Bài 54: KÍNH THIÊN VĂN
I.MỤC TIÊU:
Kiến thức:
Trình bày được tác dụng của kính thiên văn, cấu tạo của kính thiên văn khúc
xạ, cách ngắm chừng và cách sử dụng kính thiên văn khúc xạ.
Tư duy:
- Tham gia vào việc đề xuấ nguyên tắc cấu tạo kính thiên văn cũng như các mô
hình cấu tạo kính thiên văn.
- Tham gia xây dựng được biểu thức số bội giác của kính thiên văn trong
trường hợp ngắm chừng ở vô cực.
Kĩ năng:
Rèn luyện kĩ năng vẽ ảnh của vật qua kính thiên văn và kĩ năng vận dụng các
công thức về kính để tính toán xác định các đại lượng liên quan đến việc sử dụng
kính thiên văn khúc xạ
II. CHUẨN BỊ
1. GV
- Một vài kính thiên văn khúc xạ có các số bội giác khác nhau (nếu có thể).
- Một vài giá quang học, giá đỡ thấu kính và thấu kính hội tụ có các tiêu cự khác
nhau (để có thể lắp thành mô hình kính thiên văn khúc xạ.
- Phần mềm mô phỏng liên quan, máy vi tính, máy chiếu đa năng.
- Nội dung ghi bảng
Bài 54. KÍNH THIÊN VĂN
1. Nguyên tắc cấu tạo kính
Muốn tăng góc trông của kính để nhìn rõ các thiên thể ở xa thì trước hết phải tạo
được một ảnh thật của thiên thể ở gần nhờ linh kiện quang học thứ nhất. Sau đó
nhìn ảnh này qua linh kiện quang học thứ hai để thấy ảnh cuối cùng dưới gốc
trong lớn hơn.
+Định nghĩa và mô hình cấu tạo các loại kính TV
- Kính TV khúc xạ
Định nghĩa:(SGK)
Mô hình kính thiên văn khúc xạ (sơ đồ hình vẽ).
- Kính TV phản xạ
Định nghĩa:(SGK)
Mô hình kính TV phản xạ (sơ đồ hình vẽ)
2. Cấu tạo và cách ngắm chừng
-Cấu tạo: Kính TV khúc xạ chủ yếu gồm hai TK hội tụ. Vật kính có tiêu cự dài,
thị kính có tiêu cự ngắn. Hai kính được lắp đồng trục ở hai đầu của một ống hình
trụ. Khoảng cách giữa chúng có thể thay đổi được.
-Ngắm chừng: Muốn ngắm chừng ảnh A2B2 trong giới hạn nhìn rõ của mắt , cần
điều chỉnh thị kính đến gần hay xa vật kính sao cho ảnh này nằm trong giới hạn
nhìn rõ của mắt.
- Độ dài kính: O1O2 = f1 +f2
3. Số bội giác của kính trong trường hợp ngắm chừng ở vô cực
2
1
0
tan
tan
f
f
G
2. HS
Ôn tập về tạo ảnh qua kính hội tụ, cách điều chỉnh kính hiển vi khi ngắm
chừng.
III. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1(3 phút): Kiểm tra bài cũ
Hoạt động học của HS Hoạt động dạy của GV
Trả lời câu hỏi của HS Đặt câu hỏi cho HS: Khi ngắm chừng thì
phải điều chỉnh kính hiển vi như thế nào?
Nhận xét câu trả lời
Hoạt động 2(20 phút): Nghiên cứu nguyên tắc cấu tạo của kính TV
Hoạt động học của HS Hoạt động dạy của GV
Ý thức được nhiệm vụ nhận thức (vấn
đề) do Gv đặt ra.
-Trả lời câu C2 và C3
- cá nhân suy nghĩ.
Trao đổi trong nhóm, thống nhất chọn
các cách giải quyết.
Tranh luận để thống nhất đưa ra các mô
hình cấu tạo kính TV.
mô hình kính TV khúc xạ.
mô hình kính TV phản xạ.
mô hình ống nhòm.
- HS quan sát vật qua kính để xác nhận
Đặt vấn đề như trong sgk “trong nghiên
cứu TV.... ....cấu tạo như thế nào?”
Gợi ý cách giải quyết vấn đề: “Muốn
tăng góc trông... trước hết...sau
đó...”(sgk).
Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C2 và C3.
Gợi ý thêm để HS có thể trả lời câu hỏi
C2 và C3.
Trong các loại linh kiện đã học, linh kiện
nào có thể tạo ảnh thật của các vật ở rất
xa ta.?...
Linh kiện nào tạo được ảnh của ảnh thật
này dưới một góc lớn hơn?
Tổ chức thảo luận nhóm xác định linh
kiện nào là linh kiện 1, linh kiện nào là
linh kiện 2?
- Tổ chức tranh luận giữa các nhóm trên
phạm vi lớp để thống nhất đưa ra các mô
hình cấu tạo kính TV.
- Sử dụng các hình vẽ mẫu và phần mềm
mô phỏng trực quan các mô hình do HS
đưa ra..
tính đúng đắn của các mô hình đã thống
nhất chọn
- lắp đặt và giới thiệu các mô hình của
các loại kính đó để kiểm tra tính đúng
đắn của các loại mô hình HS đã thống
nhất chọn.
