intTypePromotion=1
ADSENSE

Khóa luận tốt nghiệp: Đánh giá sự tham gia của cộng đồng dân tộc Mường trong giảm nghèo tại xã Thành Minh, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa

Chia sẻ: Le Huy Hieu | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:122

48
lượt xem
8
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Khóa luận thực hiện nghiên cứu nhằm hướng đến các mục tiêu: góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về sự tham gia của cộng đồng dân tộc trong giảm nghèo; đánh giá thực trạng sự tham gia của cộng đồng dân tộc Mường trong giảm nghèo tại xã Thành Minh, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa; xác định những yếu tố ảnh hưởng đến sự tham gia của cộng đồng dân tộc Mường trong giảm nghèo;... Mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Khóa luận tốt nghiệp: Đánh giá sự tham gia của cộng đồng dân tộc Mường trong giảm nghèo tại xã Thành Minh, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa

  1. HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN ­­­­­­ ­­­­­­ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI ĐÁNH GIÁ SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG DÂN TỘC  MƯỜNG TRONG GIẢM NGHÈO TẠI XàTHÀNH MINH,  HUYỆN THẠCH THÀNH, TỈNH THANH HÓA Tên sinh viên : HỒ HỮU LƯỢNG Chuyên ngành đào tạo : PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN Lớp : K56 PTNTA Niên khóa : 2011 ­ 2015 Giảng viên hướng dẫn : CN. HOÀNG THỊ HẰNG   GS.TS. NGUYỄN VĂN SONG
  2. HÀ NỘI,  2015 ii
  3. LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đề tài nghiên cứu này là của riêng tôi và không  trùng lặp với bất kỳ  công trình nghiên cứu nào của tác giả  khác. Các số  liệu, kết quả nghiên cứu trong khóa luận này là hoàn toàn trung thực, chưa   hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện khóa luận này   đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong khóa luận này đã được chỉ  rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 02 tháng 06 năm 2015                                                                 Sinh viên                                                                                   HỒ HỮU LƯỢNG iii
  4. iv
  5. LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được khóa luận này ngoài sự nỗ lực của bản thân tôi  còn nhận được sự giúp đỡ tận tình của các cá nhân, tập thể trong và ngoài   trường. Trước hết tôi xin chân thành cảm  ơn toàn thể  các thầy giáo, cô giáo trong  trường nói chung, khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn nói riêng đã truyền  đạt cho tôi những kiến thức, kinh nghiệm quý báu trong thời gian tôi tham  gia học tập tại trường. Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới CN.  HOÀNG THỊ  HẰNG  và  GS.TS. NGUYỄN VĂN SONG  đã tận tình chỉ  bảo, hướng dẫn, tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực tập và   hoàn thiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn các bác, các  cô, các chú, các anh, các chị làm   việc tại UBND xã Thành Minh, các chủ nhiệm, phó chủ nhiệm các Hợp tác xã  cùng các hộ dân đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tạo điều kiện để tôi tiếp cận được   những số liệu, thông tin cần thiết để hoàn thành khóa luận. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân và bạn bè đã   luôn động viên, giúp đỡ  tôi trong suốt quá trình thực tập và hoàn thành khóa  luận. Mặc dù đã có rất nhiều nỗ  lực, cố  gắng nhưng khóa luận của tôi không  tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự  đóng góp ý kiến của thầy cô cùng toàn thể bạn đọc. Tôi xin chân thành cảm ơn!                                                                    Hà Nội, ngày 02 tháng 06 năm  2015                                                Sinh viên v
  6.                                                          HỒ HỮU LƯỢNG vi
  7. MỤC LỤC  LỜI CAM ĐOAN                                                                                                                     .................................................................................................................       iii                                                                  Sinh viên                                                                   ...............................................................      iii  LỜI CẢM ƠN                                                                                                                           .......................................................................................................................      v                                                 Sinh viên                                                                                      ..................................................................................     