intTypePromotion=1

Đề cương bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin - ThS. Đỗ Thị Trang

Chia sẻ: Na Na | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:243

0
159
lượt xem
31
download

Đề cương bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin - ThS. Đỗ Thị Trang

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Đề cương bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin gồm 3 phần. Nội dung bài giảng trình bày về thế giới quan và phương pháp luận triết học của chủ nghĩa Mác -Lênin, học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác – Lênin về phương thức sản xuất Tư bản chủ nghĩa, lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin về chủ nghĩa Xã hội.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề cương bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin - ThS. Đỗ Thị Trang

  1. §Ò c­¬ng bµi gi¶ng nh÷ nh÷ng nguyªn lý c¬ b¶n cña chñ nghÜa M¸c - lªnin GV: Th.S §ç ThÞ Trang HÖ: §¹i häc chÝnh quy Sè tÝn chØ: 05 Sè tiÕt lý thuyÕt: 53 sè tiÕt th¶o luËn: 22
  2. häc phÇn: nh÷ng nguyªn lý nh÷ c¬ b¶n cña chñ nghÜa M¸c - lªnin PhÇn thø nhÊt: ThÕ giíi quan vµ ph­¬ng ph¸p nhÊt: luËn triÕt häc cña chñ nghÜa m¸c - Lªnin phÇn thø hai: häc thuyÕt kinh tÕ cña chñ hai: nghÜa m¸c – lªnin vÒ ph­¬ng thøc s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa phÇn thø ba: lý luËn cña chñ nghÜa m¸c – lªnin ba: vÒ chñ nghÜa x· héi
  3. tµi liÖu tham kh¶o 1. Gi¸o tr×nh Nh÷ng Nguyªn lý c¬ b¶n cña chñ nghÜa M¸c - tr× Nh÷ Lªnin - Bé Gi¸o Dôc vµ §µo t¹o - Nxb ChÝnh trÞ Quèc gia - Hµ Néi - 2009 2. Gi¸o tr×nh TriÕt häc M¸c - Lªnin - Bé Gi¸o Dôc vµ §µo t¹o - tr× Nxb ChÝnh trÞ Quèc gia - Hµ Néi - 2006 3. Gi¸o tr×nh Kinh tÕ chÝnh trÞ häc M¸c - Lªnin - Bé Gi¸o Dôc vµ tr× §µo t¹o - Nxb ChÝnh trÞ Quèc gia - Hµ Néi - 2006 4. Gi¸o tr×nh Chñ nghÜa x· héi khoa häc - Bé Gi¸o Dôc vµ §µo tr× t¹o - Nxb ChÝnh trÞ Quèc gia - Hµ Néi - 2006. 2006.
  4. PhÇn thø nhÊt ThÕ giíi quan vµ ph­¬ng ph¸p luËn triÕt häc cña chñ nghÜa m¸c - Lªnin Ch­¬ng më ®Çu: NhËp m«n nh÷ng nguyªn lý c¬ nh÷ b¶n cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin ch­¬ng i: chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng Ch­¬ng ii: phÐp biÖn chøng duy vËt Ch­¬ng iii: chñ nghÜa duy vËt lÞch sö
  5. Ch­¬ng më ®Çu Ch­¬ng më ®Çu NhËp m«n nh÷ng nguyªn lý c¬ b¶n nh÷ cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin I. Kh¸i l­îc vÒ chñ nghÜa M¸c - Lªnin 1. Chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµ ba bé phËn cÊu thµnh Chñ nghÜa M¸c - Lªnin lµ hÖ thèng quan ®iÓm, häc thuyÕt khoa häc cña C.M¸c, Ph.¡nghen vµ V.I.Lªnin; lµ sù Ph. Lªnin; kÕ thõa vµ ph¸t triÓn nh÷ng gi¸ trÞ lÞch sö t­ t­ëng nh©n nh÷ lo¹i, trªn c¬ sö thùc tiÔn cña thêi ®¹i; lµ khoa häc vÒ sù ®¹i; nghiÖp gi¶i phãng giai cÊp v« s¶n, gi¶i phãng nh©n d©n lao ®éng vµ gi¶i phãng con ng­êi; lµ thÕ giíi quan vµ ph­¬ng ng­êi; ph¸p luËn phæ biÕn cña nhËn thøc khoa häc. häc. Ba bé phËn lý luËn cÊu thµnh chñ nghÜa M¸c - Lªnin - TriÕt häc M¸c - Lªnin - Kinh tÕ chÝnh trÞ häc M¸c - Lªnin - Chñ nghÜa x· héi khoa häc
  6. 2. Kh¸i l­îc qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn chñ nghÜa M¸c - Lªnin tr× h× a. Nh÷ng ®iÒu kiÖn, tiÒn ®Ò cña sù ra ®êi chñ nghÜa M¸c Nh÷ * §iÒu kiÖn kinh tÕ - x· héi - Nh÷ng n¨m 40 cña thÕ kû XIX, cuéc c¸ch m¹ng c«ng nghiÖp lµm Nh÷ n¨ cho PTXS TBCN ®­îc cñng cè v÷ng ch¾c. v÷ - Nh÷ng m©u thuÉn x· héi cµng thªm gay g¾t vµ béc lé ngµy cµng râ Nh÷ rÖt: m©u thuÉn gi÷a giai cÊp t­ s¶n vµ giai cÊp v« s¶n. gi÷ - Thùc tiÔn c¸ch m¹ng cña giai cÊp v« s¶n n¶y sinh yªu cÇu kh¸ch quan lµ ph¶i ®­îc soi s¸ng b»ng lý luËn khoa häc. * TiÒn ®Ò lý luËn - TriÕt häc cæ ®iÓn §øc (Hªghen, Phoi ¬ b¸ch...) - Kinh tÕ chÝnh trÞ häc (A. Xmit, §. Ricac®«...) - Chñ nghÜa x· héi kh«ng t­ëng Ph¸p (Xanhxim«ng, Sacl¬, Phuriª...)
  7. * TiÒn ®Ò khoa häc tù nhiªn - §Þnh luËt b¶o toµn vµ chuyÓn ho¸ n¨ng l­îng n¨ - Häc thuyÕt tÕ bµo (Svann¬ vµ S¬l©y®en - nh÷ng n¨m 30 nh÷ n¨ cña thÕ kû XIX) - Häc thuyÕt tiÕn ho¸ cña §¸cuyn
  8. b. C.M¸c vµ Ph.¡nghen víi qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn tr× h× chñ nghÜa M¸c (1842 - 1895) - Gãp phÇn phª ph¸n triÕt häc ph¸p quyÒn Hªghen(1843) M¸c vµ ¡ng ghen - B¶n th¶o kinh tÕ - triÕt häc n¨m 1844 chuyÓn tõ CNDT sang 1842 CNDV, tõ DCCM - Gia ®×nh thÇn th¸nh (1844-1845) - sang CNCS (1843) - LuËn c­¬ng vÒ Phoi¬b¾c (1845) 1848 - HÖ t­ëng §øc (1845) - Sù khèn cïng cña triÕt häc (1847) - Tuyªn ng«n cña §¶ng céng s¶n (1848) M¸c vµ ¡ngghen ®Ò xuÊt c¸c nguyªn lý - Bé "T­ b¶n" (tËp I, xb n¨m 1867) cña M¸c cña CNDVLS - “Phª ph¸n c­¬ng lÜnh G«ta” (1875) 1849 - - “Chèng §uy-rinh” (1878) . 1895 -"BiÖn chøng cña tù nhiªn " (1873-1883) M¸c vµ ¡ng ghen -“Nguån gèc cña gia ®×nh, cña chÕ ®é t­ h÷u, bæ xung, ph¸t triÓn cña Nhµ n­íc” (1884) CNDVBC vµ - “Lótvich Phoi -¬-b¾c vµ sù c¸o chung cña CNDVLS triÕt häc cæ ®iÓn §øc” (1886)
  9. d. Chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµ thùc tiÔn phong trµo c¸ch m¹ng thÕ giíi - Th¸ng 3/1873 C«ng x· Pari - nhµ n­íc chuyªn chÝnh v« s¶n ®Çu tiªn trong lÞch sö ®­îc thµnh lËp. lËp. - Th¸ng 8/1903 §¶ng B«nsªvÝch Nga ®­îc thµnh lËp theo t­ t­ëng chñ nghÜa M¸c. N¨m 1917 ®É lµm nªn CM Th¸ng 10 vÜ ®¹i. M¸c. ®¹i. - N¨m 1919 Quèc tÕ céng s¶n ®­îc thµnh lËp. lËp. - N¨m 1922 Liªn bang Céng hoµ XHCN X« ViÕt ra ®êi ®¸nh dÊu sù liªn minh cña giai cÊp v« s¶n 12 quèc gia. N¨m 1940 LIªn X« ®· gåm 15 gia. n­íc hîp thµnh. thµnh. - ChiÕn tranh thÕ giíi thø II(1939 - 1945): Liªn X« kh«ng nh÷ng b¶o vÖ II(1939 1945) nh÷ ®­îc m×nh mµ cßn gi¶i phãng c¸c n­íc §«ng ¢u khái sù x©m l­îc cña ph¸t xÝt §øc. HÖ thèng XHCN ®­îc thiÕt lËp: Anbani, Balan, Bungari, øc. lËp: Cuba, CHDC §øc, Hungara, Nam T­, Liªn X«, Rumani, TiÖp Kh¾c, CHDC nh©n d©n TriÒu Tiªn, Trung Quèc, ViÖt Nam - Th¸ng 12/199, CNXH hÖn thøc ë Liªn X« vµ §«ng ¢u sôp ®æ, nhiÒu 12/199, §¶ng Céng S¶n ë T©y ¢u tõ bá môc tiªu CNXH. CNXH. Nh÷ Nh÷ng ng­êi céng s¶n ph¶i tØnh t¸o bæ sung vµ ph¸t triÓn chñ nghÜa M¸c mét c¸ch khoa häc.
