ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
NGUYỄN THỊ ĐỊNH
ĐẶC ĐIỂM PHÓNG SỰ TRỌNG LANG
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Mã số: 60 22 34
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Lê Văn Lân
Hà Nội – 2010
MỤC LỤC
A - PHẦN MỞ ĐẦU ..................................... Error! Bookmark not defined.
1. Lý do chọn đề tài ................................... Error! Bookmark not defined.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề .................... Error! Bookmark not defined.
3.Mục đích, đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu ........... Error!
Bookmark not defined.
3.1. Mục đích ............................................. Error! Bookmark not defined.
3.2. Đối tượng ............................................ Error! Bookmark not defined.
3.3. Phạm vi nghiên cứu ............................ Error! Bookmark not defined.
3.4. Phương pháp nghiên cứu ................... Error! Bookmark not defined.
4. Kết cấu luận văn .................................... Error! Bookmark not defined.
B - NỘI DUNG ............................................. Error! Bookmark not defined.
Chương 1. GIỚI THUYẾT VỀ PHÓNG SỰ VÀ PHÓNG SỰ VIỆT NAM
GIAI ĐOẠN 1930- 1945 .............................. Error! Bookmark not defined.
1.1.Khái niệm và đặc trưng của thể loại phóng sự Error! Bookmark not
defined.
1.1.1. Nguồn gốc sự hình thành và phát triển của thể loại phóng sựError!
Bookmark not defined.
1.1.2. Khái niệm và đặc trưng của thể loại phóng sựError! Bookmark not
defined.
1.2. Khái lược về phóng sự Việt nam giai đoạn 1930 – 1945 .......... Error!
Bookmark not defined.
1.2.1. Nguồn gốc của phóng sự Việt Nam giai đoạn 1930 – 1945 ... Error!
Bookmark not defined.
1.2.1.1. Phóng sự Việt Nam giai đoạn 1930 – 1945 là sự kế thừa và phát
triển thể ký trung đại ................................ Error! Bookmark not defined.
1.2.1.2. Phóng sự Việt Nam giai đoạn 1930 -1945 là sản phẩm của những
biến động dữ dội về mặt lịch sử xã hội ..... Error! Bookmark not defined.
1.2.1.3. Phóng sự giai đoạn 1930 – 1945 là con đẻ của quá trình văn hóa và
văn học phương Tây ảnh hưởng vào Việt Nam ..... Error! Bookmark not
defined.
1.2.2. Thành tựu của phóng sự Việt Nam giai đoạn 1930 – 1945 ... Error!
Bookmark not defined.
1.2.2.1. Sự đa dạng trong hệ thống chủ đềError! Bookmark not defined.
1.2.2.2. Sự thành công trong nghệ thuật biểu hiện Error! Bookmark not
defined.
Chương 2. ĐẶC ĐIỂM NỘI DUNG PHÓNG SỰ TRỌNG LANG .. Error!
Bookmark not defined.
2.1. Phóng sự phản ánh nỗi khốn cùng của người dân Error! Bookmark
not defined.
2.1.1. Thực trạng đời sống của kiếp “làm dân”...... Error! Bookmark not
defined.
2.1.2. Thực trạng tha hóa của những kiếp “sống mòn” Error! Bookmark
not defined.
2.2. Phóng sự phơi bày các tệ nạn xã hội . Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Nạn mại dâm .................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Nạn trộm cắp ................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Nạn lừa đảo, “làm tiền” ................... Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Nạn quan tham ................................ Error! Bookmark not defined.
Chương 3. ĐẶC ĐIỂM NGHỆ THUẬT PHÓNG SỰ TRỌNG LANGError!
Bookmark not defined.
3.1. Cái tôi – tác giả trong phóng sự ......... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Cái tôi – nhân chứng khách quan ... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Cái tôi giàu cảm xúc ........................ Error! Bookmark not defined.
3.2. Bút pháp nghệ thuật đặc sắc .............. Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Nghệ thuật dựng cảnh ..................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Nghệ thuật dựng chân dung ............ Error! Bookmark not defined.
3.3. Nghệ thuật sử dụng từ ngữ ................ Error! Bookmark not defined.
3.3.1. Từ ngữ gần với ngôn ngữ đời thườngError! Bookmark not defined.
3.3.2. Từ ngữ giàu sức biểu cảm ............... Error! Bookmark not defined.
C - KẾT LUẬN ............................................. Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................ Error! Bookmark not defined.
Đặc điểm phóng sự Trọng Lang
Nguyễn Thị Định
1
A- PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Phóng sự là một thể loại văn học – báo chí ra đời muộn nhưng nó đã
nhanh chóng khẳng định được thế mạnh trong việc phản ánh một cách sâu
sắc, nhanh nhạy các vấn đề của hiện thực xã hội. Sự ra đời của phóng sự gắn
với tên tuổi của Ben Jamin Harris với các bài viết về Những việc xảy ra nơi
công cộng in trên tờ Boston, năm 1690. Leonard Ray Teel – Ron Taylor đã
viết “phóng sự có thể là vị trí quyến rũ hơn cả trong nghề báo”. Tiến sĩ Karel
Stokal (Séc) lại khẳng định “phóng sự là một trong những thể loại báo chí
được người đọc yêu thích nhất và cũng là một trong những thể loại khó nhất
đối với người viết”. Trong quá trình hình thành và phát triển, phóng sự có sự
giao thoa với các thể loại của văn học như truyện ngắn, truyện vừa, tiểu
thuyết... Điều đó càng khẳng định sự độc đáo về mặt thể loại và sức sống lâu
dài trong lòng bạn đọc của phóng sự.
Phóng sự Việt Nam giai đoạn 1930 – 1945 cùng với thơ truyện ngắn,
tiểu thuyết, kịch... đã tham gia một cách tích cực vào quá trình hiện đại hóa
của văn học. Chúng ta không thể không thừa nhận rằng chưa bao giờ trong
lịch sử văn học Việt Nam giai đoạn trước 1930 lại có một thời đại phóng sự
đạt được những thành tựu nổi bật, tạo nên sự bứt phá kì lạ như vậy. Phóng sự
Tôi kéo xe của Tam Lang – Vũ Đình Chí ra đời giống như một vầng sao đột
hiện ánh sáng, tiếp theo đó là cả một bầu trời sao rực rỡ của phóng sự Việt
Nam. Trong vòng mười lăm năm, các nhà văn, nhà báo đã cho ra đời một loạt
các phóng sự đặc sắc, phong phú cả về chất lượng và số lượng. Những phóng
sự được coi là đỉnh cao gắn liền với các tác giả có tên tuổi như Cạm bẫy
người, Kỹ nghệ lấy Tây, Cơm thầy cơm cô, Lục xì, Một huyện ăn tết của Vũ
Trọng Phụng; Tập án cái đình, Việc làng... của Ngô Tất Tố; Hà Nội lầm than,
Làm tiền, Làm dân, Xôi thịt... của Trọng Lang. Trải qua những nốt thăng trầm
của lịch sử phát triển văn học – báo chí, phóng sự Việt Nam giai đoạn 1930 –