intTypePromotion=3
Array
(
    [0] => Array
        (
            [banner_id] => 140
            [banner_name] => KM1 - nhân đôi thời gian
            [banner_picture] => 964_1568020473.jpg
            [banner_picture2] => 839_1568020473.jpg
            [banner_picture3] => 620_1568020473.jpg
            [banner_picture4] => 994_1568779877.jpg
            [banner_picture5] => 
            [banner_type] => 8
            [banner_link] => https://tailieu.vn/nang-cap-tai-khoan-vip.html
            [banner_status] => 1
            [banner_priority] => 0
            [banner_lastmodify] => 2019-09-18 11:11:47
            [banner_startdate] => 2019-09-11 00:00:00
            [banner_enddate] => 2019-09-11 23:59:59
            [banner_isauto_active] => 0
            [banner_timeautoactive] => 
            [user_username] => sonpham
        )

)

Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học tích cực - Nguyễn Thị Lánh

Chia sẻ: Nguyễn Thị Lánh | Ngày: | Loại File: DOCX | Số trang:38

0
265
lượt xem
88
download

Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học tích cực - Nguyễn Thị Lánh

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học tích cực trình bày về tác dụng của giờ sinh hoạt chủ nhiệm; yêu cầu cơ bản đối với một giờ sinh hoạt chủ nhiệm; phương pháp tổ chức hoạt động trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm; ứng dụng của đề tài.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học tích cực - Nguyễn Thị Lánh

  1. Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học   tích cực PHẦN 1: MỞ ĐẦU I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lí luận Trong   giai   đoạn   hiện   nay,   để   hưởng   ứng   phong   trào   xây   dựng  trường học thân thiện học sinh tích cực do bộ giáo dục đào tạo phát động,  nhiều nhà trường đã tổ chức các hoạt động bổ ích nhằm tạo mối quan hệ  thân thiện giữa thầy và trò, giữa trò với trò. Trong các hoạt động đó, giáo   viên và học sinh rất quan tâm, đặc biệt là giáo viên chủ  nhiệm đóng một  vai trò hết sức quan trọng cho sự  thành công của các hoạt động này. Giờ  sinh hoạt chủ  nhiệm với những hoạt động phong phú đang được nhiều   giáo viên hướng tới để  tổ  chức cho học sinh. Giờ  sinh hoạt chủ  nhiệm   giúp giáo viên và học sinh sơ kết lại hoạt động trong tuần, đồng thời vạch  ra kế  hoạch cho tuần tới, tuyên dương học sinh có biểu hiện tiến bộ, phê  bình học sinh vi phạm nội quy trường lớp. Bên cạnh đó, giáo viên và học   sinh có cơ  hội cùng nhau thảo luận, trao đổi tâm tư, nguyện vọng, những   ưu điểm hạn chế trong học tập và cuộc sống. Vai trò của giáo viên chủ nhiệm rất quan trọng, bên cạnh việc tìm   hiểu học sinh thông qua nhiều hoạt động khác nhau trong và ngoài nhà  trường thì việc giáo dục học sinh trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm cũng góp  phần giáo dục nhân cách, rèn luyện kỹ năng sống, giá trị sống cho học sinh. Quá trình hoạt động sư  phạm  ở  trường bao gồm hoạt động dạy  học và hoạt động giáo dục. Hai hoạt động này có mối liên hệ mật thiết, hỗ  trợ, bổ  sung cho nhau, thúc đẩy nhau cùng phát triển trong quá trình phát  triển   toàn   diện   của   học   sinh.   Trong   hai   hoạt   động   trên,   giáo   viên   chủ  Trường PT cấp 2­3 Tân Tiến                       ­   1  ­                   Người thực hiện: Nguyễn   Thị Lánh
  2. nhiệm là cầu nối giữa hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục, góp phần  rất lớn vào sự thành công trong việc giáo dục toàn diện học sinh. Ở trường phổ  thông nước ta hiện nay, giờ sinh hoạt chủ nhiệm là   một tiết học được phân phối trong thời khóa biểu chính khóa hàng tuần bởi   nó có một vai trò quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục. Vì  vậy đổi mới, thực hiện tốt giờ sinh hoạt chủ nhiệm là một nhiệm vụ của   mỗi giáo viên chủ  nhiệm, nó là một hoạt động chuyên môn thường xuyên  phải được nghiên cứu trau dồi thì mới có kết quả tốt. 2. Cơ sở thực tiễn Ở nước ta, cùng với sự phát triển và hội nhập của kinh tế xã hội là   những hạn chế, yếu kém, tệ nạn… đã và đang ảnh hưởng không nhỏ đến  ngành giáo dục. Đối tượng chịu tác động nhiều nhất từ vấn đề trên là giới  trẻ đặc biệt là học sinh vì sức lan tỏa trong giới này rất nhanh, nhất là học   sinh THPT.  Ở  lứa tuổi học sinh THPT ngự trị quy luật mất cân đối tạm   thời, tính mâu thuẫn và quy luật về tính không đồng đều của sự phát triển  thể  hiện  ở  tất cả  các lĩnh vực trong nhân cách trẻ. Đây là điều gây khó   khăn nhất định cho giáo viên trong việc nhận diện, đánh giá, có tác động   phù hợp đến học sinh. Theo nghiên cứu của trường đại học sư  phạm Hà  Nội về  học sinh THPT, khi gặp khó khăn thì 22,3 % tâm sự  với bạn bè,  19,7 % giữ kín và âm thầm chịu đựng… Tỉ lệ học sinh tìm đến cha mẹ rất  thấp là 2,3 %. Giáo viên cần biết điều này để  khai thác và tác động đúng  đối tượng mới giáo dục học sinh có hiệu quả. Nếu không có sự  quan tâm,   dẫn dắt, tác động không phù hợp thì các em sẽ  lệch lạc trong suy nghĩ và   hành động. Bên cạnh nền tảng giáo dục của gia đình, các hoạt động tích   cực của xã hội, thì nhà trường là nơi giúp các em lĩnh hội tri thức của nhân  loại và rèn luyện nhân cách con người. 
  3. Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học   tích cực Thực tế  giáo dục  ở  các trường học nhất là bậc THPT cho thấy   chương trình nặng nề  về  kiến thức, thời gian dành cho các hoạt động  ngoại khóa không nhiều. Vì vậy đa số  giáo viên chú trọng phần lớn đến  truyền thụ kiến thức, việc giáo dục học sinh được giao trọng trách lên vai  giáo viên chủ nhiệm và thực hiện chủ yếu vào tiết sinh hoạt cuối tuần.  Thực hiện tốt giờ sinh hoạt chủ nhiệm giúp giáo viên kịp thời điều  chỉnh hành vi của học sinh phù hợp với nội quy trường lớp, ngăn chặn tình  trạng vi phạm nội quy của học sinh, giúp các em ngày càng tiến bộ  trong  học tập và rèn luyện đạo đức. Thực tế  cho thấy, đa số  học sinh không  thích giờ  sinh hoạt chủ  nhiệm. Qua tìm hiểu, tôi nhận thấy một vài lí do   sau làm cho học sinh không hứng thú với giờ sinh hoạt chủ nhiệm: Nội dung sinh hoạt đơn điệu, khô cứng, lặp lại, nhàm chán, không   gây hứng thú với học sinh Học sinh chưa thực sự được tham gia vào các hoạt động, chủ  yếu   là nghe một chiều. Bên cạnh các giáo viên quan tâm đến học sinh, vẫn còn một số giáo   viên chủ  nhiệm quá nghiêm khắc, chưa gần gũi, thân thiện với học sinh,   chưa đặt mình vào vị  trí của học sinh để  thấu hiểu tâm tư  nguyện vọng  của các em, chưa sáng tạo trong việc xây dựng nội dung cho các tiết sinh   hoạt chủ nhiệm. Trong những năm đầu khi được phân công làm công tác chủ nhiệm,  tôi chưa tìm ra được những phương thức để  làm phong phú giờ  sinh hoạt  chủ  nhiệm vì vậy học sinh chưa yêu thích giờ  sinh hoạt từ  đó không phát  huy hết năng lực tiềm ẩn của các em trong mọi hoạt động.  Trường PT cấp 2­3 Tân Tiến                       ­   3  ­                   Người thực hiện: Nguyễn   Thị Lánh
  4. Nhìn nhận lại kết quả công tác chủ nhiệm, tôi luôn trăn trở, tìm tòi  suy nghĩ tìm ra giải pháp tốt nhất. Tôi tìm hiểu và đọc nhiều tài liệu về  giáo dục học sinh, về giáo dục giá trị  sống và kỹ  năng sống; tham khảo ý  kiến đồng nghiệp và các thầy cô và đã rút ra những phương pháp để  áp   dụng vào công tác chủ  nhiệm của mình. Trong những năm áp dụng, tôi   nhận thấy học sinh yêu thích giờ  sinh hoạt chủ  nhiệm hơn; tham gia các  hoạt động phong trào sôi nổi; kết quả học tập được cải thiện. Học sinh có  cách đối xử, suy nghĩ theo chiều hướng tích cực, có nhận thức và hành  động phù hợp hơn trong các hoàn cảnh cụ thể. Vì vậy, tôi xin chia sẻ một  vài kinh nghiệm trong đề  tài  “Giáo dục học sinh THPT trong giờ  sinh   hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học tích cực” mà tôi đã nghiên  cứu và áp dụng tại trường trong những năm học qua. II. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, THỜI GIAN NGHIÊN CỨU 1. Đối tượng nghiên cứu: Học sinh khối trung học phổ thông. 2. Phạm vi nghiên cứu: Hình thức và nội dung sinh hoạt chủ  nhiệm. 3. Thời gian nghiên cứu và áp dụng: Năm học 2011­2012,  2012­2013, 2013­2014. III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ­ Thu thập thông tin từ tài liệu, internet. ­ Quan sát các hoạt động tập thể  của học sinh, trò chuyện với học  sinh để hiểu rõ tâm tư nguyên vọng. ­ Tham khảo ý kiến đồng nghiệp, thầy cô. ­ Thử nghiệm tổ chức các hoạt động cho học sinh, tổ chức cho học   sinh thảo luận cùng nhau.