v  MỤC LỤC                                                                                                                                ............................................................................................................................       vii  DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT                                                                                                   ...............................................................................................       ix  DANH MỤC BẢNG                                                                                                                  ..............................................................................................................      x  DANH MỤC ĐỒ THỊ                                                                                                               ...........................................................................................................       xi  TÓM TẮT KHÓA LUẬN                                                                                                        ....................................................................................................       xii  PHẦN I. MỞ ĐẦU                                                                                                                    ................................................................................................................      1    1.1 Tính cấp thiết của đề tài                                                                                                 ......................................................................................     1  1.2 Mục tiêu nghiên cứu                                                                                                        ....................................................................................................      3  1.2.1 Mục tiêu chung                                                                                                         .....................................................................................................      3  1.2.2 Mục tiêu cụ thể                                                                                                        ....................................................................................................      3  1.3 Câu hỏi nghiên cứu                                                                                                          ......................................................................................................      3  1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu                                                                                  ..............................................................................     4  1.4.1 Đối tượng nghiên cứu                                                                                              ..........................................................................................     4  1.4.2 Phạm vi nghiên cứu                                                                                                  ..............................................................................................     4  PHẦN II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN                                                                       ...................................................................      5  2.1 Cơ sở lý luận                                                                                                                   ..............................................................................................................      5  2.1.1 Một số khái niệm liên quan                                                                                     .................................................................................     5  2.1.2. Vai trò của sự tham gia của cộng đồng dân tộc trong giảm nghèo.                    ................       12 2.1.3 Nội dung sự tham gia của cộng đồng dân tộc trong các hoạt động giảm nghèo                                                                                                                                         13 ......................................................................................................................................      2.1.4 Những yếu tố ảnh hưởng sự tham gia của cộng đồng dân tộc trong giảm   nghèo                                                                                                                                ............................................................................................................................       21  2.2  Cơ sở thực tiễn                                                                                                             ........................................................................................................       26 2.2.1 Kinh nghiệm về sự phát huy của cộng đồng dân tộc thiểu số trong giảm   nghèo trên thế giới                                                                                                           .......................................................................................................      26 2.2.2 Kinh nghiệm về sự phát huy của cộng đồng dân tộc thiểu số trong giảm   nghèo tại Việt Nam                                                                                                         .....................................................................................................      29  2.2.3 Bài học kinh nghiệm                                                                                              ..........................................................................................      33  PHẦN III                                                                                                                                  ..............................................................................................................................       35  ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU                                                                                   ...............................................................................       35   VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU                                                                                   ...............................................................................       35  3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu                                                                                       ...................................................................................      35  3.1.1 Điều kiện tự nhiên                                                                                                 .............................................................................................      35  3.1.2 Điều kiện kinh tế ­ xã hội                                                                                      ..................................................................................       39 vii
  8.  3.2 Phương pháp nghiên cứu                                                                                               ...........................................................................................      47  3.2.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu                                                                     ................................................................       47  3.2.3 Phương pháp xử lý số liệu                                                                                     .................................................................................       51  3.2.4 Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu                                                                           .......................................................................       51  PHẦN IV. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN                                                      ..................................................       53 4.1 Thực trạng tham gia cộng đồng dân tộc Mường trong giảm nghèo tại xã Thành   Minh                                                                                                                                     .................................................................................................................................       53  4.1.1 Sự tham gia của cộng đồng dân tộc Mường trong chương trình giảm nghèo  .   53  4.1.2 Sự tham gia của cộng đồng dân tộc Mường trong giữ trong hoạt động kinh tế   hộ                                                                                                                                      ..................................................................................................................................       61 4.1.3 Sự tham gia của cồng đồng dân tộc Mường trong giữ gìn phong tục tập quán,   xóa bỏ hủ tục                                                                                                                   ...............................................................................................................       68  4.1.4 Sự tham gia của cộng đồng dân tộc Mường trong tương trợ cộng đồng.            69 .......      4.2 Yếu tố ảnh hưởng đến sự tham gia của cộng đồng dân tộc Mường trong giảm   nghèo ở xã Thành Minh                                                                                                       ...................................................................................................       70  4.2.1 Nhóm yếu tố bên trong cộng đồng dân tộc                                                           .......................................................       70  4.2.2 Nhóm yếu tố bên ngoài                                                                                          ......................................................................................      73 4.3 Những giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự tham gia của cộng đồng dân tộc   Mường trong giảm nghèo                                                                                                    ................................................................................................      78  4.3.1 Nâng cao năng lực, ý thức của các thành viên cộng đồng                                    ................................       78 4.3.2 Tạo sự cần bằng về sự tham gia vào các hoạt động giảm nghèo giữa nam và   nữ                                                                                                                                     .................................................................................................................................       81  4.3.3 Cải thiện chính sách                                                                                               ...........................................................................................       82  4.3.4 Nâng cao năng lực quản lý của cán bộ địa phương                                             ..........................................       82  4.3.5 Hỗ trợ khi người dân gặp thiên tai                                                                        ...................................................................      83  4.3.5 Tìm kiếm và kêu gọi các nguồn hỗ trợ khác                                                         .....................................................       84  4.3.6 Một số giải pháp trong hoạt động giảm nghèo                                                    ................................................       84  PHẦN V. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ                                                                                 .............................................................................      87  5.1 Kết luận                                                                                                                         .....................................................................................................................       87  5.2 Kiến nghị                                                                                                                       ...................................................................................................................       89  5.2.1 Với Nhà nước                                                                                                         .....................................................................................................       89  5.2.2 Với chính quyền địa phương các cấp                                                                    ................................................................       90  TÀI LIỆU THAM KHẢO                                                                                                        ....................................................................................................       92                                                                                                                                                    ......................................................................................................       93         PHỤ LỤC                                                                                                                          .....................................................................................................................       94 viii
