intTypePromotion=3

Chuyên đề tốt nghiệp: Tình hình sản xuất và tiêu thụ hồ tiêu tại xã Cư Huê, huyện Eakar, tỉnh Đăk Lăk

Chia sẻ: Phạm Thị Lan | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:70

0
168
lượt xem
44
download

Chuyên đề tốt nghiệp: Tình hình sản xuất và tiêu thụ hồ tiêu tại xã Cư Huê, huyện Eakar, tỉnh Đăk Lăk

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Chuyên đề tốt nghiệp: Tình hình sản xuất và tiêu thụ hồ tiêu tại xã Cư Huê, huyện Eakar, tỉnh Đăk Lăk được thực hiện nhằm tìm ra được thực trạng sản xuất hồ tiêu; tình hình tiêu thụ hồ tiêu của các nông hộ trên địa bàn xã Cư Huê, huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk; giải pháp phát triển hồ tiêu trên địa bàn xã.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Chuyên đề tốt nghiệp: Tình hình sản xuất và tiêu thụ hồ tiêu tại xã Cư Huê, huyện Eakar, tỉnh Đăk Lăk

  1. TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN KHOA KINH TẾ  CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP TÌNH HÌNH SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ HỒ TIÊU TẠI  XàCƯ HUÊ, HUYỆN EAKAR, TỈNH ĐĂK LĂK Sinh viên          : Nguyễn Thị Lương Như Chuyên ngành: Kinh tế Nông Nghiệp K11  Khóa học         : 2011 – 2015
  2. ĐăkLăk, .../2015 TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN KHOA KINH TẾ  CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP TÌNH HÌNH SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ HỒ TIÊU TẠI  XàCƯ HUÊ, HUYỆN EAKAR, TỈNH ĐĂK LĂK Sinh viên : Nguyễn Thị Lương Như Chuyên ngành : Kinh tế Nông Nghiệp K11 Người hướng dẫn: ThS. Vũ Trinh Vương
  3. ĐăkLăk, ..../2015
  4. LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành đợt thực tập tốt nghiệp cũng như bài chuyên đề này, ngoài   sự nỗ lực cố gắng của bản thân, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ của các   đoàn thể cá nhân trong và ngoài trường. Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn cô giáo: ThS. Vũ Trinh Vương đã trực   tiếp hướng dẫn tôi trong quá trình thực tập và hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp.   Tôi xin chân thành cảm  ơn quý thầy, cô giáo Khoa Kinh tế, trường Đại   học Tây Nguyên đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập   tại trường. Xin chân thành cảm  ơn các cô, chú và các anh chị  phòng Nông nghiệp và   PTNT huyện Ea Kar, Chi cục Thống kê, UBND xã Cư Huê, ban tự quản các thôn,   cùng bà con nông dân xã Cư Huê đã tạo mọi điều kiện thuận lợi trong suốt thời   gian thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình, bạn bè và người thân đã   giúp đỡ, động viên, khích lệ tôi trong suốt thời gian học tập cũng như  quá trình   thực hiện chuyên đề cuối khóa. Đắk Lắk, tháng 5 năm 2015 Sinh viên thực hiện  Nguyễn Thị Lương Như i
  5. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT  BHYT : Bảo hiểm y tế BVTV : Bảo vệ thực vật NN : Nông nghiệp TTCN : Tiểu thủ công nghiệp TMDV : Thương mại dịch vụ TB : Trung bình THCS : Trung học cơ sở PTNT : Phát triển nông thôn UBND : Ủy ban nhân dân XD : Xây dựng  ii
  6. iii
  7. MỤC LỤC  LỜI CẢM ƠN                                                                                                      ..................................................................................................     i  DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT                                                                         ....................................................................      ii  MỤC LỤC                                                                                                          ......................................................................................................       iv  DANH MỤC BẢNG BIỂU                                                                             .........................................................................       viii  DANH MỤC BIỂU ĐỒ                                                                                     .................................................................................       ix  PHẦN MỘT: ĐẶT VẤN ĐỀ                                                                             .........................................................................      1  1.1. Lý do chọn đề tài                                                                                         .....................................................................................      1  1.2. Mục tiêu nghiên cứu                                                                                    ................................................................................      2  PHẦN HAI: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU                                 .............................      3  2.1. Cơ sở lý luận                                                                                                ............................................................................................      