intTypePromotion=1

Nét độc đáo trong nghệ thuật viết phóng sự hiện đại của Ngô Tất Tố thể hiện qua "Nghệ thuật băm thịt gà"

Chia sẻ: Lan Si Zhui | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:4

0
9
lượt xem
0
download

Nét độc đáo trong nghệ thuật viết phóng sự hiện đại của Ngô Tất Tố thể hiện qua "Nghệ thuật băm thịt gà"

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Là một trong những cây bút hiện thực phê phán có nhiều đóng góp cho nền văn học Việt Nam trước cách mạng tháng Tám, người ta biết đến Ngô Tất Tố không chỉ ở những tác phẩm truyện ngắn và tiểu thuyết viết về người nông dân và cuộc sống nông thôn mà còn cả ở mảng phóng sự ghi chép lại một cách chân thực và đậm chất văn học hiện thực đời sống của xã hội Việt Nam phong kiến thời bấy giờ. Trong số đó, có thể kể đến phóng sự “Việc làng” mà “Nghệ thuật băm thịt gà” là một tác phẩm tiêu biểu.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nét độc đáo trong nghệ thuật viết phóng sự hiện đại của Ngô Tất Tố thể hiện qua "Nghệ thuật băm thịt gà"

Đề bài: Nét độc đáo trong nghệ thuật viết phóng sự  hiện đại của Ngô Tất Tố  thể <br /> hiện qua "Nghệ thuật băm thịt gà"<br /> Bài làm<br /> Là một trong những cây bút hiện thực phê phán có nhiều đóng góp cho nền văn học Việt  <br /> Nam trước cách mạng tháng Tám, người ta biết đến Ngô Tất Tố  không chỉ   ở  những tác <br /> phẩm truyện ngắn và tiểu thuyết viết về người nông dân và cuộc sống nông thôn mà còn <br /> cả ở mảng phóng sự ghi chép lại một cách chân thực và đậm chất văn học hiện thực đời <br /> sống của xã hội Việt Nam phong kiến thời bấy giờ. Trong số đó, có thể kể đến phóng sự <br /> “Việc làng” mà “Nghệ thuật băm thịt gà” là một tác phẩm tiêu biểu.<br /> Theo các nhà nghiên cứu, phóng sự  là một thể  tài ký, nguyên thuộc thể  báo chí, sau đó <br /> được các nhà văn sử dụng như  một thể  loại văn học. Đặc trưng của phóng sự  là sự  kết <br /> hợp đậm nét giữa tính phát hiện và tính tự sự, tính xác thực và tính định hướng, tính thời <br /> sự nóng hổi của đề tài và tính sinh động của bút pháp người kể chuyện. Để viết phóng sự <br /> thành công, người viết phải bám sát vào cuộc sống phát hiện ra những sự  việc, những  <br /> vấn đề gay cấn có tính thời sự, có ý nghĩa xã hội sâu sắc, lật đi, lật lại vấn đề khiến cho  <br /> nó trở nên thuyết phục đối với độc giả. Nếu phóng sự chỉ là một dạng báo chí thuần túy,  <br /> tuổi thọ của nó thường không cao. Những thiên phóng sự lớn vượt qua sự sàng lọc khắc  <br /> nghiệt của thời gian thường là những tác phẩm có sự  kết hợp hài hòa với chất văn học. <br /> Người đọc không chỉ thấy ở đó các sự kiện như được sao chép một cách khô cứng mang <br /> tính thông tin là chính mà còn bắt gặp  ở đó đậm tính nghệ  thuật và sắc thái trữ  tình. Nói <br /> đến nghệ thuật viết phóng sự của một tác giả nào đó cũng chính là việc chúng ta đề cập  <br /> đến những đặc trưng này của phóng sự thể hiện trong tác phẩm của tác giả đó cũng như <br /> nét riêng của họ trong việc thể hiện những đặc điểm ấy.<br /> So với thế  giới, chủ  yếu là Âu Mỹ, phóng sự   ở  Việt Nam ra đời muộn. Phải đến đầu <br /> những năm 30 của thế kỷ XX phóng sự mới xuất hiện mà người mở đầu là Tam Lang với  <br /> phóng sự “Tôi kéo xe”. Trong suốt khoảng thời gian từ đó đến năm 1945, Ngô Tất Tố là <br /> một trong số ít những người viết thành công nhất về mảng phóng sự. Tác phẩm của ông, <br /> tuy chưa đa chiều, phong phú và nhiều góc độ  như  cây bút phóng sự  xuất sắc Vũ Trọng  <br /> Phụng những cũng mang đậm dấu  ấn của nghệ  thuật viết phóng sự  hiện đại, loại hình <br /> ngày càng có vai trò quan trọng trong xã hội hiện đại. Nằm trong “Việc làng”, “Nghệ <br /> thuật băm thịt gà” là một bài phóng sự ghi lại chân thực nạn “xôi thịt” ở nông thôn, phơi <br /> bày những hủ tục phong kiến bắt rễ vào đời sống đã trở nên đáng cười và đáng buồn như <br /> thế  nào trong xã hội nông thôn trước đây, thể  hiện trong buổi thực hiện lệ  làng “chứa <br /> hàng xóm” ở nhà Vân Lăng và nghệ thuật chia cỗ của anh mõ làng tên Mới. Bằng ngòi bút  <br /> phát hiện và miêu tả  tỉ  mỉ  của mình, Ngô Tất Tố  đã tái hiện lại tất cả  những gì diễn ra <br /> như một thước phim quay cận cảnh, sinh động. Buổi “chứa hàng xóm” hôm ấy được ghi <br /> lại theo đúng trình tự thời gian và không gian. Việc chuẩn bị được bắt đầu từ lúc nửa đêm  <br /> cho đến sáng sớm thì đã đâu vào đấy. Thành phần tham dự  được tường thuật bao quát <br /> gồm đông đủ  cả  già trẻ, lớn bé, từ  các cụ  tai to mặt lớn trong làng đến những thằng “tí <br /> nhau”, mà lại “toàn là đàn ông cả”. Mới chỉ giới thiệu đến đó thôi nhưng ngòi bút của Ngô <br /> Tất Tố đã phản ánh được hiện thực về một xã hội chỉ tìm mọi cách để chia chác, bóc lột  <br /> con người, một xã hội “”trọng nam khinh nữ” mà người phụ nữ không hề được coi trọng. <br /> Nhưng sự  kiện được tác giả  tập trung nhiều bút lực để  miêu tả  hơn cả  vẫn là “nghệ <br /> thuật băm thịt gà” của anh mõ và ông ghi chép lại tất cả một cách tường tận. “Một người  <br /> vừa lù lù bưng mâm xôi gà lên thềm và đặt vào chiếc phản giữa. Rồi một người khác để <br /> luôn lên đó hai chai rượu lớn. Con gà cũng không nhỏ  lắm,  ước chừng một người ăn cố <br /> mới hết, cỗ xôi vừa kín­cái lòng mâm đồng, nó phải độ bốn đấu gạo!”. Tác giả đã đưa ra <br /> những số liệu xác thực về mâm cỗ: gà nhỏ, xôi ít để đối lập với những yêu cầu về việc  <br /> là suất cỗ  và thành quả  của anh mõ sau đó. Điều thú vị  là tác giả  đang miêu tả  tất cả <br /> những điều đó với một sự  tò mò cao độ. Bản thân ông cũng không hề  biết và không hề <br /> tưởng tượng được làm thế  nào để  một con gà và cỗ  xôi nhỏ  chừng ấy có thể  chia thành  <br /> hai mươi ba cỗ với cả thảy là tám mươi ba suất. Và dõi theo cặp mắt của tác giả, người <br /> đọc cũng tò mò muốn biết diễn biến. Một sự việc bình thường bỗng trở thành tình huống  <br /> tạo sự  thắc mắc và chờ  đợi. Lời Vấn phóng sự  đan xen tả  và kể, với những mảng đối  <br /> thoại ngắn phù hợp với thể loại tiểu thuyết nhưng lại có giá trị truyền tải thông tin lớn đã <br /> dựng lên sống động không khí chuẩn bị  cho đám “chứa hàng xóm’ với những sắc thái  <br /> riêng biệt của nếp sinh hoạt làng quê.<br /> Một trong những đặc trưng của nghệ  thuật viết phóng sự  là việc bám sát vào đời sống, <br /> lật đi lật lại vấn đề  để  nó trở  nên thuyết phục đối với người đọc. Ngô Tất Tố  đã rất  <br /> thành công ở điểm này khi ông miêu tả tỉ mỉ và chi tiết cách làm cỗ ­ nghệ thuật băm thịt  <br /> gà của anh mõ. Cũng giống như trước đó, công việc lại tiếp tục được miêu tả  cụ  thể  ở <br /> nhiều công đoạn: bưng bát đĩa, đổi thớt, mài dao, bày đĩa la liệt, chia xôi, thái lòng, chặt <br /> sỏ, chặt phao câu. Thủ pháp tâm lí và cách miêu tả cận cảnh, miêu tả một cách tỉ mỉ khiến  <br /> cho người đọc như  bị  cuốn vào cảnh chia cỗ, phải chăm chú dõi theo từng hành động,  <br /> từng lần đưa dao lên xuống của anh mõ. Cảnh pha sỏ và phao câu được miêu tả chậm với  <br /> những động tác thành thục, và ngay sau đó là tiết tấu nhanh đều đặn và cũng hết sức <br /> thành thục khi băm mình gà ra làm 92 mảnh, được cảm nhận cả bằng thị giác, thính giác  <br /> kết hợp với miêu tả, bình, ngôn ngữ tạo hình, tạo nhạc mang lại cho người đọc cảm giác  <br /> chân thực như  đang được tận mắt chứng kiến. Quả  thực, nếu xét  ở  góc độ  nghệ  thuật  <br /> hay nói như  Ngô Tất Tố, xem việc băm thịt gà là một nghệ  thuật thì người băm thịt gà <br /> đúng là một nghệ sĩ. Coi như vậy bởi cả làng, ngoài anh có cái “nghề gia truyền” đó ra có <br /> thể  băm (chứ  không phải là chặt) con gà một cách thành thạo: “Một tay giữ  thỏi thịt gà, <br /> một tay cầm con dao phay, hắn băm lia lịa như không chú ý gì hết. Nhưng mà hình như tay  <br /> hắn đã có cỡ  sẵn, cho nên con dao của hắn giơ lên, không nhát nào cao, không nhát nào  <br /> thấp. Mười nhát như một, có khi chỉ  lên khỏi mặt thớt độ  khoảng một gang, và cách cái <br /> ngón tay hắn độ  vài ba phân. Tiếng dao công cốc đụng vào mặt thớt, nhịp nhàng như <br /> tiếng mõ của phường chèo, không lúc nào mau, cũng không có lúc nào thưa. Mỗi tiếng cốc  <br /> là một miếng thịt gà băng ra”, và những miếng thịt gà lại có thể  đều nhau và đẹp đến  <br /> được như  vậy. “Miếng nào cũng như  miếng  ấy, đứt suốt từ  xương đến da, không còn  <br /> dính nhau mảy may. Trông những miếng thịt gà của hắn bốc ra góc mâm, mới đẹp làm <br /> sao! Không giập, không nát, không bong da, nó giống như tập cánh con bươm bướm. Nếu <br /> để trước môi mà thổi, có thể bay được mười thước”. Cái độc đáo của phóng sự được thể <br /> hiện rất nhiều trong đoạn miêu tả  đó, nó chứng tỏ  cho ngòi bút miêu tả  khách quan của  <br /> Ngô Tất Tố, điều kiện quan trọng và cần thiết của thể loại phóng sự. Để  người đọc có <br /> những phút giây say mê, thoải mái bay bổng bên bàn tay kheo léo của anh mõ nhưng vẫh  <br /> không lúc nào lãng quên ý nghĩa phê phán những tệ  nạn, hủ  tục của xã hội phong kiến <br /> Việt Nam thời bấy giờ, đó chính là tài năng nghệ thuật của Ngô Tất Tố.<br /> Như  đã nói  ở  trên, một phóng sự  lớn vượt qua sự  sàng lọc của thời gian thường là tác <br /> phẩm mà chất phóng sự hài hòa với văn học. Phóng sự của Vũ Trọng Phụng cuốn hút bởi  <br /> ông viết về các vấn đề quốc nạn dưới hình thức của những câu chuyện kể, ghi chép lại <br /> được, có nhân vật, cuộc đời, số  phận cụ  thể  và ngôn ngữ  phóng sự  đậm chất văn học. <br /> Nghệ thuật phãng sự trong “Nghệ thuật băm thịt gà” của Ngô Tất Tố cũng vậy. Phóng sự <br /> của ông không hiếm những đoạn miêu tả  đậm chất nghệ  thuật. Đó là cảnh “Ngoài sân  <br /> trời tối như  mực và mưa sùi sụt, nước mưa rả  rích giội xuống đầu thềm, như  thêm vẻ <br /> chứa chan cho mối tình cửu biệt.” trong cái đêm chuẩn bị  diễn ra buổi “chứa hàng xóm’ <br /> của nhà Vân Lăng; đặc biệt là đoạn miêu tả cảnh anh Mới pha thịt như một người nghệ sĩ  <br /> thực sự... Kết hợp với những chi tiết mang đậm tính hiện thưc, chúng làm cho ngòi bút <br /> phóng sự trở  nên sinh động và đầy tính hấp dẫn. Nghệ thuật đó khiến cho bài phóng sự <br /> không trở  thành một bài miêu tả, liệt kê thông thường mà trở  thành một tác phẩm phóng <br /> sự ­ nghệ thuật đầy hấp dẫn.<br /> Từ một mảng đề tài về “Nghệ thuật băm thịt gà”nằm trong chùm phóng sự “Việc làng”,  <br /> Ngô Tất Tố  đã không ngần ngại phơi bày hiện thực nhức nhôi của xã hội phong kiến <br /> Việt Nam trước cách mạng tháng Tám, một xã hội còn chứa đựng đầy những bất công,  <br /> hủ tục lạc hậu, những nạn xôi thịt làm hạ thấp nhân cách và đạo đức con người khiến họ <br /> trở  nên tầm thường và thật đáng phê phán. Phóng sự  được viết lên bằng tài năng nghệ <br /> thuật trong việc miêu tả, bình giá, đưa ra ý kiến mang tính khách quan khiến cho nó vượt  <br /> lên những phóng sự đơn thuần, thông thường khác, có ý nghĩa và giá trị lớn trong nền báo  <br /> chí cũng như văn học Việt Nam trong quá khứ, hiện tại và sẽ là cả tương lai nữa.<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2