intTypePromotion=3

Thông tin khoa học và công nghệ địa phương những vấn đề cần bàn luận (nghiên cứu cụ thể tại Quảng Nam)

Chia sẻ: Tathimu Tathimu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7

0
48
lượt xem
3
download

Thông tin khoa học và công nghệ địa phương những vấn đề cần bàn luận (nghiên cứu cụ thể tại Quảng Nam)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết "Thông tin khoa học và công nghệ địa phương những vấn đề cần bàn luận (nghiên cứu cụ thể tại Quảng Nam)" trình bày sự phát triển của thông tin khoa học Công nghệ ở Quảng Nam và giải pháp phát triển thông tin Khoa học Công nghệ ở Quảng Nam nói riêng và các địa phương khác nói chung. Mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thông tin khoa học và công nghệ địa phương những vấn đề cần bàn luận (nghiên cứu cụ thể tại Quảng Nam)

THÔNG TIN KHOA H C VÀ CÔNG NGH<br /> A PHƯƠNG<br /> NH NG V N<br /> C N BÀN LU N (Nghiên c u c th t i Qu ng Nam)<br /> Ph m Ng c Sinh*<br /> 1. M<br /> <br /> u<br /> S phát tri n m nh m c a cu c cách m ng KH&CN, c bi t là công ngh thông tin<br /> (CNTT) ã tác ng sâu s c n m i lĩnh v c ho t ng c a xã h i, ưa th gi i t k nguyên<br /> công nghi p sang k nguyên thông tin và phát tri n kinh t tri th c. Thông tin KH&CN ư c<br /> ánh giá là m t ti m năng c bi t quan tr ng v i c i m là khi ư c s d ng, giá tr c a chúng<br /> càng ư c nhân lên và hi u qu mà chúng mang l i càng tăng. S h i t gi a thông tin, vi n<br /> thông, tin h c là xu hư ng quan tr ng trong xu th phát tri n ho t ng thông tin nói chung và<br /> thông tin KH&CN nói riêng.<br /> u tư cho thông tin KH&CN t ch ư c coi là u tư cho<br /> phúc l i xã h i chuy n thành u tư cho s phát tri n.<br /> Nh n th c t m quan tr ng ó, ng và Nhà nư c ngày càng quan tâm lãnh o y m nh<br /> thông tin KH&CN. Lu t KH&CN kh ng nh:“Chính ph<br /> u tư xây d ng m t h th ng thông tin<br /> KH&CN hi n i” và xem thông tin KH&CN là m t n i dung cơ b n c a qu n lý Nhà nư c v<br /> KH&CN. Chi n lư c phát tri n KH&CN Vi t Nam nh n m nh: “Nhà nư c tăng cư ng u tư,<br /> nâng c p, hi n i hóa các cơ s thông tin KH&CN hi n có, xây d ng và phát tri n h th ng<br /> thông tin KH&CN qu c gia liên thông v i qu c t ; khai thác có hi u qu các ngu n thông tin<br /> KH&CN trong và ngoài nư c, kh c ph c tình tr ng l c h u v thông tin hi n nay c a nư c ta.<br /> Xây d ng và phát tri n các ngân hàng d li u qu c gia v KH&CN, trư c h t là thông tin liên<br /> quan t i các k t qu nghiên c u ư c Nhà nư c c p kinh phí, các thông tin v s h u trí tu , s<br /> li u i u tra cơ b n v tài nguyên thiên nhiên và ti m l c KH&CN. y m nh vi c ph bi n thông<br /> tin KH&CN t i ngư i s d ng, chú tr ng thông tin ph c v doanh nghi p, phát tri n nông thôn,<br /> vùng sâu, vùng xa”. Ngh nh s 159/2004/N -CP ngày 31/8/2004 c a Chính ph v ho t ng<br /> thông tin KH&CN ã c th hoá vai trò c a nhà nư c trong vi c xây d ng và phát tri n h th ng<br /> thông tin KH&CN.<br /> i v i Qu ng Nam, th c hi n Ngh quy t 58/2006/NQ-H ND t nh ngày 20/7/2006 c a<br /> H ND t nh v Chi n lư c phát tri n KH&CN n năm 2015, t m nhìn 2020, UBND t nh ban<br /> hành “ án phát tri n thông tin KH&CN ph c v phát tri n kinh t - xã h i t nh Qu ng Nam”.<br /> Có th n i ây là bư c i m i quan tr ng c a thông tin KH&CN a phương.<br /> 2. S phát tri n c a thông tin KH&CN Qu ng Nam<br /> 2.1 Sơ lư t v<br /> i ngũ cán b KH&CN Qu ng Nam<br /> Tính n cu i năm 2008, cán b có trình<br /> t cao ng tr lên có 17.600 ngư i, tăng<br /> 258% so v i năm 1997; trong ó, i ngũ cán b sau i h c c a Qu ng Nam là 418 ngư i, ư c<br /> phân theo lĩnh v c công tác như sau:<br /> - S nghi p giáo d c và ào t o:<br /> 93 ngư i, chi m 22,2%<br /> - S nghi p Y t :<br /> 250 ngư i, chi m 59,8%<br /> - Kh i hành chính và s nghi p khác:<br /> 66 ngư i, chi m 15,8%<br /> - Kh i huy n và thành ph :<br /> 03 ngư i, chi m 0,7%<br /> *<br /> <br /> Phó Giám<br /> <br /> c S KH&CN t nh Qu ng Nam. Ch t ch H i Thông tin Tư li u t nh Qu ng Nam.<br /> <br /> - Kh i ng:<br /> 06 ngư i, chi m 1,4%<br /> Qua s li u trên, n i lên m t th c tr ng là: Riêng ngành giáo d c và y t ã chi m n<br /> 82% s cán b sau i h c toàn t nh. N u tính theo chuyên môn ào t o, thì các chuyên môn<br /> ngành y chi m n hơn 62% t ng s cán b sau i h c.<br /> i ngũ cán b sau i h c các ngành<br /> khác và hi n ang công tác t i các ơn v hành chính, s nghi p r t ít; nh t là các ơn v R&D.<br /> 2.2 Tình hình t ch c và công tác ph bi n ki n th c KH&CN Qu ng Nam<br /> 2.2.1 Các cơ quan thông tin KH&CN (thư ng xuyên)<br /> - Trung tâm ng d ng và Thông tin KH&CN Qu ng Nam (S KH&CN)<br /> - Liên hi p các h i KHKT t nh Qu ng Nam;<br /> - Trung tâm Truy n thông và giáo d c s c kho Qu ng Nam (S Y t Qu ng Nam);<br /> - Trung tâm Thông tin Môi trư ng (S Tài nguyên và Môi trư ng);<br /> - Trung tâm Khuy n công và Tư v n công nghi p (S Công thương)<br /> - Trung tâm Khuy n nông và Khuy n lâm (S Nông nghi p và Phát tri n nông thôn)<br /> 2.2.2 V kênh thông tin<br /> Theo kh o sát chung c a chúng tôi, hi n nay, t i Qu ng Nam (cũng như nhi u t nh khác)<br /> hi n có và ang phát tri n các kênh thông tin KH&CN sau:<br /> - Kênh thông tin do Nhà nư c b o tr và th c thi, g m: ph bi n ki n th c KH&CN,<br /> khuy n nông, khuy n ngư, khuy n công; tuyên truy n v dân s -chăm sóc s c kh e nhân dân; v<br /> ki n th c pháp lu t, v b o v môi trư ng...<br /> - Kênh thông tin cho các t ch c chính tr -xã h i, các t ch c ngh nghi p t ch c và th c<br /> thi, g m: phong trào giúp nhau s n xu t, phong trào h tr ki n th c, phong trào sinh viên tình<br /> nguy n... do các t ch c như oàn Thanh niên, H i Nông dân, H i Ph n , H i C u chi n binh,<br /> các h i chuyên ngành thu c Liên hi p các h i KHKT (như H i Làm vư n, H i Châm c u, H i<br /> Thông tin KH&CN...)<br /> - Kênh thông tin do các doanh nghi p t ch c th c hi n, như: ào t o ki n th c v ngh , v<br /> k thu t ph c v cho quá trình xây d ng và phát tri n d án liên quan n kinh t -xã h i<br /> - Kênh thông tin do các t ch c phi Chính ph b o tr , như ào t o ngh , phát tri n ngh<br /> nghi p...<br /> 2.2.3 V hình th c thông tin<br /> - Hình th c thông tin báo chí, g m T p chí Khoa h c & Sáng t o, Văn hóa Qu ng Nam và<br /> 21 b n tin, c san chuyên ngành; trong ó áng chú ý là các B n tin Nông nghi p, B n tin S c<br /> kho Qu ng Nam, B n tin Y dư c Qu ng Nam; B n tin H i Nông dân t nh, B n tin Công<br /> nghi p... Có m t ph n tham gia hình th c thông tin i n t .<br /> - Hình th c thông tin qua H i th o, t p hu n do các t ch c nhà nư c, t ch c chính tr -xã<br /> h i, ngh nghi p; các t ch c phi Chính ph và do s<br /> u tư c a các doanh nghi p, các<br /> tài<br /> khoa h c<br /> - Hình th c thông tin qua tài li u, như t rơi, các tài li u ư c t p hu n<br /> - Hình th c thông tin qua vi c h c t p, trao i kinh nghi m c a b n thân ngư i dân, do<br /> nhu c u t thân c a h<br /> hình thành s lan t a thông tin KH&CN thi t th c. Trong ó, y u t tri<br /> th c b n a luôn ư c truy n t và phát huy.<br /> <br /> 2.2.4 K t qu ph thông tin KH&CN ch y u (hay m t s lĩnh v c tr ng tâm) t nh Qu ng<br /> Nam ( ư c tính trung bình trong 3 năm, t 2007-2009):<br /> 2.2.4.1 Trong lĩnh v c công nghi p và ti u th công nghi p<br /> - Trung bình, m i năm t nh u tư 2,5 t<br /> ng cho công tác khuy n công và ư c phân b<br /> cho 18 huy n, thành ph . Riêng S Công thương (qua Trung tâm Khuy n công và Tư v n công<br /> nghi p t nh) ư c u tư 5 t<br /> ng (g m c ngu n kinh phí khuy n công Trung ương). Trong ó,<br /> kho ng 20% kinh phí dành cho h tr ào t o, t p hu n và ph bi n ki n th c khoa h c liên quan<br /> n các ngh mây tre an, m ngh tr m hương, m c, ng, d t chi u, cói, cơ khí, ch bi n thu<br /> h i s n... cho kho ng 4.000 lao ng nông thôn; và kho ng 40% kinh phí tr trang thi t b ph c<br /> v phát tri n làng ngh , trình di n mô hình làng ngh .<br /> - Liên minh HTX t nh Qu ng Nam ã u tư trung bình 10 l p/năm (trong hai năm 20082009) chuyên<br /> t p hu n, ph bi n và chuy n giao ti n b k thu t liên quan n x lý môi<br /> trư ng, phát tri n làng ngh và chăm sóc phát tri n r ng,..cho g n 250 lư t ngư i.<br /> 2.2.4.2 Trong lĩnh v c nông nghi p<br /> - H i Làm vư n t ch c ào t o ngh 01 tháng ư c 10 l p cho 400 ngư i tham d ; t<br /> ch c hơn 250 l p t p hu n cho 1.200 ngư i; i tư ng ch y u là nông dân, n i dung ch y u<br /> liên quan n ph bi n ti n b k thu t v cây tr ng, v t nuôi.<br /> - S KH&CN ã u tư b cơ s d li u thông tin KH&CN liên quan n nông nghi p,<br /> nông thôn v i g n 13.000 thông tin (phim, tài li u k thu t), m t b máy tính và m t ti vi/huy n;<br /> phát tri n T p chí Khoa h c & Sáng t o (12 s /năm), chuyên m c KH&CN hàng tu n và hàng<br /> tháng trên Báo Qu ng Nam, ài Phát thanh-Truy n hình<br /> 2.2.4.3 Trong lĩnh v c chăm sóc s c kh e nhân dân<br /> - Ngành Y t ã u tư và ch<br /> ng tham gia các d án v Phòng ch ng mù loà, phát tri n<br /> y t d a vào c ng ng, phát tri n h y t vùng,.. phát tri n a d ng các hình th c thông tin,<br /> tuyên truy n và ph bi n v chăm sóc s c kho nhân dân: xây d ng chuyên m c hàng tu n trên<br /> sóng ài Phát thanh-Truy n hình, xu t b n 80.000 b n t rơi, s tay, băng hình, băng ti ng,..<br /> 350.000 B n tin S c kho Qu ng Nam, 150.000 B n tin y dư c; nói chuy n v chăm sóc s c kho<br /> cho g n 3.000 lư t ngư i và toàn b h c sinh 51 trư ng h c các c p Thăng Bình; tư v n v s c<br /> kho qua i n tho i 108 cho 1.500 lư t, qua thư cho 500 lư t ngư i h i; t ch c t p hu n k<br /> năng, ph bi n thông tin khoa h c v y t g n 250 l p cho toàn b<br /> i ngũ y t c p huy n và xã.<br /> K p th i ph bi n và thông tin v các b nh d ch ang phát tri n (cúm A-H1/N1) cho toàn b cán<br /> b lãnh o t nh và các Trư ng Cao ng, i h c trên a bàn t nh.<br /> - Công tác tuyên truy n, ph bi n và giáo d c v phòng ch ng s t rét, bư u c t p trung<br /> vùng núi: L c lư ng y t cơ s , b<br /> i biên phòng và qua chuyên m c ài Phát thanh-Truy n<br /> hình toàn t nh ã t ch c kho ng 12,5 ngàn l n cho g n 450.000 ngư i tham d . Trung tâm<br /> Phòng ch ng s t rét và bư u c t nh t ch c 280 l n v truy n thông cơ ng, chi u phim...cho<br /> 130.000 ngư i; t ch c in n và phát hành các hình th c s tay, t rơi.. v i t ng kho ng 15.000<br /> b n.<br /> 2.2.4.4 Các oàn th chính tr -xã h i, ngh nghi p tham gia công tác ph bi n ti n b k<br /> thu t cho h i viên, oàn viên<br /> - Liên hi p các h i KHKT t nh: Các h i thành viên c a Liên hi p h i ã t ch c g n 170<br /> l p t p hu n ph bi n ki n th c v KHKT cho g n 5.000 i tư ng là các h i viên, i ngũ cán<br /> b k thu t, bà con nhân dân toàn t nh<br /> <br /> - T ch c oàn TNCS H Chí MInh toàn t nh: Trong 03 năm l i ây ã t ch c 515 l p<br /> t p hu n ti n b k thu t cho 98.000 lư t oàn viên, thanh niên; 322 i m trình di n mô hình ng<br /> d ng ti n b k thu t cho 33.000 lư t oàn viên, thanh niên trong lĩnh v c nông thôn;<br /> D án làng Thanh niên l p nghi p A S do Trung ương oàn và T nh oàn Qu ng Nam<br /> th c hi n t năm 2002-2006 ã góp g n to l n trong vi c n nh s n xu t và i s ng ng bào<br /> C’Tu trong vùng, c th :<br /> u tư 03 t /17 t t ng u tư dành cho vi c t ch c t p hu n, hư ng<br /> d n k thu t tr ng, chăm sóc cây, con, v k thu t i n dân d ng, v k thu t thêu, d t, an mây<br /> tre...ph c v s n xu t & i s ng.<br /> Ngoài ra, qua kênh Chương trình Thanh niên tình nguy n, nhi u ti n b k thu t ã u c<br /> hư ng d n cho bà con nhân dân; nh t là vùng ng bào dân t c, vùng khó khăn.<br /> - H i Nông dân Vi t Nam toàn t nh, trung bình hàng năm t ch c 55 l p cho kho ng<br /> 35.000 lư t nông dân v cây tr ng, v t nuôi, phòng b nh, s n xu t s ch hơn,...<br /> - H i Liên hi p Ph n toàn t nh t ch c hàng trăm l p t p hu n, h i th o, hư ng d n k<br /> thu t cho 98.383 h i viên; ch riêng năm 2008 ã t ch c 138.000 lư t h i viên.<br /> - L c lư ng biên phòng ã t ch c khám ch a b nh, hư ng d n ng bào C’Tu chăm sóc<br /> s c kh e ban u; hư ng d n áp d ng các ti n b k thu t<br /> s n xu t; hư ng d n s d ng các<br /> thi t b i n dân d ng, truy n hình...v i hàng ngàn lư t ngư i.<br /> - Các t ch c phi Chính ph tài tr<br /> c l p, như T ch c C u tr và phát tri n qu c t<br /> Nh t B n (FIDR) u tư 10.000 USD cho vi c khôi ph c, phát tri n ngh d t th c m c a ng<br /> bào C’Tu t i 17 thôn 2 xã Cà Dy, Tà Bhing, thôn Zara (xã Tà Bhing). Huy n ông Giang, ngh<br /> d t th c m ư c khôi ph c m nh m t i thôn h roòng (xã Tà Lu), thôn PaZĩnh, Chơ Net (xã A<br /> Tiêng). Các công o n d t th c m hoàn toàn ư c th c hi n b ng phương pháp th công, t khâu<br /> tr ng nguyên li u ( ay, gai, bông) n khâu khéo s i, nhu m màu, thêu d t và b trí hoa văn.<br /> Riêng v i công o n d t th c m,<br /> th c hi n hoàn ch nh m t s n ph m, ngư i ph n C’Tu phi<br /> làm vi c c t l c trong nhi u ngày li n, th m chí phi m t hơn m t tháng.<br /> Ngoài ra, nhi u t ch c khác như Chương trình T m nhìn Th gi i, Chương trình tài tr<br /> c a<br /> c (DED), D án TÍn d ng Vi t- B , D án tín d ng nông thôn Vi t- Pháp... ã quan tâm n<br /> ph bi n ti n b k thu t cho các i tư ng là nông dân hư ng th d án.<br /> 2.2.5 ánh giá khái quát v thông tin KH&CN t nh Qu ng Nam<br /> 2.2.5.1 Nh ng thành công<br /> - Công tác truy n bá, ph bi n thông tin KH&CN ã góp ph n to l n, quan tr ng vào quá<br /> trình phát tri n s n xu t, nâng cao cu c s ng c a ngư i dân. Qua ó, có ý nghĩa quan tr ng vào<br /> quá trình chuy n d ch cơ c u kinh t c a các a phương.<br /> ng th i, ã góp ph n quan tr ng vào<br /> vi c nâng cao dân trí, góp ph n thúc y ti n b xã h i cho nhân dân, là cơ s hình thành nên<br /> phong trào “làm theo khoa h c” lan to trong dân.<br /> - Công tác truy n bá, ph bi n thông tin KH&CN ã ư c s quan tâm c a c h th ng<br /> chính tr , c a các t ch c phi Chính ph ; trong ó vai trò c a các t ch c R&D, c a i ngũ cán<br /> b KH&CN r t quan tr ng và t nhi u thành công.<br /> - H th ng các kênh thông tin ã “vào cu c” khá ng b và hi u qu . Các n ph m thông<br /> tin KH&CN, liên quan n KH&CN như các b n tin chuyên ngành, các chuyên m c KH&CN... ã<br /> góp ph n to l n vào vi c qu ng bá, tuyên truy n và gi i thi u các ti n b KHKT.<br /> 2.2.5.2 Nh ng y u kém<br /> <br /> - Vi c biên so n tài li u KH&CN v n còn mang tính hàn lâm, ít thông d ng và chưa có<br /> kh o sát nh t nh, chưa sát l m v i yêu c u và trình<br /> dân trí c a nhân dân. Còn x y ra tình<br /> tr ng khi cán b<br /> n thì ki n th c KH&CN n, cán b i thì ki n th c i theo; không b n v ng,<br /> ít chú tr ng n v n<br /> n nh và phát tri n.