3  2.1.1. Lý thuyết về sản xuất hồ tiêu                                                                ............................................................      3  2.1.1.1. Khái niệm về sản xuất trồng trọt                                                     .................................................      3  2.1.1.2. Đặc điểm của sản xuất hồ tiêu                                                           .......................................................      3  2.1.1.3. Vai trò của sản xuất hồ tiêu                                                                ............................................................      4  2.1.1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất hồ tiêu                                   ...............................      5  2.1.2. Lý thuyết về tiêu thụ hồ tiêu                                                                  ..............................................................      8  2.1.2.1. Khái niệm về tiêu thụ nông sản                                                          ......................................................      8  2.1.2.2. Đặc điểm của thị trường nông sản                                                    ................................................      8  2.1.2.3. Hệ thống marketing nông sản                                                             .........................................................      9  2.1.2.4. Phân loại sản phẩm hồ tiêu                                                               ..........................................................       10  2.1.2.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình tiêu thụ hồ tiêu                  ..............       11  2.2. Cơ sở thực tiễn                                                                                          .....................................................................................       12  2.2.1. Tình hình sản xuất hồ tiêu trên Thế giới                                           .......................................       12  2.2.2. Tình hình sản xuất hồ tiêu ở Việt Nam                                              ..........................................       12 iv
  8. Biểu đồ  2.2. Tình hình xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam trong những    năm qua                                                                                                              ..........................................................................................................       14 2.2.3. Tình hình sản xuất và tiêu thụ hồ tiêu ở Tây Nguyên và Đăk Lăk                                                                                                                            15 .........................................................................................................................      PHẦN BA: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU                   ...............       16  3.1. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu                                      ..................................       16  3.1.1. Đối tượng nghiên cứu                                                                            ........................................................................       16  3.1.2. Phạm vi nghiên cứu                                                                                ............................................................................       16  3.1.2.1. Phạm vi không gian                                                                             .........................................................................       16  3.1.2.2. Phạm vi thời gian                                                                                ............................................................................       16  3.1.2.3. Phạm vi nội dung                                                                                ............................................................................       16  3.2. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu                                                                  ..............................................................       16  3.2.1. Điều kiện tự nhiên                                                                                 .............................................................................       16  3.2.1.1. Vị trí địa lý                                                                                            ........................................................................................       16  3.2.1.2 Điều kiện khí hậu                                                                                ............................................................................       17  3.2.1.3. Địa hình                                                                                                 .............................................................................................       18  3.2.2. Điều kiện kinh tế ­ xã hội                                                                     .................................................................       19  3.2.2.1. Kinh tế                                                                                                  ..............................................................................................       19  3.2.2.2. Xã hội                                                                                                    ................................................................................................       19  3.2.3. Cơ sở hạ tầng                                                                                         .....................................................................................       21  3.2.3.1. Giao thông                                                                                             .........................................................................................       21  3.2.3.2. Thủy lợi                                                                                                ...........................................................................................       22  3.2.3.3. Bưu điện                                                                                               ...........................................................................................       22  3.2.3.4. Điện                                                                                                       ..................................................................................................       22  3.2.4. Tình hình sử dụng đất                                                                           .......................................................................       23  3.2.5. Đánh giá tổng quan về đặc điểm của địa bàn nghiên cứu               ...........       24 v
  9.  3.2.5.1.Thuận lợi                                                                                               ...........................................................................................       24  3.2.5.2. Khó khăn                                                                                               ...........................................................................................       24  3.3. Phương pháp nghiên cứu                                                                         .....................................................................       25  3.3.1. Phương pháp chọn địa điểm nghiên cứu                                            ........................................       25  3.3.2. Phương pháp thu thập số liệu và thông tin                                        ....................................       25  3.3.2.1 Số liệu thứ cấp                                                                                     .................................................................................       25  3.2.2.2 Số liệu sơ cấp                                                                                       ...................................................................................       25  3.3.3. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu                                      ..................................       26  3.3.5. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu                                                               ...........................................................       27 3.3.5.1.  Hệ  thống chỉ tiêu nghiên cưu phan anh tinh hinh s ́ ̉ ́ ̀ ̀ ản xuất hồ   tiêu                                                                                                                       ..................................................................................................................       27 3.3.5.2. Hệ  thống chỉ  tiêu nghiên cưu phan anh tinh hinh tiêu th ́ ̉ ́ ̀ ̀ ụ  hồ   tiêu                                                                                                                       ..................................................................................................................       28  PHẦN BỐN: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU                                                       ...................................................       29 4.1. Tình hình sản xuất hồ tiêu của nông hộ tại xã Cư  Huê, huyện Ea    Kar, tỉnh Đắk Lắk.                                                                                           ......................................................................................       29  4.1.1. Diện tích hồ tiêu của xã Cư Huê                                                          ......................................................       