  10. c. V.I.Lªnin víi viÖc b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn chñ nghÜa M¸c trong ®iÒu kiÖn lÞch sö míi -"Nh÷ng "ng­êi b¹n d©n" lµ thÕ nµo, hä -Lµm phong phó nh÷ng ph¹m ®Êu tranh chèng nh÷ng ng­êi d©n chñ x· trï cña CNDVBC b»ng néi héi ra sao?" (1894) dung míi - "Chñ nghÜa duy vËt vµ chñ nghÜa kinh -Nghiªn cøu toµn bé nhËn nghiÖm phª ph¸n" (1909), thøc luËn - "Bót ký triÕt häc" (1914-1916), -TiÕp tôc nghiªn cøu nh÷ng - Chñ nghÜa ®Õ quèc, giai ®o¹n tét cïng cña chñ nghÜa t­ b¶n (1916) vÊn ®Ò c¨n b¶n cña CNDVLS - "Nhµ n­íc vµ c¸ch m¹ng" (1917) -T­ t­ëng vÒ §¶ng kiÓu - "ChÝnh s¸ch kinh tÕ míi”, (1921) míi, vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ, - “VÒ t¸c dông cña chñ nghÜa duy vËt x©y dùng CNXH,... chiÕn ®Êu”(1922)
  11. II. II. §èi t­îng, môc ®Ých vµ yªu cÇu vÒ ph­¬ng ph¸p häc tËp, nghiªn cøu nh÷ng nguyªn lý c¬ b¶n cña chñ nghÜa Mac - Lªnin nh÷ 1. §èi t­îng vµ ph¹m vi häc tËp, nghiªn cøu - §èi t­îng: Nh÷ng quan ®iÓm vµ häc thuyÕt cña C.M¸c, Ph.¡nghen t­îng: Nh÷ Ph. vµ V.I.Lªnin - Ph¹m vi: Nh÷ng quan ®iÓm, häc thuyÕt c¬ b¶n nhÊt thuéc ba bé vi: Nh÷ phËn cÊu thµnh chñ nghÜa M¸c - Lªnin. Lªnin. 2. Môc ®Ých vµ yªu cÇu vÒ ph­¬ng ph¸p häc tËp, nghiªn cøu a. Môc ®Ých cña viÖc häc tËp, nghiªn cøu - X©y dùng thÕ giíi quan, ph­¬ng ph¸p luËn khoa häc vµ vËn dông s¸ng t¹o nh÷ng nguyªn lý ®ã trong ho¹t ®éng nhËn thøc vµ thùc tiÔn. nh÷ tiÔn. - HiÓu râ c¬ së lý luËn quan träng nhÊt cña TTHCN vµ §­êng lèi c¸ch m¹ng cña §CSVN. CSVN. - Gióp sinh viªn hiÓu râ nÒn t¶ng t­ t­ëng cña ®¶ng - X©y dùng niÒm tin, lý t­ëng cho sinh viªn. viªn.
  12. b. Mét sè yªu cÇu c¬ b¶n vÒ mÆt ph­¬ng ph¸p häc tËp, nghiªn cøu - Ph¶i theo nguyªn t¾c th­êng xuyªn g¾n kÕt nh÷ng quan nh÷ ®iÓm c¬ b¶n cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin víi thêi ®¹i. ®¹i. - Ph¶i hiÓu ®óng tinh thÇn, thùc chÊt cña nã, tr¸nh bÖnh kinh viÖn, gi¸o ®iÒu trong häc tËp, nghiªn cøu vµ vËn dông c¸c nguyªn lý c¬ b¶n ®ã trong thùc tiÔn. tiÔn. - Häc tËp, nghiªn cøu mçi nguyªn lý c¬ b¶n cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin trong mèi quan hÖ víi c¸c nguyªn lý kh¸c, mçi bé phËn cÊu thµnh trong mèi quan hÖ víi c¸c bé phËn cÊu thµnh kh¸c, ®ång thêi còng cÇn nhËn thøc c¸c nguyªn lý ®ã trong tiÕn tr× tr×nh ph¸t triÓn cña lÞch sö t­ t­ëng nh©n lo¹i. lo¹i.