  9. DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CSHT : Cơ sở hạ tầng PTKT : Phát triển kinh tế XĐGN : Xóa đói giảm nghèo CT : Chương trình DA : Dự án KT : Kinh tế VH : Văn hóa XH : Xã hội DTTS : Dân tộc thiểu số HĐND : Hội đồng nhân dân KH : Khoa học CN : Công nghệ ix
  10. DANH MỤC BẢNG ̉  Bang 3.1: Tinh hinh s ̀ ̀ ử dung đât đai cua xa Thanh Minh  ̣ ́ ̉ ̃ ̀                                        ...................................      40 ̉ ̀ ̀ ̉  Bang 3.2: Tinh hinh nhân khâu va lao đông cua xa Thanh Minh     ̀ ̣ ̉ ̃ ̀                         ....................      41 ̉ Bang 3.3: Tinh hinh c ̀ ̀ ơ sở ha tâng va c ̣ ̀ ̀ ơ sở vât chât ky thuât cua xa Thanh Minh ̣ ́ ̃ ̣ ̉ ̃ ̀                                                                                                                                 44 ..............................................................................................................................     ̉ ̀ ̀ ̉  Bang 3.4: Tinh hinh san xuât nông – lâm – thuy san cua xa Thanh Minh ́ ̉ ̉ ̉ ̃ ̀                ...........      46  Bảng 3.5: Căn cứ lựa chọn thành viên cộng đồng nghèo và cận nghèo               ...........      48 .............................................................................................................................. 49                                                                                                                                      Bảng 3.6: Thông tin cần thu thập và phương pháp thu thập số liệu sơ cấp         50 ....       Bảng 4.1: Tỷ lệ hộ nghèo của xã thành minh 2012­2014                                      ..................................       53  Bảng 4.2 Số hộ tham gia xây dựng CSHT                                                             .........................................................      56  Bảng 4.3 Đánh giá của người dân về mức đóng góp vào xây dựng CSHT           57 ......      Bảng 4.4 Thực trạng tham gia trong các chương trình chính sách hỗ trợ phát   triển                                                                                                                          ......................................................................................................................      59 Bảng 4.5 : Thực trạng tham gia trong các chương trình chính sách hỗ trợ phát   triển                                                                                                                          ......................................................................................................................      60  (Nguồn: Tổng hợp từ số liệu điều tra năm 2014)                                                 .............................................      62  Bảng 4.7 Thay đổi kĩ thuật canh tác, sử dụng giống cây trồng mới                     .................       62  Bảng 4.8 Diện tích của các cây trồng chính của hộ                                              ..........................................      64  Bảng 4.10 Số lượng và giá trị vật nuôi tại xã Thành Minh                                   ...............................       65  Bảng 4.11 Thay đổi kĩ thuật chăn nuôi, sử dụng giống vật nuôi mới                  ..............       66  Bảng 4.12 Các hoạt động đa dạng hóa thu nhập                                                   ..............................................      67  Bảng 4.15 Trình độ học vấn của các hộ điều tra                                                  ..............................................      71  Bảng 4.16 Khả năng tiếp cận với các nguồn vốn ngân hàng                               ...........................      74  Bảng 4.17: Cộng đồng đánh giá trình độ cán bộ cấp xã                                        ...................................       76 x
  11. DANH MỤC ĐỒ THỊ Biểu đồ 4.1 Đánh giá của người dân về mức độ đóng góp xây dựng   CSHT                                                                                                                ............................................................................................................       58 Biểu đồ 4.2 Tỷ lệ thay đổi kỹ thuật canh tác, sử dụng giống cây trồng   mới của các hộ                                                                                                .....................................      63 Biểu đồ 4.3 Tỷ lệ thay đổi kĩ thuật chăn nuôi, sử dụng giống vật nuôi   mới của các hộ                                                                                                ............................................................................................      66  Biểu đồ 4.4  Tỷ lệ người dân tiếp cận với các ngồn vốn ngân hàng            75 .......      xi
  12. TÓM TẮT KHÓA LUẬN Giảm nghèo là chủ  trương lớn của Đảng và Nhà nước ta, từ  những   thành tựu to lớn của công tác giảm nghèo đã góp phần  tăng trưởng kinh tế  và thực hiện công bằng xã hội cho đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn  còn rất nhiều hạn chế: thu nhập của người dân chủ yếu là xoay quanh mức   cận nghèo, kết quả  giảm nghèo thì không được bền vững, đặc biệt với   những vùng cao, vùng dân tộc thiểu số  thì giảm nghèo lại chưa đạt được  kết quả như mong muốn. Nguyên nhân chính của kết quả đó là do sự tham   gia của cộng đồng vào giảm nghèo còn quá hạn chế. Họ gần như chỉ tham   gia một cách thụ động chứ chưa tham gia một cách toàn diện và chủ động.   Vậy vấn đề  đặt ra là phải làm cách nào để  tăng cường sự  tham gia của   người dân vào giảm nghèo, để họ  tham gia một cách chủ  động và đầy đủ.  Vì chỉ  có như  thế  thì công tác giảm nghèo với đạt được hiệu quả  và bền  vững. Thành minh là xã khó khăn về nhiều mặt, sản xuất nông nghiệp vẫn  là ngành chính, trong đó chủ yếu độc canh cây lúa, kinh tế  chưa phát triển  tỷ  lệ  hộ  nghèo xã Thành Minh năm 2014 giảm xuống còn  25,15%  . Tuy  nhiên, trong xã dân cư  chủ  yếu là đồng bào người Kinh và người Mường   sinh sống và chiếm đa số là dân tộc Mường. Đời sống bà con còn rất nhiều   khó khăn, những nhu cầu tối thiếu như ăn, mặc… vẫn chưa được đáp ứng.   Cái nghèo đã thành vòng luẩn quẩn và theo bám họ  suốt những năm tháng  qua cho đến tận bây giờ  vẫn chưa có những giải pháp hiệu quả  và bền   vững. Đặc biệt công tác xóa đói giảm nghèo triển khai xuống xã còn quá  hạn chế, chưa tập trung vào các nhu cầu thiết yếu của cộng đồng, chưa   huy động được sự tham gia một cách tích cực của người dân. Bên cạnh đó  xii
  13. là trình độ  của cán bộ  còn thấp, nhận thức của người dân còn chậm, giao  thông đi lại khó khăn cũng làm cho công tác giảm nghèo của xã đạt hiệu   quả chưa cao. Qua nghiên cứu trên địa bàn xã, ta có thể thấy rằng sự tham gia của  người dân vào giảm nghèo trong các chương trình mục tiêu quốc gia là còn   quá thấp. Nguyên nhân chính là do trình độ cán bộ triển khai chính sách hạn   chế  và một số  công trình CSHT là không phù hợp. Về  các hoạt động phát  triển kinh tế hộ thì người dân tham gia hết sức tích cực tuy nhiên kết quả  lại chưa đáng kể. Nguyên nhân cần phải kể  đến đó trình độ  dân trí còn   thấp, giao thông đi lại phức tạp, chưa kiên cố  đã dẫn đến việc trồng trọt,   chăn nuôi không đạt hiệu quả. Ngoài ra cũng cần kể  đến các hoạt động  như hoạt động giữ gìn phong tục tập quán, hoạt động tương trợ cộng đồng  thì cộng đồng dân tộc Mường đã nỗ lực rất nhiều để có thể tạo điều kiện  tốt nhất cho công tác giảm nghèo. Cụ thể họ tham gia hội xuân để có động  lực về  tinh thần sau một năm lao động vất vả, họ  đổi công cho nhau vừa   làm tăng hiệu quả sản xuất, vừa tăng tính đoàn kết dân tộc. Khi được hỏi   thì gần như 100% người dân ở đây cho rằng: họ sẵn sàng đóng góp và tham   gia các lễ  hội truyền thống của dân tộc vừa để  vui vẻ, vừa giữ  gìn được  phong tục tập quán của dân tộc mình. Qua đây ta có thể thấy rằng bộ phận lớn người dân ở đây rất muốn  mình được tham gia một cách đầy đủ  và toàn diện, tuy nhiên đã có rất   nhiều nguyên nhân làm giảm sự  tham gia của cộng đồng dân tộc Mường   trong các hoạt động giảm nghèo. Vậy vấn đề  cấp thiết được đặt ra đó là:   các cấp chính quyền từ  trung  ương đến đại phương cần đưa ra các giải   pháp để  tăng cường sự  tham gia của người dân trong các hoạt động giảm  nghèo. Cụ  thể: đối với nhà nước cần tiếp tục thực hiện các CT, DA đang  xiii
  14. có, cải cách cách thức thực hiện cũng như huy động nguồn lực cho phù hợp   với từng địa phương, từng hạng mục công trình. Cần tăng cường các hỗ trợ  PTKT, XĐGN cho các vùng kinh tế khó khăn, vùng sâu, vùng xa. Hỗ trợ cơ  bản cho đối tượng chính là hộ nghèo, dân tộc thiểu số, những người gặp rủi  ro, người không có khả năng cải thiện đời sống của mình xuất phát từ nhu  cầu thực tiễn của họ ­ tức là hỗ  trợ cái họ  cần thiết nhất. Đối với cấp xã,  thônđẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ và các  tổ  chức kinh tế, chính trị ­ xã hội về mục đích, vai trò và ý nghĩa của việc  huy động sự  tham gia của cộng đồng vào các hoạt động kinh tế  để  giảm  nghèo. Đối với cộng đồng phải nhận thức đúng đắn xóa đói giảm nghèo  không chỉ là trách nhiệm của cộng đồng mà phải có sự nỗ lực tự giác vươn   lên của chính bản thân hộ nghèo.   xiv
  15. PHẦN I. MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài       Năm 2011 tỷ  lệ  hộ  nghèo của nước ta là 12,6%(Lưu Thị  Tho, 2012),  đến cuối năm 2014 tỷ  lệ  hộ  nghèo cả  nước giảm 1,8­2%/năm (từ  7,8%   xuống còn 5,8­ 6%); riêng tỷ  lệ  hộ  nghèo  ở  các huyện nghèo giảm bình  quân 5%/năm (từ  38,20% năm 2013 xuống còn 33,20% năm 2014).  Điều  kiện sống tốt hơn, chế độ dinh dưỡng đầy đủ, trình độ học vấn được nâng  cao. Bên cạnh những thành tựu to lớn đã đạt được nước ta cũng còn rất  nhiều huyện, xã chưa giải quyết tận gốc vấn đề nghèo đói, những kết quả  đạt  được  chưa  mang tính bền vững.  Nguyên nhân bởi vì thu nhập của  người dân hầu hết đều xoay quanh ở mức cận nghèo, do vậy rất dễ rơi vào  tình trạng tái nghèo khi gặp những tác động không thuận lợi tới đời sống và   sản xuất của họ.     Việt Nam là một quốc gia có nhiều dân tộc, trong đó có 53 dân tộc thiểu  số, với hơn 12 triệu người, chiếm tỉ lệ  14% dân số cả nước. Trong những   năm qua được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước nhiều chính sách, chương  trình, dự  án đã được triển khai nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế  ­ xã hội,  xóa đói giảm nghèo vùng DTTS, vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa. Tuy  nhiên, đến nay đồng bào dân tộc thiểu số  vẫn chiếm đến  70%  nhóm đối  tượng nghèo.    Một vấn đề nữa đó là giảm nghèo là hướng tới cộng đồng,  cộng đồng phải tham gia một cách tích cực thì hiệu quả  với đạt đến mức  cao nhất. Tuy nhiên thực tế lại cho thấy rằng: sự tham gia của cộng đồng  vào các hoạt động giảm nghèo còn quá hạn chế. Họ  gần như chỉ tham gia   một cách thụ  động chứ  chưa tham gia một cách toàn diện và chủ  động.   Vậy để giảm nghèo một cách bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số thì  1
  16. Đảng, Nhà nước và các tổ  chức có liên quan cần đẩy mạnh hơn nữa sự  tham gia của người dân vào các hoạt động giảm nghèo và lấy con người   làm trung tâm của giảm nghèo. Bên cạnh đó, tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào  sự đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước ở một bộ phận cán bộ và dân cư còn nặng  nên đã hạn chế  phát huy nội lực và sự  nỗ  lực vươn lên. Nhân thây, viêc ̣ ́ ̣   phat huy s ́ ự  tham gia cua ng ̉ ươi dân la vô cung cân thiêt. B ̀ ̀ ̀ ̀ ́ ởi ngươi dân la ̀ ̀  ngươi h ̀ ưởng lợi trực tiêp t ́ ừ dự an giam ngheo va s ́ ̉ ̀ ̀ ự tham gia tich c ́ ực cuả   ̣ ́ ̣ ̉ ự  an giam ngheo cung nh ho quyêt đinh đên thanh công cua d ́ ̀ ́ ̉ ̀ ̃ ư  giam ngheo ̉ ̀  ̣ ̉ trong chinh cuôc sông cua chinh ho ́ ́ ́ ̣ Tỉnh Thanh Hóa là địa phương có tổng số  hộ  nghèo đông nhất Việt  Nam, với 182.439 hộ  nghèo, chiếm 20,37% trên tổng số  895.816 hộ  được  khảo sát trên toàn tỉnh. Thạch Thàch là một huyện miền núi của tỉnh Thanh   Hoá, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, tỷ lệ nghèo đói còn cao so   với tỉnh cũng như so với cả nước, hiện tượng thiếu ăn, đứt bữa của người   dân trong huyện còn nhiều. Và xã Thành Minh là một xã còn nhiều khó  khăn của huyện Thạch Thành chủ yếu có hai dân tộc sinh sống đó là người  Kinh và người Mường. Giảm nghèo là chủ  trương lớn của Đảng và Nhà   nước ta. Từ những thành tựu to lớn của công tác giảm nghèo đã góp phần  tăng trưởng kinh tế  và thực hiện công bằng xã hội cho  đất nước.  Tuy  nhiên, bên cạnh đó vẫn còn rất nhiều hạn chế: thu nhập của người dân chủ  yếu là xoay quanh mức cận nghèo, kết quả giảm nghèo thì không được bền  vững, đặc biệt với những vùng cao, vùng dân tộc thiểu số  thì giảm nghèo   lại chưa đạt được kết quả như mong muốn. Vậy vấn đề đặt ra là phải làm   cách nào để tăng cường sự tham gia của người dân vào giảm nghèo, để họ  tham gia một cách chủ  động và đầy đủ. Xuất phát từ thực tế  đó tôi quyết  định nghiên cứu đề tài:  2
  17. “ Đánh giá sự tham gia của cộng đồng dân tộc Mường trong giảm   nghèo tại xã Thành Minh, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa”. 1.2 Mục tiêu nghiên cứu 1.2.1 Mục tiêu chung Đánh giá sự  tham gia của cộng  đồng dân tộc Mường  trong giảm   nghèo trên địa bàn xã Thành minh, huyện Thạch thành, tỉnh Thanh Hóa, từ  đó đề xuất giải pháp nhằm tăng cường sự tham gia của cộng đồng dân tộc  Mường trong giảm nghèo. 1.2.2 Mục tiêu cụ thể Góp phần hệ  thống hóa cơ  sở  lý luận và thực tiễn về  sự  tham gia  của cộng đồng dân tộc trong giảm nghèo. Đánh giá thực trạng sự tham gia của cộng đồng dân tộc Mường trong   giảm nghèo tại xã Thành Minh, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa Xác định những yếu tố   ảnh hưởng đến sự  tham gia của cộng đồng  dân tộc Mường trong giảm nghèo.  Đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự tham gia của  cộng đồng dân tộc Mường trong giảm nghèo tại xã Thành Minh trong thời   gian tới. 1.3 Câu hỏi nghiên cứu           1. Sự tham gia của cộng đồng dân tộc Mường là như thế nào? 2. Thực trạng nghèo đói của đồng bào dân tộc Mường tại địa phương  tiến hành nghiên cứu? 3. Thực trạng sự tham gia của đồng bào dân tộc Mường  trong giảm   nghèo tại xã Thành minh như thế nào? 4. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự tham gia của cộng đồng dân  tộc Mường trong giảm nghèo? 3