29  4.1.2. Diện tích, năng suất, sản lượng của nông hộ điều tra                     .................       30  4.1.3. Chi phí sản xuất hằng năm đối với hồ tiêu kinh doanh                   ...............       31  4.1.4. Kết quả sản xuất                                                                                   ...............................................................................       33  4.1.5. Phân tích SWOT về sản xuất hồ tiêu                                                  ..............................................       34 4.2. Tình hình tiêu thụ hồ tiêu của nông hộ địa bàn xã Cư Huê, huyện    Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk                                                                                      ..................................................................................       37  4.2.1. Hệ số tiêu thụ hồ tiêu                                                                            ........................................................................       37  Bảng 4.5. Hệ số tiêu thụ hồ tiêu                                                                    ................................................................       37  4.2.2. Tiêu thụ sản phẩm hồ tiêu của nông hộ                                            ........................................       37 vi
  10.  4.2.3. Thời điểm và địa điểm tiêu thụ                                                           .......................................................       38  Bảng 4.6. Thời điểm và địa điểm tiêu thụ hồ tiêu                                      ..................................       38  4.2.4. Đối tượng và hình thức tiêu thụ                                                          ......................................................       40  4.2.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tiêu thụ hồ tiêu                             .........................       40  4.2.5.1. Nguồn cung cấp thông tin                                                                   ...............................................................       40  4.2.5.2. Chất lượng sản phẩm                                                                        ....................................................................       41  4.2.5.3. Biến động giá cả                                                                                  ..............................................................................       42  4.2.5.4. Mạng lưới tiêu thụ                                                                              ..........................................................................       42  4.2.6. Phân tích SWOT                                                                                      ..................................................................................       42 4.3. Các giải pháp để  nâng cao năng suất sản xuất và đẩy mạnh tiêu   thụ sản phẩm hồ tiêu.                                                                                     .................................................................................       45  4.3.1. Các giải pháp để nâng cao năng suất sản xuất hồ tiêu.                   ...............       45  4.3.1.1. Đối với các nông hộ                                                                            ........................................................................       45  4.3.1.2. Đối với chính quyền địa phương                                                      ..................................................       46  4.3.1.3. Đối với cơ quan chức năng                                                                ............................................................       47  4.3.2. Các giải pháp để đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm hồ tiêu.                 .............       47  4.3.2.1. Đối với các nông hộ                                                                            ........................................................................       47  4.3.2.2. Đối với chính quyền địa phương                                                      ..................................................       48  4.3.2.3. Đối với cơ quan chức năng và các bên liên quan                            ........................       48  PHẦN V: KẾT LUẬN                                                                                      ..................................................................................       48  5.1. Kết luận                                                                                                      ..................................................................................................       48  5.2 Kiến nghị                                                                                                     .................................................................................................       49  TÀI LIỆU THAM KHẢO                                                                                ............................................................................       50 [2]. Phan Thanh Chung, Bài giảng kinh tế lượng, Đại học Tây Nguyên                                                                                                                            50 .........................................................................................................................      PHỤ LỤC                                                                                                            ........................................................................................................      1 vii
  11. DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1. Giá trị xuất khẩu hồ tiêu qua các năm.....        Error: Reference source not      found Bảng 2.2. Tình hình sản xuất hồ  tiêu của Việt Nam trong những năm qua                                                                                  Error: Reference source not found ...............................................................................     Bảng 3.1: Cơ cấu địa hình chính của xã..........             Error: Reference source not found      Bảng 3.2: Về dân số tại các thôn, buôn...........              Error: Reference source not found      Bảng 3.3: Hiện trạng lao động trên địa bàn xã.........            Error: Reference source not      found Bảng 3.4: Hiện trạng sử dụng đất đai của xã Cư Huê năm 2014               ............     Error:   Reference source not found Bảng 3.5: Số hộ điều tra...................................                                      Error: Reference source not found      Bảng 3.6: Phân loại nhóm hộ                               ............................     Error: Reference source not found   Bảng 4.1: Diện tích, sản lượng và năng suất của hồ tiêu của nhóm hộ điều  tra                                                                             ..........................................................................     Error: Reference source not found   Bảng 4.2: Bảng chi phí sản xuất của hộ trồng tiêu.  Error: Reference source not      found Bảng 4.3: Giá trị sản xuất của các nhóm hộ trên 1ha....       Error: Reference source      not found Bảng 4.4:  Phân tích SWOT tình hình sản xuất hồ tiêu của nông hộ           Error: .......      Reference source not found Bảng 4.5. Hệ số tiêu thụ hồ tiêu.......................                          Error: Reference source not found      Bảng 4.6. Thời điểm và địa điểm tiêu thụ hồ tiêu...      Error: Reference source not      found Bảng 4.7. Đối tượng và hình thức tiêu thụ          Error: Reference source not found ......      Bảng 4.8. Nguồn cung cấp thông tin.................                    Error: Reference source not found      Bảng 4.9:  Phân tích SWOT tình hình tiêu thụ hồ tiêu...      Error: Reference source      not found viii
  12. DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1. Thị trường xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam năm 2014.............                Error:      Reference source not found Biểu đồ  2.2. Tình hình xuất khẩu hồ  tiêu của Việt Nam trong những năm  qua                                                                           ........................................................................     Error: Reference source not found   Biểu đồ 4.1: Diện tích hồ tiêu của toàn xã......         Error: Reference source not found      Biểu đồ  4.2. So sánh chi phí đầu tư  thời kỳ  kinh doanh của ba nhóm hộ                                                                                  Error: Reference source not found ...............................................................................     Sơ đồ 4.1: Tình hình tiêu thụ hồ tiêu của các nông hộ  .  Error: Reference source .     not found ix
  13. PHẦN MỘT: ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1. Lý do chọn đề tài Hồ  tiêu là một loại cây công nghiệp dài ngày có giá trị  về  mặt kinh tế, là  loại gia vị rất phổ biến được nhiều người biết đến. Trên thế  giới, hồ tiêu được  trồng phổ  biến  ở  một số  quốc gia như:  Ấn  Độ, Brazil, Philippines, Indonesia,  Việt Nam… Sản lượng sản xuất của toàn thế giới mỗi năm đạt hơn 300.000 tấn,   trong đó sản xuất hồ  tiêu của Việt Nam chiếm  30% sản lượng và hơn 50% thị  phần giao dịch toàn cầu.  