  13. Ch­¬ng i Chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng
  14. I. chñ nghÜa duy vËt vµ chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng 1. VÊn ®Ò c¬ b¶n cña triÕt häc vµ sù ®èi lËp gi÷a duy vËt víi gi÷ chñ nghÜa duy t©m trong viÖc gi¶i quyÕt vÊn ®Ò c¬ b¶n cña triÕt häc * ¡ngghen nãi: " VÊn ®Ò c¬ b¶n lín cña mäi triÕt häc, ®Æc nãi: biÖt lµ triÕt häc hiÖn ®¹i, lµ vÊn ®Ò quan hÖ gi÷a t­ duy víi tån gi÷ t¹i". t¹i". Gi¶i quyÕt vÊn ®Ò c¬ b¶n cña triÕt häc kh«ng chØ x¸c ®Þnh ®­îc nÒn t¶ng vµ ®iÓm xuÊt ph¸t ®Ó gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò kh¸c cña triÕt häc mµ nã cßn lµ tiªu chuÈn ®Ó x¸c ®Þnh lËp tr­êng, thÕ giíi quan cña c¸c nhµ triÕt häc
  15. VÊn ®Ò c¬ b¶n cña triÕt häc Gi÷a vËt chÊt vµ ý thøc c¸i nµo Con ng­êi cã kh¶ n¨ng nhËn thøc cã tr­íc, c¸i nµo cã sau, c¸i nµo ®­îc thÕ giíi hay kh«ng? quyÕt ®Þnh c¸i nµo? CNDV "BÊt kh¶ tri": "Hoµi nghi luËn": (VC cã tr­íc, YT cã sau, VC quyÕt ®Þnh YT, CNDT phñ nhËn lu«n lu«n YT chØ lµ sù ph¶n ¸nh (YT cã tr­íc, VC cã sau, kh¶ n¨ng hoµi nghi YT quyÕt ®Þnh VC) nhËn thøc mäi häc cña thÕ giíi vËt chÊt vµo ®Çu ãc con ng­ê). cña con ng­êi thuyÕt CNDV chÊt CNDT CNDT CNDV CNDV ph¸c th« s¬, siªu biÖn chñ kh¸ch trùc quan, h×nh chøng quan quan c¶m tÝnh
  16. II. II. Quan ®iÓm duy vËt biÖn chøng vÒ vËt chÊt, ý thøc vµ mèi quan hÖ gi÷a vËt chÊt vµ ý thøc gi÷ 1. VËt chÊt a. Ph¹m trï vËt chÊt * Kh¸i qu¸t quan niÖm cña CNDV tr­íc M¸c vÒ vËt chÊt - Thêi Cæ ®¹i: C¸c nhµ triÕt häc duy vËt ®· ®ång nhÊt vËt chÊt nãi chung víi ®¹i: nh÷ nh÷ng d¹ng cô thÓ cña nã (n­íc, löa, kh«ng khÝ, nguyªn tö…) tö… - Thêi CËn ®¹i: ®¹i: C¸c nhµ triÕt häc duy vËt ®· ®ång nhÊt vËt chÊt víi khèi l­îng, träng l­îng, vËn ®éng cña vËt chÊt chØ lµ biÓu hiÖn cña vËn ®éng c¬ häc, nguån gèc vËn ®éng n»m ngoµi vËt chÊt, vÉn coi nguyªn tö lµ nhá nhÊt, kh«ng thÓ ph©n chia ®­îc, khèi l­îng lµ bÊt biÕn. Trªn c¬ së ph©n chia thÕ giíi thµnh tõng ®èi biÕn. t­îng, tõng lÜnh vùc riªng biÖt, hä ®· ®ång nhÊt vËt chÊt víi tõng lÜnh vùc, tõng ®èi t­îng ®ã. ®ã.
  17. * §Þnh nghÜa cña V.I.Lªnin vÒ vËt chÊt - Nguyªn nh©n dÉn ®Õn sù ra ®êi ®Þnh nghÜa vËt chÊt cña V.I.Lªnin + Cuèi thÕ kû XIX ®Çu thÕ kû XX, nh÷ng ph¸t minh míi trong khoa nh÷ häc tù nhiªn xuÊt hiÖn: N¨m 1897 T«ms¬n ph¸t hiÖn ra ®iÖn tö vµ chøng minh ®­îc ®iÖn tö lµ mét trong nh÷ng thµnh phÇn cÊu t¹o nªn nguyªn tö. nh÷ N¨m 1901 Kaufman chøng minh ®­îc khèi l­îng cña ®iÖn tö thay ®æi theo tèc ®é vËn ®éng cña ®iÖn tö. + Nh÷ng ph¸t minh nµy ®·: Nh÷ B¸c bá quan ®iÓm siªu h×nh vÒ vËt chÊt h× Khoa häc tù nhiªn vµ chñ nghÜa duy vËt r¬i vµo cuéc khñng ho¶ng. Chñ nghÜa duy t©m tuyªn bè, vËt chÊt ®· tiªu tan, vËt chÊt ®· biÕn mÊt. Sù ph¸t triÓn cña khoa häc vµ cuéc ®Êu tranh chèng chñ nghÜa duy t©m ®ßi hái c¸c nhµ duy vËt ph¶i cã quan ®iÓm ®óng h¬n vÒ vËt chÊt.
  18. - §Þnh nghÜa vËt chÊt cña V.I.Lªnin: “VËt chÊt lµ mét ph¹m trï triÕt häc dïng ®Ó chØ thùc t¹i kh¸ch quan ®­îc ®em l¹i cho con ng­êi trong c¶m gi¸c, ®­îc c¶m gi¸c cña chóng ta chÐp l¹i, chôp l¹i, ph¶n ¸nh vµ tån t¹i kh«ng lÖ thuéc vµo c¶m gi¸c”. (Chñ nghÜa gi¸c”. duy vËt vµ chñ nghÜa kinh nghiÖm phª ph¸n - 1908) 1908) V.I.Lªnin (1870- 1924) (1870- 1924)
  19. + Ph­¬ng ph¸p ®Þnh nghÜa: Ph­¬ng ph¸p ®èi lËp gi÷a vËt chÊt vµ ý nghÜa: gi÷ thøc. thøc. + VËt chÊt lµ mét ph¹m trï triÕt häc nghÜa lµ vËt chÊt ë ®©y ®­îc quan niÖm d­íi gãc ®é triÕt häc, dïng ®Ó chØ vËt chÊt nãi chung, v« h¹n, v« tËn, kh«ng sinh ra, kh«ng mÊt ®i. C¸c d¹ng vËt chÊt mµ c¸c khoa ®i. häc cô thÓ nghiªn cøu ®Òu cã giíi h¹n, cã sinh ra vµ mÊt ®i ®Ó chuyÓn ho¸ thµnh c¸i kh¸c. Do vËy, kh«ng thÓ ®ång nhÊt vËt chÊt kh¸c. víi nh÷ng d¹ng cô thÓ cña vËt chÊt (vËt thÓ). nh÷ thÓ). + VËt chÊt chØ thùc t¹i kh¸ch quan: Thùc t¹i kh¸ch quan lµ toµn bé quan: hiÖn thùc tån t¹i ®éc lËp víi ý thøc con ng­êi vµ ®­îc ý thøc con ng­êi + VËt chÊt ®­îc coi lµ thùc t¹i kh¸ch quan víi hai thuéc tÝnh: §em l¹i tÝnh: cho con ng­êi trong c¶m gi¸c vµ ®­îc c¶m gi¸c cña chóng ta chÐp l¹i, chôp l¹i, ph¶n ¸nh. ¸nh.
  20. Nh­ vËy, ®Þnh nghÜa vËt chÊt cña V.I.Lªnin bao gåm nh÷ nh÷ng néi dung c¬ b¶n sau: + VËt chÊt lµ c¸i tån t¹i kh¸ch quan bªn ngoµi ý thøc vµ kh«ng phô thuéc vµo ý thøc, bÊt kÓ sù tån t¹i Êy con ng­êi cã nhËn thøc ®­îc hay ch­a nhËn thøc ®­îc. ®­îc. + VËt chÊt lµ c¸i g©y nªn c¶m gi¸c ë con ng­êi khi gi¸n tiÕp hoÆc trùc tiÕp t¸c ®éng lªn gi¸c quan cña con ng­êi. ng­êi. + C¶m gi¸c, t­ duy, ý thøc chØ lµ sù ph¶n ¸nh cña vËt chÊt. chÊt.
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2