Tiểu luận: tâm lý quản lý Gia đình

PH N I. TÍNH C P THI T C A Đ TÀI Ủ Ầ Ấ Ế Ề

Gia đình g n li n v i đ i s ng c a m i con ng ớ ờ ố ủ ề ắ ỗ ườ ộ i. Trong đ i s ng xã h i ờ ố

t x a đ n nay, gia đình luôn gi v trí quan tr ng. H Ch t ch đã nói: ừ ư ế ữ ị ủ ị ọ ồ

“R t quan tâm đ n gia đình là đúng, vì nhi u gia đình c ng l i m i thành ế ề ấ ộ ạ ớ

xã h i, xã h i t t thì gia đình càng t t, gia đình t ộ ố ộ ố ố t thì xã h i m i t ộ ớ ố t”.

Chính vì v y, xây d ng gia đình “No m, bình đ ng, ti n b , h nh phúc” ộ ạ ự ế ậ ấ ẳ

i, trong đó có t đang là v n đ thu hút s quan tâm c a nhi u ng ự ủ ề ề ấ ườ ấ ả t c

chúng ta.

ọ Có r t nhi u đ nh nghĩa khác nhau v gia đình c a các nhà khoa h c ủ ề ề ấ ị

nghiên c u ứ ở ừ t ng góc đ khác nhau, ộ ở ệ đây chúng ta có th hi u khái ni m ể ể

gia đình nh sau: ư

c hình thành trên c s hôn nhân và “Gia đình là m t nhóm xã h i đ ộ ộ ượ ơ ở

quan h huy t th ng, nh ng thành viên trong gia đình có s g n bó và ràng ự ắ ữ ệ ế ố

bu c v i nhau v trách nhi m, quy n l i, nghĩa v có tính h p pháp đ ộ ớ ề ợ ề ệ ụ ợ ượ c

nhà n c th a nh n và b o v ”. ướ ừ ệ ậ ả

Nói đ n gia đình là nói đ n nhóm tâm lý - tình c m xã h i đ c thù, các ộ ặ ế ế ả

m i quan h trong gia đình, s c u k t gi a các thành viên trong gia đình ế ự ấ ữ ệ ố

b t ngu n t ắ ồ ừ quan h huy t th ng ru t th t và quan h tình c m, trách ị ệ ế ệ ả ố ộ

nhi m.ệ Trong gia đình, các thành viên g n bó v i nhau b ng nh ng s i dây ữ ắ ằ ớ ợ

liên h th ng xuyên, lâu dài, su t đ i ng i. Trong gia đình thu n hòa, ệ ườ ố ờ ườ ậ

h nh phúc, các thành viên luôn quan tâm đ n nhau, hy sinh cho nhau, ế ạ

không ng i thi t thòi. ạ ệ

Gia đình Vi t Nam hi n nay đang ph i đ ệ ả ươ ệ ng đ u v i m t lo t th thách ộ ử ầ ạ ớ

l n khi chuy n t ớ ể ừ ạ mô hình gia đình truy n th ng sang gia đình hi n đ i. ố ề ệ

Đ t n t ể ồ ạ ữ i và phát tri n, m i gia đình ph i tìm cách thích ng v i nh ng ả ứ ể ỗ ớ

đi u ki n m i, t ng thành viên trong gia đình ph i t ớ ừ ả ự ề ố đi u ch nh các m i ệ ề ỉ

quan h trong gia đình. Th c t cho th y, s tăng tr ng kinh t nhanh ự ế ệ ự ấ ưở ế

1

ầ chóng cùng v i nh ng trào l u ti n b v khoa h c công ngh có ph n ộ ề ữ ư ế ệ ớ ọ

không t ng x ng v i s phát tri n văn hóa, xã h i đã làm đ v , m ươ ớ ự ổ ỡ ứ ể ộ ờ

nh t m t s h th ng giá tr tinh th n, đ o đ c nhi u n c trên th ộ ố ệ ố ạ ứ ở ạ ầ ị ề ướ ế

gi i, trong đó có Vi t Nam; không ít nh ng gia đình Vi ớ ệ ữ ệ ặ t Nam đang g p

nhi u khó khăn, b t c, th m chí tan v đã kéo theo s suy thoái v các ế ắ ự ề ề ậ ỡ

ng giá tr , nh h đ nh h ị ướ ị ả ưở ế ệ ẻ ng ph n nào đ n s phát tri n c a th h tr , ể ủ ế ự ầ

ữ m i quan h gi a các thành viên trong gia đình còn g p không ít nh ng ệ ữ ặ ố

khó khăn, khúc m c và nh ng v n đ nan gi ữ ề ắ ấ ả ế ắ i. M t trong nh ng b t c, ữ ộ

ng BLGĐ khó khăn đó chính là tình tr ng b o l c gia đình. Hi n t ạ ạ ự ệ ượ ở

Vi t Nam đang có chi u h ng phát tri n m i vùng mi n, t c các ệ ề ướ ể ở ọ t ề ở ấ ả

ng. BLGĐ gi a v ch ng, con cháu ng c đãi v i ông bà, b m đ i t ố ượ ữ ợ ồ ượ ố ẹ ớ

v i con cái khá ph bi n. N n nhân ch y u là ph n , tr đ i x tàn t ố ử ệ ớ ụ ữ ẻ ổ ế ủ ế ạ

ế em. Nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân c a các nguyên nhân d n đ n ủ ẫ

BLGĐ là s b t bình đ ng gi ự ấ ẳ ớ i; nguyên nhân tr c ti p d n đ n BLGĐ ự ế ế ẫ

ch y u là do say r u và m n r u (69-70%), do khó khăn kinh t , do ủ ế ượ ượ ượ ế

ọ ấ v ho c ch ng ngo i tình; ngoài ra còn có các nguyên nhân khác: h c v n ợ ạ ặ ồ

th p, thi u k năng s ng, không hi u bi t pháp lu t... Hành vi BLGĐ đ ế ể ấ ố ỹ ế ậ ể

l i h u qu vô cùng nghiêm tr ng. B i nó làm xói mòn đ o đ c, l i s ng, ạ ậ ạ ứ ố ố ả ọ ở

ng đ n thu n phong m t c, nh h ng đ n th h t làm nh h ả ưở ỹ ụ ả ế ầ ưở ế ệ ươ ng ế

lai, là nguy c làm suy gi m s b n v ng, gây tan v gia đình. Hành vi ự ề ữ ả ơ ỡ

BLGĐ vi ph mạ quy n con ng ề ườ ẩ i, làm t n h i đ n danh d , nhân ph m, ạ ế ự ổ

- xã tính m ng c a n n nhân và làm t n h i không nh cho n n kinh t ổ ủ ạ ề ạ ạ ỏ ế

h i.ộ M t trong nh ng hi n t ệ ượ ữ ộ ủ ng đáng lo ng i nh t c a tình tr ng kh ng ấ ủ ạ ạ

ướ ho ng trong các gia đình hi n nay là tình tr ng b o l c gia đình. B c ạ ự ệ ả ạ

ộ sang th k 21, b o l c gia đình v n lan r ng và tr thành v n đ xã h i ạ ự ế ỷ ề ẫ ấ ộ ở

nghiêm tr ng và ph bi n nhi u n c trên th gi i. ổ ế ở ọ ề ướ ế ớ Vì v y trong đ tài ậ ề

này tôi mu n đ c p đ n v n đ : ề ậ ề “ TH C TR NG VÀ GI I PHÁP Ự Ạ Ả ế ấ ố

2

GI M HÀNH VI B O L C GIA ĐÌNH ” đ t đó có cái nhìn và gi Ạ Ự Ả ể ừ ả i

pháp đúng đ n, sâu s c v hi n t ng này. ắ ề ệ ượ ắ

PH N II. TH C TR NG C A V N Đ NGHIÊN C U Ạ Ứ Ự Ủ Ấ Ầ Ề

1. Khái ni m và phân lo i b o l c gia đình ạ ạ ự ệ

1.1. Khái ni m b o l c gia đình ạ ự ệ

PTO- t Nam, l n đ u tiên khái ni m BLGĐ đ c lu t pháp hoá Vi Ở ệ ệ ầ ầ ượ ậ

“B o l c gia đình là hành vi trong Lu t phòng, ch ng b o l c gia đình: ố ạ ự ậ ạ ự

ổ ạ c ý c a thành viên gia đình gây t n h i ho c có kh năng gây t n h i ổ ạ ố ủ ặ ả

đ i v i thành viên khác trong gia đình”. v th ch t, tinh th n, kinh t ề ể ấ ầ ế ố ớ

Khái ni m này không ch xác đ nh các đ i t ng ch th thu c ph m vi ố ượ ệ ỉ ị ủ ể ạ ộ

đi u ch nh, mà còn ch rõ nh ng hành vi BLGĐ c n đ c x lý nghiêm ề ỉ ầ ượ ử ữ ỉ

ậ minh theo qui đ nh c a pháp lu t. ị ủ

B o l c trong gia đình là m t khái ạ ự ộ

ni m m i đ c dùng Vi t Nam đ ớ ượ ệ ở ệ ể

ch b t kỳ m t hành đ ng b o l c nào ạ ự ỉ ấ ộ ộ

c a thành viên trong gia đình gây ra ủ

ạ ho c có th gây ra h u qu làm t n h i ậ ể ả ặ ổ

ụ ho c gây đau kh cho thành viên khác trong gia đình v thân th , tình d c ề ể ặ ổ

hay tâm lý. Hình th c b o l c trong gia đình khá đa d ng nh b m , con ứ ạ ự ư ố ẹ ạ

cái, anh ch em trong nhà đánh đ p, gi ậ ị ế ạ ẫ ổ ế t h i l n nhau, trong đó ph bi n

nh t là b o l c t ạ ự ừ ấ ử phía các ông ch ng đ i v i v nh : đánh đ p, ch i ố ớ ợ ư ậ ồ

ng ép đ thêm con ... Có m ng, c m đoán, c ấ ắ ưỡ ng ép quan h tình d c, c ệ ụ ưỡ ẻ

th hi u b o l c gia đình là hành vi l m d ng quy n l c (có ho c không ạ ự ề ự ể ể ụ ạ ặ

i thân trong gia s d ng vũ l c) nh m hăm do hay đánh đ p m t ng ử ụ ự ằ ạ ậ ộ ườ

i đó. đình đ đi u khi n, ki m soát ng ể ể ề ể ườ

1.2. Phân lo i b o l c gia đình ạ ạ ự

3

- Tùy theo quan đi m và ph ể ươ ng pháp ti p c n, hi n có nhi u cách phân ệ ế ậ ề

lo i các hình th c b o l c gia đình; nh ng th ng t p trung ba lo i c ứ ạ ự ư ạ ườ ậ ở ạ ơ

b n: ả

+ B o l c thân th (b o l c th ch t) ể ạ ự ể ấ ạ ự

+ B o l c v tinh th n, tình c m ạ ự ề ầ ả

+ B o l c v kinh t và quan h xã h i. ạ ự ề ế ệ ộ

- B o l c v thân th (còn g i là b o l c v th ch t):