Ở  Việt Nam, cây hồ  tiêu được trồng vào cuối thế  kỷ  XIX và bắt đầu phát triển mạnh từ  thập niên 90 của thế  kỷ  XX. Tuy phát triển   sau so với các nước sản xuất hồ  tiêu truyền thống, nhưng đã có sự  phát triển   vượt bậc, từ năm 2003 đến nay Việt Nam là nước đứng đầu về sản xuất và xuất   khẩu hồ tiêu trên thế  giới. Sản phẩm hồ tiêu của Việt Nam đã được xuất khẩu   sang hơn 80 nước trên thế giới trong đó có cả những thị trường khó tính như Mỹ,  Eu, Nhật Bản….Giá trị xuất khẩu mà ngành hàng hồ tiêu mang lại cho đất nước   là rất lớn. Trong năm 2013 là 898,16 triệu USD, tăng so với cùng kỳ năm 2012 là  19,75%. Hiện nay tổng diện tích hồ  tiêu cả  nước là hơn 60.000 ha, năng suất   bình quân đạt 21,6 tạ tiêu khô/ha được xếp vào loại cao nhất thế giới. Ở Tây Nguyên, hồ tiêu được người dân đưa vào trồng đầu thập niên 80 của   thế  kỷ  XX và được trồng phổ  biến  ở một số tỉnh như Gia Lai, Đắk Nông, Đắk  Lắk. Do phù hợp với điều kiện tự  nhiên và thổ  nhưỡng nên cây hồ  tiêu đã phát   triển rất tốt. Tính đến 2013 tổng diện tích hồ tiêu toàn Tây nguyên đã  trên 32.400  ha . Chỉ riêng tỉnh Đắk Nông, diện tích hồ tiêu đã là 18.800 ha. Diện tích hồ tiêu   của Đắk Lắk là 9.800 ha.  Tập trung  ở  các địa bàn như  Ea H’Leo, Krông Buk,   Krông Năng, Ea Kar và Cư M’Gar (Tổng cục Thống kê, 2015). Huyện Ea Kar có diện tích tự nhiên là  103.747 ha, trong đó đất đã sử dụng  cho sản xuất nông nghiệp là 50.155 ha chiếm 48,34% . Nhóm đất đỏ vàng chiếm  diện tích lớn nhất và phân bổ  trên diện rộng trong vùng, hầu hết diện tích đã   được khai thác trồng cây lâu năm như  cây điều; cây hồ  tiêu; cây cao su; cây cà  phê; chè, một số ít được khai thác trồng sắn, mía; thuốc lá, thuốc lào; cây lấy sợi:  bông, đay, cói.... cho năng suất cao. Đến năm 2014 toàn  huyện Ea Kar có 970 ha  1
  14. trồng cây hồ tiêu chiếm 12,47% tổng diện tích trồng cây hồ tiêu của tỉnh trong đó  diện tích thu hoạch là 722 ha  với sản lượng đạt  2.570  tấn. Cây hồ  tiêu là một  trong ba loại cây chu l ̉ ực với cây cà phê và điều, là sản phẩm chủ  yếu, chiếm   hơn 20% giá trị từ sản xuất nông nghiệp, có tác động lớn đến phát triển kinh tế  xã hội hàng năm của huyện Ea Kar. Xã Cư  Huê, huyện Ea Kar là một xã nằm cách trung tâm thị  trấn Ea   Kar  khoảng 01 km về phía Tây, tổng diện tích tự nhiên 2.786 ha, dân số năm 2014 có  10.594 nhân khẩu với 2.445 hộ.  Địa hình tương đối bằng phẳng với thành phần  đất chủ yếu là đất nâu đỏ trên đỏ bazan kết hợp với điều kiện như khí hậu, thủy   văn đều thích hợp cho việc sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là canh tác các loại  cây công nghiệp lâu năm có giá trị kinh tế cao như cà phê, tiêu,…. Việc sản xuất  và tiêu thụ  hồ  tiêu của các nông hộ  trên địa bàn xã Cư  Huê, huyện Ea Kar, tinh ̉   Đắk Lắk bên cạnh những thuận lợi về điều kiện tự nhiên cũng còn tồn tại nhiều   khó khăn; là sự tăng nhanh không theo quy hoạch về diện tích do chạy theo giá cả  thị  trường dẫn đến rừng bị  tàn phá, đất bị  thoái hoá; sản lượng tăng nhưng chất  lượng sản phẩm chưa cao, sức cạnh tranh trên thị  trường thấp, hiệu quả  kinh   doanh mang lại còn ở mức thấp, đê tim hiêu ro vê nh ̉ ̀ ̉ ̃ ̀ ững măt thuân l ̣ ̣ ợi cung nh ̃ ư  ̣ ̉ ̣ ồ  tiêu cua cac nông hô tai xa C kho khăn trong viêc san xuât va tiêu thu h ́ ́ ̀ ̉ ́ ̣ ̣ ̃ ư  Huê,  ̣ ̉ huyên Ea Kar, tinh Đắk Lắk. Tôi quyết định chọn đề tài “Tình hình sản xuất và   tiêu thụ hồ tiêu tại xã Cư Huê, huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk”. 1.2. Mục tiêu nghiên cứu ­ Thực trạng sản xuất hồ  tiêu của các nông hộ  trên địa bàn xã Cư  Huê,  ̣ ̉ huyên Ea Kar, tinh Đắk Lắk. ­ Tình hình tiêu thụ  hồ  tiêu của các nông hộ  trên địa bàn xã xã Cư  Huê,  ̣ ̉ huyên Ea Kar, tinh Đắk Lắk. ­ Đề  xuất một số giải pháp để  phát triển sản xuất và tiêu thụ  hồ  tiêu của  các nông hộ trên địa bàn xã Cư Huê, huyên Ea Kar, tinh Đ ̣ ̉ ắk Lắk. 2
  15. PHẦN HAI: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2.1. Cơ sở lý luận 2.1.1. Lý thuyết về sản xuất hồ tiêu 2.1.1.1. Khái niệm về sản xuất trồng trọt Sản xuất là một quá trình sử dụng lao động và máy móc thiết bị để chuyển   những chi phí là vật chất và dịch vụ thành sản phẩm là vật chất và dịch vụ khác.   Tất cả những hàng hóa và dịch vụ được sản xuất ra phải có khả năng bán trên thị  trường có thu tiền hoặc không thu tiền. Sản xuất trồng trọt là quá trình tác động của người sản xuất lên đối tượng   lao động là các loại cây trồng để biến những hao phí lao động thành các loại sản   phẩm nông nghiệp phục vụ cho nhu cầu thiết yếu của con người. 2.1.1.2. Đặc điểm của sản xuất hồ tiêu Hồ tiêu là một loại cây công nghiệp dài ngày, chu kỳ sản xuất của cây tiêu  từ 25 – 30 năm, là một thực thể sinh vật học nên chịu nhiều ảnh hưởng của điều   kiện tự nhiên. ­ Sản xuất hồ tiêu mang tính thời vụ: cũng như các loại cây công nghiệp dài   ngày khác, hồ tiêu mỗi năm chỉ cho thu hoạch một lần. Hàng năm, ở Tây Nguyên  nói chung và Đắk Lắk nói riêng thu hoạch hồ tiêu bắt đầu từ tháng 1 cho đến hết   tháng 4. ­ Chu kỳ  sản xuất kinh doanh của hồ  tiêu là tương đối dài và được tiến  hành ngoài trời. Do đó phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên là chủ yếu. ­ Sản xuất hồ tiêu chịu tác động và ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, đặc  biệt là điều kiện về đất đai, khí hậu... Do vậy, trong quá trình sản xuất cần tính   đến sự rủi ro có thể xảy ra và phải có kế hoạch dự phòng. + Nhiệt độ: thích hợp cho cây tiêu là từ  25 – 270C, nếu nhiệt độ  cao hơn  490C và thấp hơn 100C thì ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng của cây tiêu. 3
  16. + Lượng mưa: cây hồ  tiêu đòi hỏi khí hậu  ẩm  ướt, lượng mưa cả  năm từ  2000 – 3000 mm và phải phân bố  tương đối đều. Tiêu có thể  chịu đựng được  mùa khô nhưng không kéo dài, tạo điều kiện cho trái tập trung và ra hoa đồng  loạt vào đầu mùa mưa năm sau. + Độ   ẩm: độ   ẩm thích hợp bình quân 75 – 90%,  ẩm độ  cao làm cho hạt  phấn dễ  dính vào nuốm nhụy cái và thời gian thụ  phấn kéo dài do nuốm nhụy  trương to khi có ẩm độ, tạo điều kiện cho sự hình thành quả tốt hơn. + Ánh sáng: hồ  tiêu là cây  ưa ánh sáng, nhất là trong thời kỳ  cho quả. Tuy   nhiên tiêu cần cây che bóng khi thời tiết nắng gắt.  + Gió: hồ tiêu không thích hợp với gió lớn, gió dễ làm đổ  nọc tiêu gây ảnh  hưởng đến sinh trưởng và phát triển của tiêu. Trong mùa khô, gió làm bay hơi  nước ảnh hưởng bất lợi cho tiêu. Gió lạnh về mùa đông ảnh hưởng đến ra hoa,  đậu quả. + Độ  cao: hồ  tiêu là loại cây thường trồng  ở  vùng đất thấp, nơi gần xích  đạo, tuy nhiên tiêu có thể  phát triển và sinh trưởng bình thường ở  độ  cao so với   mặt biển 800 – 900 m. + Đất đai: hồ tiêu có thể trồng trên các loại đất khác nhau. Tại Việt Nam đã  được trồng trên các loại đất sau: đất pha cát, đất đỏ  Bazan, đất phù sa bồi, đất  xám. Tuy nhiên, để  trồng được phải có tầng đất sâu 80cm – 100cm, thành phần  cơ giới nhẹ đến trung bình dễ thấm và mau thoát nước.  ­ Kỹ thuật chăm sóc: là yếu tố rất quan trọng trong sản xuất hồ tiêu, đòi hỏi   người trồng có sự  hiểu biết về  quy trình và kỹ  thuật chăm sóc thì mới có thể  trồng và cho hiệu quả  cao. Việc chăm sóc hồ  tiêu có rất nhiều công đoạn như:  cắt xén nọc cây sống, xén tỉa dây tiêu, đốn tiêu, tủ  gốc, bón phân, cột dây, tưới  nước… Nếu làm tốt các công đoạn này cây hồ tiêu sẽ cho năng suất khá cao.  2.1.1.3. Vai trò của sản xuất hồ tiêu Hồ  tiêu là loại gia vị  vua của mọi gia vị, rất quen thuộc và được sử  dụng  khắp nơi trên thế giới. Giá trị của hồ tiêu được thể hiện qua nhiều lĩnh vực khác   nhau như trong thực phẩm hay trong y học. 4
  17. ­ Trong thực phẩm: là loại gia vị quan trọng không thể thiếu được trong các  món ăn, kích thích vị giác và khứu giác của con người, giúp ngon miệng hơn. ­ Trong y học: theo y học cổ  truyền, hạt tiêu có vị  cay, tính nóng, có mùi   thơm. Có tác dụng trừ  hàn, làm  ấm bụng, giảm đau, tiêu thực, kích thích sự  tiết   dịch vị  kháng khuẩn, diệt trùng... Thường dùng làm thuốc kích thích tiêu hoá,  giảm đau, trị đau bụng do lạnh, tiêu chảy, nôn mửa, sâu răng…. Chính từ những giá trị trên đã làm cho hồ tiêu càng có giá trị cao, đặc biệt là  trong  chế   biến  thực  phẩm.  Trong  những năm  qua,   ngành  hồ   tiêu đã   đem  lại   nguồn thu không nhỏ cho đất nước. Bảng 2.1. Giá trị xuất khẩu hồ tiêu qua các năm Tốc độ tăng trưởng  Năm  Năm  Năm  Chỉ tiêu Đơn vị (%) 2012 2013 2014 2013/2012 2014/2013 Sản lượng  Tấn 110.734 132.637 156.396 119,78 117,91 xuất khẩu  Triệu  Giá trị 750 898,16 1210 119,75 134,72 USD Nguồn: Hiệp hội hồ tiêu Việt Nam Bảng 2.1 cho thấy, giá trị  mà hồ  tiêu mang lại ngày càng gia tăng. Năm  2013 (898,16 triệu USD) tăng 19,75% so với năm 2012 (750 triệu USD), năm  2014 (1,210 tỷ USD) tăng 34,72% so với năm 2013. Từ  đó có thể  khẳng định hồ  tiêu là một loại gia vị có giá trị rất nhiều mặt phục vụ cho lợi ích của con người. 2.1.1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất hồ tiêu Việc sản xuất hồ tiêu chịu  ảnh hưởng của nhiều yếu tố như: Điều kiện tự  nhiên, kinh tế xã hội. a. Điều kiện tự nhiên  Quá trình sản xuất hồ tiêu thường bị ảnh hưởng bởi vị trí, khí hậu, thời tiết,  tài nguyên đất… những nhân tố  này  ảnh hưởng rất lớn đến sản lượng hồ  tiêu.   Sản xuất hồ tiêu chỉ  thực sự có hiệu quả  khi trồng trọt thích ứng với điều kiện  tự nhiên, điều này đòi hỏi công tác chọn giống và lựa chọn địa điểm thích hợp là   khâu chủ chốt của việc sản xuất hồ tiêu. 5
  18. ­ Độ  cao: tiêu là loại cây trồng ở  vùng đất thấp, nơi gần xích đạo. Độ  cao  thích hợp khoảng 300m là điều kiện tốt cho cây phát triển. Tuy nhiên, cây có thể  mọc sinh trưởng và phát triển bình thường ở độ cao từ 0 – 900m. ­ Đất đai: tiêu có thể  trồng  ở  nhiều loại đất khác nhau: đất đỏ  Bazan, đất   sét pha cát, phù sa bồi, đất xám… Đất dễ  thoát nước đặc biệt không úng ngập,   mực nước ngầm sâu lớn hơn 1m. Đất giàu mùn, tơi xốp, thành phần cơ  giới từ  nhẹ  đến trung bình, giàu dinh dưỡng, độ  pH: 5,5 – 7, đất không bị  nhiễm mặn   trong mùa nắng. ­  Khí hậu:  khí hậu là một trong những yếu tố  quan trọng quyết định đến   năng suất và sản lượng của hồ  tiêu. Các yếu tố  như  nhiệt độ,  ẩm độ, lượng  mưa… nếu không phù hợp cây tiêu sẽ dễ bị dịch bệnh và cho năng suất thấp. b. Kinh tế xã hội  ­ Lao động: công tác trồng và chăm sóc hồ tiêu đòi hỏi cần phải có kỹ thuật   cao. Kỹ thuật ở đây là kỹ năng của người lao động để  trồng, chăm sóc, tạo hình  và tạo tán cho cây. Ngoài ra, cần phải có kiến thức để  phòng trừ  dịch bệnh làm  sao cho cây phát triển tốt nhất và mang lại hiệu quả cao nhất trong suốt quá trình   sản xuất của vườn cây. ­ Vốn đầu tư: để nâng cao hiệu quả sản xuất hồ tiêu thì phải có vốn đầu tư  nhiều, cây tiêu là loại cây công nghiệp có thời kỳ  kiến thiết cơ  bản tương đối   dài, chi phí đầu tư  ban đầu cao nên để  sản xuất được cần phải có số  vốn nhất   định. Hiện nay, để trồng được một ha hồ tiêu chi phí đầu tư ban đầu mất khoảng  hơn 1 tỷ đồng. Hồ tiêu vào thời kỳ kinh doanh cũng cần có sự đầu tư nhiều như:   nước tưới, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật thì cây mới cho năng suất cao và ổn   định.  ­ Dịch bệnh: hồ tiêu là loại cây trồng có khả  năng chống chịu với thời tiết   và dịch bệnh tương đối kém nên dễ xảy ra dịch bệnh hàng loạt, khó chữa trị. Chi   phí đầu tư  cao nhưng nếu dịch bệnh xảy ra không chữa trị  được sẽ  làm giảm  năng suất đáng kể và khó thu hồi lại vốn. Vì vậy, cần phải phòng ngừa thật tốt   để tránh làm ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của nông hộ trồng tiêu.   6
  19. ­ Việc áp dụng tiến bộ  kỹ  thuật và công nghệ: là nhân tố  tác động mạnh   đến năng suất hồ  tiêu. Hiện nay,  ở  Việt Nam, các nhà khoa học đã nghiên cứu  thành công chế phẩm sinh học có thể chữa các loại bệnh như: tuyến trùng, nấm   trên rễ hồ tiêu, bệnh chết nhanh giúp cho các nông hộ trồng tiêu yên tâm sản xuất   để đạt hiệu quả cao. ­  Nhân tố  thị  trường: giá cả  trong nền kinh tế  thị  trường biến động thất  thường khó có thể  dự  báo một cách chính xác, do đó mà ứng xử  của người sản   xuất để thay đổi theo kịp với biến động của thị trường là rất khó. Cây tiêu là một  thực thể sinh học cần phải có thời gian sinh trưởng và phát triển dài mất khoảng   ba năm thì mới có thể  cho thu hoạch, để  chờ  được đến khi thu hoạch được thì  giá cả đã biến động vì vậy mà ảnh hưởng đến người sản xuất. Xuất phát từ vấn  đề trên làm sao để  cho giá cả  ổn định là việc rất cần thiết giúp người sản xuất  yên tâm lựa chọn loại hình phù hợp để sản xuất.  ­  Hệ  thống chính sách kinh tế  vĩ mô của Nhà nước: đây là nhân tố  quan  trọng  ảnh hưởng đến quá trình sản xuất hồ  tiêu. Đó là hệ  thống các chính sách  đầu vào (chính sách tín dụng, chính sách thuế…) và chính sách đầu ra trong sản  xuất nông nghiệp (chính sách giá trần giá sàn, trợ  giá sản phẩm,…) nhằm giúp   đỡ và thúc đẩy nông dân sản xuất. + Chính sách đầu vào: giúp người nông dân có thêm vốn để đầu tư cho sản   xuất, các chính sách  ưu đãi như  miễn thuế  nông nghiệp, giảm lãi suất khi vay   tiền để đầu tư nông nghiệp sẽ làm giảm chi phí đầu vào làm cho lợi nhuận nông   dân thu được cao hơn.  + Chính sách đầu ra: nhằm ổn định giá cả các mặt hàng nông sản, hạn chế  tối đa sự thao túng thị  trường của một số bộ phận làm thiệt hại đến người sản   xuất.  + Chính sách phát triển kinh tế  xã hội: đây là điều kiện cần thiết để  nông  dân có thể sản xuất và tiêu thụ được hàng hóa sản xuất ra. Nếu không có sự  can thiệp của nhà nước trong nền kinh tế  thị  trường thì  quá trình sản xuất hồ tiêu khó tránh khỏi những rủi ro dẫn đến lãng phí cho nền   kinh tế, gây thiệt hại đối với người sản xuất cũng như  người tiêu dùng. Do đó,  7
  20. cần có chính sách kinh tế  vĩ mô của nhà nước để  định hướng cho quá trình sản  xuất nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất hồ tiêu. 2.1.2. Lý thuyết về tiêu thụ hồ tiêu 2.1.2.1. Khái niệm về tiêu thụ nông sản Tiêu thụ  sản phẩm là một quá trình kinh tế  bao gồm nhiều khâu từ  việc  nghiên cứu tìm hiểu thị trường, xác định nhu cầu khách hàng đặt hàng và tổ chức   sản xuất, thực hiện các nghiệp vụ  tiêu thụ, xúc tiến bán hàng… nhằm đạt mục  đích hiệu quả cao nhất. Quá trình tiêu thụ  sản phẩm gắn liền với sự thanh toán   giữa người mua ­ người bán và sự chuyển quyền sở hữu hàng hóa. Đối với các nông hộ, tiêu thụ  sản phẩm là sự  thanh toán giữa người mua  nông sản và nông hộ, ở đây đã diễn ra quá trình chuyển quyền sở hữu nông sản.  Đó là quá trình thực hiện giá trị  của hàng hóa, quá trình chuyển hóa hình thái giá   trị  của hàng hóa từ  hàng hóa sang tiền. Sản phẩm được coi là tiêu thụ  khi được  khách hàng thanh toán tiền hàng. Tiêu thụ  sản phẩm là giai đoạn cuối cùng của   quá trình sản xuất kinh doanh, là yếu tố quyết định sự  tồn tại và phát triển của   sản xuất. Tiêu thụ sản phẩm nhằm thực hiện mục đích của sản xuất hàng hóa là  sản phẩm sản xuất để bán và thu lợi nhuận.  2.1.2.2. Đặc điểm của thị trường nông sản ­ Giá cả dễ biến động trong thời gian ngắn: đặc điểm chung của nông sản  là tươi sống khó bảo quản nên giá thay đổi theo từng thời điểm. ­ Tính mùa vụ: nông sản là sản phẩm của các cơ  thể  sống nên có chu kỳ  sinh học nhất định, do đó sản phẩm sẽ tập trung vào một mùa nhất định. ­ Biến động giá cả giữa các năm cao: thời tiết thất thường, điều kiện tự nhiên  không ổn định, sâu bệnh… làm cho sản lượng không ổn định nên giá cả biến động   theo. ­ Rủi ro cao: đối tượng của sản xuất nông nghiệp là những sinh vật sống   nên chịu nhiều  ảnh hưởng của điều kiện tự  nhiên, do đó chịu rủi ro trong sản   xuất là rất cao như thiên tai, dịch bệnh… 8

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản