thể  trở  nên tích cực hơn khi   trẻ  có cơ  hội chơi chung với nhau một cách  thường xuyên. Trẻ học đuợc rằng trẻ  khuyết tật, cũng như   mình, có thể làm một  số việc tốt hơn những việc khác. Trong một lớp hòa nhập, mọi trẻ đều có cơ hội  làm bạn với nhiều trẻ khác nhau. Do đó, khi học trong cùng một lớp với trẻ khuyết  tật, trẻ bình thường sẽ học được cách nhìn nhận các vấn đề rộng lượng và đối xử  nhân hậu, giúp đỡ, gần gũi với trẻ  khuyết tật. Cũng chính vì vậy, sẽ  tự  làm giàu  vốn sống của trẻ. Việc xác định đúng đắn lợi ích, tầm quan trọng của giáo dục hòa nhập sẽ  giúp nhà quản lý giáo dục và giáo viên tham gia giáo dục hòa nhập thực hiện tốt   công tác giáo dục hòa nhập hơn. * Giải pháp 2:  Phát hiện sớm  những biểu hiện của  trẻ  rối loạn phát   triển trong trường mầm non. Khảo sát tật của trẻ từ đó có kế  hoạch theo dõi   sự tiến bộ của trẻ khuyết tật. Trẻ rối loạn phát triển (tự kỷ) thường không sử dụng được ngôn ngữ trong  sinh hoạt xã hội, không thông hiểu các hình ảnh ký hiệu và không biết chơi các trò   cần sức tưởng tượng. Trẻ cũng có hành vi lặp đi lặp lại và nhạy cảm giác quan.   Những trẻ  này có khuynh hướng khó khăn trong học tập và nhiều trẻ  bị  khiếm  khuyết về ngôn ngữ, về trí tuệ. Do vậy, việc phát hiện sớm trẻ rối loạn phát triển  trong trường mầm non là việc làm rất cần thiết. Bởi như  vậy cơ  hội phát triển   bình thường và hòa nhập với trẻ    trong cộng đồng rất lớn. Để  phát hiện sớm  những biểu hiện của trẻ rối loạn phát triển trong trường mầm non cán bộ quản lý   và giáo viên nhà trường đặc biệt là giáo viên trực tiếp tham giá GDHN phải nắm  chắc những dấu hiệu nhận biết sớm trẻ rối loạn phát triển(tự kỷ) như sau:  * Những dấu hiệu nhận biết sớm trẻ tự kỷ 5
  6. ­ Sống khép kín, trầm lặng, lãnh đạm hoặc thờ  ơ với việc giao tiếp, không  quan tâm tới những chuyện trong cuộc sống xung quanh. ­ Chậm nói, tiếp thu chậm về phát triển từ ngữ giao tiếp. ­ Không có sự giao tiếp bằng mắt với người khác. ­ Không phản ứng lại đáp lại khi được gọi tên hoặc phản ứng rất chậm. ­ Luôn lặp đi lặp lại các hành vi hoặc sự cử động của cơ thể. ­ Có những hành vi kỳ  quái tự  gây tổn hại tới bản thân như  đập đầu vào   tường, cào cấu, thích ở một mình… ­ Không hứng thú hoặc ác cảm với hoạt động thể chất và chỉ thích chơi một   hoặc vài trò chơi quen thuộc có tính chất lặp lại. ­ Rụt rè, nhút nhát không biết cách chơi với trẻ khác. ­ Sợ chỗ lạ, người lạ, vật lạ. ­ Khó thích  ứng với sự  thay đổi hoàn cảnh, công việc, diễn biến thường   diễn ra hàng ngày. ­ Bị hút chặt vào những đồ vật quen thuộc. ­ Thường xuyên quấy nhiễu. ­ Rối loạn ăn uống, tiêu hóa. Thực tế ở các trường mầm non nhận trẻ ở độ  tuổi từ 24 đến 72 tháng tuổi.   Đây là độ tuổi dễ phát hiện sớm vì ở lứa tuổi này ngôn ngữ giao tiếp và hoạt động  với đồ vật  của trẻ rất rõ nét. Cách phát hiện sớm những biểu hiện trẻ bị rối loạn  phát triển trong trường chúng tôi thực hiện theo các bước sau: Bước 1: Phát hiện sớm thông qua công tác tuyển sinh Công tác tuyển sinh thường diễn ra vào trước đầu năm học từ 1 đến 2  tháng. Đối với trẻ mầm non công tác tuyển sinh không diễn ra đồng loạt như  các   cấp học khác. Nhưng cũng hết sức cần thiết trong khâu đầu vào của trẻ  đến học  tại trường. Để làm tốt công tác tuyển sinh trường chúng chúng tôi tuyển sinh ngoài  việc tiếp nhận hồ sơ, chúng tôi yêu cầu phụ huynh khi đưa con đến xin học phải  đưa con đi kèm để chúng chúng tôi sàng lọc về sức khoẻ và tâm lý của trẻ có biện  pháp kết hợp với phụ huynh chăm sóc trẻ tốt hơn. Đối với trẻ  rối loạn phát triển  nhìn hình thức bên ngoài khó phát hiện trẻ bị rối loạn phát triển nhưng điều rõ nét  nhất đối với trẻ  rối loạn phát triển là ngôn ngữ  giao tiếp. Vậy khi tuyển sinh   chúng tôi chỉ cần hỏi trẻ những câu thông thường như: ­ Con tên là gì?  ­ Con đến trường, thấy trường có đẹp không ? ­ Con có thích học ở trường như các bạn không ?...  Với những câu hỏi đơn giản như  vậy nếu trẻ  bình thường trẻ  trả  lời một  cách dễ dàng. Nhưng với trẻ  có dấu hiệu rối loạn phát triển thì trẻ  không trả lời  được. Hoặc có thể  để  ý xem trẻ  có để  ý đến các câu hỏi đó hay không? hay các   hành vi của trẻ khi tiếp xúc với người lạ. Với những trẻ như vậy chúng tôi đánh   dấu, đưa vào danh sách để theo dõi tiếp ở lớp.  Khéo léo trao đối với phụ huynh để  tìm hiểu về  tình trạng của trẻ  tại nhà (cháu chậm biết nói, ít quan tâm đến mọi  người…) nên gia đình thường xuyên giao tiếp với trẻ  để  ngôn ngữ  của trẻ  phát  triển tốt. Hoặc có thể giới với phụ huynh cho trẻ đến trung tâm tư  vấn sức khỏe   để các bác sỹ chuẩn đoán cho trẻ. 6
  7. Trong quá trình tuyển sinh có một số  trẻ  bị  rối loạn phát triển đã được gia  đình cho đi khám và có những hướng can thiệp tại các trung tâm giáo dục chuyên   biệt, tuy nhiên gia đình trẻ nhân thức được tầm quan trọng của giáo dục hòa nhập   nên đã xin trẻ vào học tại trường. Đối với những học sinh này Ban giám hiệu nhà trường và giáo viên đứng lớp  đã tiến hành trao đổi về tình trạng rối loạn phát triển của trẻ, tham khảo bệnh án  (nếu có), những cách tiếp cận, giao lưu với trẻ  của gia đình cũng như  của trung   tâm giáo dục chuyên biệt để  có cách giao tiếp, hướng dẫn và tổ  chức các hoạt   động phù hợp đối với từng trẻ. Bước 2: Chỉ  đạo giáo viên theo dõi các hoạt động của trẻ  tại lớp từ  đó   phát hiện được các dấu hiệu rối loạn phát triển của trẻ  thông qua các hoạt   động trong ngày, dựa vào các dấu hiệu RLPT và bảng kiểm M­CHAT.                  Đối với trẻ  mầm non thời gian trẻ   ở  bên cô chiếm 2/3 thời gian cả  ngày.  Vậy các hoạt động của trẻ được cô giáo hướng dẫn và theo dõi trẻ. Chúng tôi chỉ  đạo giáo viên bằng kinh nghiệm và kiến thức của mình trong quá trình giảng dạy  đặc biệt là trong quá trình thực hiện các hoạt động GDHN theo dõi trẻ  trong các  hoạt động từ  giờ  đón đến giờ  trả  và ghi chép cẩn thận vào sổ  nhật ký các hoạt   động, biểu hiện bất thường của trẻ theo thời gian để biết, từ đó đánh giá sự tiến  bộ của trẻ. Đánh giá trẻ bằng bảng kiểm M­Chat.  Chúng tôi  kết hợp với theo dõi  của giáo viên trên lớp cùng với những buổi trò truyện trực tiếp với trẻ  trong quá  trình trẻ  tham gia các hoạt động giáo dục và  quan sát qua  hệ  thống camera của  trường chúng tôi đánh dấu lại  mốc thời gian để  cho phụ huynh xem con của mình   ở lớp. Đây là minh chứng cho phụ huynh biết về con của mình khi được hòa nhập  cộng đồng thấy con mình không giống các bạn ở điểm gì. Qua đó phụ huynh nhận  thức rõ con mình thiếu những gì và đang cần gì? Bước 3: Sàng lọc trẻ thông qua khám sức khoẻ định kỳ, mời chuyên gia   đến khám và khảo sát tại trường: Hàng năm nhà trường tổ  chức khám sức khoẻ  định kỳ  2 lần. Qua các đợt  khám sức khoẻ  trẻ  được các bác sĩ  ở  bệnh viện  “Đa khoa Quận X”  đến khám,  chuẩn đoán các loại bệnh và đánh giá sức khoẻ, các bệnh của trẻ  được bác sĩ kết  luận trong sổ sức khỏe của trẻ.  Mời các chuyên gia tư vấn của Viện Khoa học Giáo dục và Bệnh viện Nhi   Hải Phòng tiến hành các hoạt động khám sàng lọc, đánh giá trẻ khuyết tật học hòa   nhập. Từ  việc theo dõi của giáo viên tại lớp, qua khám sàng lọc của chuyên gia  cũng như những kết luận của bác sĩ trong quá trình khám sức khỏe định kỳ, đồng  thời là kết hợp, trao đổi, tuyên truyền với phụ huynh mà bước đầu nhà trường đã   thống kê được trẻ có dấu hiệu bị rối loạn phát triển trong đó có một số trẻ đã có  bệnh án. Từ  đó đưa ra hướng can thiệp sao cho phù hợp với từng cá nhân trẻ.   ( Danh sách trong phần phụ lục 1)             * Giải pháp  3:Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện quan tâm giúp   đỡ trẻ hòa nhập với cô giáo, bạn bè trong lớp, tại gia đình và trong xã hội. * Môi trường lớp học: 7
  8. Việc chăm sóc trẻ mầm non là công việc rất vất vả đòi hỏi người giáo viên  mầm non có sự tỉ mỉ, chu đáo, quan tâm, gần gũi.. nhưng chăm sóc trẻ rối loạn phát  triển còn vất vả hơn nhiều. Theo qui định Điều lệ trường mầm non cứ lớp có một   trẻ rối loạn phát triển được giảm 5 cháu. Trong thực tế khi chăm sóc một trẻ  rối   loạn phát triển còn vất vả hơn 10 cháu bình thường. Trẻ rối loạn phát triển không  giống trẻ bình thường, trẻ tiếp thu chậm, hay quậy phá, biếng ăn, ít ngủ, hay đánh   bạn, phá đồ  chơi… những biểu hiện đó cũng không tránh khỏi sự  kỳ  thị  của các  bạn trong lớp đồng thời tạo áp lực cho giáo viên khi tham gia giáo dục hòa nhập .  Điều đó lại tạo thêm môi trường không lành mạnh đến với trẻ tự kỷ. Để  tạo được môi trường thân thiện ngay tại lớp học, Ban giám hiệu nhà  trường đã tạo mọi điểu kiện để  giáo viên tham gia giáo dục hòa nhập thực hiện  nhiệm vụ một cách tốt nhất. Như bố trí số học sinh trong lớp phù hợp (trong điều   kiện cho phép – ít hơn số học sinh các lớp không có trẻ học hòa nhập); phân công   giáo viên đứng lớp có kinh nghiệm, kiến thức giáo dục trẻ hòa nhập cùng nhau làm  việc, chia sẻ với giáo viên để giáo viên hiểu: Trẻ bị rối loạn phát triển là một thiệt  thòi rất lớn, là sự hẫng hụt, lo lắng của phụ huy nh. Vậy cô giáo  cần  thương yêu  trẻ như  chính con của mình, hiểu được tâm lý của trẻ, biết được trẻ cần gì, nghĩ   gì, mong muốn điều gì… từ đó mang đến cho trẻ những điều mà trẻ mong muốn ở  cô qua việc linh hoạt xử lý các tình huống trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ ở  lớp.  Về phía giáo viên là người tạo mối quan hệ thân thiện với trẻ, mang lại môi  trường lành mạnh cho trẻ, tạo cho trẻ  trạng thái đến trường   trong tâm trạng  “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”. Tạo được niềm tin cho phụ huynh yên  tâm khi gửi con đến trường. Trẻ rối loạn phát triển cần rất tình thương yêu của cô  và các bạn khi đến trường. Nhưng ngược lại nếu không có nhận thức sâu sắc của   giáo viên, chia sẻ, cảm thông của các bạn tình yêu đó không tránh khỏi sự  kỳ thị,  xa lánh...ảnh hưởng đến hiệu quả của giáo dục hòa nhập.  Giáo viên là cầu nối giữa những trẻ rối loạn phát triển và trẻ  bình thường  trong quá trình trẻ học hòa nhập. Trẻ đến trường cô giáo là người thay thế cha mẹ  trẻ  sống trong môi trường giáo dục, những người tác động đến trẻ  là cô giáo, là   các bạn. Vậy khi trẻ bị các bạn xa lánh, kỳ thị cô là người xóa đi sự  xa lánh và kỳ  thị  đó. Bằng cách cô luôn tạo ra nhiều tình huống để  trẻ  được chơi với bạn, cho   trẻ  được chơi với các bạn thông minh, nhanh nhẹn có ngôn ngữ  giao tiếp tốt để  trẻ nhanh chóng tiếp cận học bạn nhanh hơn. Trong nhóm bạn bè cùng lớp thường  có những hành vi, câu nói không tốt thậm chí không chơi với bạn cô là người phân  tích, giảng giải cho trẻ hiểu để các bạn chơi với trẻ  và giúp bạn làm một số công  việc đơn giản như: Giúp bạn nhặt đồ  chơi, dạy bạn hát, dạy bạn đọc thơ,…Với  tâm lý của trẻ rất thích làm người lớn mà công việc của cô giáo không thể làm hết,   cô có thể giao cho một nhóm bạn thay cô làm một số công việc với trẻ tự kỷ: Hôm  nay bạn Hoa, Hùng… giúp cô chơi với bạn Hưng , dạy bạn Hưng nói từ “Cô, Bà,  Mẹ”. Ngày mai bạn Lan, Thủy, Trang… giúp cô chơi với bạn Hưng, dạy bạn   Hưng nói từ  “Trường, lớp”; thông qua các hoạt động chơi đóng vai trẻ  được thể  hiện vai chơi mình thích, hướng dẫn bạn chơi cùng mình… cứ như vậy mỗi ngày  một nhóm cùng với công việc khác nhau sự kỳ thị của các bạn không còn nữa mà   8
  9. còn tạo nên sự  thân thiện giữa trẻ  với trẻ  ngày càng tốt hơn, trẻ  cảm thấy thích  thú hơn khi được học bạn, dạy bạn, cùng  nhau chia sẻ  trong nhóm bạn bè. Tạo   mối quan hệ  thân thiện với trẻ    rối loạn phát triển trong lớp không phải là khó  nhưng đòi hỏi giáo viên phải linh hoạt trong mọi hoạt động cho trẻ, tạo nhiều cơ  hội cho trẻ được nói, được làm, được chia sẻ đó là một thành công lớn, là niềm  hy  vọng của phụ huynh. *Môi trường gia đình: Trong quá trình phát triển và lớn lên của những trẻ bị RLPT không thể thiếu   vắng sự quan tâm, chăm sóc, giáo dục của những người thân trong gia đình trẻ. Nó   có tác động sâu sắc đến trẻ  về  mọi mặt. Phụ  huynh yêu thương con, sãn sàng hy  sinh tất cả vì con, phụ huynh hiểu con hơn ai hết, phụ huynh có nhiều tình huống   tự nhiên trong can thiệp hơn bất kỳ lực lượng can thiệp nào khác – điều đó rất có   ý nghĩa vì trẻ không cần thêm quá trình chuyển đổi giữa các tình huống tự tạo sang   tình huống thực tế trong sinh hoạt đồng thời phụ huynh có khá nhiều thời gian bên  con ... chính vì vậy việc thúc đẩy tạo môi trường học thân thiện tại gia đình trẻ là  điều mà nhà trường luôn hướng tới. Gia đình tràn ngập yêu thương, hạnh phúc sẽ  cho trẻ  cảm nhận được tình yêu thương vô bờ  bến, soi sáng trí tuệ  để  trẻ  phát  triển toàn diện, đồng thời sẽ  bồi dưỡng phát triển tính cách lành mạnh trong trẻ.   Sự  quan tâm của các thành viên trong gia đình đối với trẻ  cùng sự  hiểu biết và  những tương tác phù hợp là điều tuyệt vời trong quá trình phát triển của trẻ  rối  loạn phát triển. Nhà trường đã chỉ  đạo giáo viên tăng cường  việc trao đổi nhằm cung cấp  thêm thông tin về những biểu hiện, hội chứng của trẻ tại trường, giúp phụ huynh  hiểu hơn về  con. Cung cấp những nội dung giáo dục hòa nhập tại lớp cho phụ  huynh học sinh để phụ huynh kết hợp với giáo viên trong mọi tình huống tạo điều   kiện trẻ bộc lộ khả năng của mình.  Cha mẹ  trẻ  cùng tham gia xây dựng chương trình giáo dục cá nhân trẻ  với  giáo viên trực tiếp dạy trẻ chia sẻ  về  nhu cầu, khả  năng, đặc điểm tâm lý, tính   cách của trẻ, vì thế các mục tiêu luôn phù hợp đối với từng đối tượng trẻ. Với công nghệ  phát triển đã giúp cho quá trình tương tác giữa  giáo viên và  phụ huynh học sinh được dễ dàng. Phụ huynh được hướng dẫn thực hiện các mục  tiêu tại nhà, được chia sẻ  các phương pháp, kỹ  thuật dạy trẻ  qua video của con,   qua các phần mềm  ứng dụng và cập nhật mọi hoạt động học tập và sinh hoạt  từng ngày của con trong các nhóm Zalo hay facebook của lớp, của trường. Trao đổi  cùng cha mẹ  trẻ  về cách giao tiếp, đặt câu hỏi, sở  thích của trẻ, từng bước phát   triển của trẻ để cùng với giáo viên tương tác sao cho hợp lý giúp trẻ có điều kiện   phát triển tốt nhất.. “Đồng hành cùng cha mẹ ­ Bé vững bước tương lai” không chỉ  là khẩu hiệu mà đã được chuyển hóa thành các hoạt động cụ  thể  góp phần nâng   cao chất lượng giáo dục hòa nhập tại trường. *Môi trường xã hội Thực tế  cho thấy, nhân cách con người chỉ  được hình thành và phát triển  trong môi trường xã hội. Môi trường giúp hình thành động cơ, mục đích, điều kiện  cho hoạt động giao lưu của trẻ, qua đó sẽ hình thành thói quen cho trẻ về các hoạt  9
  10. động đó.  Môi trường xã hội với những đặc điểm, tính chất riêng của nó đã tác  động đến xu hướng phát triển của nhân cách của trẻ.  Trẻ  rối loạn phát triển có nhu cầu rất cao để  thể  hiện bản thân và mong   muốn được công nhận những gì mình làm được. Trẻ  rất cần sự  quan tâm, yêu   thương, chăm sóc, cảm thông chia sẻ của tất cả mọi người chứ không phải những  ánh mắt thương hại, e dè. Chính vì vậy nhà trường và gia đình cần quan tâm và xây  dựng, tạo điều kiện cho trẻ  những môi trường sống lành mạnh, tích cực nhất để  trẻ có thể phát triển toàn diện như bạn bè cùng trang lứa.  * Giải pháp 4: Thực hiện và chỉ  đạo giáo viên tích cực  tuyên truyền, tư   vấn, hướng dẫn, chia sẻ  với phụ  huynh   và cộng đồng  về  những nội dung,   kiến thức giáo dục trẻ  rối loạn phát triển từ  đó cùng hợp tác, chấp nhận và   chăm sóc trẻ tự kỷ   Do những khó khăn đặc thù, trẻ rối loạn phát triển cần có sự phối hợp chặt  chẽ  giữa gia đình và nhà trường trong việc chăm sóc và giáo dục. Nhà trường có  nhiệm vụ CS ­ GD trẻ phát triển toàn diện, song không thể coi đây là nơi duy nhất   để  đảm bảo sự  phát triển toàn diện của trẻ. Hơn ai hết, bố  mẹ  chính là người  hiểu trẻ nhất, có nhiều thời gian dành cho trẻ khi trẻ về với gia đình. Do vậy, nếu   không có sự thống nhất giáo dục giữa gia đình và nhà trường thì kết quả giáo dục   sẽ bị hạn chế, trẻ khó tiến bộ.  Tuy nhiên việc làm sao để tư vấn, hướng dẫn và chia sẻ  với phụ  huynh về  những dấu hiệu rối loạn phát triển ở trẻ là một thách thức lớn của cán bộ quản lý  và giáo viên nhà trường. Phụ huynh không dễ dàng chấp nhận con mình bị rối loạn  phát triển (tự kỷ) mà còn cho rằng con mình là thông minh, học giỏi thậm chí cho  là thần đồng vì có trẻ rối loạn phát triển (tự kỷ) thường có một số khả năng bẩm  sinh rất tốt   như: trẻ  có thể  đọc rất giỏi, tính toán rất nhanh, nói tiếng anh rất   tốt.... . Vì vậy cần tuyên truyền đến phụ  huynh để   họ nắm được các mốc phát  triển của trẻ từ 0 đến 72 tháng tuổi. Đây là các mốc phát triển vàng của trẻ. Kèm  theo đó là trao đổi với phụ  huynh về  những dấu hiệu sớm nhận biết trẻ có khả  năng bị  tự kỷ (Phụ lục II). Nếu cha mẹ không nắm được, không theo dõi sự phát   triển của trẻ  hàng ngày thì sẽ  không phát