ạ ự ề ể ấ ạ ự ề ể ọ

+ Xâm h i thân th : là nh ng hành vi mà ng i gây ra b o l c th ữ ể ạ ườ ạ ự ườ ng

s d ng s c m nh c b p (tay chân) ho c công c , th m chí c vũ khí ử ụ ơ ắ ụ ứ ạ ặ ậ ả

gây nên th ng tích đ i v i n n nhân. Hành vi đánh, đ m, tát, đá, túm ươ ố ớ ạ ấ

tóc, gi t b tay, trói, nh t trong nhà, c ng b c tình d c là nh ng hành ậ ẻ ố ưỡ ứ ụ ữ

i d u v t trên c th đ ng th ộ ườ ng gây nên s đau đ n v th xác, đ l ớ ề ể ể ạ ấ ơ ể ự ế

n n nhân. ạ

+ Đ i x t v th ch t: B t c hành vi nào s d ng s c m nh th i t ố ử ồ ệ ề ể ấ ấ ứ ử ụ ứ ạ ể

l c đ i v i n n nhân, dù nó có gây th ự ố ớ ạ ươ ữ ng tích hay không, g m nh ng ồ

hành đ ng c m đoán, ki m soát, xô đ y thô b o... Đ i x t v th ố ử ồ ệ ề ể i t ể ấ ẩ ạ ộ

ch t còn bao g m vi c ngăn c m ph n ti p c n các d ch v chăm ụ ữ ế ậ ụ ệ ấ ấ ồ ị

sóc s c kh e cũng nh ngăn ng a h không đ ư ừ ọ ứ ỏ ượ ầ c ti p c n các nhu c u ế ậ

v t ch t c a mình nh : ăn, u ng, ng , ngh ng i... ậ ấ ủ ủ ư ố ơ ỉ

ụ ữ ả + B o l c ho c l m d ng tình d c: C ng ép, ép bu c ph n ph i ụ ạ ự ặ ạ ưỡ ụ ộ

làm nh ng vi c liên quan đ n tình d c trái v i mong mu n, coi ph n ụ ữ ụ ữ ệ ế ớ ố

ch là đ i t ố ượ ỉ ng tình d c. B o l c tình d c có th bao g m c vi c ép ụ ạ ự ả ệ ụ ể ồ

ph i quan h tình d c ho c b t ph i xem các hình nh khiêu dâm mà ả ặ ắ ụ ệ ả ả

4

không đ c s đ ng ý c a ng i ph n . M t s ph n còn b ép ượ ự ồ ủ ườ ộ ố ụ ữ ụ ữ ị

ặ ổ ph i quan h tình d c khi đã b đánh đ p, c tình gây đau đ n ho c t n ụ ệ ả ậ ố ớ ị

h i cho h trong quá trình quan h sinh lý mà ng i ph n hoàn toàn ệ ạ ọ ườ ụ ữ

không có quy n t ch i. ề ừ ố

+ Gây h h i tài s n gia đình: g m các hành đ ng đ p phá, làm h ồ ư ạ ả ậ ộ ư

h ng các đ đ c trong gia đình, đánh đ p v t nuôi trong nhà... ồ ạ ậ ậ ỏ

- B o l c v tinh th n và tình c m

ạ ự ề ả : Là nh ng hành vi nh m hành h ữ ầ ằ ạ

tâm lý b ng nh ng l ữ ằ ờ i đe do , s nh c, ch i m ng, lăng m , h ử ạ ỉ ụ ạ ạ ắ

ứ th p nhân ph m, b r i, lãng quên, không quan tâm… Hình th c ỏ ơ ấ ẩ

ạ ự b o l c này gây h u qu r t nghiêm tr ng so v i các d ng b o l c ạ ự ả ấ ậ ạ ớ ọ

khác nh ng khó phát hi n đ can thi p b ng lu t pháp vì s “vô ự ư ệ ệ ể ằ ậ

hình” và thi u ch ng c . Trong b o l c tinh th n, ng i ta có th ạ ự ứ ứ ế ầ ườ ể

chia ra:

+ Đe d a, hăm d a: là hành đ ng đe d a nh soi mói, có nh ng hành vi ữ ư ọ ọ ộ ọ

và l i nói v i tính ch t đe d a, khiêu khích; so sánh v i ng i khác ờ ấ ớ ọ ớ ườ

m t sát. i l b ng l ằ ờ ẽ ạ

+ L nh lùng, b r i, không quan tâm, h i han… ỏ ơ ạ ỏ

+ Ch p mũ/gán nhãn: là hành vi, l i nói thi u tôn tr ng, coi ph n ngu ụ ờ ụ ữ ế ọ

ng c, điên r , vô d ng, không có giá tr … ho c qui gán cho ph n ụ ữ ụ ặ ồ ố ị

không có năng l c làm m , làm ng ự ẹ ườ ộ ợ ằ i n i tr . B ng s gán nhãn này, ự

nó có tác d ng nh ch t axít ăn mòn s t ư ấ ự ự ụ tin c a ng ủ ườ ụ ữ i ph n .

Ng i ph n th ng xuyên b đe d a b ng nh ng l ườ ụ ữ ườ ọ ằ ữ ị i l ờ ẽ ạ xúc ph m,

đôi khi làm ng ườ ề i ph n ng nh n v chính b n thân h . R t nhi u ụ ữ ộ ọ ấ ề ậ ả

ng ườ ẩ i ph n đã tin r ng h x ng đáng b hành h và đi u đó đã đ y ụ ữ ọ ứ ề ằ ạ ị

5

h đ n đ a ng c ho c t ọ ế ặ ự ụ ị tìm đ n cái ch t. B o l c th ch t có th d ạ ự ể ấ ể ễ ế ế

dàng nh n di n qua nh ng th ệ ữ ậ ươ ớ ng t n hi n trên thân th , và cùng v i ệ ể ổ

th i gian v t th ế ờ ươ ậ ng y s li n da, nh ng b o l c tinh th n thì h u ấ ẽ ề ạ ự ư ầ

qu c a nó ti m n bên trong, kéo dài dai d ng v i n i đau d ng xé và ề ẩ ớ ỗ ả ủ ằ ẳ

h u qu c a nó thì không th đ nh l ng đ c, đó là v t th ng lòng ả ủ ể ị ậ ượ ượ ế ươ

v i nh ng c m xúc c a s vô v ng, không ai giúp đ . ỡ ớ ủ ự ữ ả ọ

và quan h xã h i: - B o l c v kinh t ạ ự ề ế ệ ộ

+ Thâu tóm v tài s n: ng i đàn ông hoàn toàn ki m soát tài chính, ề ả ườ ể

không cho v chi tiêu theo các nhu c u c n thi t c a gia đình và cá ầ ầ ợ ế ủ

ớ ố ề nhân .. ho c ch đ a cho ph n m t kho n ti n r t nh so v i s ti n ụ ữ ộ ề ấ ỉ ư ặ ả ỏ

t đ đ m b o các nhu c u thi t y u c a đ i s ng gia đình… c n thi ầ ế ể ả ả ầ ế ế ủ ờ ố

+ Cô l p quan h : Là nh ng hành đ ng th ữ ệ ậ ộ ườ ng xuyên ch trích nghi ỉ

ng v gia đình, b n bè c a v , kh ng tin t ng, không cho phép giao ủ ợ ờ ề ụ ạ ưở

ệ ớ ti p v i b n . Kh ng ch các quan h c a v , k c các quan h v i ệ ủ ợ ể ả ớ ạ ế ế ố

gia đình c a v . ủ ợ

1.3. Các hành vi b o l c gia đình ạ ự

6

Các hành vi b o l c gia đình ạ ự

Các hành vi b o l c gia đình bao g m: ạ ự ồ

a) Hành h , ng ạ ượ ố c đãi, đánh đ p ho c hành vi c ý ặ ậ

khác xâm h i đ n s c khoe, tính m ng; ạ ế ứ ạ ̉

b) Lăng m ho c hành vi c ý khác xúc ph m danh ạ ặ ạ ố

d , nhân ph m; ự ẩ

c) Cô l p, xua đu i ho c gây áp l c th ng xuyên v ự ậ ặ ổ ườ ề

tâm lý gây h u qu nghiêm tr ng; ả ậ ọ

d) Ngăn c n vi c th c hi n quy n, nghĩa v trong ệ ự ụ ề ệ ả

quan h gia đình gi a ông, bà và cháu; gi a cha, m ữ ữ ệ ẹ

và con; gi a v và ch ng; gi a anh, ch , em v i nhau; ữ ợ ữ ớ ồ ị

đ) C ng ép quan h tình d c; ưỡ ụ ệ

e) C ng ép t o hôn; c ưỡ ả ưỡ ặ ng ép k t hôn, ly hôn ho c ế

c n tr hôn nhân t ả ở ự nguy n, ti n b ; ộ ế ệ

g) Chi m đo t, huy ho i, đ p phá ho c có hành vi ế ạ ặ ậ ạ ̉

khác c ý làm h h ng tài s n riêng c a thành viên ư ỏ ủ ả ố

khác trong gia đình ho c tài s n chung c a các thành ủ ả ặ

viên gia đình;

ứ h) C ng ép thành viên gia đình lao đ ng quá s c, ưỡ ộ

đóng góp tài chính quá kh năng c a h ; ki m soát ả ủ ọ ể

thu nh p c a thành viên gia đình nh m t o ra tình ậ ủ ằ ạ

tr ng ph thu c v tài chính; ộ ề ụ ạ

i) Có hành vi trái pháp lu t bu c thành viên gia đình ậ ộ

. ra kh i ch ỏ ỗ ở

7

Theo Lu t Phòng ch ng B o l c gia đình ố ạ ự ậ

2. Th c tr ng c a v n đ nghiên c u ủ ấ ứ ự ề ạ

2.1. B o l c đ i v i ph n ạ ự ố ớ ụ ữ

B o l c ch ng l ạ ự ố ạ i ph n là “b t kỳ hành đ ng b o l c trên c s gi ộ ơ ở ớ i ạ ự ụ ữ ấ

nào d n đ n ho c có th d n đ n nh ng t n th t v thân th , tâm lý hay ấ ề ể ẫ ữ ế ể ế ặ ẫ ổ

ữ tình d c hay nh ng đau kh c a ph n , bao g m c s đe d a có nh ng ụ ữ ổ ủ ả ự ụ ữ ồ ọ

hành đ ng nh v y, vi c c c đo t s t do, dù ư ậ ệ ưỡ ộ ng b c hay t ứ ướ ạ ự ự ở ơ n i

công c ng hay trong cu c s ng riêng t ” (United nations, 1995). ộ ố ư ộ

B o l c gia đình ch ng l ạ ự ố ạ ả i ph n đang x y ụ ữ

ra kh p n i trên th gi ở ế ớ ớ ạ i v i nhi u d ng ề ắ ơ

th c tinh vi không phân bi t dân t c, màu da, ứ ệ ộ

t ng l p, l a tu i, trình đ văn hóa, đ a v xã ầ ứ ớ ổ ộ ị ị

h i. Ngay nh ng n c coi là phát ộ ở ữ c đ ướ ượ

tri n và văn minh ể ở ỹ ẫ châu Âu, châu M v n

8

có không ít ph n ph i ch u đ ng n n này. ụ ữ ả ị ự ạ

Theo s li u đi u tra năm 2001, h n 1/2 tri u ph n M (588.490 ph ơ ụ ữ ỹ ố ệ ệ ề ụ

i ch ng c a h . Có kho ng 85% n ) ch t do b o l c gia đình b i ng ữ ạ ự ế ở ườ ủ ọ ả ồ

n n nhân c a b o l c gia đình (588.490 t ng) là n , ch có x p x 15% ạ ủ ạ ự ữ ấ ổ ỉ ỉ

(103.220 t ng) n n nhân là nam. Trong năm 2001, b o l c gây t i nghiêm ạ ự ạ ổ ộ

ố ụ ạ ự ủ ợ ố ớ tr ng c a ch ng đ i v i v tăng 20%, s v b o l c c a v đ i v i ố ớ ợ ủ ọ ồ

ch ng tăng 3% trong t ng s nh ng v nghiêm tr ng đ i v i đàn ông. ố ữ ố ớ ụ ổ ồ ọ

Trung bình m i ngày có h n 3 ph n b gi t b i ng ụ ữ ị ế ở ỗ ơ ườ ặ ạ i ch ng ho c b n ồ

trai c a h . Năm 2000, có 1.247 ph n b gi t b i ch ng mình. (Theo: ụ ữ ị ế ở ủ ọ ồ

Family Violence Prevention Fund, 2004).

Pháp, đi u tra m i đây cũng cho th y t ph n b ch ng ng l c đãi Ở ấ ỷ ệ ụ ữ ị ồ ề ớ ượ

là 2,5% t c là kho ng 1,5 tri u ng i. Theo “Liên đoàn đoàn k t ph n ứ ệ ả ườ ụ ữ ế

i Paris, kinh đô ánh sáng c a văn qu c gia Pháp” nh n đ nh: “Ch riêng t ậ ố ỉ ị ạ ủ

minh nhân lo i, 60 ph n b ch ng hay ng i tình đánh gi t m i năm”. ụ ữ ị ồ ạ ườ ế ỗ

Trên c n c Pháp có 450 ph n ch t do b o hành th xác hay b o hành ả ướ ụ ữ ế ể ạ ạ

tinh th n trong gia đình. ầ

Vi Ở ệ ạ t Nam, ch a có các cu c kh o sát trên toàn qu c v tình tr ng b o ố ề ư ạ ả ộ

i cao, t ngày 1- 1-2000 l c gia đình. Theo báo cáo c a Tòa án Nhân dân t ự ủ ố ừ

ng trong c n đ n ngày 31-12-2005 các tòa án đ a ph ế ị ươ ả ướ c đã th lý và ụ

gi i quy t s th m 352.047 v vi c v lĩnh v c hôn nhân gia đình. Trong ả ụ ệ ề ế ơ ẩ ự

đó có t i 39.730 v ly hôn do b o l c gia đình chi m t i 53,1% t ng s ớ ạ ự ụ ế ớ ổ ố

v ly hôn. ụ

Riêng năm 2005, có t i 39.730 v ly hôn trong t ng s 65.929 v án v ớ ụ ụ ổ ố ề

hôn nhân gia đình chi m t là 60,3%. Trên đ a bàn Hà N i t tháng 1- ế l ỷ ệ ộ ừ ị

2000 đ n tháng 9-2002, Trung tâm C nh sát 113 Hà N i đã nh n đ c 517 ậ ượ ế ả ộ

tin t cáo, c u c u c a các n n nhân b b o l c gia đình. ố ầ ứ ủ ị ạ ự ạ

Trong 8 năm g n đây có t ầ ớ i 11.630 v b o l c gia đình đ ụ ạ ự ượ ề c chính quy n

9

can thi p gi i quy t. Cao nh t là các t nh Hà Tây 1.484 v , Kiên Giang ệ ả ụ ế ấ ỉ

2.005 v ... ụ

Trên báo chí hàng ngày đã đăng t i nhi u v b o l c r t dã man trong gia ả ề ụ ạ ự ấ

t c vào mi ng v !?” Báo Thanh đình nh : Bài “Kh ng ch , đ thu c di ố ế ổ ư ố ệ ỏ ệ ợ

niên - s 186 ra ngày 5-7-2003; “K gi t v dã man”, “Hình ph t chung ẻ ế ợ ạ ố

thân vì hành x v b ng... búa” - Báo Ph n Vi t Nam ra ngày 8-9-2003; ử ợ ằ ụ ữ ệ

“Đ xăng đ t v ” - Báo Công an nhân dân ra ngày 7-12-2002... Nh ng bài ố ợ ữ ổ

báo đã mô t nh ng hành đ ng t i ác dã man, vô nhân tính c a ng ả ữ ộ ộ ủ ườ i

ch ng đ i v i v mình và rút ra nh ng bài h c sau nh ng v b o l c đó. ố ớ ợ ụ ạ ự ữ ữ ồ ọ

ạ ạ ự Bên c nh nh ng hành đ ng b o l c dã man và thô b o, m t lo i b o l c ạ ự ữ ạ ạ ộ ộ

Vi gia đình khá ph bi n đang phát tri n ổ ế ể ở ệ ộ t Nam hi n nay là s ép bu c ự ệ

v quan h tình d c. ệ ợ ụ

ố ớ D ng b o l c này ngày càng gây ra nh ng h u qu nghiêm tr ng đ i v i ạ ự ữ ạ ậ ả ọ

ph n . Tuy nhiên, d ng b o l c này không m y ai bi ạ ự ụ ữ ạ ấ ế ở t và chú ý đ n b i ế

vì nó đ i v b c là “quan h tình ượ c ng y trang m t cách kín đáo d ộ ụ ướ ỏ ọ ệ

nh cho nên ch em c m” gi a hai v ch ng. M t khác, đây là v n đ t ả ợ ồ ề ế ữ ặ ấ ị ị

th ng gi u gi m vì không mu n “v ch áo cho ng ườ ế ấ ạ ố ườ ữ i xem l ng”. Nh ng ư

đi u này góp ph n làm cho b o l c v tình d c ngày m t phát tri n và gây ạ ự ề ụ ể ề ầ ộ

ra nh ng h u qu nghiêm tr ng đ i v i ph n . ụ ữ ố ớ ữ ậ ả ọ

ng l n đ n ph Ngoài ra, còn r t nhi u d ng b o l c khác làm t n th ạ ạ ự ề ấ ổ ươ ế ớ ụ

n nh không quan tâm, b r i, không nói chuy n theo ki u “chi n tranh ữ ư ỏ ơ ệ ể ế

l nh”, ch i b i th m chí còn là nh ng hành vi qu n lý ti n nong chi tiêu ữ ạ ử ớ ề ậ ả

trong gia đình...

Trong tr i ch ng đánh v vô c ho c “không h p lý” thì ườ ng h p ng ợ ườ ặ ồ ợ ớ ợ

th ng đ i gi i thích là do ch ng say r ườ ượ c m i ng ọ ườ ả ồ ượ ệ u, c b c, nghi n ờ ạ

hút ho c ch đ n gi n là quá nóng tính. Khi say r ỉ ơ ặ ả ượ ờ ạ u, ham mê c b c,

nhi u ông ch ng m t t ch và th ng gi i quy t b t đ ng v i v con ấ ự ủ ề ồ ườ ả ế ấ ồ ớ ợ

10

b ng nh ng hành vi b o l c. Đó cũng là lý do c a nhi u tr ằ ạ ự ủ ữ ề ườ ợ ng h p

ch ng đánh đ p v m t cách nghiêm tr ng đã t ng x y ra trong th c t ợ ộ . ự ế ừ ậ ả ồ ọ

Tuy nhiên, đ ng sau nh ng t ằ ữ ệ ạ n n xã h i đó có th là nh ng lý do sâu xa ể ữ ộ

khác nh trình đ văn hóa th p, tình tr ng kém hi u bi t v pháp lu t hay ư ể ấ ạ ộ ế ề ậ

t t ư ưở ng tr ng nam kinh n còn quá n ng n ... mà b n thân nh ng ng ặ ữ ữ ề ả ọ ườ i

trong cu c cũng ch a nh n th c đ c. ứ ượ ư ậ ộ

Nguyên nhân sâu xa và xuyên su t các v b o l c trong gia đình chính là ụ ạ ự ố

i và t ng tr ng nam khinh s b t bình đ ng sâu s c trong quan h gi ự ấ ệ ớ ẳ ắ t ư ưở ọ

x a đ n nay, trong gia đình, quy n uy c a ng i đàn ông n . B i l , t ữ ở ẽ ừ ư ế ủ ề ườ

luôn cao h n ng cho ơ ườ i ph n . D a vào quy n y, nhi u ông ch ng t ề ấ ụ ữ ự ề ồ ự

mình cái quy n đ c đánh v , coi đánh v nh là m t s “giáo d c” và ề ượ ợ ư ộ ự ụ ợ

i”. “th hi n quy n l c” c a “b trên” đ i v i “k d ủ ề ự ể ệ ố ớ ẻ ướ ề

ụ ữ B o l c gia đình gây ra nh ng h u qu r t nghiêm tr ng đ i v i ph n . ạ ự ố ớ ả ấ ữ ậ ọ

ng v th xác, tinh th n mà còn liên quan Nó không nh ng làm t n th ữ ổ ươ ề ể ầ

ủ ch t ch đ n s ki m soát đ i s ng tình d c cũng nh v trí, vai trò c a ẽ ế ự ể ờ ố ư ị ụ ặ

ph n trong ho t đ ng chính tr - kinh t - văn hóa... ạ ộ ụ ữ ị ế

B o l c gia đình gây nh h ng sâu s c v m t tinh th n c a ng i ph ạ ự ả ưở ắ ề ặ ầ ủ ườ ụ

ợ n khi n ph n không yên tâm làm vi c, ho c luôn có c m giác lo s , ữ ụ ữ ế ệ ặ ả

bu n bã, mu n t t và là m t trong nh ng nguyên nhân l n d n đ n tan ố ự ử ồ ữ ế ẫ ộ ớ

v gia đình. ỡ

Theo th ng kê ch a đ y đ M , c 100 v ly hôn thì có trên 90% là ư ầ ủ ở ỹ ứ ụ ố

nguyên nhân do b o hành, t này Thái Lan là 76%, Hà N i là 51%, ạ l ỷ ệ ở ộ

TP. H Chí Minh là 56%. ồ

Nh ng v t th ữ ế ươ ổ ng v th xác r i th i gian s qua đi nh ng nh ng t n ề ể ư ữ ẽ ồ ờ

th ng v tinh th n c a các n n nhân đâu d dàng xóa b và đi u này ươ ầ ủ ề ễ ề ạ ỏ

nh h ng tiêu c c đ n đ i s ng ng ả ưở ự ế ờ ố ườ i ph n . Do v y, c n ph i có ậ ụ ữ ả ầ

nh ng bi n pháp m nh ngăn ch n tình tr ng này. ữ ệ ạ ạ ặ

11

M c dù xã h i Vi t Nam ch u nh h ng c a t ng phong ki n song ặ ộ ệ ị ả ưở t ủ ư ưở ế

ngay t khi thành l p, Đ ng và Nhà n ừ ả ậ ướ c ta đã r t coi tr ng m c tiêu gi ọ ụ ấ ả i

phóng ph n , th c hi n nam n bình quy n, bình đ ng. ụ ữ ữ ự ề ệ ẳ

Đi u này đ ề ượ ậ ặ c th hi n rõ trong các chính sách, văn b n pháp lu t đ c ể ệ ả

bi t là Lu t Hôn nhân và Gia đình. Tuy nhiên, hi n t ng đánh đ p ng ệ ệ ượ ậ ậ ượ c

đãi, buôn bán ph n tr em v n gia tăng. ụ ữ ẻ ẫ

R t nhi u ph n khi b ch ng đánh th ị ồ ụ ữ ề ấ ườ ị ồ ng im l ng, nín nh n. B ch ng ặ ị

đánh tím m t thì nói v i b n bè, hàng xóm là b v p ngã. Ch ng nói vài ớ ạ ị ấ ặ ồ

câu xin l i là nguôi ngoai, ch u làm lành. Mà không th y r ng n u b ỗ ấ ằ ế ị ị

ch ng đánh l n th nh t mà không “ph n ng m nh”, không có m t s ứ ấ ả ứ ộ ự ầ ạ ồ

ứ c nh cáo, răn đe nghiêm kh c thì chuy n b đánh l n th hai, l n th ba ả ứ ệ ắ ầ ầ ị

th m chí c l n th 100 cũng s x y ra. Cu i cùng, ph n ph i bi ẽ ả ụ ữ ả ả ầ ứ ậ ố ế ự t t

b o v h nh phúc c a mình. ả ệ ạ ủ

2.2. B o l c đ i v i đàn ông ạ ự ố ớ

Không ai tin r ng anh b v đánh ị ợ ằ

c đây đã có m t đ i ch ng và Stojkovic năm nay h n 50 tu i. V anh tr ơ ổ ợ ướ ộ ờ ồ

ị mang theo m t đ a con gái đ n s ng chung v i anh. Theo quan ni m đ a ế ố ộ ứ ệ ớ

ph ng, đàn ông c n ph i có dũng khí nam nhi và là tr c t c a gia đình. ươ ụ ộ ủ ầ ả

Vì v y, không ai có th t ng t ng r ng m t ng i đàn ông l i có th b ể ưở ậ ượ ằ ộ ườ ạ ể ị

v đánh đ p. ợ ậ

Anh cho bi ế t, mình đã b v và con gái ị ợ

cô ta dùng g y đánh bóng chày đ tra ể ậ

i quay t n. Sau khi đánh xong, v anh l ấ ợ ạ

ra đ l i cho ch ng và nói r ng đây là ổ ỗ ằ ồ

cách t v chính đáng c a mình. ự ệ ủ

12

Tuy nhiên, đi u anh c m th y khó khăn nh t là khi n cho ng i khác tin ế ề ả ấ ấ ườ

i b h i vì có gi i thích th nào đi chăng n a cũng r ng mình m i là ng ằ ớ ườ ị ạ ả ữ ế

không có ai đ ng v phía anh. ứ ề

Vì b v t cáo nên Stojkovic đã b k t án 2 tháng tù giam. Sau khi ra tù, ị ợ ố ị ế

Toà án c m anh quay v nhà. ề ấ

Theo anh, cu i cùng thì v mình cũng đ t đ c âm m u c a mình vì cô ta ạ ượ ợ ố ư ủ

luôn thèm mu n s tài s n mà anh có. ố ố ả

Ch n n i đàn ông b b o hành gia đình. ố ươ ng thân c a nh ng ng ủ ữ ườ ị ạ

Hi n nay, v Stojkovic đang s ng trong ngôi nhà tr c đây anh ệ ợ ố ướ ở ả và qu n

lý công toàn b tài s n cùng công ty c a anh. Trong khi đó, anh l i ph i t ủ ả ộ ạ ả ớ i

i đàn ông b b o hành gia đình đ n i dành cho nh ng ng ơ ữ ườ ị ạ ượ ự c xây d ng

t i trung tâm thành ph Cuprija theo ch ng trình “an ninh nam gi ạ ố ươ ớ ủ i” c a

t ổ ứ ch c phi chính ph . ủ

Lu t s tình nguy n t ậ ư ệ ạ ế i trung tâm,Verica Zivanovic, cho hay, đây là k t

qu c a vi c Toà án không th a nh n r ng nh ng ng ậ ằ ả ủ ữ ừ ệ ườ ạ i đàn ông là n n

nhân c a b o l c gia đình. ủ ạ ự

Con cũng đánh bố

C u th tr ng thành ph Cuprija, ông Dušan Trifunovic cho bi t, tr ị ưở ự ố ế ườ ng

i đàn ông không ch b v h p c a Stojkovic là m t đi n hình, m t s ng ộ ộ ố ườ ợ ủ ể ị ợ ỉ

đánh mà còn b con hành h . ạ ị

H n 1000 ng i đàn ông c n s giúp đ ơ ườ ầ ự ỡ

i Tính đ n nay, có th nói Stojkovic là ng ể ế l ườ ở ạ ơ ấ i n i “trú n” lâu nh t. ẩ

Anh v a làm vi c, v a chu n b tài li u đ kh i t ở ố ừ ừ ể ệ ệ ẩ ị , hy v ng m t ngày nào ộ ọ

đó anh s đ c pháp lu t b o v quy n l i c a mình. ẽ ượ ậ ả ề ợ ủ ệ

T ch c “an ninh nam gi i” cho hay, t khi n i dành cho nh ng ng i đàn ổ ứ ớ ừ ữ ơ ườ

ông b b o hành gia đình đ c thành l p vào năm 2009, đã có kho ng 1000 ị ạ ượ ậ ả

13

ng i đàn ông t có ườ ớ i đây. H mu n có n i đ tr n tránh nh ng vì ch ơ ể ố ỗ ở ư ọ ố

ng h p th t đ c bi t m i đ c l i. h n nên ch có nh ng tr ỉ ữ ạ ườ ậ ặ ợ ệ ớ ượ ở ạ

Không dám đem chuy n gia đình k ra bên ngoài ể ệ

Hi n nay, h u h t nh ng ng i đàn ông b tra t n tinh th n th ữ ế ệ ầ ườ ấ ầ ị ườ ấ ng x u

h không dám nói ra, nh ng khi nói t i l m d ng th ch t, phái m nh ư ổ ớ ạ ụ ể ạ ấ ở

Serbia không ng n ng i công nh n mình t ng là ng i b h i. ừ ầ ạ ậ ườ ị ạ

2.3. B o l c đ i v i tr em ạ ự ố ớ ẻ

Nhi u ng ề ườ ệ i nghĩ r ng, ông bà, b m có nhi u k năng, kinh nghi m ố ẹ ề ằ ỹ

giáo d c, chăm sóc tr . Ít ng i l n bi t r ng chính mình còn thi u và ụ ẻ ườ ớ ế ằ ế

y u v k năng th c t ề ỹ . ự ế ế

Theo các chuyên gia tâm lý, rèn k năng cho ng i l n là chuy n khó, ỹ ườ ớ ệ

không ph i m t s m m t chi u có th thay đ i n p nghĩ và cách c x ổ ế ộ ớ ư ử ể ề ả ộ

ng này. Và trong nh ng bu i giao ban, th o lu n v ch đ c a đ i t ủ ố ượ ề ủ ề ữ ậ ả ổ

chăm sóc, giáo d c con cái c quan, các b c cha m nh n th y r t rõ ụ ở ơ ấ ấ ẹ ậ ậ

nhi u “l ề ỗ ổ ắ h ng” v ki n th c và k năng s ng, nh ng không d kh c ề ế ứ ư ễ ố ỹ

ph c.ụ

Có m t bà m đã t m s r ng: ự ằ ộ ẹ ấ

Khi nghe con trai 6 tu i nh c nh ba m không đ c đánh con, vì nh th ẹ ắ ổ ở ượ ư ế

là vi ph m pháp lu t, tôi ng c nhiên nh ng r t vui vì s hi u bi ự ể ư ạ ậ ạ ấ ế ủ t c a

cháu. Tôi ch nh c khéo: “Con ph i ngoan thì ba m không bao gi đánh ẹ ắ ả ỉ ờ

ả con”. Th ng bé th c m c: “Th nào là ngoan h m ?”. “Ngoan là ph i ả ẹ ế ằ ắ ắ

bi t nghe l ế ờ i ba m ”. Con trai tôi v n ch a ch p nh n: “Cái gì đúng thì ư ẹ ấ ậ ẫ

ng m u nhé”. Đi u đó có con m i nghe theo ch . Vì th ba m ph i g ứ ả ươ ế ẹ ớ ề ẫ

i nói và vi c làm. Nh ng câu nghĩa là chúng tôi ph i th ng nh t gi a l ả ữ ờ ấ ố ữ ệ

14

nh c khéo c a con giúp chúng tôi nh n ra “l ủ ắ ậ ỗ ổ ề ế h ng” c a mình v ki n ủ

th c cũng nh k năng s ng còn khá l n. ư ỹ ứ ố ớ

ị ọ Vào chăm sóc con trai tôi, nhi u l n m nói khéo: “V ch ng anh ch h c ợ ồ ề ầ ẹ

làm gì cho nhi u b ng này b ng n , vi c quan tr ng nh t là xây d ng mái ự ệ ề ằ ằ ấ ọ ọ

m gia đình thì l i thi u h t, lúng túng. Con h n ba tu i mà còi x ng, ấ ạ ế ụ ơ ổ ươ

y u t, hay đ m đem nó v quê nuôi khi nào l n thì lên v i anh ch ”. ế ớ ể ẹ ề ớ ở ớ ị

C hai v ch ng không kh i ch nh lòng, nh ng đó là s th t. M c dù ợ ồ ự ậ ư ả ạ ặ ỏ

tr c khi sinh con, tôi đã t b túc cho mình khá nhi u ki n th c, kinh ướ ự ổ ứ ế ề

nghi m v chăm sóc gia đình, nuôi d y con tr t sách ẻ ừ ề ệ ạ ệ báo, đ ng nghi p, ồ

c m i tình hu ng x y ra, tôi đ u th y b ng , t nh ng tr ư ướ ỡ ự ề ấ ả ố ọ ỡ ự ti và th c

hi n m t cách v ng v . ề ụ ệ ộ

ẹ Đánh đ p có th d n đ n tình tr ng bé b t h p tác v i cha m . ấ ợ ể ẫ ế ậ ạ ớ

Đánh đ p vì b t l c ấ ự ậ

ạ Nhi u b c ph huynh nh n th c r t rõ r ng, s d ng bi n pháp m nh ứ ấ ử ụ ụ ệ ề ậ ậ ằ

ng là l i b t c p h i. Có th (d a n t, đánh đ p) đ giáo d c con cái th ể ọ ạ ụ ậ ườ ợ ấ ậ ạ ể

ng h p cha m sau d n đ n h u qu tr b t h p tác v i cha m . Có tr ẫ ả ẻ ấ ợ ẹ ế ậ ớ ườ ẹ ợ

i thích r ng, t t c nh ng gì khi m ng m , đánh đ p con tr xong thì gi ậ ẻ ắ ỏ ả ằ ấ ả ữ

15

t cho con. Nh ng khi trao đ i v i các chuyên gia mình làm đ u là mu n t ề ố ố ổ ớ ư

ệ tâm lý, h u h t ph huynh đ u th a nh n r ng, quát n t tr là bi u hi n ạ ẻ ậ ằ ừ ụ ề ể ế ầ

i, dùng bi n pháp s b t l c c a mình trong d y b o con cái. Ng ự ấ ự ủ ạ ả c l ượ ạ ệ

quá m m d o nh chi u chu ng, nhu nh c v i con cũng đ l ư ẻ ề ề ộ ượ ớ ể ạ ữ i nh ng

ữ h u qu x u, tuy nhiên nhi u b c ph huynh v n th c hi n. Nh ng ả ấ ụ ự ề ệ ậ ậ ẫ

nghiên c u g n đây c a các nhà giáo d c h c cho th y, có h n 60% ph ứ ầ ụ ọ ủ ấ ơ ụ

huynh cho r ng mình t ng đánh đ p con tr . ẻ ừ ằ ậ

Nhi u giáo viên t ề ừ ậ ổ ề ấ b c m m non đ n b c ph thông khi trao đ i v v n ổ ế ầ ậ

đ văn hóa h c đ ề ọ ườ ng k ch li ị ệ ề ặ t ph n đ i b o l c đ i v i h c sinh v m t ố ạ ự ố ớ ọ ả

tinh th n cũng nh th ch t. Nh ng m t s , nh t là nh ng ng i làm ư ể ấ ộ ố ư ữ ầ ấ ườ

ề công tác ch nhi m, cũng th a nh n r ng, nh ng năm trong ngh ít nhi u ậ ằ ữ ừ ủ ề ệ

đã dùng bi n pháp m nh đ i v i h c sinh. ạ ố ớ ọ ệ

Không ít ph huynh và giáo viên th ng th n trao đ i nh ng băn khoăn: ẳ ữ ụ ắ ổ

Th c ch t k năng s ng là nh ng k năng gì? V n d ng nh th nào vào ỹ ậ ụ ư ế ấ ỹ ữ ự ố

cu c s ng? Li u nh ng k năng c a ng ữ ộ ố ủ ệ ỹ ườ ớ i l n có phù h p v i con tr ợ ớ ẻ

không?

2.4. B o l c trong gia đình đ ng tính ạ ự ồ

c x ng hô Không th công khai s ng v i nhau, trong quan h không đ ớ ệ ể ố ượ ư

theo ý mu n nh ng nh ng đôi đ ng tính yêu nhau l ư ữ ố ồ ạ ấ i r t th m thi ắ ế ớ t. V i

h , tìm đ c ng i đ ng c m r t khó nên khi có ng ọ ượ ườ ồ ả ấ ườ i yêu, h này sinh ọ

tâm lý mu n gi ố ữ ỗ cho ch t. S ghen tuông, n i ự ặ

gi n d khi b t ch i... các đôi đ ng tính ậ ữ ị ừ ố ở ồ

th ườ ớ ng r t ghê g m. ấ

"N u không yêu, anh s gi t em" ẽ ế ế

T v n viên Vũ Tuy t Anh, Trung tâm t ế ư ấ ư ấ v n

16

tâm lý CSaga (Hà N i), ng ộ ườ i đã làm vi c nhi u v i nh ng ng ề ữ ệ ớ ườ ồ i đ ng

tính, cho bi t: "Do khó đ c xã h i công nh n, vi c tìm ng i yêu cũng ế ượ ệ ậ ộ ườ

khó khăn nên khi có ng i yêu, h gi ch t l m. Tôi v n qua ườ ọ ữ ặ ắ t ng t ừ ư ấ

đi n tho i cho m t ng ệ ạ ộ ườ ồ i đ ng tính đang s hãi. G i cho tôi, ng ợ ọ ườ ấ i y

ch i tình yêu, anh y s gi t em'. Tôi run r y k : 'Anh y b o n u em t ấ ế ể ả ẩ ừ ố ấ ẽ ế

đ c bi t có không ít ng i đ ng tính vì ghen mà gi t ng i tình". ượ ế ườ ồ ế ườ

C quan đi u tra t ng cho bi t v m t v án gi t ng i mà n n nhân và ừ ề ơ ế ề ộ ụ ế ườ ạ

th ph m là m t c p đ ng tính, bi k ch x y ra cũng liên quan đ n "ch ủ ạ ộ ặ ế ả ồ ị ữ

tình".

Chàng thanh niên Ph m Văn Toàn đang th t nghi p thì quen m t chàng ệ ạ ấ ộ

trai là T B o L c 27 tu i. Mê Toàn, L c không ch d c s c "c a c m", ỉ ố ứ ư ẩ ừ ả ộ ổ ộ

t tình mà còn h a s cho ti n, mua xe, mua nhà đ hai ng i s ng chung. ỏ ứ ẽ ể ề ườ ố

Toàn xiêu lòng và th là hai ng i thành tình nhân. M t bu i t i, sau khi ế ườ ổ ố ộ

nh u xong, trong lòng h ng ph n, L c mu n quan h tình d c nh ng b t ộ ị ừ ụ ư ư ệ ậ ấ ố

ch i, nên c ng ép b ng cách rút dao d a gi t. Toàn mi n c ng "mây ố ưỡ ằ ọ ế ễ ưỡ

m a" v i ng ư ớ ườ ể i tình, nh ng v n u t c nên đ i lúc anh ta không đ ý, ấ ứ ư ẫ ợ

Toàn ch p con dao và đâm liên ti p m y ch c nhát vào ng ụ ụ ế ấ ườ ộ ế i L c khi n

anh ta ch t t ế ạ i ch . ỗ

C p đôi Nguy n Thanh T. và Phan Văn H., đang chung s ng "nh v ư ợ ễ ặ ố

m t khu nhà tr sinh viên t i Thanh Xuân, Hà N i, tuy yêu nhau ch ng" ồ ở ộ ọ ạ ộ

mê m t nh ng không ngày nào không cãi c m ĩ, th m chí th ọ ầ ư ệ ậ ượ ẳ ng c ng

chân, h c ng tay v i nhau. Nhi u l n H. "ra đòn" v i ng i yêu khá ề ầ ạ ẳ ớ ớ ườ

i nhau, l i yêu th n ng. Sau m i l n v y, h xin l ỗ ầ ặ ậ ọ ỗ ạ ươ ể ồ ng n ng th m đ r i ắ ồ

hôm sau l ạ ế ụ ồ i ti p t c “chi n đ u'’. C xóm tr đau đ u vì c p đôi đ ng ế ấ ả ầ ặ ọ

tính này nh ng không th can thi p. Các "cu c chi n" ch l ng d u khi ông ỉ ắ ư ể ệ ế ộ ị

ch nhà do đu i, không cho hai ng i thuê n a. ủ ạ ổ ườ ữ

17

T. tâm s : “Em yêu anh y. Em bi i nh chúng em khó đ ự ấ ế t nh ng ng ữ ườ ư ượ c

i đ ng c nh, hi u nhau, s c m thông trong xã h i l m; nay có ng ự ả ộ ắ ườ ồ ể ả

th ng nhau thì ph i trân tr ng nhau. Anh y cũng yêu em nh ng m i t ươ ỗ ộ i ư ả ấ ọ

ghen tuông quá đ i. Đi đ ng, em ch li c ng ỗ ườ ỉ ế ườ ậ i khác anh y cũng h m ấ

h c, d ng xe cho ngay em cái tát". ừ ự

Nhi u l n H. do ng ề ầ ạ ườ ấ i yêu: "Em mà ngo i tình thì đ ng trách anh đ y”. ừ ạ

ấ L i d a đi kèm v i ánh m t đáng s c a anh ta làm T. luôn c m th y b t ợ ủ ờ ọ ắ ả ấ ớ

an, b i không bi t anh s dám làm nh ng gì khi tình c m không "c m lành ở ế ữ ẽ ả ơ

canh ng t".ọ

D "n i hung" do tâm lý b d n nén ễ ổ ị ồ

ị Các chuyên gia tâm lý, trong đó có bà Vũ Tuy t Anh, cho r ng vi c ch u ệ ế ằ

nhi u s o ép v tâm lý khi n cho cách hành x c a m t s c p đ ng tính ộ ố ặ ề ự ử ủ ề ế ồ

tr nên khác ng i, m c đ b o hành cũng n ng h n bình th ng. Bà cho ở ườ ứ ộ ạ ặ ơ ườ

bi t, trong tr ng h p h có ng ế ườ ọ ợ ườ ặ i tình v n không ph i là đ ng tính, ho c ả ố ồ

ph i yêu đ n ph ng, s ghen tuông th t h n, cách ả ơ ươ ự ườ ng bùng n mãnh li ổ ệ ơ

gi i quy t d thiên v b o l c h n. ả ề ạ ự ơ ế ễ

Tuy nhiên, tình yêu c a nh ng ng i đ ng tính r t mãnh li ủ ữ ườ ồ ấ ệ ề t nên nhi u

đôi v n yêu đ ẫ ươ ng m n n ng sau nh ng l n "xô đũa xô bát". Nói v ầ ữ ặ ồ ề

nh ng tr n đòn ghen c a ng ữ ủ ậ ườ i yêu, T. h n nhiên: “Gi ồ ờ ớ anh y cũng b t ấ

ớ ớ đi nhi u r i. Chúng tôi đang c g ng c i thi n đ không m c m v i ề ồ ố ắ ệ ể ả ắ

pháp lu t. Còn ghen tuông thì cũng th ng tình thôi, ai yêu cũng v y”. ậ ườ ậ

Nh ng ng i đ ng tính vì s c ép mà ph i l p gia đình v i ng i khác ữ ườ ồ ả ậ ứ ớ ườ

gi ớ ả ố i nhi u khi cũng b b o hành. Nh ng vì không có tình yêu, ph i s ng ư ị ạ ề

trái v i gi ớ ớ ổ ự i tính c a mình nên s ch u đ ng tr nên khó khăn và kh c c ự ị ự ủ ở

i đ ng tính h n nhi u. Bà Tuy t Anh k : "B o hành trong gia đình ng ể ề ế ạ ơ ườ ồ

nh . Tôi t ng t v n cho m t cô gái đ ng tính v v n đ tình d c khá t ề ấ ụ ề ế ừ ị ư ấ ộ ồ

18

b ch ng ép quan h tình d c. Cô gái không có c m xúc nên r t ho ng s ị ồ ụ ệ ả ấ ả ợ

c, cô công khai mình là ng m i khi g n gũi ch ng. Không ch u đ ồ ị ượ ầ ỗ ườ i

ng xuyên hành h ". đ ng tính thì ch ng không ch p nh n và th ồ ậ ấ ồ ườ ạ

Theo nhi u ng i trong cu c, nh ng d n nén tâm lý d n đ n b o hành ề ườ ữ ế ẫ ạ ộ ồ ở

các đôi đ ng tính, hay vi c nh ng cô gái là lesbian ph i ch u s hành h ị ự ữ ệ ả ồ ạ

c a ch ng nh cô gái k trên có m t ph n nguyên nhân t ủ ư ể ầ ồ ộ ừ ự ị ủ s kỳ th c a

xã h i. Nhi u ng ề ộ ườ ẫ ọ ạ i v n coi đ ng tính là m t b nh, m t s sa đ a đ o ộ ệ ộ ự ồ

đ c, d n đ n khinh ghét h . N u m i ng ứ ọ ế ế ẫ ọ ườ ấ ủ i hi u h n v b n ch t c a ề ả ể ơ

hi n t ệ ượ ng đ ng tính đ có s tôn tr ng và thông c m, nh ng ng ọ ự ữ ể ả ồ ườ ồ i đ ng

tính s đ ẽ ượ ố ả c s ng đúng là mình, và nh ng bi k ch do b o hành cũng gi m ữ ạ ị

đi.

2.5. B o l c gia đình: thành ph cao g p r i nông thôn ạ ự ấ ưỡ ố

t Nam do Giadinh.net - Báo cáo m i nh t c a cu c đi u tra v gia đình Vi ấ ủ ề ề ớ ộ ệ

t: T l B Văn Hoá Th thao và Du l ch k t h p v i UNICEF cho bi ị ế ợ ể ộ ớ ế ỷ ệ có

hành vi b o l c gia đình ạ ự ở 4 thành ph l n (Hà N i, H i Phòng, Đà N ng, ộ ố ớ ẵ ả

TP H Chí Minh) cao g n g p r i so v i các vùng nông thôn. ấ ưỡ ầ ồ ớ

Trong t ng s g n 10.000 h gia đình đ c đi u tra trên quy mô c n ố ầ ổ ộ ượ ả ướ c ề

cho th y t có 9,2 % ng thành ph ép v lên gi ng khi ấ ỷ ườ i ch ng ồ ở ố ợ ườ

ng i v không có nhu c u, trong khi ườ ợ ầ ở nông thôn con s này ch có 7,6%. ố ỉ

Ngoài ra, t ng l ỷ ệ i v ườ ợ ở ầ thành ph đánh ch ng cũng cao h n g n 4 l n ầ ố ồ ơ

so v i nông thôn (1,8% thành ph và nông thôn). Tuy nhiên, t ớ ở ở ố 0,5% ở ỷ

l v đánh ch ng ch chi m t l ệ ợ ế ồ ỉ ỷ ệ ấ ồ r t nh (0,6%) so v i con s ch ng ỏ ố ớ

đánh v (3,4%). ợ

2.6. B o l c gia đình x y ra nhi u

đ tu i 30 – 40 ạ ự ề ở ộ ổ ả

19

Cu c đi u tra qu c gia v gia đình l n đ u tiên do y ban dân s , gia Ủ ề ề ầ ầ ộ ố ố

đình, tr em (cũ), B Văn hóa- Th thao và Du l ch, T ng c c th ng kê ể ụ ẻ ộ ổ ố ị

ệ ừ ph i h p v i Qu Nhi đ ng Liên h p qu c (UNICEF) th c hi n v a ố ợ ự ồ ớ ợ ố ỹ

đ c công b ngày 26/6. c ti n hành v i h n 9.300 h ượ ố Cu c đi u tra đ ề ộ ượ ớ ơ ế ộ

gia đình đ ượ c ch n ng u nhiên ẫ ọ ở các vùng, mi n v i các n i dung nh ớ ề ộ ư

tình tr ng hôn nhân, quan h trong gia đình, đi u ki n s ng và phúc l i xã ệ ố ề ệ ạ ợ

h i,... M t trong nh ng n i dung đ c quan tâm đó là b o l c gia đình. ữ ộ ộ ộ ượ ạ ự

Trong cu c đi u tra, có 21,2% c p v ch ng đã k t hôn cho bi ợ ồ ề ế ặ ộ ế ả t đã tr i

ụ qua m t trong nh ng hình th c b o l c gia đình nh b đánh, m ng, nh c ứ ạ ự ư ị ữ ắ ộ

m ... Cu c đi u tra cho th y hành vi b o l c gia đình v n t n t i 1/5 ẫ ồ ạ ở ạ ự ề ấ ạ ộ

i ph n và con cái trong gia các c p v ch ng. N n nhân ch y u là ng ạ ợ ồ ủ ế ặ ườ ụ ữ

đình.

Tuy nhiên, v n đ này v n đ c coi là v n đ n i b c a các gia đình và ẫ ượ ề ấ ề ộ ộ ủ ấ

ch a có s can thi p thích đáng c a c nh sát hay các đoàn th xã h i, vì ủ ả ự ư ể ệ ộ

các c p v ch ng s b “m t m t” hay không mu n “v ch áo cho ng ợ ồ ợ ị ấ ặ ặ ạ ố ườ i

xem l ng”. ư

Tình tr ng b o l c xu t hi n ạ ự ệ ở ạ ấ ổ ế các c p v ch ng 31-40 tu i ph bi n ợ ồ ặ ổ

h n các nhóm tu i khác. Nguyên nhân đ c đ a ra là do có th ơ ổ ượ ư ể ở ộ ổ đ tu i

ữ này vi c sinh con và chăm sóc con cái làm n y sinh nh ng b t đ ng gi a ấ ồ ữ ệ ả

v ch ng, t ợ ồ ừ ơ đó hình thành mâu thu n và xu t hi n b o l c nhi u h n. ạ ự ệ ề ấ ẫ

H u qu c a b o l c gia đình là tâm tr ng c a ng ả ủ ạ ự ủ ậ ạ ườ i ph n r t căng ụ ữ ấ

th ng và n ng n . ề ặ ẳ

PH N III. ĐÁNH GIÁ V N Đ Ầ Ấ Ề

3.1. Các s li u liên quan đ n b o l c gia đình ạ ự ố ệ ế

20

ẻ B o l c gia đình không ch gây h u qu nghiêm tr ng đ n s c kho và ế ứ ạ ự ả ậ ọ ỉ

th ch t đ i v i n n nhân, gây tác h i đ n s phát tri n nhân cách c a tr ể ấ ố ớ ạ ạ ế ự ủ ể ẻ

em, mà còn có nh h ng x u đ n an ninh, tr t t ả ưở ậ ự ế ấ ế an toàn xã h i, d n đ n ộ ẫ

nh ng thi t h i l n v kinh t ữ ệ ạ ớ ề ế ộ , lao đ ng, s c kho c a gia đình và c ng ẻ ủ ứ ộ

đ ng.ồ

Các nguyên nhân đ c k t lu n t cu c đi u tra này đ ng đ u là say ượ ế ậ ừ ộ ứ ề ầ

r ượ ạ u, ti p đ n là có nh ng ý ki n khác nhau trong làm ăn, trong sinh ho t ữ ế ế ế

và khó khăn v kinh t . Trong đó nguyên nhân say r ề ế ượ ể ồ u là lý do đ ch ng

đánh v (37,5%) và cũng là lý do đ v đánh ch ng (37,8%). ể ợ ợ ồ

Có kho ng 21,2% c p v ch ng x y ra các hi n t ng b o l c nh : đánh, ợ ồ ệ ượ ặ ả ả ạ ự ư

m ng ch i, ch p nh n quan h tình d c khi không có nhu c u. Trong đó, ụ ử ệ ậ ấ ắ ầ

7,3% t c p v ch ng th l ng xuyên x y ra hai hi n t ỷ ệ ặ ợ ồ ườ ệ ượ ả ạ ự ng b o l c

trên.

K t qu c a nghiên c u cũng cho th y tr em nam b cha m quát m ng, ấ ả ủ ứ ẻ ẹ ế ắ ị

đánh đ p nhi u h n tr em n . Và hình vi b o l c ch y u là quát m ng. ạ ự ủ ế ữ ề ẻ ậ ắ ơ

Ch có 14% các b c cha m s d ng bi n pháp đánh đ p v i con cái khi ẹ ử ụ ệ ậ ậ ớ ỉ

chúng m c l i. T l ắ ỗ ỷ ệ này còn ít h n đ i v i tr em n . ữ ố ớ ẻ ơ

Tuy nhiên, nh ng hành vi này dù hình th c nào cũng gây nh h ữ ở ứ ả ưở ng

tr m tr ng đ n tâm lý c a tr em. Có 85% tr khi đ ủ ẻ ẻ ế ầ ọ ượ ỏ ề ả ấ c h i đ u c m th y

bu n, lo l ng khi ph i s ng trong môi tr ả ố ắ ồ ườ ấ ng b o l c, 20% tr c m th y ạ ự ẻ ả

s hãi, 5,5% tr mu n b nhà đi, 8,5% xa lánh cha m và 4,2% không còn ợ ẹ ẻ ố ỏ

kính tr ng cha m n a. ẹ ữ ọ

3.2. Nguyên nhân c a b o l c gia đình ủ ạ ự

21

i cao, trung bình m t năm trên c Theo th ng kê c a tòa án nhân dân t ủ ố ố ộ ả

n c có t i 8.000 v ly hôn mà nguyên nhân do b o l c gia đình. Cũng ướ ớ ạ ự ụ

ấ ứ ớ theo s li u th ng kê c a b nh vi n, các trung tâm, phòng c p c u l n ệ ủ ệ ố ệ ố

c, có trên 27% ph n b ng c a c n ủ ả ướ ụ ữ ị ượ ề c đãi nh p vi n, h n 10% đi u ệ ậ ơ

ố tr y khoa nghiêm tr ng hàng năm do nguyên nhân b o l c gia đình. Đ i ạ ự ọ ị

v i t nh Qu ng Nam, hàng năm, có trên 40% s v ly hôn mang y u t ớ ỉ ố ụ ế ố ả

ế b o l c gia đình, liên quan đ n b o l c v th xác, v tinh th n và chi m ạ ự ạ ự ề ể ề ế ầ

ng l n (x p x 46%) g m c y u t b o l c tinh th n và th xác. s l ố ượ ả ế ố ạ ự ể ấ ầ ớ ồ ỉ

ng tích, ch n th Nhi u ph n nh p vi n, th ụ ữ ậ ệ ề ươ ấ ươ ả ủ ạ ng do h u qu c a n n ậ

ng h p n n nhân đang đ b o hành gia đình, có c tr ạ ả ườ ạ ợ ượ c đi u tr t ề ị ạ ệ i b nh

vi n còn nh n c nh ng l i đe d a v tinh th n và tính m ng, nhi u ph ậ ả ữ ệ ờ ọ ề ề ầ ạ ụ

i nhà t m lánh đ đ c giúp đ . Qua phân tích c a các n trú ng t ữ ụ ạ ể ượ ạ ủ ỡ

ữ chuyên gia, nguyên nhân c a tình tr ng b o l c gia đình này do nh ng ạ ạ ự ủ

nguyên nhân ch quan và khách quan sau: ủ

Nguyên nhân ch quan: ủ

+ Do nh n th c v gi i và s bình đ ng gi ứ ề ớ ậ ự ẳ ớ i còn h n ch . ế ạ

t ng gia tr ng, + Do quan ni m phong ki n “tr ng nam khinh n ”, t ế ữ ư ưở ệ ọ ưở

gia quy n còn n ng. ề ặ

+ Do s nhìn nh n, đ u tranh c a ng i ph n tr c n n b o hành gia ủ ự ấ ậ ườ ụ ữ ướ ạ ạ

tin, còn cam ch u. đình còn h n ch , thi u th ng th n, thi u t ế ế ự ế ẳ ạ ắ ị

Nguyên nhân khách quan:

+ Trình đ h c v n, năng l c ngh nghi p, đ c bi ộ ọ ấ ự ề ệ ặ ệ t là tình tr ng chênh ạ

khách l ch v ngh nghi p gi a v và ch ng là m t trong nh ng y u t ệ ữ ợ ế ố ữ ề ề ệ ồ ộ

quan gây nên n n b o hành trong gia đình. ạ ạ

+ Năng l c t ch tài chính c a ng ự ự ủ ủ ườ ế i đàn ông trong gia đình b h n ch , ị ạ

hình thành h t t ng t ty, h p hòi. Đây cũng là nguyên nhân gây nên ở ọ ư ưở ự ẹ

n n b o hành gia đình đ i v i ng ạ ố ớ ạ ườ i ph n . ụ ữ

22

+ Tác đ ng c a các ch t kích thích, c a men bia, r u, ma túy, c a thói ủ ủ ấ ộ ượ ủ

trăng hoa...

3.3. H u qu c a b o l c gia đình ả ủ ạ ự ậ

Kh i c n nói, chúng ta cũng bi t, b o hành ỏ ầ ế ạ

ề ứ gia đình gây ra nh ng h u qu x u v s c ả ấ ữ ậ

kho nh : gây th ng t t, tàn t t vĩnh ẻ ư ươ ậ ậ

vi n; đ c bi ễ ặ ệ ạ ả t b o hành gia đình gây nh

h ng n ng n t i s c kho sinh s n cho ưở ề ớ ứ ẻ ặ ả

ng ườ ễ i ph n nh : các b nh viêm nhi m ụ ữ ư ệ

đ ng sinh s n, HIV/AIDS, r i lo n ph ườ ả ạ ố ụ

ế khoa, n o thai không an toàn, các bi n ạ

ch ng do n o thai, x y thai, tr s sinh thi u cân… ẻ ơ ứ ế ả ạ

Ngoài nh h ả ưở ậ ng v th ch t, b o hành gia đình còn gây ra nhi u h u ề ể ấ ề ạ

qu x u v s c kho tâm th n cho ng ả ấ ề ứ ẻ ầ ườ ấ i ph n nh : stress sau ch n ụ ữ ư

th ươ ạ ng, tr m c m, lo l ng, r i lo n/ho ng lo n, m t trí nh …, và b o ầ ắ ả ấ ạ ả ạ ố ớ

ớ hành gia đình dù v i b t kỳ hình th c nào cũng đ u là n i đe do ghê g m ớ ấ ứ ề ạ ỗ

đ i v i xúc c m c a ng ố ớ ủ ả ườ ả i ph n . M c đ tác đ ng và ph m vi nh ứ ộ ụ ữ ạ ộ

h ng c a b o l c gia đình l n h n t ưở ủ ạ ự ơ ấ ả ổ t c các nguyên nhân t o ra các t n ạ ớ

th c đãi đã t ng t i phòng ươ ng khác đ i v i ph n . 28% ph n b ng ụ ữ ụ ữ ị ượ ố ớ ừ ớ

i m t thành ph l n yêu c u đ c p c u t ấ ứ ạ ầ ượ ố ớ ộ ổ c nh p vi n vì các t n ệ ậ

th ng, và 13% đ ngh đi u tr y khoa nghiêm tr ng. ươ ị ề ề ọ ị

Đi u đáng lo ng i là tình tr ng b o l c gia đình có chi u h ng gia tăng, ạ ự ề ướ ề ạ ạ

“song hành” cùng xã h i văn minh hi n đ i. ộ ệ ạ

23

ế Tr em làm nhân ch ng ho c là n n nhân c a b o l c s có th đi đ n ủ ạ ự ẽ ứ ể ẻ ặ ạ

ni m tin r ng, b o l c là ph ng th c h u lý đ gi ạ ự ề ằ ươ ứ ữ ể ả ữ i quy t xung đ t gi a ế ộ

con ng ườ ớ i v i nhau. Các c u bé trai h c h i r ng, ph n không có giá tr ọ ỏ ằ ụ ữ ậ ị

ho c đáng tôn tr ng gì, và chúng th y b o l c h ng tr c ti p vào ph n ạ ự ướ ặ ấ ọ ự ế ụ ữ

ạ thì càng d l m d ng ph n khi l n lên. Các bé gái làm nhân ch ng b o ụ ữ ễ ạ ứ ụ ớ

l c gia đình ự ở ủ trong chính nhà mình thì v sau d tr thành n n nhân c a ễ ở ề ạ

ự ế ủ ch ng. Chúng ta cũng có th th y r ng tr em là n n nhân tr c ti p c a ể ấ ằ ẻ ạ ồ

nh ng hành vi b o l c gia đinh. Theo các chuyên gia tâm lý xã h i, hành vi ạ ự ữ ộ

ng tâm th n tr b o l c trong cách c x c a b m s gây ch n th ạ ự ư ử ủ ố ẹ ẽ ấ ươ ầ ở ẻ

em, đôi khi kéo dài su t c cu c đ i. ố ả ộ ờ

Tê li t b i n i khi p s ệ ở ỗ ế ợ

ế ợ ủ Chúng ta có th không th u hi u h t s đau kh và n i khi p s c a ế ự ể ể ấ ổ ỗ

nh ng đ a tr ph i ch ng ki n tình tr ng b o hành gia đình. Hàng trăm ứ ứ ữ ế ẻ ả ạ ạ

đ a tr đã nói r ng, chúng ch a t ng có c m giác s hãi đi u gì h n là khi ứ ư ừ ẻ ề ằ ả ợ ơ

ph i ch ng ki n nh ng hành vi b o l c c a cha m . ẹ ạ ự ủ ứ ữ ế ả

M t em gái 15 tu i k l i: "T khi công vi c làm ăn sa sút, b cháu ổ ể ạ ộ ừ ệ ố

th ng xuyên u ng r u say x n và quay ra đánh đ p, hành h m con ườ ố ượ ạ ẹ ậ ỉ

cháu. Nh ng lúc đó b ch ng khác chi tên côn đ hung hãn. B nh t m ố ẳ ữ ố ố ồ ẹ

vào trong nhà mà đánh. Hàng xóm, t hoà gi i đ n cũng không làm cho b ổ ả ế ố

thôi hành h m . Chúng cháu ch ng th làm gì đ c, ch bi t khóc và kêu ạ ẹ ể ẳ ượ ỉ ế

i đ n c u. m i ng ọ ườ ế ứ

t bao l n m con cháu ph i v t chân lên H t tr n này đ n tr n khác, bi ế ế ậ ậ ế ả ắ ẹ ầ

ả c mà ch y tr n kh i c n gi n d c a b . Nhi u đêm b n m con ph i ậ ữ ủ ố ổ ỏ ơ ẹ ề ạ ố ố

ng ủ ở ế cái nhà kho bé tí ng t ng t ho c c t lá chu i n m ngoài b ao. N u ặ ắ ố ằ ạ ộ ờ

đêm nào may m n đ ắ ượ ở c ng trong nhà thì gi c ng đó cũng không an, b i ủ ủ ấ

n i ám nh c a nh ng tr n đánh ch i om sòm. ỗ ử ữ ủ ả ậ

Ch c n m t ti ng đ ng nh là m con cháu t nh ngay, n i khi p s len ế ợ ộ ế ỉ ầ ẹ ộ ỏ ỗ ỉ

24

l i trong t ng suy nghĩ, vi c làm c a chúng cháu. Có gì đáng bu n h n khi ỏ ủ ừ ệ ồ ơ

con cái l i khi p s chính ng i cha đã đ ra mình ch không ph i là ma ạ ế ợ ườ ứ ẻ ả

p". hay tr m c ộ ướ

M t em trai khác tâm s : "Cháu chán s ng l m r i, n u m và em gái cháu ự ế ẹ ắ ộ ồ ố

không năn n van xin thì cháu đã b t tàu ng c lên L ng S n s ng lang ắ ỉ ượ ơ ố ạ

thang r i. Trong gia đình không ph i ch ả ồ ỉ

có mình cháu b đánh, c m và 2 em ả ẹ ị

cháu, c trái ý b là b b tát, đ m đá túi ị ố ứ ấ ố

b i.ụ

Có l n đ a em út cháu h c l p hai đi mua ầ ứ ọ ớ

r ượ u cho b , nó l ố ơ ấ đãng đánh r i m t ơ

m y nghìn ti n l ề ẻ ề ộ li n b b đá cho l n ị ố ấ

c ven đ ng. c xu ng vũng n ổ ố ướ ườ

Có l n b còn đ c phích n c nóng vào l ng cháu, ho c l y đèn gí vào ổ ả ầ ố ướ ặ ấ ư

m t cháu khi n m t cháu b ng tím b m, cháu v n ch u đ ng. ị ự ế ặ ặ ẫ ầ ỏ

Nh ng có l n b đánh m đau quá, cháu van xin mà b v n không tha cho ố ẫ ư ẹ ầ ố

m , cháu t c quá xông vào đánh l i b đ c u m . Cháu đã b b đánh ứ ẹ ạ ố ể ứ ị ố ẹ

đó. th a s ng thi u ch t vì hành đ ng vô l ế ừ ố ế ộ ễ

N u tình tr ng này c ti p di n thì cháu s r ng m t lúc nào đó cháu s ứ ế ợ ằ ễ ế ạ ộ ẽ

gi t b cháu m t". ế ố ấ

Di ch ng tinh th n ứ ầ

M c dù khi p s và căm ghét thói b o hành c a ng ế ợ ủ ặ ạ ườ i cha, nh ng khi ư

tr ng thành, nh ng đ a con, đ c bi t là con trai, l i có xu h ưở ữ ứ ặ ệ ạ ướ ặ ng "l p

l i" cách c x đ c ác đó v i ng i thân. H nói r ng, d ng nh h ạ ư ử ộ ớ ườ ằ ọ ườ ư ọ

không ki m soát đ ể ượ c hành vi c a mình. Có l ủ ẽ đó là "di ch ng" c a tình ứ ủ

ủ tr ng b o l c gia đình đã in sâu vào ti m th c và đi u khi n hành vi c a ạ ự ứ ề ề ể ạ

h .ọ

25

Đây là câu chuy n c a ch M, 28 tu i, l y ch ng đ ị ệ ủ ổ ấ ồ ượ ộ ố c 3 năm: "Cu c s ng

gia đình nh đ a ng c đ i v i tôi. Ch ng tôi lúc nào cũng gi n d . ậ ữ ụ ố ớ ư ị ồ

T ngày s ng v i anh y, tôi m t h t t ấ ế ự ừ ấ ớ ố ợ tin, lúc nào cũng n m n p lo s . ơ ớ

Ngay t lúc ng d y, n u anh y qu chân xu ng đ t mà không th y đôi ừ ủ ậ ế ấ ấ ấ ố ờ

dép đâu (có th do tôi s ý đá vào g m gi ng) là có chuy n ngay. ể ầ ơ ườ ệ

Vào bu ng r a m t, n u thu c đánh răng h t mà ch a k p mua là tôi l ư ị ử ế ế ặ ồ ố ạ i

gi i vì ti ng h i gay g t c a ch ng. Có lúc anh y hét vào t b n c ng ậ ắ ả ườ ắ ủ ế ấ ỏ ồ

m t tôi m t cách đáng s : "Làm sao tôi có th s ng n i v i m t ng ổ ớ ể ố ặ ộ ợ ộ ườ i

nh cô?". ư

Đáp l i bao nhiêu săn sóc t n tu c a tôi, anh y ch có m t thái đ ạ ỵ ủ ậ ấ ộ ỉ ộ

th ng xuyên b c b i, cáu k nh. Trong nhà tôi nh luôn có m t "v chúa ườ ự ộ ư ộ ỉ ị

c gi t " không bao gi ể ờ hài lòng và m t "k nô l " không bao gi ẻ ệ ộ đ ờ ượ ả i

phóng.

Nh ng lúc g n gũi nh t, anh đã tâm s v i tôi r ng, anh l n lên trong gia ự ớ ữ ấ ầ ằ ớ

ố đình có ông b r t hung hãn, luôn đánh đ p m . Anh r t căm ghét b , ố ấ ẹ ấ ậ

nh ng không hi u t i sao anh l i c x c c c n, thô l gi ng y nh ông ể ạ ư ạ ư ử ụ ằ ỗ ố ư

y. Nhi u lúc anh th y căm ghét chính c b n thân mình...". ấ ả ả ề ấ

Qua nh ng ví d trên chúng ta có th th y, con cái trong nh ng gia đình ể ấ ữ ữ ụ

ng không có c h i tìm th y s b m c x v i nhau b ng b o l c th ố ẹ ư ử ớ ạ ự ằ ườ ơ ộ ấ ự

bình an trong tâm h n, khó hoà nh p v i cu c s ng c ng đ ng trong ậ ộ ố ồ ồ ộ ớ

t ng lai, cũng nh không sao kh c ph c đ t ươ c t ụ ượ ư ưở ư ắ ề ng tr m u t tri n ầ ấ

miên trong cu c s ng riêng t ộ ố . ư

Đ i v i tr , b n thân b ng c đãi l i không nh h ố ớ ẻ ả ị ượ ạ ả ưở ằ ng quan tr ng b ng ọ

vi c ch ng ki n b m ng ế ố ẹ ượ ứ ệ ẻ ả c đãi l n nhau. Chính đi u này khi n tr n y ế ề ẫ

sinh t ng t , h c kém, d có hành đ ng b o l c, ho c tâm tính th t t ư ưở ự ử ọ ạ ự ễ ặ ộ ụ

đ ng, m c b nh đau đ u, đau d dày v.v... ộ ắ ệ ầ ạ

Theo các nhà nghiên c u, tr t 5 đ n 10 tu i d b t n th ẻ ừ ứ ổ ễ ị ổ ế ươ ầ ng tinh th n

26

l a tu i này, tr hi u t nh t.ấ Ở ứ ẻ ể ấ ả ọ ỏ t c m i vi c, nh ng do còn quá nh và ư ệ ổ

y u đu i nên tr không th làm đ ẻ ể ế ố ượ ứ c gì ngoài vi c b t bu c ph i ch ng ệ ắ ả ộ

ki n c nh u đ c a cha m x y ra tr c m t mình. Và h qu là s suy ế ả ẹ ả ả ủ ẩ ướ ự ệ ả ắ

s p tinh th n và s suy ki ụ ự ầ ệ ấ ạ t th ch t c a tr , b i nh ng hình nh y t o ể ấ ủ ẻ ở ữ ả

ra m t n t ộ ấ ượ ng kinh hoàng khó phai m trong trí não tr . ẻ ờ

Khi tr ng thành, chúng d tr thành ng i b căng th ng th n kinh, tính ưở ễ ở ườ ị ẳ ầ

tình c c súc ho c d m c b nh t t h n nh ng ng i l n lên trong m t gia ặ ễ ắ ệ ụ ậ ơ ữ ườ ớ ộ

đình yên n.ổ

3.4. Gi i pháp gi m b o l c gia đình ả ạ ự ả

i quy t mâu thu n xung đ t và b o l c, chúng ta Khi tìm hi u v cách gi ể ề ả ạ ự ế ẫ ộ

có th kh ng đ nh r ng gi i pháp th ng đ ể ẳ ằ ị ả ườ ượ ử ụ c các c p v ch ng s d ng ợ ồ ặ

là “đ lâu r i qua” và “ch ng làm lành”. ể ồ ồ

i pháp có ng i th 3 can thi p nh b m , b n bè, chính Có r t ít gi ấ ả ườ ư ố ẹ ạ ứ ệ

c các gia đình s d ng, đ c bi t là quy n… đ ề ượ ử ụ ặ ệ ở thành ph vì tâm lý ố

“không mu n v ch áo cho ng i xem l ng”. Đây cũng là lý do gi i thích ạ ố ườ ư ả

vì sao tình tr ng b o l c gia đình thành ph l i cao h n các vùng nông ạ ự ạ ở ố ạ ơ ở

thôn. Th c tr ng trên đ t ra yêu c u c n thi t và c p bách ph i gi ự ạ ặ ầ ầ ế ấ ả ả i

quy t v n đ BLGĐ t o thu n l - xã h i phát tri n đáp ế ấ ậ ợ ề ạ i cho n n kinh t ề ế ể ộ

ng yêu c u phát tri n đ t n ứ ấ ướ ể ầ ạ c trong th i kỳ công nghi p hoá, hi n đ i ệ ệ ờ

hoá.

S ra đ i c a Lu t phòng, ch ng b o l c gia đình, cùng v i Lu t bình ạ ự ờ ủ ự ậ ậ ố ớ

i đ c Qu c h i khoá XI, kỳ h p th 10 ban hành ngày đ ng gi ẳ ớ ượ ứ ố ộ ọ

29/11/2006, có hi u l c thi hành t ngày 01/7/2007 là nh ng hành lang ệ ự ừ ữ

pháp lý có ý nghĩa đ c bi ặ ệ ố t quan tr ng trong cu c đ u tranh phòng, ch ng ấ ọ ộ

BLGĐ. Lu t này có 9 đi u quy đ nh trách nhi m c a các c quan, t ị ủ ề ệ ậ ơ ổ ứ ch c

27

trong phòng, ch ng BLGĐ. M t trong ố ộ

ệ nh ng vi c làm nh m th c hi n nhi m ằ ự ữ ệ ệ

v qu n lý nhà n ụ ả ướ ố c v phòng, ch ng ề

BLGĐ là ph i xác đ nh đ ả ị ượ ỉ ạ c và ch đ o

các c s th c hi n có hi u qu các ệ ơ ở ự ệ ả

gi i pháp phòng, ch ng BLGĐ theo ả ố

nguyên t c: Phát huy vai trò, trách ắ

nhi m c a cá nhân, gia đình, c ng đ ng, c quan, t ch c trong phòng, ủ ệ ơ ồ ộ ổ ứ

ố ch ng BLGĐ; k t h p và th c hi n đ ng b các bi n pháp phòng, ch ng ế ợ ự ệ ệ ố ộ ồ

ụ BLGĐ, l y phòng ng a là chính, chú tr ng công tác tuyên truy n, giáo d c ừ ề ấ ọ

v n, hoà gi i ; hành vi BLGĐ c n đ v gia đình, t ề ư ấ ả ầ ượ c phát hi n, ngăn ệ

ch n, x lý ngay và k p th i b o v , giúp đ n n nhân BLGĐ (đi u 3, ờ ả ỡ ạ ử ệ ặ ị ề

Lu t phòng, ch ng BLGĐ). Nguyên t c này là đ nh h ậ ắ ố ị ướ ố ng xuyên su t

trong 6 gi pháp phòng, ch ng BLGĐ sau: i ả ố

- Th nh t: ứ ấ C n tăng c ầ ườ ộ ng công tác thông tin, tuyên truy n sâu r ng ề

trong m i t ng l p nhân dân qua nhi u kênh, b ng nhi u hình th c đa ọ ầ ứ ề ề ằ ớ

ng l d ng, phong phú v i n i dung c b n v nh ng quan đi m, đ ạ ớ ộ ơ ả ữ ể ề ườ ố i

c a Đ ng, chính sách, pháp lu t c a Nhà n ủ ậ ủ ả ướ ề c v phòng, ch ng BLGĐ và ố

bình đ ng gi ẳ ớ ứ i; Ki n th c v hôn nhân và gia đình, v vai trò, v trí, ch c ứ ề ế ề ị

năng c a gia đình, quy n và nghĩa v c a các thành viên gia đình, k năng ụ ủ ủ ề ỹ

ng x và tác h i c a BLGĐ ...; đ ng th i tăng c ứ ạ ủ ử ồ ờ ườ ữ ng giáo d c nh ng ụ

truy n th ng, đ o lý t ề ạ ố ố ẹ t đ p c a dân t c, c a gia đình, c a con ng ủ ủ ủ ộ ườ i

