intTypePromotion=2
Array
(
    [0] => Array
        (
            [banner_id] => 141
            [banner_name] => KM2 - Tặng đến 100%
            [banner_picture] => 986_1568345559.jpg
            [banner_picture2] => 823_1568345559.jpg
            [banner_picture3] => 278_1568345559.jpg
            [banner_picture4] => 449_1568779935.jpg
            [banner_picture5] => 
            [banner_type] => 7
            [banner_link] => https://tailieu.vn/nang-cap-tai-khoan-vip.html
            [banner_status] => 1
            [banner_priority] => 0
            [banner_lastmodify] => 2019-09-18 11:12:45
            [banner_startdate] => 2019-09-13 00:00:00
            [banner_enddate] => 2019-09-13 23:59:59
            [banner_isauto_active] => 0
            [banner_timeautoactive] => 
            [user_username] => minhduy
        )

)

Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Luật học: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam

Chia sẻ: Thị Huyền | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:22

0
119
lượt xem
20
download

Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Luật học: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Luật học: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam nhằm mục tiêu nêu lên một số vấn đề cơ bản liên quan đến thực trạng áp dụng một số quy phạm pháp luật hình sự về bảo vệ các quyền con người ở nước ta, đồng thời đề xuất một vài giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực thi trên thực tế của một số quy phạm pháp luật hình sự Việt Nam trong việc bảo vệ các quyền con người. Cùng tìm hiểu để nắm bắt nội dung thông tin vấn đề.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Luật học: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam

  1. ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT GIÁP MẠNH HUY MéT Sè VÊN §Ò Lý LUËN Vµ THùC TIÔN VÒ B¶O VÖ C¸C QUYÒN CON NG¦êI B»NG PH¸P LUËT H×NH Sù VIÖT NAM Chuyên ngành: Luật hình sự Mã số: 60 38 40 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Cán bộ hướng dẫn khoa học: GS. TSKH. LÊ VĂN CẢM HÀ NỘI - 2014
  2. LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực. Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội. Vậy tôi viết lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Người cam đoan Giáp Mạnh Huy
  3. MỤC LỤC Trang Trang phu ̣ bià Lời cam đoan Mục lục Danh mu ̣c từ viế t tắ t Danh mục các bảng MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 8 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO VỆ CÁC QUYỀN CON NGƯỜI BẰNG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM ........ 15 1.1. Ý nghĩa và khái niệm bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự........................................................................................ 16 1.1.1. Ý nghĩa của việc bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự ..... 16 1.1.2. Khái niệm bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự ....... 16 1.2. Đặc điểm của việc bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự ....................................... Error! Bookmark not defined. 1.3. Nội dung của việc bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam .............................. Error! Bookmark not defined. 1.3.1. Nội dung của việc bảo vệ các quyền con người bằng một số chế định thuộc Phần chung PLHS ............ Error! Bookmark not defined. 1.3.2. Nội dung của việc bảo vệ các quyền con người bằng một số chế định thuộc Phần các tội phạm PLHS.. Error! Bookmark not defined. Kết luận chương 1 ......................................... Error! Bookmark not defined. Chương 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ THỰC TRẠNG NHỮNG QUY PHẠM PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH CÓ LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC BẢO VỆ CÁC QUYỀN CON NGƯỜIError! Bookma
  4. 2.1. Một số vấn đề về thực trạng những quy phạm Phần chung pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con người ............. Error! Bookmark not defined. 2.1.1. Những quy phạm thuộc chế định Đạo luật hình sự có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con người Error! Bookmark not defined. 2.1.2. Những quy phạm thuộc chế định Tội phạm có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con người ............... Error! Bookmark not defined. 2.1.3. Những quy phạm thuộc chế định Các tình tiết loại trừ tính chất tội phạm của hành vi có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con ngườiError! Bookm 2.1.4. Những quy phạm thuộc chế định Trách nhiệm hình sự có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con ngườiError! Bookmark not defined. 2.1.5. Những quy phạm thuộc chế định Hình phạt có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con người ............... Error! Bookmark not defined. 2.1.6. Những quy phạm thuộc chế định Các biện pháp tha miễn có liên quan đến việc bảo vệ quyền con ngườiError! Bookmark not defined. 2.2. Một số vấn đề về thực trạng những quy phạm Phần các tội phạm pháp luật hình sự Việt Nam có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con người .................... Error! Bookmark not defined. 2.2.1. Những quy phạm thuộc chế định Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con người ....... Error! Bookmark not defined. 2.2.2. Những quy phạm thuộc chế định Các tội xâm phạm các quyền tự do, dân chủ của công dân có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con người ............................................ Error! Bookmark not defined. Kết luận chương 2 ......................................... Error! Bookmark not defined.
  5. Chương 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG NHỮNG QUY PHẠM PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH CÓ LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC BẢO VỆ CÁC QUYỀN CON NGƯỜI VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆNError! Bookmark not defined. 3.1. Thực tiễn áp dụng pháp những quy phạm Phần chung pháp luật hình sự Việt Nam có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con người và giải pháp hoàn thiện .. Error! Bookmark not defined. 3.1.1. Thực tiễn áp dụng những quy phạm Phần chung pháp luật hình sự Việt Nam có liên quan bảo vệ các quyền con người tại tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2009 - 2014 ..... Error! Bookmark not defined. 3.1.2. Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật:Error! Bookmark not defined. 3.2. Thực tiễn áp dụng những quy phạm Phần các tội phạm pháp luật hình sự Việt Nam có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con người và giải pháp hoàn thiện .. Error! Bookmark not defined. 3.2.1. Thực tiễn áp dụng những quy phạm pháp luật Phần các tội phạm pháp luật hình sự Việt Nam có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con người tại tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2009 - 2014Error! Bookmark no 3.2.2. Một số giải pháp hoàn thiện ............... Error! Bookmark not defined. Kết luận chương 3 ......................................... Error! Bookmark not defined. KẾT LUẬN .................................................... Error! Bookmark not defined. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 17
  6. DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT BLHS: Bộ luật hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) BPCC: Biện pháp cưỡng chế BPTM: Biện pháp tha miễn CHXHCN: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa CQĐT: Cơ quan điều tra HPBS: Hình phạt bổ sung HPC: Hình phạt chính LHS: Luật hình sự NNPQ: Nhà nước pháp quyền PLHS: Pháp luật hình sự QĐHP: Quyết định hình phạt TCN: Trước công nguyên TNHS: Trách nhiệm hình sự TPHS: Tư pháp hình sự TTHS: Tố tụng hình sự VKS: Viện kiểm sát VPPL: Vi phạm pháp luật
  7. DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu Tên bảng Trang bảng Bảng 3.1: Số liệu xét xử các loại tội phạm tại tỉnh Bắc Giang từ Error! năm 2009 đến năm 2014 Bookmark not defined. Bảng 3.2: Số liệu các loại hình phạt được áp dụng trong xét xử án Error! hình sự tại tỉnh Bắc Giang từ năm 2009 đến năm 2014 Bookmark not defined. Bảng 3.3: Số liệu về các biện pháp tha miễn được áp dụng từ Error! 2009 đến 2014 tại tỉnh Bắc Giang Bookmark not defined. Bảng 3.4: Số lượng các vụ án hình sự xét xử về Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của Error! con người và Các tội xâm phạm quyền tự do, dân chủ Bookmark của công dân tại tỉnh Bắc Giang từ năm 2009 đến năm not 2014 defined.
  8. MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Quyền con người là những giá trị xã hội cao quý nhất được thừa nhận chung của nền văn minh nhân loại [10, tr.15]. Trong lịch sử, bảo vệ quyền, lợi ích của con người là nguyên nhân và cũng là mục đích ra đời của pháp luật nói chung và pháp luật hình sự nói riêng. Tuy nhiên trong mỗi giai đoạn lịch sử, mỗi chế độ chính trị, xã hội cũng như ở mỗi quốc gia khác nhau thì pháp luật bảo vệ quyền con người thể hiện khác nhau và quyền con người cũng được hiểu khác nhau. Tuyên ngôn nhân quyền đưa ra một chuẩn mực chung về quyền con người cho tất cả các quốc gia. Tại điều 1 nêu “Tất cả mọi người sinh ra tự do và bình đẳng về phẩm giá và các quyền” [42, Điề u 1]. Từ đó, chúng ta nhận thấy một điều rằng “quyền con người” là dành cho tất cả mọi người trên cơ sở đảm bảo lợi ích chung cho cả cộng đồng trong một xã hội dân chủ. Tại Điều 29 quy định: Trong việc hưởng thụ các quyền và tự do, mỗi cá nhân chỉ có thể bị pháp luật hạn chế các quyền và tự do đó vì mục đích đảm bảo sự thừa nhận và tôn trọng các quyền và tự do của người khác cũng như nhằm đảm bảo những yêu cầu về trật tự công cộng, đạo đức và phúc lợi chung trong một xã hội dân chủ [42, Điề u 29]. Với sự ra đời của Hiến pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, lần đầu tiên trong lịch sử lập hiến các quyền con người đã được ghi nhận một cách trân trọng và tập trung thành 01 chương riêng biệt, đó là Chương 2 với tên gọi "Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân" với tổng số 36 điều luật. Với quy định tại khoản 1 Điều 14 "Ở nước Cộng hòa xã hôi chủ nghĩa Việt
  9. Nam, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật" [33, Điều 14, khoản 1], Hiến pháp 2013 không chỉ thừa nhận về mặt pháp lý các quyền con người trên 02 phương diện là quyền con người nói chung và quyền công dân nói riêng mà còn khẳng định một cách rõ ràng cơ chế bảo vệ, bảo đảm thực hiện các quyền này trong thực tiễn đó chính là Hiến pháp và pháp luật. Tư tưởng bảo vệ các quyền con người được thể hiện rõ nét thông qua việc Hiến pháp 2013 đã quy định rõ các trường hợp quyền con người, quyền công dân bị hạn chế. Ngoài những trường hợp này, quyền con người, quyền công dân đòi hỏi phải được tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm thực hiện bởi toàn Đảng, toàn dân, toàn xã hội. Theo đó, quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế trong bốn (04) trường hợp được quy định tại khoản 2 Điều 14 bao gồm: - Vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia - Vì lý do trật tự, an toàn xã hội - Vì lý do đạo đức xã hội - Vì lý do sức khỏe của cộng đồng [33, Điều 14, khoản 2]. Đồng thời thông qua quy định tại khoản 2 Điều 14, Hiến pháp 2013 cũng quy định rõ cách thức duy nhất để có thể hạn chế quyền con người, quyền công dân đó là theo quy định của pháp luật. Theo đó quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo các quy định của pháp luật chứ không thể bị hạn chế bằng bất cứ hình thức nào khác. Quyền con người, quyền công dân là quyền vốn có, quyền tự nhiên của mỗi con người. Những quyền này được Hiến pháp và pháp luật thừa nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm nên đã được nâng lên thành quyền hiến định, quyền luật định. Tuy nhiên việc thực hiện các quyền con người, quyền công dân của mỗi người, mỗi cá nhân trong xã hội không thể tùy tiện, vô lối mà phải đặt trong những khuôn khổ nhất định, có như vậy mới đảm bảo được tính ổn định và phát triển bền vững
  10. của xã hội từ đó có tác động ngược trở lại trong việc bảo đảm thực hiện các quyền con người, quyền công dân trong thực tiễn. Khuôn khổ mà tác giả luận văn muốn đề cập đến ở đây chính là "việc thực hiện quyền con người, quyền công dân không được xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác" (quy định tại khoản 4 Điều 15 Hiến pháp 2013). Điều 16 Hiến pháp 2013 thực sự là một minh chứng rõ nét cho tính nhân văn, nhân đạo của bản Hiến pháp này. Điều 16 Hiến pháp 2013 khẳng định: 1. Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật. 2. Không ai bị phân biệt đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội [33, Điều 16]. Không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận về mặt pháp lý một cách khái quát các quyền cơ bản của con người, của công dân gồm các quyền về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội mà Hiến pháp 2013 còn ghi nhận nội dung cụ thể của từng loại quyền trong các nhóm quyền cơ bản nêu trên, trong số đó có một số quyền liên quan đến lĩnh vực tư pháp hình sự từ Điều 19 đến Điều 43. Trên tinh thần đó, pháp luật hình sự Việt Nam bảo vệ các quan hệ xã hội trong đó con người là chủ thể được bảo vệ khỏi sự xâm phạm của những hành vi nguy hiểm trái với chuẩn mực xử sự chung của toàn xã hội, mà kết quả của hành vi đó trái với lợi ích của xã hội. Trong quá trình đó, pháp luật hình sự Việt Nam buộc phải có những quy định về việc hạn chế quyền của người phạm tội nhằm mục đích trừng trị, răn đe, và giáo dục vì lợi ích của cộng đồng. Vấn đề đặt ra là quy định của pháp luật hình sự phải cân bằng giữa việc bảo vệ quyền lợi ích đúng đắn (toàn xã hội ghi nhận) của mỗi cá nhân, tổ chức và xã hội với việc hạn chế, tước bỏ một số quyền của người phạm tội nhằm mục đích bảo vệ quyền con người. Pháp luật hình sự Việt Nam với những quy định của mình mục đích cuối cùng là đảm bảo trật tự xã hội từ đó đảm bảo quyền con người chung cho cả cộng đồng và đối với từng cá nhân cụ thể.
  11. Với sự ra đời của Hiến pháp 2013, nhu cầu hoàn thiện PLHS nói chung và BLHS nói riêng với tư cách là một trong những công cụ hữu hiệu nhất của Nhà nước trong việc bảo vệ các quyền con người cho phù hợp với tinh thần của bản hiến pháp mới này là tất yếu và khách quan. Xuất phát từ những lý do trên đây, tôi đã lựa chọn đề tài “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam” làm luận văn cao học luật của mình. 2. Tình hình nghiên cứu đề tài Nghiên cứu khoa học về vấn đề bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự là vấn đề quan trọng và cần thiết. Vấn đề này đòi hỏi những quan điểm, những nghiên cứu của nhiều tác giả khác nhau với nhiều khía cạnh và góc nhìn khác nhau. Thực tế vấn đề này cũng được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu với nhiều công trình, bài viết có giá trị. Trước hết phải kể đến một số công trình nghiên cứu chuyên sâu trong ngành khoa học luật hình sự Việt Nam như: - Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Đại học quốc gia Hà Nội "Bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự và pháp luật tố tụng hình sự trong giai đoạn xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam" do GS.TSKH Lê Văn Cảm, TS. Nguyễn Ngọc Chí và TS.Trịnh Quốc Toản đồng chủ trì đề tài, nghiệm thu năm 2006. - Đề tài nghiên cứu khoa học trọng điểm cấp Đại học quốc gia Hà Nội "Bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật về tư pháp hình sự - lý luận, thực trạng và hoàn thiện pháp luật" (Mã số QĐ.TĐ.10.16) triển khai từ năm 2010 đến năm 2013 do GS.TSKH Lê Văn Cảm làm chủ trì. - Sách chuyên khảo "Bảo vệ an ninh quốc gia, an ninh quốc tế và các quyền con người bằng pháp luật hình sự trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền" do GS.TSKH Lê Văn Cảm làm chủ biên, Nxb. Tư pháp Hà Nội,
  12. 2007. - Đề tài nghiên cứu khoa học cơ bản cấp Đại học Quốc gia Hà Nội “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về các tội xâm phạm quyền tự do, dân chủ của công dân theo luật hình sự Việt Nam” do TS. Trịnh Tiến Việt chủ trì, nghiệm thu năm 2008. Kết quả: Tốt và đã được Nxb. Chính trị Quốc gia in thành sách chuyên khảo năm 2010. - Sách tham khảo của TS.Trần Quang Tiệp "Bảo vệ quyền con người trong luật hình sự, luật tố tụng hình sự", NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2004. - Sách chuyên khảo do TS.Võ Thị Kim Oanh chủ biên "Bảo đảm quyền con người trong tư pháp hình sự Việt Nam", NXB Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, 2010. Tiếp đó là loạt bài viết “Những vấn đề lý luận về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật trong lĩnh vực tư pháp hình sự” của GS.TSKH Lê Văn Cảm (đăng trên các số 11; 12, 13 và 14 năm 2006 của Tạp chí Toà án nhân dân); các bài viết “ Những vấn đề pháp lý cơ bản về luật hình sự quốc tế và việc bảo vệ quyền con người” của TS. Trịnh Tiến Việt, Khoa luật, Đại học Quốc gia Hà Nội (đăng trên các số 8, 9 và 10 năm 2009 Tạp chí Toà án nhân dân); "Bảo vệ quyền con người trong các quy định của Phần chung của Bộ luật hình sự năm 1999" của NCS.Phan Anh Tuấn; "Bảo vệ quyền trẻ em bằng pháp luật hình sự trong Phần các tội phạm Bộ luật hình sự năm 1999" của TS.Trần Quang Vinh; "Bảo vệ quyền con người thông qua các quy định củ Phần chung Bộ luật hình sự về hình phạt tử hình" của Ths.Vũ Thị Thúy. Các nghiên cứu nói trên đã đề cập đến các khía cạnh khác nhau với phạm vi khác nhau về việc bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự nói chung và pháp luật hình sự Việt Nam nói riêng có ý nghĩa quan trong trong lý luận và thực tiễn bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự ở Việt Nam.
  13. Với tình hình trên, đề tài "Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam" sẽ được nghiên cứu ở cấp độ luận văn thạc sỹ một cách tương đối toàn diện, đầy đủ và đảm bảo được tính logic, không có sự trùng lặp với các công trình nghiên cứu khoa học đã được công bố. 3. Mục tiêu, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu đề tài * Mục tiêu nghiên cứu Bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam là một vấn đề rộng, đa dạng và phức tạp. Do trình độ nghiên cứu khoa học còn hạn chế và trong phạm vi của một luận văn thạc sỹ, tác giả chỉ có thể đưa ra những vấn đề nào mà theo quan điểm của tác giả là cơ bản và quan trọng hơn cả liên quan đến bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam. Trên cơ sở làm rõ được một số vấn đề lý luận cơ bản và nội dung của một số quy phạm pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành về bảo vệ các quyền con người, tác giả mạnh dạn chỉ ra một vài điểm mà theo quan điểm cá nhân của tác giả là còn thiếu sót hoặc chưa hợp lý trong những quy phạm mà tác giả có điều kiện nghiên cứu. Đồng thời nêu lên một số vấn đề cơ bản liên quan đến thực trạng áp dụng một số quy phạm pháp luật hình sự về bảo vệ các quyền con người ở nước ta. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu tương đối tổng hợp, luận văn sẽ đề xuất một vài giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực thi trên thực tế của một số quy phạm pháp luật hình sự Việt Nam trong việc bảo vệ các quyền con người. * Nhiệm vụ nghiên cứu Để thực hiện được mục tiêu này, luận văn phải hoàn thành một số nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể sau: - Nghiên cứu một số vấn đề lý luận cơ bản về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự. - Nghiên cứu một số quy phạm pháp luật hình sự Việt Nam cơ bản trong việc bảo vệ các quyền con người. Từ đó chỉ ra một vài điểm thiếu sót trong những
  14. quy định của pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành về bảo vệ các quyền con người - Đưa ra một số đề xuất nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam trong việc bảo vệ các quyền con người. * Phạm vi nghiên cứu của đề tài Với nhiệm vụ nghiên cứu trên, luận văn tập trung nghiên cứu việc bảo vệ các quyền con người dưới góc độ luật hình sự thông qua một số quy phạm PLHS Việt Nam cơ bản của 06 chế định thuộc Phần chung bao gồm: Đạo luật hình sự; Tội phạm; Các tình tiết loại trừ tính chất tội phạm của hành vi; Trách nhiệm hình sự; Hình phạt và Các biện pháp tha miễn; 02 chế định thuộc Phần các tội phạm bao gồm: Chương các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người và Chương các tội xâm phạm quyền tự do, dân chủ của công dân. Nội dung cốt lõi của luận văn là xoay quanh vấn đề bảo vệ các quyền con người bằng một số quy phạm pháp luật hình sự cơ bản dưới góc nhìn lý luận, luật thực định và thực tiễn áp dụng. Do vậy, việc nghiên cứu đề tài sẽ được giới hạn trong phạm vi ba nội dung chính sau đây: - Một số vấn đề lý luận cơ bản về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam; - Một số vấn đề về thực trạng các quy phạm pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành bảo vệ các quyền con người; - Tìm hiểu một số vấn đề về thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự Việt Nam trong việc bảo vệ các quyền con người và đề xuất giải pháp hoàn thiện. 4. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện được mục tiêu nghiên cứu nói trên, việc nghiên cứu được tiến hành dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật, các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về quản lý Nhà nước, quản lý xã hội cũng như chủ trương, quan điểm về việc xây dựng Bộ luật hình sự. Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật
  15. biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như: Phân tích, tổng hợp, logic, lịch sử, qui nạp, đối chiếu, so sánh, khảo sát thăm dò lấy ý kiến trong phạm vi những người làm công tác thực tiễn, sử dụng kết quả thống kê... nhằm làm sáng tỏ các vấn đề trong nội dung luận văn. 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn Những đóng góp của luận văn thể hiện trên một số phương diện sau đây: Thứ nhất: Vấn đề bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam được nghiên cứu một cách tương đối có hệ thống và tương đối toàn diện. Thứ hai: Trên cơ sở tổng hợp kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện một vài quy phạm pháp luật hình sự cơ bản về bảo vệ các quyền con người, nâng cao hiệu quả của việc bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự trên thực tế. 6. Kết cấu của luận văn Ngoài phần Lời mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu bởi 3 chương: Chương 1: Một số vấn đề lý luận về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam. Chương 2: Một số vấn đề về thực trạng những quy phạm pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con người. Chương 3: Một số vấn đề về thực tiễn áp dụng những quy phạm pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành có liên quan đến việc bảo vệ các quyền con người và giải pháp hoàn thiện Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO VỆ CÁC QUYỀN CON NGƯỜI BẰNG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
  16. Lý luận bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Việt Nam là một vấn đề rộng lớn và phức tạp. Trong phạm vi luận văn của mình, tác giả luận văn chỉ đề cập những vấn đề lý luận mà theo quan điểm của tác giả là cơ bản và quan trọng nhất. 1.1. Ý nghĩa và khái niệm bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự 1.1.1. Ý nghĩa của việc bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Trong bất kỳ một nhà nước pháp quyền đích thực nào, các quy định của pháp luật hình sự đều có ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng là nhằm bảo vệ các quyền và tự do của con người và của công dân với tư cách là những giá trị xã hội cao quý nhất được thừa nhận chung của nền văn minh nhân loại tránh khỏi không chỉ sự xâm hại có tính chất tội phạm của công dân khác, mà còn tránh khỏi sự tùy tiện của một số quan chức trong bộ máy công quyền đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn vi phạm thô bạo pháp chế và dân chủ, áp dụng sai các quy định của pháp luật hình sự vì các động cơ vụ lợi, cá nhân ... [11, tr.7]. 1.1.2. Khái niệm bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự Hiện nay trong khoa học luật hình sự, có không ít công trình nghiên cứu về vấn đề bảo vệ các quyền con người trong lĩnh vực tư pháp hình sự nói chung và pháp luật hình sự nói riêng. Tuy nhiên việc định nghĩa và đưa ra khái niệm thế nào là bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự mới chỉ được TSKH.GS Lê Văn Cảm đề cập trong Đề tài trọng điểm cấp ĐHQGHN về "Bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật về tư pháp hình sự - Lý luận, thực trạng và hoàn thiện pháp luật" theo đó:
  17. Bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền là sự ghi nhận (điều chỉnh) đầy đủ về mặt lập pháp, sự thực thi chính xác về mặt hành pháp và sự đảm bảo tối đa về mặt tư pháp các quy định của PLHS để làm cho các quy định đó phù hợp với các nguyên tắc và các quy phạm tương ứng của pháp luật quốc tế trong lĩnh vực tư pháp hình sự, được tuân thủ, chấp hành và áp dụng một cách nghiêm chỉnh, thống nhất và triệt để bởi các cơ quan bảo vệ pháp luật và Tòa án, cũng như những người có chức vụ của các cơ quan này trong thực tiễn điều tra, truy tố và xét xử, đồng thời góp phần tạo nên lòng tin của công dân vào sự nghiêm minh của pháp chế, tính minh bạch và sự bình đẳng của pháp luật, sức mạnh và uy tín của bộ máy công quyền, tính nhân đạo và dân chủ của xã hội dân sự và nhà nước pháp quyền nói chung [18, tr.92]. Theo tôi, bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự là việc Nhà nước thông qua BLHS và các văn bản hướng dẫn ghi nhận về mặt pháp lý một cách rõ ràng và đầy đủ các quyền, tự do của con người đồng thời đưa ra một cơ chế nhằm đảm bảo việc thực thi các quy định này trong thực tiễn cũng như những chế tài để xử lý kịp thời và nghiêm minh các hành vi xâm phạm các quyền, tự do này. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng (2002), Nghị quyết số 08 - NQ/TW ngày 02/01/2002 “Về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp thời gian tới”, Hà Nội. 2. Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng (2005), Nghị quyết số 49 - NQ/TW ngày 02/6/2005 “Về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020”, Hà
  18. Nô ̣i. 3. Lê Văn Cảm (1990), “Hoàn thiện các quy định về trách nhiệm hình sự - Một yếu tố cơ bản và quan trọng nhất trong việc bảo vệ con người bằng pháp luật hình sự”, Tạp chí Tòa án nhân dân, (2). 4. Lê Văn Cảm (1999), Hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền (Một số vấn đề cơ bản của Phần chung), NXB Công an nhân dân, Hà Nội. 5. Lê Văn Cảm (2000), Các nghiên cứu chuyên khảo về Phần chung luật hình sự, tập 3, NXB Công an nhân dân, Hà Nội. 6. Lê Văn Cảm (2003), Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần các tội phạm), NXB Đại học Quốc gia Hà Nội. 7. Lê Văn Cảm (2003), Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần chung), NXB Đại học Quốc gia Hà Nội. 8. Lê Văn Cảm và Nguyễn Ngọc Chí (đồng chủ biên) (2004), Cải cách tư pháp ở Việt Nam trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội. 9. Lê Văn Cảm (2005), Những vấn đề cơ bản trong khoa học luật hình sự (Phần chung), Sách chuyên khảo Sau đại học, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội. 10. Lê Văn Cảm (2006), “Những vấn đề lý luận về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật trong lĩnh vực tư pháp hình sự” (Đặt vấn đề nghiên cứu và Phần I: Nhập môn, Tạp chí Tòa án nhân dân, (11). 11. Lê Văn Cảm (2006), “Những vấn đề lý luận về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật trong lĩnh vực tư pháp hình sự” (Phần II: Bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự), Tạp chí Tòa án nhân dân, (12). 12. Lê Văn Cảm (2006), “Những vấn đề lý luận về bảo vệ các quyền con người bằng
  19. pháp luật trong lĩnh vực tư pháp hình sự” (Phần II: Bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự), Tạp chí Tòa án nhân dân, (13). 13. Lê Văn Cảm, Nguyễn Ngọc Chí, Trịnh Quốc Toản (đồng chủ trì) (2006), “Bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật hình sự và pháp luật tố tụng hình sự trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam”, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Đại học Quốc gia Hà Nội. 14. Lê Văn Cảm (2007), “Hình phạt và hệ thống hình phạt, Tạp chí Tòa án nhân dân, (14). 15. Lê Văn Cảm (2008), “Học thuyết về tội phạm – Những vấn đề nhập môn cơ bản”, Tạp chí khoa học, (11, 13.) 16. Lê Văn Cảm và Trịnh Tiến Việt (2008) “Thực trạng các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về hệ thống hình phạt và phương hướng hoàn thiện”, Tạp chí khoa học - Đại học Quốc gia Hà Nội. 17. Lê Văn Cảm (2011), Ý nghĩa của cải cách hệ thống tư pháp hình sự nhằm bảo vệ các quyền con người: Một số vấn đề chung, Báo cáo đề dẫn tại Hội thảo của Đề tài nghiên cứu khoa học "Cải cách hệ thống tư pháp hình sự nhằm bảo vệ các quyền con người " do Bộ môn tư pháp hình sự của Khoa Luật trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, Hà Nội. 18. Lê Văn Cảm (chủ trì) (2013), "Bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật về tư pháp hình sự - lý luận, thực trạng và hoàn thiện pháp luật" , Đề tài nghiên cứu khoa học trọng điểm cấp Đại học quốc gia Hà Nội. 19. Đảng cộng sản Việt Nam (2002), Nghị quyết số 08/NQ-TW ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới, Hà Nội. 20. Đảng cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 48/NQ-TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2015.
  20. 21. Đảng cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội. 22. Đảng cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội. 23. Trần Văn Độ (1994), “Quan niệm mới về hình phạt” trong chuyên đề của Viện nghiên cứu khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp “Bộ luật hình sự: thực trạng và phương hướng đổi mới”, Hà Nội. 24. Nguyễn Văn Động (2005), Quyền con người, quyền công dân trong Hiến pháp Việt Nam, Sách chuyên khảo, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội 25. Trần Ngọc Đường (2004), Bàn về quyền con người, quyền công dân, Sách tham khảo, NXB Chính trị quốc gia Hà Nội. 26. Hoàng Văn Hảo và Chu Hồng Thanh (Chủ biên) (1998), Các văn bản quốc tế về quyền con người, NXB Chính trị quốc gia Hà Nội. 27. Nguyễn Ngọc Hòa (2001), “Trách nhiệm hình sự và hình phạt”, NXB Công an nhân dân, Hà Nội. 28. Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao (2007), “Nghị quyết số 01/2007/NQ-HĐTP ngày 02/10/2007 về hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật hình sự về thời hiệu thi hành án, miễn chấp hành hình phạt, giảm thời hạn chấp hành hình phạt”, Hà Nội. 29. Võ Thị Kim Oanh (chủ biên) (2010), Bảo đảm quyền con người trong tư pháp hình sự Việt Nam, Sách chuyên khảo, NXB Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh. 30. Quố c hô ̣i (1985), Bộ luật hình sự của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, Hà Nô ̣i. 31. Quố c hô ̣i (1999), Bộ luật hình sự của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, Hà Nô ̣i.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

AMBIENT
Đồng bộ tài khoản