NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG HIỆN NAY
(Nghiên cứu tại trường THPT Bãi Cháy Thành phố Hạ Long – Quảng Ninh)
Sinh viên thực hiện: Trần Thị Thúy
Bùi Hải Yến
Hoàng Văn Tuyến
Khóa: QH-2009-X-XHH
Giáo viên hướng dẫn: GS.TS. Lê Thị Quý
PHẦN MỞ ĐẦU:
1. Lý do chọn đề tài.
Trong những năm gần đây dư luận xã hội đang phản ánh thực trạng bạo lực học
đường đang diễn ra ngày càng nhiều, với những hành vi bạo lực diễn ra với chiều hướng
khác nhau, biểu hiện có sự thay đổi theo chiều hướng tiêu cực. Học sinh không chỉ đánh
nhau bằng vũ lực của bản thân mà còn sử dụng các dụng cụ gây hậu quả nghiêm trọng,
nhất là tình trạng nữ học sinh đánh nhau được phản ánh gần đây, đánh nhau hội đồng,
làm nhục bạn, quay phim rồi tung lên mạng mang lại nhiều thông tin phản hồi tiêu cực từ
phía dư luận xã hội.
Hành vi bạo lực mang lại nhiều hậu quả cho chính bản thân cho các em gây hành
vi bạo lực, gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Việc tăng cường thiết chế giáo dục đối
với trẻ em, đặc biệt các thiết chế trong trường học là rất quan trọng. Các giải pháp đó vẫn
chưa mang lại hiệu quả cao, chưa tác động nhiều đến bản thân tâm lý của các em học
sinh.
Trường THPT Bãi Cháy là một trong những trường có chất lượng đào tạo học sinh
đứng thứ 2 tại tỉnh Quảng Ninh. Trong những năm gần đây, theo dư luận phản ảnh hành
vi bạo lực của học sinh đang diễn ra cả trong và ngoài trường. Nhà trường đã có những
hình thức kỉ luật, đuổi học và xây dựng mạng lưới thông tin trong các em học sinh nhưng
hiệu quả đạt được vẫn chưa cao. Ban giám hiệu nhà trường đã có nhiều biện pháp khác
phối hợp cùng gia đình học sinh, giáo dục ý thức học sinh và các cơ quan có chức năng
nhằm hạn chế tình trạng trên nhưng hành vi bạo lực giữa các học sinh trong trường vẫn
còn tồn tại.
Câu hỏi đặt ra là: Thực trạng bạo lực trong trường THPT Bãi Cháy hiện nay như
thế nào? Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng trên? Gia đình, nhà trường và xã hội đã có
những giải pháp như thế nào nhắm hạn chế tình trạng đó? Những giải pháp đó được nhìn
nhận như thế nào từ phía gia đình, nhà trường và bản thân học sinh.
Với tất cả những lý do trên chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu:
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
“Thực trạng bạo lực học đường hiện nay (Nghiên cứu tại trường THPT Bãi Cháy
Thành phố Hạ Long – Quảng Ninh)” hi vọng nghiên cứu này có thể đem lại ý nghĩa thực
tế về mặt xã hội.
2. Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tế.
2.1. Ý nghĩa lý luận
Báo cáo này tìm hiểu thực trạng, nguyên nhân, và những giải pháp đã được đưa ra
nhằm hạn chế hành vi bạo lực học đường, những ý kiến của học sinh và phụ huynh về
những biện pháp đó. Đề tài còn sử dụng một số lý thuyết xã hội học để làm sáng tỏ vấn
đề nghiên cứu: lý thuyết xã hội hóa cá nhân, lý thuyết mâu thuẫn.
2.2. Ý nghĩa thực tiễn
Cuộc khảo sát này mang lại những thông tin về thực trạng, nguyên nhân cũng như
những giải pháp đã được thực hiện tại trường THPT Bãi Cháy. Chúng tôi hy vọng báo
cáo này sẽ đem lại những nguồn thông tin hữu ích, một hình thức truyền thông về phòng
chống bạo lực trong trường học hiện nay tại tỉnh Quảng Ninh và trên cả nước.
3. Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Thực trạng bạo lực học đường hiện nay (Nghiên cứu tại trường THPT Bãi Cháy,
Thành phố Hạ Long – Quảng Ninh)
3.2 Khách thể nghiên cứu
- Thầy cô giáo dạy trong trường học
- Phụ huynh học sinh
- Học sinh tham gia bạo lực trong trường học
- Học sinh không tham gia bạo lực trong trường học
3.3 Phạm vi nghiên cứu
Không gian: Thành phố Hạ Long – Quảng Ninh
Thời gian: Tháng 12/2010 – 3/2011
3.4 Mẫu nghiên cứu
* Cơ cấu mẫu định lượng:
- Phân định mẫu theo học lực
- Phân định mẫu theo hạnh kiểm
- Phân định mẫu theo lứa tuổi
- Phân định mẫu theo giới tính
* Cơ cấu mẫu định tính:
- Hiệu phó và giáo viên: 2 mẫu
- Phụ huynh học sinh: 2 mẫu
- Học sinh : 2 mẫu
4. Mục tiêu nghiên cứu
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Tìm hiểu thực trạng bạo lực trong trường THPT Bãi Cháy hiện nay.
Tìm hiểu những nguyên nhân làm nảy sinh hành vi bạo lực trong trường THPT
Bãi Cháy hiện nay.
Những hậu quả của hành vi bạo lực trong học đường đến trẻ em, gia đình, nhà
trường và toàn xã hội.
Tìm hiểu dư luận xã hội về thực trạng và những giải pháp phòng chống bạo lưc
học đường đã được thực hiện.
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận nghiên cứu:
Dựa trên nguyên tắc lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật lịch sử và
chủ nghĩa duy vật biện chứng.
5.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể
* Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp:
* Phương pháp phỏng vấn bằng bảng hỏi ( định lượng):
Đây là phương pháp điều tra chủ yếu được sử dụng với đối tượng là học sinh độ
tuổi vị thành niên đang theo học tại trường. Bảng hỏi được xây dựng cho 150 khách thể,
được kết cấu thành 4 phần với nội dung chủ yếu xoay quanh các vấn đề dư luận xã hội về
hành vi bạo lực trong trường THPT Bãi Cháy đang biểu diện và diễn ra qua những hình
thức nào; nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hành vi bạo lực; tác động của hành vi bạo lực đó
đến bản thân học sinh, gia đình, nhà trường và toàn xã hội; những giải pháp phòng chống
bạo lực học đường.
Thông tin thu được từ bảng hỏi được xử lý trên computer bằng phần mềm xử lý
thống kê xã hội học SPSS phiên bản 16.0 for Window.
* Phương pháp phỏng vấn sâu (định tính)
Phỏng vấn trực diện dựa trên gợi ý phỏng vấn sâu, dùng băng ghi âm sau đó phân
tích. Với 1 số trường hợp nhạy cảm ta có thể ghi chép nhanh, sử dụng các kí tự khi ghi
chép, chú trọng các thông tin mang tính nóng, đặc trưng, tiêu biểu của khách thể. Thời
lượng tiến hành phỏng vấn từ 30 đến 40 phút. Liên hệ phỏng vấn theo kiểu mạng xã hội.
* Phương pháp quan sát
6. Giả thuyết nghiên cứu
Thực trạng bạo lực học đường tại trường THPT Bãi Cháy hiện nay đang diễn ra
theo nhiều hướng khác nhau, với hình thức, biểu hiện có chiều hướng xấu đi, học sinh nữ
tham gia bạo lực có chiều hướng tăng lên.
Nguyên nhân học sinh gây bạo lực là do sự thiếu quan tâm của bố mẹ, giáo viên
chủ nhiệm lớp, sự ảnh hưởng của game online đến hành vi của học sinh. Học sinh không
hiểu pháp luật.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Biện pháp nhằm hạn chế hành vi bạo lực của học sinh cũng đang mang lại những
hiệu quả nhất định, có hiệu quả nhất là giải pháp đuổi học có thời hạn nhưng các giải
pháp vẫn chưa giải quyết được hết vấn đề đang tồn tại.
7. Khung lý thuyết
NỘI DUNG CHÍNH
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1 Cơ sở lý luận
Cơ sở lý luận chung
Điều kiện kinh tế - xã
h
ội
- Gia đình
- Tâm lý học lứa tuổi vị
thành niên
- Thông tin đại chúng
………..
- Nhà truờng
- Công văn, quy dịnh …của
Bộ GDĐT
- Công uớc về quyền trẻ em
Hành vi bạo lực của học sinh
Ảnh hưởng đến bản thân học sinh, gia
đình, nhà trường và toàn xã hội
Hình
thức
Biểu
hiện
Địa
điểm
Nguời
tham gia
Nguyê
n nhân
Giải pháp phòng chống bạo lực học
đường
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Vận dụng nguyên tắc lý luận và phương pháp luận của nghĩa duy vật lịch sử và
chủ nghĩa duy vật biện chứng. Nghiên cứu biện pháp phòng chống bạo lực học đường
phải dựa vào cơ sở khoa học của phương pháp duy vật biện chứng, đặt nó nằm trong sự
tác động qua lại với môi trường mà lứa tuổi đó học tập và sinh sống,…
Các lý thuyết áp dụng
1.1.2.1 Lý thuyết xã hội hóa cá nhân
Trẻ vị thành niên trong môi trường xã hội hóa không tốt thì sẽ ảnh hưởng tới sự
phát triển, hoàn thiện nhân cách. Sự giáo dục của gia đình, nhà trường giúp cho trẻ định
hướng đi đúng đắn, khi mà xã hội Việt Nam có nhiều biến động mạnh về kinh tế - xã hội.
Nguồn thông tin đại chúng đặc biệt là nguồn thông tin trên mạng không có sự kiểm soát
và chọn lựa thông tin thì có thể sẽ không tự định hướng được bản thân.
1.1.2.2 Lý thuyết mâu thuẫn
Mâu thuẫn xảy ra giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực chứ không phải thảo hiệp thì
sau những hành vi bạo lực đó mâu thuẫn có được giải quyết hay không? Có phân định
được ai là người thắng cuộc hay không? Chúng ta đều không thể biết cũng không thể lý
dải hành vi đó cũng như hậu quả của nó để phân định ai đúng ai sai. Và hành động trả thù
là điều mà chúng ta thường hay thấy xuất hiện, dó đó mà mâu thuẫn vẫn tiếp tục, vẫn tồn
tại và không có hướng giải quyết. Như vậy ta thấy rằng hành vi bạo lực trong học sinh
xuất phát từ những mâu thuẫn ngày càng gây ra sự lo lắng cho gia đình, nhà trường và
toàn xã hội.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.3 Tổng quan địa bàn nghiên cứu
1.3.1 Một vài nét về điều kiện kinh tế - xã hội tại thành phố Hạ Long – Quảng
Ninh
1.3.2 Một vài nét về trường THPT Bãi Cháy
1.4. Khái niệm công cụ
1.4.1 Khái niệm “Dư luận xã hội”
Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài thì khái niệm Dư luận xã hội được hiểu như
sau : “ Dư luận xã hội là các tập hợp ý kiến cá nhân giống nhau có thành phần chủ yếu là
phán xét, đánh giá nó phản ánh tâm tư nguyện vọng, ý chí của các nhóm xã hội nhất định
đối với các sự kiện, hiện tượng, vấn đề xã hội có động chạm đến lợi ích, các chuẩn mực
giá trị hay lợi ích cho họ”.
1.4.2 Khái niệm “Bạo lực học đường”
Chúng tôi sẽ nghiên cứu Bạo lực học đường theo khái niệm sau:
“Bạo lực học đường” là hình thức khá phổ biến ở lứa tuổi vị thành niên trong môi
trường giáo dục. “Bạo lực học đường” là bạo lực về tinh thần, ngôn ngữ, thân thể thi
hành có ý đồ giữa các học sinh trong và ngoài trường hay giữa thầy với trò hoặc ngược
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