Vi ệ t Nam. Nh m t ng b ằ ừ ướ ủ c nâng cao nh n th c, thay đ i hành vi c a ứ ậ ổ

m i thành viên trong c ng đ ng, góp ph n ti n t ế ầ ộ ỗ ồ ớ i xoá b BLGĐ. ỏ

- Th hai ứ ờ : Đ y m nh các phong trào: “Toàn dân đoàn k t xây d ng đ i ự ế ạ ẩ

t vi c h s ng văn hoá”, “Xây d ng gia đình văn hoá”; tích c c làm t ố ự ự ố ệ ướ ng

t các cam k t phòng, ch ng BLGĐ trong d n, đ a vào và th c hi n t ẫ ệ ố ự ư ế ố

28

h ng c, quy ươ ướ ướ ủ ế ủ c c a làng, b n, thôn, p, c m dân c , cam k t c a ụ ư ả ấ

dòng h và gia đình. c a ủ ọ c a ủ m i ỗ

: Nâng cao vai trò, trách nhi m c a c ng đ ng, dòng h , gia đình - Th baứ ủ ộ ệ ồ ọ

và c a m i thành viên trong c ng đ ng; ủ ỗ ộ ồ ờ luôn s n sàng hành đ ng k p th i ẵ ộ ị

ngăn ch n hành vi BLGĐ, b o v , chăm sóc, h tr n n nhân và thông báo ỗ ợ ạ ệ ặ ả

ngay cho c quan, t ch c, ng có th m quy n. ơ ổ ứ i ườ ề ẩ

c, các t - Th t :ứ ư Nâng cao trách nhi m c a các c quan nhà n ủ ệ ơ ướ ổ ứ ch c,

gia đoàn th các c p cùng toàn xã h i chăm lo, h tr phát tri n kinh t ộ ỗ ợ ể ể ấ ế

đình, đ m b o các ch c năng c a gia đình phát tri n hài hoà, nh ng không ủ ư ứ ể ả ả

đ các ch c năng văn hoá, giáo d c, tình c m b l n át. Đ ng th i có s ể ị ấ ụ ứ ả ồ ờ ự

ệ ầ cam k t ph i h p đ ng b , k p th i th c hi n m nh m các can thi p c n ố ợ ộ ị ự ế ệ ẽ ạ ồ ờ

thi t: ngăn ch n BLGĐ; b o v , chăm sóc, t v n, h tr kh n c p các ế ệ ặ ả ư ấ ỗ ợ ẩ ấ

t yêu cho n n nhân; h tr , giúp đ , t o đi u ki n thu n l nhu c u thi ầ ế ỗ ợ ỡ ạ ậ ợ i ề ệ ạ

cho các t ch c, cá nhân thành l p các c s tr giúp n n nhân BLGĐ; ch ổ ứ ơ ở ợ ậ ạ ỉ

t trách nhi m ph i h p v i U ban đ o U ban nhân dân c p xã làm t ạ ấ ỷ ố ố ợ ệ ớ ỷ

M t tr n T qu c cùng c p và các t ch c thành viên h ậ ấ ặ ổ ố ổ ứ ướ ng d n, giúp ẫ

ch c, các cá nhân, ng i đ ng đ u đ , t o đi u ki n cho các t ỡ ạ ệ ề ổ ứ ườ ứ ầ ở ộ c ng

v n v gia đình, ti n hành đ ng dân c ồ ư ho t đ ng có hi u qu vi c t ả ệ ư ấ ạ ộ ệ ề ế

hoà gi c s và t i ả i theo quy đ nh c a pháp lu t hoà gi ủ ậ ị ả ở ơ ở ổ ứ ộ ch c các cu c

góp ý, phê bình c ng đ ng dân c đ i v i ng i có hành vi BLGĐ. ở ộ ư ố ớ ồ ườ

Tăng c ng l ng ghép giáo d c v bình đ ng gi i và phòng, - Th năm: ứ ườ ụ ề ẳ ồ ớ

ch ng BLGĐ vào các ch ố ươ ự ng trình, d án phát tri n c ng đ ng; xây d ng ể ộ ự ồ

các câu l c b gia đình h nh phúc, các mô hình phòng, ch ng BLGĐ, các ạ ạ ộ ố

th vi n, phòng đ c; đ ng th i đ y m nh các ho t đ ng văn ngh , th ư ệ ờ ẩ ạ ộ ệ ạ ọ ồ ể

thao, vui ch i gi i trí i c ng đ ng nh m thu hút thanh niên, thi u niên, t ơ ả ở ạ ộ ế ằ ồ

các c p v ch ng cùng m i thành viên trong c ng đ ng tham gia sinh ặ ợ ồ ọ ộ ồ

ho t, trao đ i, chia s , đ h có thêm nh ng hi u bi t, ki n th c v v trí, ẻ ể ọ ữ ể ạ ổ ế ứ ề ị ế

29

ch c năng gia đình, v m i quan h và cách ng x gi a các thành viên ệ ử ữ ề ố ứ ứ

trong gia đình, t đó bi t cách t phòng, ch ng BLGĐ ngay t m i gia ừ ế ự ố ừ ỗ

đình .

- Th 6:ứ T ng k t, ph bi n kinh nghi m nh ng đi n hình tiên ti n v ổ ế ữ ệ ế ể ế ổ ề

phòng, ch ng BLGĐ; nhân r ng nh ng mô hình t t nh m t ng b c xã ữ ố ộ ố ừ ằ ướ

h i hoá công tác phòng, ch ng BLGĐ. ộ ố

PH N IV. QUAN ĐI M CÁ NHÂN Ầ Ể

Con ng i ta t bi và trí tu làm g c th c hành n p s ng t i th gian, nên ườ ừ ế ố ự ệ ố ạ ế

i k . Ng i có tâm ác đ c, ho c khí gi n c b o l c là đi u t ạ ự ề ố ỵ ườ ậ ườ ặ ộ ng th nh, ị

ho c mê đ m trong nh c d c, th ụ ụ ắ ặ ườ ng

phát sinh hành vi b o l c. B o l c gia ạ ự ạ ự

đình là đi u t ề ệ ạ ọ h i nh t trong m i ấ

m i quan h c a con ng i. Xét ệ ủ ố ườ ở

góc đ xã h i, gia đình là nh ng t ữ ộ ộ ế

bào s ng r t quan tr ng c u thành xã ấ ấ ố ọ

h i loài ng i. Và xét tâm linh, s h p tác gi a các cá nhân trong ộ ườ y u t ở ế ố ự ợ ữ

m t gia đình là có s c ng nghi p v i nhau. Không ph i đ ng nhiên mà ự ộ ả ươ ệ ộ ớ

hai ng ườ ộ i nam n g p nhau r i quy t đ nh chung s ng v i nhau trong m t ữ ặ ế ị ồ ớ ố

t o. N n t ng c a vi c đó là đ n v gia đình do hai cá th đ u tiên y t ơ ể ầ ấ ự ạ ề ả ủ ệ ị

tình yêu th ng t nguy n gi a hai ng ng thành. Ph i là ng ươ ự ữ ệ i tr ườ ưở ả ườ i

tr ưở ự ng thành, quy t đ nh l p gia đình m i đ s c thuy t ph c vì năng l c ớ ủ ứ ế ị ụ ế ậ

hành vi lúc đó đã đ y đ . ầ ủ

nguy n chung s ng và C s , n n t ng c a gia đình chính là s t ủ ơ ở ề ả ự ự ệ ố

ng m i duyên nghi p c a hai ng i v n dĩ xa l . Đó cũng là c ng h ộ ưở ệ ủ ọ ườ ố ạ

đi u thiêng liêng c a hôn nhân - d u ch quan tr ng b t đ u quá trình hình ắ ầ ủ ề ấ ọ ỉ

30

thành gia đình. Ng i bình th ườ ườ ng luôn trân tr ng nh ng c m tình c a các ữ ủ ả ọ

thành viên trong gia đình và chung tay gìn gi ữ ạ ư ộ h nh phúc gia đình nh m t

n l c không ng ng cho vi c b o toàn s thiêng liêng c a m i n p nhà. ỗ ự ệ ả ỗ ế ự ủ ừ

Do v y, khi b o l c gia đình tr nên ph bi n, là lúc đ o đ c cá nhân ạ ứ ạ ự ổ ế ậ ở

xu ng c p tr m tr ng. L dĩ nhiên, đ o đ c xã h i lúc b y gi ạ ứ ẽ ầ ấ ấ ố ọ ộ ờ ấ cũng r t

ủ đáng báo đ ng. B o l c phát sinh ngay trong gia đình, t c là hành vi c a ạ ự ứ ộ

c di n ra ngay t s mê m , tham d c, ác tâm đ ự ụ ờ ượ ễ i n i l ạ ơ ẽ ra ch có tình ỉ

th ng yêu và s thiêng liêng truy n đ i đang ng tr . V i nh ng ng ươ ự ị ữ ự ề ờ ớ ườ i

th ươ ng yêu nh t, đ ng cam c ng kh nhi u nh t trong gia đình, mà đ ổ ề ấ ấ ồ ộ ể

i đang đ n m c ph i đ i x v i nhau b ng b o l c, thì qu là con ng ế ả ố ử ớ ạ ự ứ ả ằ ườ

m t d n tính ”nhân” quý báu kia. ấ ầ

Nguy c c a b o l c gia đình n u th ng kê t có vô vàn. Nh ng g p l ơ ủ ạ ự ế ố ắ ộ ạ i ư

ch b t ngu n t i n i tâm h n, tinh th n con ng i không đ ỉ ắ ồ ạ ơ ầ ồ ườ ượ c an t nh. ị

Cu c s ng hi n đ i ngày nay có nhi u “c h i” khi n cho ng i ta quên ộ ố ơ ộ ế ề ệ ạ ườ

ặ m t b n ch t mình đang “ho t đ ng s ng” ra sao. Và khi đó, n u g p ấ ả ạ ộ ế ấ ố

đi u ki n t ệ ố ư ề i u cho lòng oán h n b t phát, thì hành vi b o l c đi li n ạ ự ề ậ ộ

theo là khó tránh kh i.ỏ

Ngăn ch n nguy c phát sinh b o l c gia đình, nhìn l i, không gì h n là ạ ự ặ ơ ạ ơ

chúng ta ph i t ý th c đ c cu c s ng. Khi m i ng mình bi ả ự ứ ượ ộ ố ỗ i t ườ ự ế ế t ti t

ệ ố ch các hành vi: l m d ng s sát sinh, chêt chóc, chìm đ m vi c u ng ự ụ ế ạ ắ

r ượ u, quen thói tr m c p, nói l ộ ắ ờ ạ ự i không th t, trai gái, thì hành vi b o l c ậ

khó còn đ t s ng. N u nh ng ph ấ ố ữ ế ươ ệ ng pháp th c hành gi n d mà hi u ự ả ị

qu này đ c bào ban nhân r ng trong các c ng đ ng ng i không phân ả ượ ộ ộ ồ ườ

bi t b t kỳ s khác nhau nào t ngôn ng , ch ng t c, đ a bàn c trú… thì ệ ấ ự ừ ữ ủ ư ộ ị

m c đ b o l c gia đình t h n s gi m đi nhi u. Ni m vui và h nh phúc ứ ộ ạ ự ắ ẳ ẽ ả ề ề ạ

t đó có đi u ki n t n t ừ ệ ồ ạ ề ế ạ i và phát tri n. T vi c giúp nhau h n ch b o ừ ệ ể ạ

31

l c, ti p đ n b o ban nhau gìn gi ả ự ế ế ữ ạ đ o lý, n p nhà. T i sao m i chúng ta ạ ế ỗ

không b t đ u t nh ng vi c gi n đ n này, đ t o d ng ni m an l c cho ắ ầ ừ ữ ể ạ ự ệ ề ả ạ ơ

mình và cho ng i? B i vì khi th c hành ph ườ ự ở ươ ạ ừ ạ ự ng pháp lo i tr b o l c

cho m i b n thân, cũng chính là ta góp ph n tri t tiêu b o l c trong gia ỗ ả ầ ệ ạ ự

đình và trong c ng đ ng ta đang s ng r i v y! ồ ậ ộ ồ ố

32