hiện ra những dấu hiệu  trẻ  bị  rối loạn  phát triển. Vì người phát hiện ra trẻ rối loạn phát triển chính là bố mẹ trẻ chiếm  tới 80% còn lại 20% là người thân và hàng xóm. Để  giúp phụ  huynh hiểu rõ hơn   về con mình như thế nào chúng tôi cùng với giáo viên tại lớp đã khéo léo trao đổi   với  phụ huynh bằng nhiều hình thức khác nhau: Trao đổi, trò truyện; quan sát các   hoạt động của con tại lớp qua các clips ngắn do giáo viên quay lại; trò truyện về  những biểu hiện hàng ngày của con ở lớp, ở nhà, so sánh với đặc điểm phát triển   của lứa tuổi tương  ứng giúp phụ  huynh nhận ra những dấu hiệu rối loạn phát   triển của con mình. Với tâm lý chung, khi con bị  chuẩn đoán hoặc có những dấu hiệu được cho  là có tình trạng rối loạn phát triển cũng như  bao phụ  huynh khác, phụ  huynh nào  cũng rơi vào trạng thái căng thẳng, lo âu...  Do vậy,  để  làm giảm lỗi lo âu, căng  thẳng của phụ  huynh  để  phụ  huynh dễ  dàng chấp nhận và phối hợp với nhà  trường giúp  trẻ  rối  loạn phát triển  có thể  hòa nhập môi trường học tập bình  thường, hòa nhập cộng đồng, chúng tôi luôn động viên trao đổi với cha mẹ trẻ cần   10
  11. can thiệp sớm bằng các phương pháp và cách thức điều trị  trẻ  rối loạn phát triển   (tự kỷ) khác nhau kết hợp giữa giáo dục hòa nhập và giáo dục chuyên biệt. Điều  cơ bản nhất là phụ huynh cần dành nhiều thời gian cho con bằng cách trò chuyện,  cùng chơi với trẻ, tạo cho trẻ những cơ hội được nói, được làm, được suy nghĩ,  được tìm tòi khám phá và trải nghiệm…Phụ  huynh cần dành cho con theo thông  điệp “3 nhất”: 1. Hiểu con nhất ­ 2.  Ở cạnh con nhiều thời gian nhất ­ 3. Có   động lực với con nhiều nhất” .  Tuyên truyền đến phụ  huynh một số  biện pháp giáo dục hòa nhập mà cô   đang tiến hành tại lớp như: Tìm hiểu ý thích của trẻ, cần nắm rõ những gì khiến  trẻ  cảm thấy căng thẳng, bình tĩnh, khó chịu, hay thoải mái. Nếu nắm rõ được   những gì thường  ảnh hưởng đến  trẻ  thì sẽ  giải quyết tốt hơn các vấn đề, tránh  được những tình huống khó xử và tạo ra những trải nghiệm tích cực hơn cho trẻ.   Gần gũi, khuyên bảo; quan tâm chăm sóc và tuyên dương trẻ kịp thời để  trẻ  hiểu   và phân biệt được những hành vi đúng và chưa đúng từ đó có thái độ tích cực trong   mọi hoạt động. Gia đình và nhà trường cần trao đổi và  thống nhất về  mục tiêu, nội dung  phương pháp giáo dục hòa nhập, tạo điều kiện hình thành thói quen và các phẩm  chất tốt ở trẻ tự kỷ.  Là một trong những trường được chọn làm thí điểm chương trình giáo dục   trẻ RLPT trong quá trình thực hiện nhà trường đã được đón rất nhiều đoàn của các   tỉnh thành và trường bạn về dự và tham khảo mô hình GDHN mà nhà trường đang   thực hiện như: tỉnh Hà Giang; Quảng Bình…Đặc biệt Sở  Giáo Dục – Đào tạo  thành phố đã tổ chức hội thảo về giáo dục trẻ RLPT có rất đông các trường từ các  quận huyện trong thành phố về dự, đóng góp ý kiến. Trong các buổi hội thảo nhà  trường có mời phụ huynh tham gia để tìm hiểu thêm về cách chăm sóc trẻ rối loạn   phát triển (tự kỷ) do các chuyên gia nghiên cứu trực tiếp giảng bài. Đây là cơ  hội  để  phụ  huynh có thêm  những kiến thức rất bổ  ích cho con mình. Khi được trực  tiếp nghe các chuyên gia nói về  trẻ  rối loạn phát triển (tự  kỷ) và được xem các   hình  ảnh minh họa cho bài giảng, được tư  vấn trực tiếp, được thảo luận, được  chia sẻ, được nói lên những ý kiến của mình với các chuyên gia, phụ  huynh thấy  yên tâm hơn, tự  tin hơn và có thêm nhiều kiến thức, nhiều kinh nghiệm về cách   chăm sóc trẻ tự  kỷ  đồng thời các sử  dụng các phương tiện tuyên truyền, giúp họ  hiểu và nhận thức được tầm quan trọng của việc can thiệp sớm và GDHN cho trẻ.  Giới thiệu với phụ huynh những tài liệu, trang Web hỗ trợ người tự kỉ cũng   như  những nội dung về  giáo dục hòa nhập và giáo dục trẻ  rối loạn phát triển:   A365;  http://caycautuonglai.net/vn/;  http://concuame.com/; ... từ  đó phụ  huynh có  thêm một kênh để  tham khảo tài liệu, xin ý kiến tư  vấn của các chuyên gia về  trường hợp của cá nhân con mình; tự đánh giá con mình thông quá các bảng kiểm   M­chat  và ASQ bằng tiếng việt từ đó có hướng can thiệp phù hợp.   Tuyên truyền với PHHS bằng chính kết quả  sự  tiến bộ  của trẻ, giúp họ  phấn khởi, tin tưởng và phối hợp với nhà trường trong việc giáo dục con em mình.  Thông qua việc cho giới thiệu cho phụ huynh dùng một số test sàng lọc phổ  biến nhất để  bước đầu kiểm soát tình hình của trẻ. Ví dụ  như  Bảng kiểm sàng  lọc tự  kỷ  M­CHAT:  Đây là bảng sàng lọc nguy cơ  tự  kỷ  cho trẻ  từ  16 đến 48   11
  12. tháng tuổi. Bảng sàng lọc này vẫn đang được nhiều cơ  sở  y tế  giới thiệu như  Bệnh viện Nhi Trung  Ương, Viện Y học Hoa Kỳ ­ NIH (trực thuộc Bộ Y tế Hoa   Kỳ),… Bộ  câu hỏi đánh giá theo tuổi và giai đoạn (ASQ) :  Đây là bộ  câu hỏi có  mục đích theo dõi sự phát triển toàn diện của trẻ từ 9­48 tháng tuổi ở  5 lĩnh vực:   Giao tiếp, Vận động tinh, Vận động thô, Cá nhân ­ Xã hội, Giải quyết vấn đề; vì  mẹ và cô giáo là hai người mẹ gần gũi nhất với trẻ, hiểu trẻ được tâm sinh lý của   trẻ  nhất và luôn sát cánh đồng hành cùng với trẻ  trong các hoạt động  ở  trường   cũng như ở nhà. Với bài tập này để đánh giá khả năng trẻ có bị rối loạn phát triển  hay không? ( Phụ lục III) Từ đó khẳng định với phụ huynh rằng: “Ở lứa tuổi này   trẻ  vẫn còn nhỏ, nếu được phát hiện và can thiệp sớm trẻ  sẽ   có cơ  hội dần   trở  lại bình thường”. Theo các chuyên gia nhận định “Nếu trẻ được phát hiện   sớm trước 2 tuổi trẻ có cơ hội phát triển bình thường đến 80%” Với biện pháp này, chúng tôi nhận thấy: Phụ huynh đã nhận thức được tầm  quan trọng của việc giáo dục trẻ  rối loạn phát triển (tự  kỷ) học hòa nhập môi  trường giáo dục bình thường, giúp trẻ  phát triển hết khả  năng và phát huy tiềm  năng học hỏi. Phụ huynh ngoài việc cho con học tại lớp, gia đình đã cho cháu tham  gia các lớp học chuyên biệt dành cho trẻ rối loạn phát triển (tự kỷ) và đã có nhiều  biến chuyển rõ rệt về sức khỏe, nhận thức và điều chỉnh được hành vi. Ngoài việc tuyên truyền đến phụ  huynh có con học hòa nhập Cán bộ  giáo  viên, nhân viên nhà trường còn tích cực tuyên truyền tới các vị  phụ  huynh có còn  học cùng lớp với trẻ  học hòa nhập, chấp nhận, tạo điều kiện cho trẻ  học hòa   nhập. Hiểu được lợi ích của trẻ  bình thường khi lớp có trẻ  học hòa nhập. (Phần  giải pháp 1) Trong quá trình thực hiện các giải pháp đồng chí Hiệu trưởng nhà trường đã  có bài viết được đăng trên tạp chí Giáo dục mầm non về  nội dung giáo dục trẻ  RLPT góp phần không nhỏ vào việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức về giáo dục   hòa nhập cho trẻ RLPT trong cộng đồng. * Giải pháp 5: Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục hòa nhập và giờ can   thiệp cá nhân cho trẻ tại phòng hòa nhập.  Để  tổ  chức tốt các hoạt động giáo dục hòa nhập và giờ  can thiệp cá nhân  cho trẻ  tại phòng hòa nhập, Ban giám hiệu nhà trường cần có kế  hoạch cụ  thể,  phân công rõ nhiệm vụ  cụ  thể, trách nhiệm đến từng tổ  chức, cá nhân trong nhà  trường sao cho khoa học, hợp lý, tạo điều kiện tốt nhất cho việc tổ chức các hoạt  động giáo dục hòa nhập và giờ  can thiệp cá nhân nhằm thực hiện tốt giải phá đã  đề ra. *Đối với các hoạt động giáo dục hòa nhập: Nhà trường đưa ra nguyên tắc tổ  chức thực hiện tại các lớp như  sau: Trẻ  khuyết tật được tham gia tất cả  những hoạt động trong chế  độ  sinh hoạt hàng  ngày của trẻ  như  trẻ  bình thường, có sự  giúp đỡ, hướng dẫn, hỗ  trợ  từ  phía cô   giáo và các bạn. Trong quá trình tổ chức hoạt động, giáo viên điều chỉnh mục đich,  yêu cầu và các hoạt động sao cho phù hợp với khả năng của trẻ; trong mỗi bài dạy   cô luôn có những mục tiêu, câu hỏi riêng cho các cháu học hòa nhập; sau mỗi chủ  đề đều có đánh giá kết quả và việc thực hiện của trẻ thông qua các biểu đánh giá   12
  13. với mức độ ( thực hiện độc lâp, thực hiện có sự  giúp đỡ  của giáo viên, chưa thực   hiện được) từ đó cô đưa ra mục tiêu và các hoạt động hỗ trợ trẻ trong các chủ  đề  tiếp theo. * Đối với hoạt động can thiệp  cá nhân: Nhà trường tổ  chức thực hiện như  sau: Giáo viên trực tiếp xây dựng kế  hoạch   giáo dục cá nhân, tổ chức can thiệp cá nhân và đánh giá đối với trẻ khuyết tật của   lớp; Kế hoạch được thông qua tổ chuyên môn của khối lớp, hội đồng chuyên môn   của nhà trường, ban giám hiệu và cả  chính cha mẹ  của trẻ; Xây dựng lịch hoạt  động giờ can thiệp cá nhân cho các trẻ khuyết tật tại trường, mỗi trẻ khuyết tật có   02 giờ  can thiệp cá nhân/tuần vào buổi chiều, thời lượng khoảng 45’. Giờ  can   thiệp cá nhân cho trẻ  khuyết tật được thực hiện dựa vào những đặc điểm riêng  của trẻ  để  hướng các hoạt động đạt hiệu quả  cao nhất, tạo cơ  hội, động viên,   khuyến khích trẻ tham gia hoạt động. Đối với trẻ RLPT giáo viên cần thiết kế các  hoạt động xen kẽ động, tĩnh, những hoạt động trò chơi, giao nhiệm vụ được hợp   lý, chú ý giao tiếp vói trẻ  nhiều hơn bằng cử  chỉ, nét mặt, ánh mắt, chú ý đến  những thay đổi tâm lý và hành vi của trẻ  để  xử  lý linh hoạt đưa trẻ  vảo các hoạt   động tích cực hơn. Giáo viên cũng cần chú ý đến khả  năng của trẻ  để  đưa ra nội  dung nhận biết hoặc dựa trên những trải nghiệm thực tiễn củ  trẻ đưa ra câu hỏi   giúp trẻ hoàn thành tốt hơn  nội dung bài học. Đánh giá khả năng thực hiện các nội dung của trẻ dựa vào bảng đánh giá các   lĩnh vực theo từng chủ và Bảng đánh giá sự tiến bộ của trẻ theo năm học (Phụ lục   IV). Giải pháp 6: Đổi mới các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục : lễ hội,   trải nghiệm, các hoạt động giáo dục khác trong và ngoài trường học   ...tạo   điều kiện tốt nhất cho trẻ học hòa nhập được tham gia các hoạt động, có cơ   hội thể  hiện mình tạo cho trẻ  sự  tự  tin, cố gắng, tích cực tham gia các hoạt   động. Ngay từ khi bắt đầu thực hiện giáo dục hòa nhập tại trường Ban giám hiệu  nhà trường đã chỉ  đạo các hoạt động giáo dục hòa nhập theo quan điểm: Trẻ  khuyết tật được tham gia tất cả những hoạt động giáo dục do nhà trường và giáo  viên tổ chức như tất cả học sinh bình thường, với sự giúp đỡ, hướng dẫn, hỗ  trợ  từ phía cô giáo và các bạn. Chính vì vậy trong mọi hoạt động giáo dục tại trường,   lớp luôn chú ý đến sự tham gia của trẻ học hòa nhập. Nhà trường luôn khuyến khích giáo viên tổ chức các hoạt động thu hút được   sự tham gia của tất cả học sinh, đặc biệt là học sinh bị RLPT. Trong các hoạt động  lễ  hội, các tiết mục văn nghệ, những buổi lên tiết thi giáo viên giỏi, dự  giờ  tại  lớp.... hay các hoạt động tập thể của lớp cũng khuyến khích trẻ  tham gia như: đi   tham quan dã ngoại, những buổi hội chợ, hoạt động vui chơi khám phá ngoài lớp  học.... dưới sự  giúp đỡ  của cô giáo và các bạn trẻ  được hòa đồng, vui chơi, học  tập cùng với các bạn từ đó phát triển cho trẻ về mọi mặt: Sự tự tin, tích cực hoạt   động, thích thể hiện mình trước đám đông, định hình một số hành vi nên và không   nên làm... Các nội dung hoạt động có sự tham gia của trẻ RLPT cần chú ý đến tính phù   hợp, sao cho trẻ có thể  thực hiện được trong khả  năng hoặc có sự  giúp đỡ  từ  cô   13
  14. giáo, các bạn và mọi người xung quanh tránh cho trẻ  cảm thấy hụt hẫng, tự  ti  hoặc sự xa lánh, kì thị của các bạn. Thay đổi môi trường truyền thống khi tổ  chức các hoạt động giáo dục đặc  biệt là giáo dục hòa nhập và giờ  can thiệp cá nhân tạo cho trẻ  sự  hứng thú, điều  kiện thích nghi với nhiều môi trường khác nhau trong cuộc sống. Nhà trường đã   hướng dẫn giáo viên có thể  tổ  chức các giờ  học ngay tại sân trường, khu vực  vườn cổ tích...tham quan các khu vực trong nhà trường... với sự sắp xếp, bố trí địa  điểm sao cho phù hợp, an toàn và thuận tiện cho trẻ  tham gia các hoạt động một  cách tích cực đặc biệt là trẻ học hòa nhập.   Tóm lại: Việc chỉ  đạo giáo viên thực hiện tốt các hoạt động giáo dục hòa  nhập trong trường mầm non nhằm giúp trẻ  RLPT hòa nhập cộng đồng tại trường  các mầm non là một nhiệm vụ  trọng trách to lớn đối với trẻ. Thực trạng  ở  các  trường mầm non tỉ lệ trẻ rối loạn phát triển (tự  kỷ) chiếm một phần không nhỏ.   Để  giúp trẻ  hoàn thiện dần, hòa nhập cộng động người cán bộ  quản lý, cô giáo  mầm non và các bạn cùng lớp cần luôn đồng hành sát cánh giúp đỡ  trẻ  rối loạn  phát triển (tự kỷ) một cách tận tâm, tận tình đó là cơ hội  phát triển của trẻ, là chỗ  dựa vững chắc để  giúp trẻ vững bước trên con đường đời của mình. II. 1. TÍNH MỚI, TÍNH SÁNG TẠO: 1. Tính mới: ­ Giải pháp được thực hiện trực tiếp tại trường mầm non, tạo điều kiện cho  trẻ khuyết tật, rối loạn phát triển được tham gia học tập, hòa nhập cộng đồng một   cách thuận lợi và hiệu quả. ­ Phát hiện sớm và can thiệp đối với trẻ có dấu hiệu rối loạn phát triển (tự  kỷ) trong trường mầm non từ đó tư vấn với phụ huynh học sinh có kiến thức trong  quá trình chăm sóc, nuôi dạy trẻ  sao cho phù hợp đồng thời nhà trường cũng như  giáo viên các lớp có kế hoạch giáo dục hợp lý tác động tốt tới sự phát triển của trẻ  tham gia học hòa nhập. ­  Tạo môi trường giáo dục thân thiện, tốt nhất cho trẻ. Làm thay đổi suy  nghĩ, hành vi cách nhìn của cán bộ  quản lý, giáo viên, phụ  huynh, học sinh bình   thường và cộng đồng xã hội về những trẻ học hòa nhập. ­ Tạo được mối liên hệ chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong  công tác giáo dục hòa nhập từ đó giúp trẻ hòa nhập cộng đồng một cách tốt nhất  có thể. Phòng, phát hiện và can thiệp sớm đối với những trẻ có dấu hiệu RLPT. ­ Quan tâm đến quyền lợi của trẻ khuyết tật và giáo viên dạy trẻ khuyết tật. 2. Tính sáng tạo ­ Phát hiện sớm trẻ  có dấu hiệu RLPT giáo viên có kế  hoạch can thiệp cụ  thể, tác động phù hợp với từng đối tượng trẻ từ đó làm giảm mực độ, nguy cơ trẻ  bị tự kỷ và giúp trẻ được hòa nhập cộng đồng mang hiệu quả cao. ­ Giáo viên nâng cao chất lượng, sáng tạo trong công tác chăm sóc giáo dục  trẻ, đặc biệt là trẻ  tự  kỷ. Biết cảm thông, chia sẻ, yêu thương. Trẻ  bình thường  biết yêu quý giúp đỡ bạn bè. Phụ huyn học sinh chấp nhận tích cực phối hợp mang   lại hiệu quả cao trong công tác giáo dục hòa nhập. 14
  15.  ­ Tạo điều kiện thuận lợi đồng thời giúp phù huynh có con bị rối loạn phát  triển giải tỏa tâm lý, có thêm kiến thức và những biện pháp can thiệp phù hợp với   trẻ. ­ Cộng đồng xã hội đặc biệt là phụ  huynh của những học sinh bình thường   có cái nhìn tích cực trong công tác giáo dục hòa nhập, cảm thông, chia sẻ  với nhà   trường, giáo viên trực tiếp tham gia giáo dục hòa nhập và phụ  huynh học sinh bị  RLPT từ đó tuyên truyền, góp ý, ủng hộ cả về tinh thần và vật chất cho công tác   giáo dục hòa nhập của nhà trường. Tạo được niềm tin của phụ huynh là nơi chọn  trường để gửi trẻ. II.2. KHẢ NĂNG ÁP DỤNG NHÂN RỘNG 15
  16. ­ Áp dụng tại trường mầm non Đồng Tâm và một số trường mầm non trong   và ngoài Thành Phố. III.3. HIỆU QUẢ, LỢI ÍCH THU ĐƯỢC DO ÁP DỤNG GIẢI PHÁP * Hiệu quả về mặt kinh tế: ­   Giúp   phụ   huynh   không   phải   mất   thời   gian   đưa   trẻ   đến   các   trung   tâm  chuyên biệt để  gửi trẻ. Tiết kiệm cho phụ  huynh một khoản lớn về học phí của  trẻ. Nếu trẻ học ở trường chuyên biệt  kinh phí đóng góp rất lớn.  Có điều kiện để  giao lưu, trao đổi với phụ huynh có những kinh nghiệm chăm sóc, giáo dục con bị  rối loạn phát triển từ đó có kiến thức giáo dục con mình được nhanh nhất, tốt nhất  và hiệu quả nhất. ­ Đối với xã hội: Kết quả  của việc giáo dục hòa nhập góp phần giảm bớt   gánh nặng cả về vật chất và tinh thần cho gia đinh và xã hội. * Hiệu quả về mặt xã hội ­ Tạo ra môi trường hòa nhập cộng đồng rất lớn với trẻ. ­ Làm thay đổi tâm lý của trẻ tạo điều kiện cho trẻ  RLPT có sự  phát triển  tốt nhất có thể, giảm bớt lỗi lo âu của phụ huynh. ­ Nâng cao chất lượng   công tác chăm sóc giáo dục chung của nhà trường  ngày một đi lên. ­ Trẻ  được đảm bảo quyền lợi khi tham gia học hòa nhập tại các cơ  sở  mầm non công lập. ­ Quan tâm đến quyền lợi của giáo viên dạy trẻ  khuyết tật. Giải tỏa phần   nào tâm lý của giáo viên khi tham gia dạy trẻ khuyết tật học hòa nhập. Giáo dục hòa nhập cho trẻ RLPT trong trường mầm non góp phần  rất lớn  cho trẻ  RLPT hòa nhập cộng đồng. Trong bài viết này phần nhỏ  nói lên các giải  pháp chỉ đạo của chúng tôi song cũng không tránh khỏi thiếu sót,  rất mong sự góp   ý của hội đồng xét duyệt thi đua  các cấp để  công tác chỉ  đạo của chúng tôi ngày  càng tốt hơn góp phần vào sự  nghiệp giáo dục mầm non hiện nay. Chúng tôi xin  trân trọng cảm ơn. CƠ QUAN ĐƠN VỊ Hải Phòng, ngày 20  tháng 2 năm 2020  ÁP DỤNG SÁNG KIẾN Tác giả sáng kiến Nguyễn Thị Hồng Đoàn Thị Huyền     16
  17.                                                                                                                                                              17
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2