BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
NGUYỄN ĐÌNH LUYẾN
NGHI£N CøU HIÖU QU¶ G¢Y M£ B»NG
SEVOFLURAN QUA M¸T THANH QU¶N §Ó Tù THë
TRONG PHÉU THUËT NéI NH·N ë TRÎ NHò NHI
Cã TIÒN Sö SINH THIÕU TH¸NG
Chuyên ngành : Gây mê hồi sức
Mã số : 62720121
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC
HÀ NỘI – 2019
CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. Công Quyết Thắng
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3:
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Trường
họp tại Trường Đại học Y Hà Nội.
Vào hồi giờ ngày tháng năm 2019
Có thể tìm hiểu luận án tại
- Thư viện Quốc gia
- Thư viện Trường Đại học Y Hà Nội
DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA
TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN LUẬN ÁN
1. Nguyễn Đình Luyến, Công Quyết Thắng, Đỗ Văn Lợi, Trần Thị
Kim Thư (2016). Đánh giá mối liên quan giữa EtCO2 và PaCO2
gây mê mask thanh quản trong phẫu thuật cắt dịch kính trẻ để
non giai đoạn IV – V. Y học thực hành, số 1015, 25-28.
2. Nguyễn Đình Luyến, Công Quyết Thắng (2018). Nghiên cứu hiệu
quả thông khí đặt Mask thanh quản gây mê trong phẫu thuật cắt
dịch kính bệnh võng mạc trẻ đẻ non giai đoạn IV – V. Y học Thực
hành, 1075, 228-231.
3. Nguyễn Đình Luyến (2019). Đánh giá những tác dụng không
mong muốn của gây mê mask thanh quản cho phẫu thuật cắt
dịch kính bệnh võng mạc trẻ sinh non giai đoạn IV-V. Tạp chí Y
học Thực Hành. Số 4(1095), 47-51
ĐẶT VẤN ĐỀ
Phương pháp gây mê có thể gây ra nguy cơ ức chế hô hấp, co
thắt thanh phế quản và ảnh hưởng của thuốc giãn cơ sau mổ. Vì vậy,
sử dụng phương pháp gây mê dựa trên thuốc mê bốc hơi như
sevoflurran không dùng giãn cơ và opiod, để hạn chế các tác dụng
không mong muốn là cần thiết. Sevofluran là thuốc mê bốc hơi được
xem xét lựa chọn hàng đầu trong gây mê trẻ em, bởi đặc tính của
chúng, có mùi dễ chịu, không gây kích thích đường thở, khởi mê,
thoát mê nhanh, huyết động ổn định.
Ở trẻ tiền sử sinh thiếu tháng có các tổn thương mạn tính hệ hô
hấp, xảy ra các mức độ trầm trọng khác nhau, trong đó có tăng kích
thích hệ thống đường thở. Mát thanh quản (MTQ) đặt vào ngã ba hầu
họng, không xâm lấn vào khí quản, rất ít gây kích thích đường hô hấp
trên và dưới. Như vậy, MTQ có thể rất thích hợp để kiểm soát hô
hấp, gây mê cho trẻ có tiền sử sinh thiếu tháng, có hoặc không có
bệnh phổi mạn tính, hoặc bị tăng kích thích đường thở. Mát thanh
quản sử dụng dễ dàng, tỷ lệ đặt thành công trên 90%, kiểm soát hô hấp
tốt, ít các tác dụng không mong muốn trong, sau mổ và không làm tăng
nhãn áp cho phẫu thuật nhãn khoa.
Thông khí tự thở qua mát thanh quản, áp lực đường thở được duy
trì ở mức thấp, không gây dò rỉ khí vào dạ dày. Đặc biệt, ở trẻ em cuff
của mát thanh quản nhỏ, dễ bị di lệch, thực quản ngắn hơn, khi áp lực
đường thở tăng dễ đẩy khí vào dạ dày làm tăng áp lực ổ bụng. Đồng
thời, áp lực đường thở tăng làm tăng kích thích hệ thống hô hấp có tổn
thương mãn tính ở trẻ sinh thiếu tháng, làm gia tăng nguy cơ các tác
dụng không mong muốn sau mổ như co thắt thanh quản và phế quản.
Trên thế giới đã có một số nghiên cứu, gây mê bằng thuốc mê
sevoflurran, cho tự thở qua mát thanh quản, ở trẻ sinh đủ tháng và trẻ
sinh thiếu tháng, an toàn và hiệu quả. Tại Việt Nam chưa có nghiên
cứu nào gây mê bằng sevofluran để tự thở qua MTQ cho trẻ có tiền
sử sinh thiếu tháng, vì vậy chúng tôi tiến hành nghiên cứu với hai
mục tiêu:
1. Đánh giá hiệu quả gây mê hô hấp bằng sevofluran qua mát
thanh quản để tự thở trong phẫu thuật nội nhãn ở trẻ nhũ
nhi có tiền sử sinh thiếu tháng.
2. Đánh giá ảnh hưởng lên tuần hoàn và một số tác dụng
không mong muốn của phương pháp gây mê này.
- Từ kết quả nghiên cứu thu được đề xuất qui trình kỹ thuật gây
mê bằng sevofluran để tự thở qua mát thanh quản cho trẻ nhũ nhi có
hoặc không có tiền sử sinh thiếu tháng
Ý nghĩa khoa học của đề tài
- Thuốc mê sevofluran là thuốc mê bốc hơi được sử dụng rộng
rãi ở người lớn và trẻ em, khởi mê nhanh để đặt mát thanh quản và
nội khí quản không cần dùng giãn cơ, duy trì mê tốt cho các loại
phẫu thuật, ít ảnh hưởng tới huyết động
- MTQ là dụng kiểm soát hô hấp dễ sử dụng có hiệu quả như
các loại ống thở khác, tỷ lệ đặt thành công lần đầu trên 90%, ít xảy ra
những tác dụng không mong muốn
- Đây là đề tài đầu tiên ở Việt Nam nghiên cứu về hiệu quả gây
mê bằng sevofluran để tự thở qua mát thanh quản phẫu thuật bệnh
nội nhãn ở trẻ nhũ nhi có tiền sử sinh thiếu tháng, một loại bệnh khá
hay gặp. Do vậy, đề tài này không chỉ có tính cần thiết, có cơ sở khoa
học, có tính mới, không trùng lặp với đề tài nào khác mà còn có ý
nghĩa thực tiễn cho gây mê phẫu thuật mắt
- Kết quả nghiên cứu không những làm sáng tỏ các luận cứ lý
thuyết mà còn giúp cho các thầy thuốc lâm sàng thực hành kỹ thuật
gây mê mới
- Đóng góp của luận án gây mê sử dụng sevofluran để tự thở
qua mát thanh quản, là phương pháp dễ sử dụng, kiểm soát hô hấp
tốt, ít ảnh hưởng đến huyết động. Khởi mê và thoát mê nhanh, theo
dõi sau mổ ngắn, mở ra hướng đi mới trong kỹ thuật kiểm soát đường
thở, đặc biệt cho đối tượng trẻ em, trẻ nhũ nhi và sơ sinh là những
bệnh nhân khá khó khăn khi đặt nội khí quản.
Cấu trúc của luận án
Luận án gồm 128 trang, phần đặt vấn đề 2 trang, luận án có 4
chương: chương 1- tổng quan tài liệu 33 trang; Đối tượng và phương
pháp nghiên cứu: 16 trang; Chương 3- kết quả nghiên cứu: 33 trang;
Chương 4- bàn luận: 39 trang, kết luận và kiến nghị 4 trang, hạn chế
đề tài 1 trang. Trong luận án có 23 bảng, 18 biểu đồ và 22 hình. Để
nghiên cứu luận án có 182 tài liệu tham khảo, trong đó có 11 tài liệu
tiếng Việt và 171 tài liệu tiếng Anh.