  18. 5. Địa phương có những biện pháp nào để  tăng cường sự  tham gia  của đồng bào dân tộc Mường trong giảm nghèo?  1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1.4.1 Đối tượng nghiên cứu Đề tài nghiên cứu sự  tham gia của cộng đồng dân tộc  Mường trong  giảm nghèo tại xã Thành minh, huyện Thạch thành, tỉnh Thanh Hóa; Các cán  bộ  cơ quan lãnh đạo, quản lý và thực thi các chính sách giảm nghèo, các bên  liên quan (chính quyền địa phương, các tổ chức kinh tế, đoàn thể xã hội) trong  giảm nghèo tại địa phương. 1.4.2 Phạm vi nghiên cứu ­ Phạm vi nội dung: Sự  tham gia của cộng  đồng dân tộc Mường  trong giảm nghèo tại xã Thành minh. ­ Phạm vi thời gian:  + Thời gian thực hiện đề tài: 14­1­2015 đến 2­6­2015 + Thời gian nghiên cứu: thu thập số liệu từ 2012­ 2014 ­  Phạm vi không gian: Đề tài được nghiên cứu trên địa bàn xã Thành   Minh, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa.        4
  19. PHẦN II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2.1 Cơ sở lý luận  2.1.1 Một số khái niệm liên quan 2.1.1.1  Khái niệm cộng đồng, dân tộc, cộng đồng dân tộc, xóa đói giảm   nghèo *Cộng đồng Hiện nay trên thế giới cũng như ở Việt Nam có nhiều nghiên cứu về  cộng đồng, có nhiều định nghĩa về cộng đồng khác nhau. Người đặt nền móng đầu tiên cho các lý thuyết xã hội về cộng đồng  là nhà xã hội học người Đức Ferdinand Toennies. Toennies cho rằng cộng   đồng là một thực thể  xã hội có độ  gắn kết và bền vững hơn hiệp hội,  được đặc trưng bởi sự đồng thuận về  ý chí của các thành viên trong cộng  đồng (Toennies, 1887). Theo định nghĩa này thì trong cộng đồng, các thành   viên có mối liên hệ, gắn kết chặt chẽ  với nhau (thông qua tình hàng xóm  láng giềng, họ tộc,…) và có cùng chung một ý chí để  cùng hướng tới một  mục đích chung. Trên phương diện về quy mô của cộng đồng, Arunagrawal và Clack  C. Gibson định nghĩa cộng đồng một đơn vị quần cư nhỏ, là cấu trúc xã hội  đồng nhất, có chung một mục đích và quy tắc ( Arunagrawal và Clack C.  Gibson (1999)). Hai ông cho rằng cộng đồng thường có quy mô nhỏ  cả  về  dân số lẫn không gian sống, cộng đồng thường trong phạm vi một làng, sự  gần gũi như vậy làm cho mọi người gắn bó với nhau.  Về mặt kinh tế, cộng đồng được xem là một loại vốn xã hội ( Robert  D. Putnan, 2000). Theo ông, hai yếu tố  tạo nên cộng đồng bao gồm tinh  thần gắn kết và mạng lưới xã hội (chúng được xem như  là vốn xã hội),   5
  20. trong đó từng người cảm thấy yên tâm, an toàn khi ở trong mạng lưới và do  đó sẵn sàng đóng góp, hy sinh vì cộng đồng, bảo vệ lợi ích của cộng đồng  trong môi trường cạnh tranh khốc liệt. Phạm Hồng Tung (2009) cho rằng cộng đồng là nhóm người có sức   bền cố kết nội tại cao, với những tiêu chí nhận biết và quy tắc hoạt động,   ứng xử chung dựa trên sự đồng thuận về ý chí, tình cảm, niềm tin và ý thức  cộng đồng, nhờ  đó các thành viên của cộng đồng cảm thấy có sự  gắn kết  giữa họ với cộng đồng và với các thành viên trong cộng đồng. Theo Tô Duy Hợp và cộng sự  (2000) thì cộng đồng là một thực thể  xã hội có cơ  cấu tổ  chức (chặt chẽ  hoặc không chặt chẽ), là một nhóm  người cùn0 chia sẻ  và chịu ràng buộc bởi các đặc điểm và lợi ích chung  được thiết lập thông qua tương tác và trao đổi giữa các thành viên. Tổng hợp từ  những khái niệm trên có thể  thấy:   cộng đồng là một   tập hợp những người sống gắn bó với nhau thành một xã hội nhỏ  cùng   sống chung trong một khu vực, có những điểm tương đồng về mặt văn hóa,   kinh tế, xã hội truyền thống, phong tục tập quán, có các quan hệ trong đời   sống gắn bó với nhau. *Dân tộc Theo   A.M.Ru­mi­an­txép,   1986,   dân   tộc   là   một   cộng   đồng   vững  chắc về  mặt lịch sử của những con ng ười, là hình thức phát triển xã hội  được hình thành trên cơ  sở  cùng có chung đời sống kinh tế, ngôn ngữ,   lãnh thổ và những đặc điểm về văn hóa, ý thức, tâm lý xã hội. Theo Sách triết học (2010), khái niệm dân tộc được hiểu theo nhiều  nghĩa khác nhau, trong đó có hai nghĩa được dùng phổ biến nhất là;  Thứ  nhất: Dân tộc chỉ  cộng đồng người có mối liên hệ  chặt chẽ  và  bền vững, có sinh hoạt kinh tế  riêng, có ngôn ngữ riêng, văn hoá có những  6
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD


intNumView=48

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2