  5. Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học   tích cực PHẦN 2: NỘI DUNG I.  TÁC DỤNG CỦA GIỜ SINH HOẠT CHỦ NHIỆM Sinh hoạt chủ  nhiệm là dạng hoạt động giáo dục tập thể, là một  hình thức tổ chức tự quản cho học sinh và là một trong những biện pháp cơ  bản góp phần xây dựng tập thể học sinh đoàn kết. Chính thông qua các giờ  sinh hoạt lớp, các em bày tỏ, chia sẻ tâm tư, tình cảm và tự đánh giá nhận   xét nhau thẳng thắn, tích cực. Các học sinh trong lớp được liên kết lại với  Trường PT cấp 2­3 Tân Tiến                       ­   5  ­                   Người thực hiện: Nguyễn   Thị Lánh
  6. nhau, giáo viên gắn bó với học sinh trong một cộng đồng chung để  giải   quyết những vấn đề của cuộc sống thực tế hàng ngày ở nhà trường, ở lớp  học,  ở  gia đình và ngoài xã hội. Học sinh được mở  rộng các mối liên hệ,  tăng cường sự hiểu biết, giúp đỡ  lẫn nhau, khắc phục xu hướng hẹp hòi,  cục bộ, bè phái trong đời sống tập thể hàng ngày của lớp học.  Đây cũng là dịp để  học sinh làm quen với nhiều loại hình hoạt  động khác nhau, giúp các em phát triển các kĩ năng cơ bản và cần thiết cho  bản thân. Các em phải được vừa học vừa chơi, thi tài với nhau. Từ đây các   em sẽ  lĩnh hội được rất nhiều, góp phần phát triển nhân cách toàn diện  của học sinh, tức là phát triển mọi mặt cả trí tuệ, tình cảm, đạo đức, thẩm  mĩ và sức khoẻ, thể chất của học sinh.  II. CÁC YÊU CẦU CƠ BẢN ĐỐI VỚI GIỜ SINH HOẠT CHỦ  NHIỆM Đa dạng hoá về  nội dung và hình thức tổ  chức tiết sinh hoạt lớp:   Mỗi lứa tuổi học sinh có những yêu cầu riêng, hứng thú riêng đối với các  hoạt động. Vì vậy, sự thay đổi nội dung và các hình thức tổ chức giờ sinh   hoạt lớp cho phù hợp với lứa tuổi học sinh khác nhau là đòi hỏi tất yếu đối   với nhà trường. Sức hấp dẫn học sinh, sự lôi cuốn các em tham gia tích cực  vào hoạt động phụ  thuộc nhiều vào sự thay đổi nội dung và các hình thức   tổ  chức. Do đó, nội dung tiết sinh hoạt tập thể hàng tuần phải cụ thể, bổ  ích, phải gắn với nhu cầu và hứng thú của học sinh và những nội dung đó   phải phù hợp với kinh nghiệm và trình độ hiểu biết của học sinh, huy động  đến mức cao nhất trí tuệ và tình cảm tập thể của học sinh. Thu hút tối đa sự  tham gia của mọi học sinh dưới sự  hướng dẫn,  giúp đỡ, cố  vấn của giáo viên nhằm tăng cường vai trò tự  quản của học   sinh: Sự tham gia của học sinh vào các hoạt động, công việc của lớp, của   trường vừa là nhu cầu, vừa là quyền của mỗi học sinh. Sự cùng tham gia 
  7. Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học   tích cực của tất cả  học sinh vào giờ  sinh hoạt lớp sẽ  tạo ra môi trường chung để  học sinh cùng trải nghiệm những xúc cảm tích cực, tăng cường giao lưu   giữa các em, tạo ra môi trường lớp học mang bầu không khí tin tưởng, thân  mật, cởi mở, sẵn sàng giúp đỡ  và lắng nghe ý kiến của nhau. Từ  đó tình   cảm gắn bó, sự chia sẻ giữa các em được hình thành và củng cố. Nói cách khác, học sinh phải là chủ thể của giờ sinh hoạt lớp, phải   được tham gia vào giờ  sinh hoạt lớp từ  những vai trò và nhiệm vụ  khác  nhau như  người thực hiện nhiệm vụ   được giao, người tổ  chức, người   khám phá và đánh giá hoạt động của mình. Tăng cường những nội dung sinh hoạt có liên quan đến các công   việc chung của lớp, phù hợp với nhu cầu và sở  thích của học sinh: Mỗi  lớp, mỗi tập thể đều có những công việc chung cần giải quyết, ví dụ như  xây dựng các qui định riêng của lớp, xác định chỉ tiêu thi đua, xử lí các tình   huống nảy sinh trong tập thể lớp, vì thế cần để cho học sinh tự thảo luận,  trao đổi và quyết định. Mục đích là nhằm nâng cao bầu không khí đoàn kết,  tinh thần trách nhiệm của mỗi học sinh trong lớp. Một tập thể  lớp đoàn  kết với từng thành viên có tinh thần trách nhiệm cao sẽ là môi trường giáo   dục tốt nhất cho từng học sinh. Ngoài ra việc thường xuyên thu hút các em  vào quá trình bàn bạc chung sẽ dần dần tạo ra ở các em lòng tin vững chắc   rằng các em có vị  trí nhất định trong lớp và các em sẽ  cố  gắng nỗ  lực và  hợp tác với mọi thành viên để hoàn thành công việc được giao. Đảm bảo giao lưu dưới hình thức đối thoại: Giao lưu giữa học   sinh có ý nghĩa rất quan trọng đối với quá trình giáo dục. Chính thông qua  giao lưu với bạn, mà năng lực hiểu người khác, hiểu bạn của mỗi học sinh   được xây dựng và do đó năng lực hiểu bản thân mình được hình thành và   Trường PT cấp 2­3 Tân Tiến                       ­   7  ­                   Người thực hiện: Nguyễn   Thị Lánh
  8. năng lực tự ý thức, cơ sở của tự giáo dục được phát triển. Trong quá trình   giao lưu, các em trao đổi với nhau những quan điểm, tư  tưởng, hứng thú,  tâm trạng, xúc cảm và từ  đó có tác động lẫn nhau. Trên cơ  sở  của những  hiểu biết về nhau, học sinh mới dễ dàng cảm thông, chia sẻ và giúp đỡ lẫn   nhau, tạo nên bầu không khí lớp học đoàn kết, cởi mở và thân thiện. Trong quá trình bàn bạc các công việc chung của lớp trong tiết sinh   hoạt tập thể  dưới hình thức giao lưu ­ đối thoại sẽ  phát triển được bầu   không khí thuận lợi cần thiết cho giáo dục, giúp mọi học sinh tin tưởng và  không sợ  hãi về  mặt tâm lí. Các em sẵn sàng đưa ra những quan điểm,  chính kiến của mình, sẵn sàng nghe và tiếp nhận những ý kiến của người  khác một cách tôn trọng. Giao lưu ­ đối thoại sẽ phát triển ở mọi học sinh   lòng tin vào sức lực cá nhân, phát triển thái độ  phê bình đối với bản thân,   sự tôn trọng đối với các bạn, tính sẵn sàng giải quyết có sáng tạo các vấn   đề đặt ra và niềm tin vào khả năng giải quyết chúng. III. CÁC PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRONG GIỜ  SINH HOẠT CHỦ NHIỆM Sau khi giáo viên tổ  chức cho học sinh tổng kết thi đua, phổ  biến  kế hoạch, tuyên dương học sinh tiến bộ, xử lí học sinh vi phạm nội quy… thì nên tổ chức các hoạt động theo các phương pháp sau:  1. Phương pháp đóng vai a. Khái niệm Đóng vai là một phương pháp trong đó một số thành viên diễn thử  tình huống như   ở  ngoài đời trước mặt tập thể  lớp. Sau đó các nhóm trao  đổi dưới sự hướng dẫn của giáo viên để rút ra những điều cần học tập, rút  kinh nghiệm trong cuộc sống, trong  ứng xử. Việc “diễn” không phải là   phần chính của phương pháp này mà điều quan trọng là sự  thảo luận sau   phần diễn ấy.
  9. Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học   tích cực b. Tác dụng Kích thích sự hứng thú và tham gia tích cực của học sinh. Phát triển kỹ năng giao tiếp và diễn đạt bằng ngôn ngữ một cách  dễ dàng. Giúp học sinh có kỹ năng hòa nhập với cuộc sống, sống hòa hợp  với mọi người qua việc đặt mình vào vị trí của người khác để hiểu họ. Tăng sự đoàn kết giữa các thành viên trong lớp. c. Những chú ý khi thực hiện:   Mất thời gian, dễ xa rời thực tế khi đóng “kịch” quá mức. Tình huống mà học sinh đóng vai nên để mở phần kết để học sinh  tự nghĩ. d. Quy trình thực hiện Giới thiệu cho học sinh tình huống mà các em sẽ đóng vai, trao đổi  thảo luận để làm rõ (nên chọn tình huống ngắn). Phân vai cho các học sinh (tự nguyện hoặc chỉ định). Các “diễn viên” suy nghĩ, chuẩn bị và nhập vai. Các “diễn viên” của các nhóm lên biểu diễn trước tập thể lớp. Trao đổi rút ra bài học kinh nghiệm cần thiết. Ví dụ:  Tiểu phẩm “Hai con chim”  Trong năm học 2013­2014, tôi chủ  nhiệm lớp 10A4, là một lớp có  phong trào học tập khá sôi nổi. Tuy nhiên trong lớp có hai học sinh là Trần  Thị  Huyền Trang và Nguyễn Tài Linh ngồi cùng một bàn không hợp tác  trong tất cả các họat động nhóm mà giáo viên yêu cầu. Vào tiết sinh hoạt   chủ  nhiệm của tuần học thứ  tám, Trang xin được đổi chỗ  ngồi vì lí do   không thể cùng quan điểm, không thảo luận với bạn Linh được. Tôi đã nói  Trường PT cấp 2­3 Tân Tiến                       ­   9  ­                   Người thực hiện: Nguyễn   Thị Lánh
  10. để  cô xem xét lại và tổ  chức cho lớp đóng tiểu phẩm ngay vào tuần học   thứ chín. Tiểu phẩm như sau: “Có hai con chim đậu trên hai cành cây vú sữa. Lá của cây vú sữa   có đặc điểm là mặt trên và mặt dưới của lá rất khác nhau. Hai con chim   nói chuyện với nhau: ­ Chim A: Này cậu, những chiếc lá mới xanh làm sao cậu nhỉ. ­ Chim B: Tớ thấy nó vàng vọt chứ có xanh tí nào đâu. ­ Chim A: Mắt cậu để đi đâu vậy, lá màu xanh mơn mởn kìa . ­ Chim B: Màu vàng như  sắp lìa khỏi cành, vậy mà cậu cứ  bảo   xanh. Cậu không có mắt thì có.” Hãy đóng vai hai con chim và nghĩ ra đoạn kết để  xử  lí tình   huống trên. Học sinh đã nghĩ ra cách xử lí tình huống như sau: Nhóm 1:   Cả  hai con chim cãi nhau mãi không giải quyết được  đành nhờ một con chim lớn hơn giải quyết vấn đề của hai chú chim non.    Các “diễn viên” của nhóm 1
  11. Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học   tích cực Các “diễn viên” của nhóm 1 Nhóm 2: Giải quyết bằng cách hòa bình, cả hai con chim cùng bàn  bạc tìm ra câu trả lời hợp lí. Các “diễn viên” của nhóm 2 Nhóm 3: Một con chim giận dỗi bay đi, con chim  ở  lại buồn nên  bay lên bay xuống nơi bạn mình đã đậu mới nhận ra sự  khác biệt của  chiếc lá. Nó đã bay đi tìm bạn về và nói cho bạn hiểu về sự khác nhau đó. Trường PT cấp 2­3 Tân Tiến                       ­   11  ­                   Người thực hiện:  Nguyễn Thị Lánh
  12. Các “diễn viên” của nhóm 3 Nhóm 4: Hai con chim cãi nhau, chuẩn bị  đánh nhau, rồi hai con  chim nhảy lên nhảy xuống ở hai vị trí khác nhau mới nhìn thấy hai mặt của   chiếc là có hai màu khác nhau. Cả hai cùng hiểu ra vấn đề.
  13. Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học   tích cực Các “diễn viên” của nhóm 4 Trường PT cấp 2­3 Tân Tiến                       ­   13  ­                   Người thực hiện:  Nguyễn Thị Lánh
  14. Sau đó giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận, nhận xét về cách  xử lí tình huống của các nhóm, rút ra bài học qua tình huống trên, trao giải  cho nhóm có diễn xuất hay nhất. Đại diện nhóm nhận phần thưởng Tình huống trên muốn gửi tới học sinh một thông điệp rất ý nghĩa.  Trong cuộc sống, mỗi người có một cách nhìn nhận vấn đề  khác nhau,  đừng đem suy nghĩ của mình áp đặt cho người khác, buộc người khác phải   theo ý mình một cách máy móc. Chúng ta vẫn có thể  nêu lên ý kiến của  mình nhưng đồng thời phải đặt mình vào vị trí của người khác khi họ bất   đồng quan điểm với mình thì mối quan hệ  với mọi người sẽ hài hòa hơn,  cuộc sống sẽ tươi đẹp hơn. Ngoài ra, qua tình huống giúp học sinh rèn luyện khả  năng giải  quyết xung đột trong cuộc sống thường ngày và trong học tập. Sau khi sử dụng phương pháp này, những mâu thuẫn nhỏ trong học  tập và cuộc sống thường ngày của học sinh được xử  lí theo hướng tích   cực. Đặc biệt hai bạn Trang và Linh đã hòa đồng với nhau, xin được ngồi 
  15. Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học   tích cực vị trí cũ, tất cả các hoạt động của nhóm đều phối hợp thực hiện rất hài hòa  nhịp nhàng. 2. Phương pháp kể chuyện tích cực a. Khái niệm Phương   pháp  kể   chuyện   tích  cực   là  phương   pháp   giáo   viên   kể  chuyện nhưng yêu cầu người nghe phải đặt tên cho câu chuyện và trả  lời   các câu hỏi có liên quan. b. Tác dụng Phát huy tính tích cực trong hoạt động và học tập. Phát triển tư duy, trí thông minh cho học sinh. Tạo không khí vui vẻ  thoải mái, có tác dụng giáo dục cao nhưng   nhẹ nhàng. Nâng cao vốn hiểu biết về xã hội, cuộc sống cho học sinh. c. Các bước thực hiện Chọn những câu chuyện ngắn, hấp dẫn, có nội dung phù hợp với   mục đích cần đạt được. Khi kể  không nói tên chuyện, có thể  đặt câu hỏi có liên quan đến  các tình huống trong chuyện. Kết thúc câu chuyện, yêu cầu học sinh đặt cho câu chuyện vừa  nghe khoảng ba tên theo các cách thể  hiện khác nhau: cụ  thể, hình  ảnh,  khái quát theo chủ đề … d.   Những   chú   ý   khi   giáo   viên   thực   hiện   phương   pháp   kể  chuyện tích cực Lựa chọn câu chuyện có nội dung hấp dẫn, có tính giáo dục cao,   phù hợp với lứa tuổi của học sinh và mục đích giáo dục. Trường PT cấp 2­3 Tân Tiến                       ­   15  ­                   Người thực hiện:  Nguyễn Thị Lánh
  16. Chuẩn bị  sẵn khoảng ba tên chuyện và hệ  thống câu hỏi (hợp lí  với các tình tiết diễn biến của câu chuyện). Khai thác những mặt tích cực của câu chuyện. Nhìn nhận đánh giá  nội dung câu chuyện dưới những góc độ khác nhau. Khi kể cần lưu loát, sử dụng ngữ điệu. Sau khi kể xong cần hướng dẫn học sinh suy nghĩ tìm cách đặt tên. Ví dụ 1: Giáo viên kể một câu chuyện  Trong năm học 2011­2012, tôi được phân công làm công tác chủ  nhiệm lớp 10A1, là một lớp có nhiều học sinh cá biệt, nhiều học sinh lưu  ban, có hoàn cảnh đặc biệt. Nhận thức được sự  khó khăn trong việc giáo   dục những học sinh này, tôi đã tìm hiểu, sưu tầm và kể  cho các em nghe  một câu chuyện có thật về một học sinh cá biệt. Yêu cầu cả  lớp lắng nghe và đặt tên cho câu chuyện. Trong quá  trình kể cô sẽ hỏi các em về diễn biến của câu chuyện.  Thời kỳ  "oai hùng" của Nguyễn Vũ Xuân Trường kéo dài khá lâu  nhưng "lừng lẫy" nhất là lúc học lớp 10A4 Trường THPT Hùng Vương  (TPHCM). Đá banh trong sân trường, đi học trễ, cúp cua, leo tường, phá  bàn   ghế,   đốt   pháo   trong   nhà   vệ   sinh,   đánh   nhau...   là   những   chuyện  thường xuyên có mặt Trường. Học sinh   đánh  nhau không  lạ, nhưng  phải  huy  động lực  lượng   Cảnh sát 113 vào cuộc can thiệp thì quả  thực... mới nghe lần đầu. "Mà  lạ, cái gì càng cấm thì càng muốn làm bằng được", cho nên dù không  muốn nhưng thầy chủ nhiệm phải đặt bút phê vào học bạ  của Trường:  "Vi phạm nội quy có hệ thống". Nói là lớp 10 nhưng ngay từ  hồi Trường còn bé, người mẹ  tội  nghiệp của Trường đã nhiều lần phải tới trường với tư cách không lấy  gì làm tự hào cho lắm ­ phụ  huynh của một học sinh cá biệt. Luôn tiên 
  17. Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học   tích cực phong trong các trò nghịch ngợm, Trường cũng "tiên phong" trong hàng  ngũ đội sổ  của lớp ­ một kỷ  lục mà nhiều năm liền anh không chịu  "nhường" cho ai. Năm lớp 10, điểm của Trường chỉ vừa đủ để  không bị  lưu ban, tức chỉ 3,5 điểm và hơn một tí cho tất cả các môn. Cho rằng đây là một học sinh không thể  cải hóa, ban giám hiệu  "mời" Trường ra khỏi trường ngay đầu năm lớp 11. Trường bắt đầu một   chặng đường ba năm dang dở: nửa tháng trời phụ  giữ  xe  ở  chợ  Hoàng   Hoa Thám, bị đuổi khỏi trường dạy nghề Lý Tự Trọng vì đánh nhau, rồi  làm sắt mỹ nghệ... (Câu hỏi 1: Theo em, sau ba năm dang dở Trường có cảm nhận như   thế nào?) Một   ngày   nọ,   khát   vọng   trở   lại   trường   học   cháy   bỏng   trong  Trường. Ba năm bỏ  bê đèn sách, mất kiến thức căn bản, và 20 tuổi để  bắt   đầu đi học trở  lại... đó là những khó khăn thách thức Trường trên con  đường mới. Ngay khi còn chưa biết phải làm gì thì cô Trần Thị Thân ­ cô giáo  chủ  nhiệm của anh tại Trung tâm giáo dục thường xuyên Chu Văn An,  đã dìu anh những bước đầu tiên khó nhọc. Ngoài giờ học trên lớp, giờ ra   chơi, sau giờ tan học, hay những buổi tối tại nhà, cô và trò đã từng bước   khuất phục sự "khiêu khích" đáng ghét của môn Hóa ­ môn yếu nhất của   Trường. Không chỉ  bài vở, từ  những cái nhỏ  nhất như  ăn mặc, đầu tóc,  những trăn trở về tâm lý, cô Thân luôn là nơi mà Trường "tìm về" những   lúc người mẹ  tảo tần bận bịu cho việc kiếm sống. Một lần bị cô phạt   Trường PT cấp 2­3 Tân Tiến                       ­   17  ­                   Người thực hiện:  Nguyễn Thị Lánh
  18. đứng  ở  góc lớp cả  tiết học vì không thuộc bài, lần đầu tiên Trường ý   thức về lỗi lầm của mình. (Câu hỏi 2: Hãy dự đoán xem kết quả học tập của cậu học trò   lớn tuổi này sẽ như thế nào?) Cứ  thế, ngoài việc đi làm thêm, Trường lại vùi đầu vào sách vở.  Một học kỳ, rồi thêm một học kỳ nấu sử sôi kinh, từ chỗ mất căn bản,   anh học trò lớn tuổi nhất lớp này đã tiến thẳng lên hạng nhất của lớp,   điểm số môn nào cũng cao vút, và còn đạt được số điểm cao nhất trong   kỳ thi học sinh giỏi bổ túc môn toán cấp thành phố. Nhưng điều mà có lẽ  chưa một học sinh cá biệt nào có thể  làm  được chính là việc giành được số  điểm cao nhất trong kỳ thi tuyển sinh   vào Trường ĐH Y Dược TPHCM năm 2000 với 26,5  điểm (năm đó,  Trường có điểm thi ba môn cao nhất trường chưa tính  ưu tiên khu vực,  đối tượng và điểm thưởng). Vừa học vừa làm thêm, giành học bổng từ Pháp, Ý... Trường vượt   qua được 6 năm đại học. Được nhận về  khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi  đồng 2 TPHCM, tương lai rộng mở trước mặt bác sĩ Trường. Dù đã từng là một học sinh cá biệt, dù học bổ túc... nhưng cánh cửa  tương lai không hề  đóng lại với những thanh niên đầy quyết tâm và  được thầy cô tận tình dìu dắt.  (Theo Hà Ánh – Báo Mực tím) Yêu cầu học sinh đặt tên cho câu chuyện: Sự  thức tỉnh của một   học sinh cá biệt, học sinh cá biệt trở thành thủ khoa đại học, tương lai   rộng mở với những người có nghị lực…
  19. Giáo dục học sinh THPT trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm bằng phương pháp dạy học   tích cực Qua câu chuyện, học sinh nhất là những học sinh cá biệt nhận thức   rõ rằng, nếu mình có quyết tâm, có nghị lực thì cánh cửa tương lai sẽ rộng   mở. Mình phải cố gắng thực hiện quyết tâm đó khi còn chưa muộn.  Sau khi sử  dụng phương pháp này, tôi đã thấy được sự  chuyển  biến tích cực, từ  việc các học sinh cá biệt nghỉ  học thường xuyên, không  xin phép, đến xin phép khi vắng học và sau đó các em đi học đầy đủ. Các   em đã có cố  gắng học bài và làm bài đầy đủ  từ đó kết quả  học tập có sự  tiến bộ, phong trào thi đua của lớp được nâng lên. Ngoài ra, các em cũng tự  tin, cởi mở hơn khi giao tiếp với bạn bè, thầy cô, mạnh dạn hỏi về những   vấn đề mình chưa hiểu rõ. Ví dụ 2: Giáo viên kể câu chuyện  Trong   năm   học   2012­2013,   khi   được   phân   công   chủ   nhiệm   lớp  10A2, tôi đã áp dụng phương pháp này vào tuần học thứ mười. Sau khi lớp   đạt hạng nhất trong thi đua của trường, như  đã hứa với học sinh  ở  các   tuần trước đó, tôi đã kể cho các em nghe một câu chuyện. Yêu cầu cả  lớp lắng nghe và đặt tên cho câu chuyện. Trong quá  trình kể  cô sẽ  hỏi các em về  diễn biến   của câu chuyện. Khi giáo viên   thông báo như  vậy sẽ  tập trung được chú ý của học sinh vào câu chuyện  của mình. Một buổi tối, Sue cãi nhau với mẹ, rồi không mang gì theo, cô đùng  đùng ra khỏi nhà. Trong lúc đang lang thang trên đường, cô mới nhớ ra rằng  mình chẳng có đồng bạc nào trong túi, thậm chí không có đủ mấy xu để  gọi điện về nhà. Cùng lúc đó, cô đi ngang qua một quán mì, mùi thơm bốc  lên ngào ngạt làm cô chợt cảm thấy đói ngấu. Cô thèm một tô mì lắm  Trường PT cấp 2­3 Tân Tiến                       ­   19  ­                   Người thực hiện:  Nguyễn Thị Lánh
  20. nhưng lại không có tiền. Người bán mì thấy cô đứng tần ngần trước quầy  hàng bèn hỏi:  “ Này cô bé, cô có muốn ăn một tô mì không?”. (Câu hỏi 1: Cô bé sẽ trả lời như thế nào?) “ Nhưng … nhưng cháu không mang theo tiền…” – cô thẹn thùng   trả lời. “ Được rồi, chú sẽ đãi cháu – người bán nói – Vào đây, chú nấu cho  cháu một tô mì”. Mấy phút sau, chủ quán bưng tới cho cô một tô mì bốc khói. Ngồi   ăn được mấy miếng, Sue lại bật khóc. “ Có chuyện gì vậy?” – ông ta hỏi. “ Không có gì. Tại cháu cảm động quá!” – Sue vừa nói vừa lấy tay   quẹt nước mắt. “ Thậm chí một người không quen ngoài đường còn cho cháu một   tô mì, còn mẹ  cháu, sau khi cháu cự  cãi đã đuổi cháu ra khỏi nhà. Chú là  người lạ mà còn tỏ ra quan tâm đến cháu, còn mẹ cháu…bả ác độc quá!” –   Cô bé nói với người bán mì. (Câu hỏi 2: Chủ quán sẽ nói gì với cô bé khi nghe cô nói về mẹ   của mình như thế?) Nghe Sue nói, ông chủ quán thởi dài: “ Này cô bé, sao lại nghĩ như  vậy? Chú mới chỉ  đãi cháu có một tô mì mà cháu đã cảm động như  vậy,  còn mẹ cháu đã nuôi cháu từ khi cháu còn nhỏ xíu, sao cháu lại không biết   ơn mà còn dám cãi lời mẹ nữa?” Sue giật mình ngạc nhiên khi nghe điều đó. “ Tại sao mình lại không nghĩ ra nhỉ? Một tô mì của người lạ  mà   mình cảm thấy mang  ơn, còn mẹ mình đã nuôi mình hàng bao năm qua mà 

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

AMBIENT
Đồng bộ tài khoản