<br /> - Các cơ quan, các t ch c (chính ph và phi chính ph ), do nhi u nguyên nhân khác nhau,<br /> nên chưa thư ng xuyên t ch c nhi u l p t p hu n, chuy n t i nhi u tài li u KH&CN, xây d ng<br /> các chuyên m c liên quan trên các cơ quan thông tin i chúng<br /> Theo s li u th ng kê sơ b , hàng năm ( ư c tính t 2007-2009), toàn t nh có kho ng<br /> 350.000 lư t ngư i ư c tham gia các l p t p hu n, ph bi n ti n b KHKT các lĩnh v c, chi m<br /> 25% dân s toàn t nh, và chi m kho ng 35% ngư i trong<br /> tu i lao ng. Trong các i tư ng<br /> tham gia t p hu n, lao ng nông thôn chi m cơ b n.<br /> Hình th c thông tin chưa th t s h p d n, thu hút; trong ó, áng chú ý là vi c t ch c<br /> hư ng d n ng d ng KH&CN b ng phim khoa h c chưa chú tr ng, th m chí chưa th c hi n. Cơ<br /> s d li u v thông tin KH&CN hi n có chưa ư c khai thác thư ng xuyên và hi u qu . Các t<br /> báo, b n tin liên quan n chuyên môn sâu chưa nhi u.<br /> -M ts<br /> a bàn xa, i l i khó khăn. Bên c nh ó, ngu n kinh phí u tư cho công tác<br /> thông tin, tuyên truy n, ph bi n ti n b k thu t còn h n ch so v i yêu c u c a ngư i dân.<br /> i ngũ cán b KH&CN, nh t là i ngũ cán b có trình<br /> sau i h c ít tham gia ph<br /> bi n, trưy n bá ki n th c KH&CN ph c v s n xu t c a nhân dân; ít cho công trình, tác ph m báo<br /> chí liên quan n KH&CN ư c công b .<br /> Hi n nay, kho ng 90% cán b sau<br /> i h c làm vi c trong ngành Y t (ch y u là b nh<br /> vi n), giáo d c, kh i hành chính, ng... nghĩa là cơ b n làm qu n lý, không tr c ti p làm trong<br /> lĩnh v c liên quan n công tác thư ng xuyên ph bi n ki n th c KH&CN.<br /> 3. Gi i pháp phát tri n thông tin KH&CN t nh Qu ng Nam nói riêng (các t nh b n nói<br /> chung)<br /> 3.1 Th ng nh t quan i m<br /> 3.1.1 Phát tri n thông tin KH&CN nói riêng là phát tri n ngu n tài nguyên m i, là phát tri n tài<br /> s n Qu c gia. ây trách nhi m c a ng, Nhà nư c và h th ng chính tr .<br /> 3.1.2. Thông tin KH&CN là thông tin công ích, nh m m c ích phát tri n, nâng cao dân trí, ph c<br /> v kinh t -xã h i, xây d ng nông thôn m i.<br /> (Toàn b các quan i m này ã ư c th hi n rõ trong các văn b n c a<br /> ng, Nhà nư c;<br /> mà m i nh t là Ngh quy t Trung ương 7 v<br /> i ngũ trí th c, Quy t nh c a Chính ph v xây<br /> d ng nông thôn m i...)<br /> 3.2 Gi i pháp xây d ng và phát tri n thông tin KH&CN a phương<br /> 3.2.1 Hoàn thi n văn b n quy ph m pháp lu t<br /> Ph i nói r ng, t khi có Ngh nh 159 c a Chính ph v thông tin KH&CN trong th i kỳ<br /> công nghi p hoá, hi n i hoá n nay; chúng ta chưa làm ư c gì<br /> phát tri n m ng này. C n<br /> hoàn thi n văn b n này theo hư ng:<br /> - Cơ c u t ch c, cơ ch tài chính<br /> th c hi n công tác thông tin KH&CN (các Thông tư<br /> liên quan n lĩnh v c này s m ban hành)<br /> - Các t ch c thông tin KH&CN a phương c n u tư m nh (và ph i xác nh trong văn<br /> b n ch<br /> o liên B K ho ch- u tư và KH&CN m t cách c th v ngu n kinh phí u tư phát<br /> tri n ti m l c KH&CN hàng năm)<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản