intTypePromotion=3

Giáo trình hình thành quy trình phân tích nguyên lý quốc hữu hóa doanh nghiệp tư bản tư nhân p3

Chia sẻ: Sdfasf Dsgfds | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:10

0
37
lượt xem
2
download

Giáo trình hình thành quy trình phân tích nguyên lý quốc hữu hóa doanh nghiệp tư bản tư nhân p3

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'giáo trình hình thành quy trình phân tích nguyên lý quốc hữu hóa doanh nghiệp tư bản tư nhân p3', khoa học xã hội, kinh tế chính trị phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình hình thành quy trình phân tích nguyên lý quốc hữu hóa doanh nghiệp tư bản tư nhân p3

  1. nghiÖp. §Æc tr­ng c¬ b¶n cña giai ®o¹n nµy lµ doanh nghiÖp nhµ n­íc chØ lµ mét bé phËn hîp thµnh nÒn kinh tÕ quèc d©n thèng nhÊt. §Õn n¨m 1996, Trong c«ng nghiÖp cßn 6032 DNNN sè doanh nghiÖp nµy t¹o ra 41% GDP (doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh t¹o ra 59%). Trong c¬ chÕ kinh tÕ míi DNNN vÉn gi÷ vai trß chñ ®¹o vµ chñ lùc: Trªn gi¸c ®é kinh tÕ, DNNN n¾m gi÷ toµn bé nh÷ng ngµnh träng yÕu nh­ ®iÖn, than s¹ch, thÐp c¸n, xi m¨ng, dÇu th«, giÊy… Nh­ vËy, lÞch sö ph¸t triÓn cña KTNN tõ sau c¸ch m¹ng th¸ng t¸m ®Õn nay ®· h×nh thµnh mét hÖ thèng DNNN trªn kh¾p ®Êt n­íc. HÖ thèng c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc nµy nhiÒu vÒ sè l­îng, n¾m gi÷ c¸c lÜnh vùc then chèt cña nÒn kinh tÕ quèc d©n, sö dông lùc l­îng lao ®éng kü thuËt cã tr×nh ®é cao, lùc l­îng DNNN ®· ®ãng vai trß rÊt quan träng, më ®­êng vµ h­íng dÉn ®èi víi viÖc ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ n­íc ta tr­íc ®©y vµ ngµy nay. Trong nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, hÖ thèng DNNN vÉn ®ãng vµi trß chñ ®¹o ®èi víi sù ph¸t triÓn cña toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n.
  2. III. Vai trß chñ ®¹o cña kinh tÕ nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. 1. TÝnh tÊt yÕu cña vai trß chñ ®¹o cña thµnh phÇn kinh tÕ nhµ n­íc Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng lu«n lu«n tån t¹i ®ång thêi nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ nh÷ng nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ë nh÷ng n­íc cã chÕ ®é chÝnh trÞ kh¸c nhau l¹i mang nh÷ng ®Æc ®iÓm kh¸c nhau rÊt c¨n b¶n. NÕu nh­ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng t­ b¶n chñ nghÜa thµnh phÇn kinh tÕ t­ b¶n t­ nh©n gi÷ vai trß thèng trÞ th× trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN nh­ ë n­íc ta th× thµnh phÇn KTNN gi÷ vai trß chñ ®¹o vµ KTNN cïng víi kinh tÕ tËp thÓ ®­îc x©y dùng vµ ph¸t triÓn ®Ó ngµy cµng trë thµnh nÒn t¶ng v÷ng ch¾c cho sù ®i lªn vµ ph¸t triÓn cña x· héi.
  3. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN ë n­íc ta së dÜ thµnh phÇn KTNN gi÷ vai trß chñ ®¹o bëi v× nh÷ng lý do chÝnh sau: Thø nhÊt, chóng ta ®Òu biÕt “chÝnh trÞ lµ biÓu hiÖn tËp trung cña kinh tÕ ”. NÒn chÝnh trÞ cña ViÖt Nam do §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam l·nh ®¹o víi môc tiªu d­a n­íc ta tiÕn lªn CNXH, thùc hiÖn “d©n giµu n­íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng d©n chñ v¨n minh”. Thµnh phÇn KTNN cña n­íc ta mµ tr­íc hÕt lµ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc còng ph¶i phôc vô cho nhiÖm vô nµy. Trong suèt thêi kú qu¸ ®é lªn CNXH ë n­íc ta do h¹n chÕ cña tr×nh ®é lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn cßn thÊp, c¸c quan hÖ së h÷u cßn tån t¹i d­íi nhiÒu h×nh thøc, do ®ã nÒn kinh tÕ n­íc ta ë giai ®o¹n nµy lµ mét nÒn kinh tÕ hçn hîp nhiÒu thµnh phÇn vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng. Tuy v©y, c¬ chÕ thÞ tr­êng kh«ng ph¶i lµ hiÖn th©n cña sù hoµn h¶o. Bªn c¹nh nh÷ng ­u ®iÓm to lín cña nã mµ kh«ng ai cã thÓ phñ nhËn th× nã còng tån t¹i nh÷ng khuyÕt tËt nh­: g©y ra sù ph©n ho¸ giµu nghÌo trong x· héi, khñng ho¶ng kinh tÕ, c¸c tÖ n¹n x· héi vv ®iÒu ®ã ®ßi hái c¬ chÕ thÞ tr­êng ph¶i
  4. cã bµn tay qu¶n lý, ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc. Vµ c«ng cô h÷u hiÖu nhÊt mµ th«ng qua nã nhµ n­íc thÓ hiÖn vai trß ®iÒu tiÕt cña m×nh ®ã lµ thµnh ph©n KTNN. ChØ cã KTNN míi cã thÓ b¶o ®¶m v÷ng ch¾c ®Þnh h­íng XHCN, ®¶m b¶o cho lîi Ých cña ng­êi lao ®éng, kh¾c phôc nh÷ng tiªu cùc, khuyÕt tËt vµ h¹n chÕ cña c¬ chÕ thÞ tr­êng, ph©n phèi l¹i thu nhËp quèc d©n mét c¸ch c«ng b»ng lµ ®éng lùc thóc ®Èy ph¸t triÓn vµ t¨ng tr­ëng kinh tÕ, g¾n liÒn víi c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n, víi tiÕn bé vµ c«ng b¨ng x· héi. Vai trß ®ã cña KTNN ®· ®­îc chøng minh qua th­c tiÔn ph¸t triÓn kinh tÕ vµ æn ®Þnh x· héi ë n­íc ta sau ®æi míi ®Õn nay: §Çu nh÷ng n¨m 1990 mÆc dï gÆp ph¶i hoµn c¶nh hÕt søc khã kh¨n, kh¾c nghiÖt nh­: thÓ chÕ x· héi ë Liªn X« vµ c¸c n­íc §«ng ¢u sôp ®æ. MÜ thùc hiÖn chÝnh s¸ch bao v©y, cÊm vËn, khñng ho¶ng kinh tÕ, tµi chÝnh khu vùc 1997 – 1998 t¸c ®éng m¹nh, thiªn tai liªn tiÕp x¶y ra viÖc chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ tõ tËp trung bao cÊp sang kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN cã nh÷ng thêi c¬ vµ thuËn lîi míi nh­ng bao hµm c¶ nh÷ng khã kh¨n th¸ch thøc. Song chóng ta vÉn ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu to lín vµ rÊt quan träng GDP n¨m 2000 t¨ng gÊp 2 lÇn n¨m 1990, t×nh h×nh
  5. chÝnh trÞ x· héi c¬ b¶n æn ®Þnh, ®êi sèng cña c¸c tÇng líp nh©n d©n ®­îc c¶i thiÖn, quèc phßng an ninh ®­îc t¨ng c­êng, søc m¹nh vÒ mäi mÆt cña n­íc ta ®· lín h¬n nhiÒu so víi 10 n¨m tr­íc. KÕt qu¶ trªn cã ®­îc lµ do sù l·nh ®¹o ®óng ®¾n cña §¶ng, trong ®ã KTNN gãp phÇn rÊt to lín. N¨m 2000 DNNN lµm ra 39,5% GDP vµ ®ãng gãp 39,2% tæng thu ng©n s¸ch, chiÕm 50% kim ng¹ch xuÊt khÈu DNNN lµ ®èi t¸c chñ yÕu trong hîp t¸c ®Çu t­ n­íc ngoµi, chiÕm 98% sè dù ¸n liªn doanh víi n­íc ngoµi. DNNN cã n¨ng lùc s¶n xuÊt kinh doanh lín, c¬ cÊu ngµy cµng hoµn thiÖn vµ tõng b­íc më réng thÞ tr­êng trong vµ ngoµi n­íc. C¸c tæng c«ng ty cã quy m« lín tuy chØ chiÕm 24,8% tæng sè DNNN nh­ng n¾m gi÷ 65% tæng sè vèn vµ 61% sè lao ®éng, tr×nh ®é c«ng nghÖ qu¶ lý cã nhiÒu tiÕn bé. ChÊt l­îng, hiÖu qu¶, søc c¹nh tranh cña DNNN ®­îc n©ng lªn, gãp phÇn chñ yÕu ®Ó KTNN thùc hiÖn ®­îc vai trß chñ ®¹o, ®¶m b¶o æn ®Þnh chÝnh trÞ – x· héi. §©y còng lµ lùc l­îng quan träng thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch x· héi, kh¾c phôc hËu qu¶ thiªn tai vµ ®¶m b¶o s¶n xuÊt dÞch vô thiÕt yÕu cho an ninh quèc phßng. Cã thÓ kh¼ng ®Þnh KTNN nãi chung vµ c¸c DNNN nãi riªng ®· gãp phÇn quan träng vµo thµnh tùu to lín cña sù nghiÖp ®æi míi ®­a ®Êt n­íc tho¸t ra khái
  6. khñng ho¶ng kinh tÕ – x· héi. §øng v÷ng tr­íc nh÷ng t¸c ®éng cña khñng ho¶ng kinh tÕ quèc tÕ, khu vùc. T¹o tiÒn ®Ò cho thêi kú ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ theo ®Þnh h­íng XHCN. Thø hai lµ KTNN lu«n n¾m gi÷ nh÷ng vÞ trÝ then chèt, träng yÕu trong nÒn kinh tÕ quèc d©n do ®ã chØ cã KTNN míi cã kh¶ n¨ng chi phèi, dÉn d¾t c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c, ®¶m b¶o ®­îc c¸c môc tiªu ph¸t triÓn KT-XH, thùc hiÖn CNH-H§H trong ®iÒu kiÖn thÞ tr­êng vÉn ch­a hoµn thiÖn, ng­êi d©n cã thu nhËp thÊp, tÝch luü kh«ng ®ñ t¹o nguån ®Çu t­ c¬ b¶n, kinh tÕ t­ nh©n cßn nhá bÐ th× DNNN cã vai trß huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng nh÷ng c«ng tr×nh lín, hiÖn ®¹i. MÆt kh¸c víi sù ph¸t triÓn ngµy cµng cao cña nÒn kinh tÕ ®ßi hái ph¶i cã mét c¬ së h¹ tÇng tèt ®Ó b¶o ®¶m cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn nhanh, m¹nh vµ bÒn v÷ng. Nh­ng th­êng th× nh÷ng ngµnh nµy ®ßi hái ph¶i cã vèn ®Çu t­ lín, thêi gian thu håi vèn chËm hoÆc cã l·i suÊt thÊp nh­ c¸c ngµnh: giao th«ng vËn t¶i, gi¸o dôc, y tÕ, n¨ng l­îng vv §Ó thùc hiÖn ®­îc ®iÒu ®ã ®ßi hái Nhµ n­íc ph¶i ®Çu t­ trùc tiÕp vµo c¸c lÜnh vùc nµy nh»m cñng cè thªm néi lùc cho thµnh phÇn KTNN ®Ó ®¹t ®­îc c¸c môc ®Ých: dÉn d¾t
  7. nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn theo ®Þnh h­íng XHCN, ®¶m b¶o cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn mét c¸ch toµn diÖn, v÷ng ch¾c, chèng khñng ho¶ng kinh tÕ, ng¨n ngõa nh÷ng ®ét biÕn xÊu trong nÒn kinh tÕ. Ngoµi ra DNNN lµ lùc l­îng vËt chÊt chñ lùc ®Ó nhµ n­íc can thiÖp, b×nh æn thÞ tr­êng, h¹n chÕ ¶nh h­ëng xÊu cña ngµnh nghÒ ®éc quyÒn tù nhiªn cã t¸c h¹i lín cho nÒn kinh tÕ. Thø ba, trong xu thÕ toµn cÇu ho¸ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, chØ cã DNNN lµ nh÷ng ®¬n vÞ tæ chøc kinh tÕ lín cña quèc gia lµ cã ®ñ kh¶ n¨ng hîp t¸c liªn doanh víi c¸c c«ng ty lín quèc tÕ ®ång thêi lµm ®èi träng víi hä trªn thÞ tr­êng trong n­íc vµ v­¬n ra thÞ tr­êng quèc tÕ, gãp phÇn quan träng x©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ cña ®Êt n­íc. Kh«ng chØ riªng ViÖt Nam mµ Trung Quèc còng lµ n­íc chñ tr­¬ng x©y dùng CNXH th«ng qua ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng mµ KTNN gi÷ vai trß chñ ®¹o, víi tØ träng trªn70% cña chÕ ®é c«ng h÷u trong toµn bé nÒn kinh tÕ song Trung Quèc vÉn gi÷ møc t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµo lo¹i cao nhÊt thÕ giíi, ®¹t kho¶ng trªn d­íi 10% liªn tôc trong
  8. nhiÒu n¨m vµ ®ang cã dù b¸o cho r»ng trong t­¬ng lai kh«ng xa Trung Quèc sÏ trë thµnh nÒn kinh tÕ sè mét thÕ giíi, lín h¬n c¶ Mü vÒ gi¸ trÞ tuyÖt ®èi. Ngay chÝnh ë c¸c n­íc t­ b¶n, DNNN còng cßn cã vai trß kh«ng nhá. Theo ®¸nh gi¸ cña UNDP, DNNN trong c¸c n­íc t­ b¶n ph¸t triÓn vÉn cßn chiÕm kho¶ng 10%. Tõ nh÷ng lý do trªn ta cã thÓ kh¼ng ®Þnh KTNN cã vai trß chñ ®¹o vµ sù tån t¹i cña KTNN lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan vµ chØ cã ph¸t huy vai trß chñ ®¹o cña KTNN th× chóng ta míi cã mét nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ. Bëi v× KTNN n¾m gi÷ phÇn lín tµi s¶n cña nÒn kinh tÕ cho nªn t¹o ra khèi l­îng hµng ho¸ dÞch vô c«ng céng lín chi phèi gi¸ c¶ thÞ tr­êng, dÉn ®¸t gi¸ c¶ thÞ tr­êng b»ng chÝnh chÊt l­îng, gi¸ c¶ cña s¶n phÈn dÞch vô do m×nh cung cÊp. Th«ng qua ®ã Nhµ n­íc cã thÓ kiÓm so¸t ®­îc thÞ tr­êng, x©y dùng nÒn kinh tÕ n­íc ta trë thµnh mét nÒn kinh tÕ v÷ng m¹nh toµn diÖn lu«n chñ ®éng héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ thÕ giíi vµ cã søc c¹nh tranh cao trªn thÞ tr­êng quèc tÕ. 1.Vai trß chñ ®¹o cña kinh tÕ nhµ n­íc
  9. Nh­ chóng ta ®· biÕt vai trß chñ ®¹o cña KTNN trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan vµ trong thêi kú qu¸ ®é hiªn nay vai trß Êy l¹i ®­îc thÓ hiªn s©u s¾c vµ cÊp thiÕt h¬n bao giê hÕt. §¹i héi §¶ng VIII ®· kh¼ng ®Þnh KTNN cã 4 vai trß: - Lµm ®ßn bÈy ®Èy nhanh t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò x· héi. - Më ®­êng, h­íng dÉn, hç trî c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c cïng ph¸t triÓn. - Lµ lùc l­îng vËt chÊt ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý ®iÒu tiÕt vÜ m«. - T¹o nÒn t¶ng cho chÕ ®é x· héi míi. Víi h×nh thøc tæ chøc ®a d¹ng vµ ph¹m vi réng kh¾p ë c¸c lÜnh vùc kinh tÕ trong nÒn kinh tÕ ®Êt n­íc. TÝnh chÊt chñ ®¹o cña KTNN thÓ hiÖn qua c¸c néi dung chÝnh sau ®©y:
  10. Néi dung thø nhÊt còng lµ néi dung quan träng nhÊt cña KTNN ®ã lµ KTNN thùc hiÖn chøc n¨ng ®iÒu tiÕt hÖ thèng kinh tÕ x· héi th«ng qua c¸c c«ng cô x· héi kh¸c nhau trong ®ã DNNN lµ c«ng cô thiÕt yÕu. ë n­íc ta c¸c DNNN ®­îc h×nh thµnh ë c¸c lÜnh vùc s¶n xuÊt – kinh doanh ®­îc coi lµ kh«ng hÊp dÉn bëi kh¶ n¨ng sinh lêi thÊp. Ch¼ng h¹n lµ khu vùc s¶n xuÊt s¶n phÈm c«ng céng. Thùc hiÖn chøc n¨ng ®iÒu tiÕt cña DNNN theo h­íng nµy t¹o ra tÝnh c©n ®èi gi÷a c¸c ngµnh cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. Víi t­ c¸ch lµ c«ng cô ®iÒu tiÕt, viÖc h×nh thµnh vµ tån t¹i cña c¸c DNNN trong lÜnh vùc s¶n xuÊt kinh doanh nµo ®ã kh«ng cè ®Þnh, lu«n ®­îc nhµ n­íc thùc hiÖn theo ph­¬ng ch©m: ë ®©u, khi nµo nÒn kinh tÕ kinh quèc d©n dang cÇn më réng s¶n xuÊt kinh doanh mét mÆt hµng cô thÓ nµo ®ã mµ c¸c doanh nghiÖp d©n doanh hoÆc kh«ng ®ñ søc kinh doanh hoÆc chèi tõ th× ë ®ã vµ khi ®ã cÇn cã sù cã mÆt cña DNNN. §Õn mét lóc nµo ®ã khi c¸c doanh nghiÖp d©n doanh ®· ®ñ søc ®¸p øng nhu cÇu thÞ tr­êng, DNNN cã thÓ rót khái thÞ tr­êng ®ã nh­êng chç cho c¸c doanh nghiÖp d©n doanh, qu¸ tr×nh ®ã diÔn ra mét c¸ch liªn tôc, lÆp ®i lÆp

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản