intTypePromotion=1

Bài giảng Quản trị tài chính - ĐH Phạm Văn Đồng

Chia sẻ: Trần Thị Ta | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:75

0
19
lượt xem
7
download

Bài giảng Quản trị tài chính - ĐH Phạm Văn Đồng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

(NB) Bài giảng Quản trị tài chính được biên soạn nhằm mục đích phục vụ cho việc giảng dạy. Nội dung bài giảng gồm: Tổng quan về quản trị tài chính doanh nghiệp, giá trị theo thời gian của tiền, cơ cấu vốn và chi phí sử dụng vốn, đầu tư dài hạn của doanh nghiệp,..

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng Quản trị tài chính - ĐH Phạm Văn Đồng

  1. TRƢỜNG ĐẠI HỌC PHẠM VĂN ĐỒNG KHOA KINH TẾ BÀI GIẢNG MÔN: QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH (Dùng cho đào tạo tín chỉ - Bậc cao đẳng) Người biên soạn: ThS.Nguyễn Thị Huyền Lưu hành nội bộ - Năm 2018
  2. MỤC LỤC Chƣơng 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP ................1 1.1. NHỮNG HIỂU BIẾT TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP........................................................................................................................... 1 1.1.1. Định nghĩa .............................................................................................................1 1.1.2. Bản chất của quản trị tài chính doanh nghiệp .......................................................2 1.2. VAI TRÒ CỦA QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH ...................................................................................................2 1.3. NỘI DUNG VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG TỚI QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP ...........................................................................................................3 1.3.1. Nội dung quản trị tài chính ....................................................................................3 1.3.2. Những nhân tố chủ yếu ảnh hƣởng tới quản trị tài chính doanh nghiệp ...............5 Chƣơng 2: GIÁ TRỊ THEO THỜI GIAN CỦA TIỀN ............................................15 2.1 LÃI SUẤT ...............................................................................................................15 2.1.1 Lãi đơn và lãi kép .................................................................................................15 2.1.2 Lãi suất thực (hiệu dụng) và lãi suất danh nghĩa ..................................................15 2.2 GIÁ TRỊ THEO THỜI GIAN CỦA MỘT SỐ TIỀN ..............................................15 2.2.1 Giá trị tƣơng lai của một số tiền ...........................................................................15 2.2.2 Giá trị hiện tại của một số tiền..............................................................................16 2.3 GIÁ TRỊ THEO THỜI GIAN CỦA MỘT DÒNG TIỀN .......................................17 2.3.1 Khái niệm dòng tiền ............................................................................................. 17 2.3.2 Giá trị theo thời gian của dòng tiền đều ............................................................... 18 2.3.3 Giá trị theo thời gian của dòng tiền không đều ....................................................21 Chƣơng 3: CƠ CẤU VỐN VÀ CHI PHÍ SỬ DỤNG VỐN ......................................23 3.1. CƠ CẤU NGUỒN VỐN VÀ HỆ THỐNG ĐÒN BẨY TRONG DOANH NGHIỆP......................................................................................................................... 23 3.1.1. Cơ cấu nguồn vốn và các nhân tố ảnh hƣởng ......................................................23
  3. 3.1.2. Hệ thống đòn bẩy trong doanh nghiệp ................................................................ 24 3.2. CHI PHÍ SỬ DỤNG VỐN .....................................................................................26 3.2.1. Khái niệm ............................................................................................................26 3.2.2. Chi phí sử dụng vốn vay ......................................................................................27 3.2.3. Chi phí sử dụng vốn chủ sở hữu ..........................................................................31 3.2.4. Chi phí sử dụng vốn bình quân............................................................................37 3.2.5. Chi phí sử dụng vốn cận biên ..............................................................................39 Chƣơng 4: ĐẦU TƢ DÀI HẠN CỦA DOANH NGHIỆP ........................................45 4.1. ĐẦU TƢ DÀI HẠN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƢ DÀI HẠN CỦA DOANH NGHIỆP ............................................................. 45 4.1.1. Đầu tƣ dài hạn của doanh nghiệp ........................................................................45 4.1.2. Phân loại đầu tƣ dài hạn ......................................................................................46 4.1.3. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quyết định đầu tƣ dài hạn của doanh nghiệp ............48 4.1.4. Dòng tiền của dự án đầu tƣ ..................................................................................49 4.2. CHI PHÍ VÀ THU NHẬP CỦA DỰ ÁN ĐẦU TƢ ..............................................49 4.2.1. Chi phí đầu tƣ (dòng tiền ra của dự án) ............................................................... 49 4.2.2. Thu nhập của dự án đầu tƣ (dòng tiền vào của dự án) ........................................49 4.3. CÁC PHƢƠNG PHÁP CHỦ YẾU ĐÁNH GIÁ VÀ LỰA CHỌN DỰ ÁN ĐẦU TƢ ..................................................................................................................................51 4.3.1. Tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả đầu tƣ dài hạn của doanh nghiệp ......................... 51 4.3.2. Phƣơng pháp thời gian hoàn vốn .........................................................................52 4.3.3. Phƣơng pháp giá trị hiện tại thuần (NPV) ........................................................... 55 4.3.4. Phƣơng pháp tỷ suất doanh lợi nội bộ (IRR) ......................................................55 4.3.5. Phƣơng pháp chỉ số sinh lời (PI) .........................................................................56 Chƣơng 5: PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP ......................................58 5.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP .58 5.1.1. Khái niệm ............................................................................................................58
  4. 5.1.2. Phƣơng pháp phân tích tài chính doanh nghiệp ..................................................58 5.2. NỘI DUNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP ..................................62 5.2.1. Đánh giá khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp ..........................................62 5.2.2. Phân tích các chỉ tiêu tài chính chủ yếu của doanh nghiệp .................................65 TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................... 71
  5. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.1. NHỮNG HIỂU BIẾT TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.1.1. Định nghĩa - Tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là một khâu trong hệ thống tài chính của nền kinh tế thị trƣờng, là một phạm trù kinh tế khách quan gắn liền với sự ra đời của nền kinh tế hàng hóa tiền tệ, tính chất và mức độ phát triển của tài chính. Để tiến hành hoạt động kinh doanh, bất cứ một doanh nghiệp nào cũng phải có một lƣợng vốn tiền tệ nhất định, đó là một tiền đề cần thiết. Quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cũng là quá trình hình thành, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp. Trong quá trình đó, đã phát sinh các luồng tiền tệ gắn liền với hoạt động đầu tƣ vào các hoạt động kinh doanh thƣờng xuyên của doanh nghiệp, các luồng tiền tệ đó bao hàm các luồng tiền tệ đi vào và các luồng tiền tệ đi ra khỏi doanh nghiệp, tạo thành sự vận động của các luồng tài chính của doanh nghiệp. Các hoạt động có liên quan đến việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ thuộc các hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp hợp thành các quan hệ tài chính của doanh nghiệp. Tài chính doanh nghiệp là hoạt động liên quan đến việc huy động hình thành nên nguồn vốn và sử dụng nguồn vốn đó để tài trợ cho việc đầu tư vào tài sản của doanh nghiệp nhằm đạt mục tiêu đề ra1. - Quản trị tài chính doanh nghiệp Quản trị tài chính là một môn khoa học quản trị, nó nghiên cứu các mối quan hệ tài chính của một doanh nghiệp, trên cơ sở đó đƣa ra các quyết định nhằm đạt đƣợc mục tiêu đề ra. Hay nói cách khác, quản trị tài chính là các hoạt động nhằm phối trí các dòng tiền tệ trong doanh nghiệp nhằm đạt đƣợc mục tiêu của doanh nghiệp. Quản trị tài chính bao gồm các hoạt động làm cho luồng tiền tệ của công ty phù hợp trực tiếp với các kế hoạch. Quản trị tài chính là một trong các chức năng cơ bản của quản trị doanh nghiệp. Chức năng quản trị tài chính có mối liên hệ mật thiết với các chức năng khác trong 1 TS.Nguyễn Minh Kiều, Tài chính doanh nghiệp căn bản, NXB Thống kê, năm 2009, trang 27
  6. 2 doanh nghiệp nhƣ: Chức năng quản trị sản xuất, chức năng quản trị marketing, chức năng quản trị nguồn nhân lực. Nhƣ vậy, quản trị tài chính doanh nghiệp là một bộ phận của quản trị doanh nghiệp thực hiện những nội dung cơ bản của quản trị đối với các quan hệ tài chính nảy sinh trong hoạt động sản xuất - kinh doanh nhằm thực hiện các mục tiêu của doanh nghiệp. 1.1.2. Bản chất của quản trị tài chính doanh nghiệp Quản trị tài chính doanh nghiệp đƣợc xem là một lĩnh vực khoa học và nghệ thuật trong quản lý tiền. Tính khoa học trong quản trị tài chính nằm ở những nguyên tắc, những phƣơng pháp phân tích đánh giá làm cơ sở để đƣa ra các quyết định quản trị. Tính nghệ thuật trong quản trị tài chính thể hiện ở những mức độ khác nhau nhƣ cùng thực hiện một nguyên tắc phân tích và quản trị trong tài chính nhƣng mỗi doanh nghiệp lại thực hiện theo các cách khác nhau và đem lại các kết quả khác nhau trên thị trƣờng. 1.2. VAI TRÒ CỦA QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH Quản trị tài chính là sự tác động của nhà quản trị đến các hoạt động tài chính trong doanh nghiệp. Trong các quyết định của doanh nghiệp, vấn đề cần đƣợc nhà quản trị tài chính quan tâm giải quyết không chỉ là lợi ích của cổ đông và nhà quản lý mà còn cả lợi ích của nhân viên, khách hàng, nhà cung cấp và chính phủ. Đó là nhóm ngƣời có nhu cầu tiềm năng về các dòng tiền của doanh nghiệp. Do vậy, nhà quản trị tài chính, mặc dù có trách nhiệm nặng nề về hoạt động nội bộ của doanh nghiệp vẫn phải lƣu ý đến sự nhìn nhận, đánh giá của ngƣời ngoài doanh nghiệp nhƣ cổ đông, chủ nợ, khách hàng, Nhà nƣớc… Một quyết định tài chính không đƣợc cân nhắc, hoạch định kỹ lƣỡng có thể gây nên những tổn thất lớn cho doanh nghiệp và cho nền kinh tế. Hơn nữa, do doanh nghiệp hoạt động trong môi trƣờng nhất định nên các doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả hơn sẽ góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Bởi vậy, quản trị tài chính doanh nghiệp tốt có vai trò quan trọng đối với việc nâng cao hiệu quả quản lý tài chính quốc gia. Đối với hoạt động kinh doanh, quản trị tài chính luôn giữ vai trò trọng yếu. Quản trị tài chính quyết định tính độc lập, sự thành bại của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh. Trong hoạt động kinh doanh hiện nay, quản trị tài chính doanh nghiệp giữ những vai trò chủ yếu sau:
  7. 3 - Huy động đảm bảo đầy đủ và kịp thời vốn cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp thƣờng nảy sinh các nhu cầu vốn ngắn hạn và dài hạn cho hoạt động kinh doanh thƣờng xuyên của doanh nghiệp cũng nhƣ cho đầu tƣ phát triển. Vai trò của quản trị tài chính doanh nghiệp trƣớc hết thể hiện ở chỗ xác định đúng đắn các nhu cầu về vốn cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong thời kỳ và đáp ứng kịp thời các nhu cầu vốn cho hoạt động của doanh nghiệp. Ngày nay, cùng với sự phát triển của nền kinh tế đã nảy sinh nhiều hình thức mới cho phép các doanh nghiệp huy động vốn từ bên ngoài. Do vậy, vai trò của quản trị tài chính doanh nghiệp ngày càng quan trọng hơn trong việc chủ động lựa chọn các hình thức và phƣơng pháp huy động vốn đảm bảo cho doanh nghiệp hoạt động nhịp nhàng và liên tục với chi phí huy động vốn ở mức thấp. -Tổ chức sử dụng vốn tiết kiệm và hiệu quả Quản trị tài chính doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá và lựa chọn dự án đầu tƣ trên cơ sở phân tích khả năng sinh lời và mức độ rủi ro của dự án từ đó góp phần chọn ra dự án đầu tƣ tối ƣu. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào việc tổ chức sử dụng vốn. Việc huy động kịp thời các nguồn vốn có ý nghĩa rất quan trọng để doanh nghiệp có thể nắm bắt đƣợc các cơ hội kinh doanh. Việc hình thành và sử dụng tốt các quỹ của doanh nghiệp, cùng với việc sử dụng các hình thức thƣởng, phạt vật chất hợp lý sẽ góp phần quan trọng thúc đẩy cán bộ công nhân viên gắn liền với doanh nghiệp từ đó nâng cao năng suất lao động, góp phần cải tiến sản xuất kinh doanh nâng cao hiệu quả sử dụng tiền vốn. - Giám sát, kiểm tra chặt chẽ các mặt hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Căn cứ vào tình hình tài chính và việc thực hiện các chỉ tiêu tài chính, nhà quản lý doanh nghiệp có thể đánh giá khái quát và kiểm soát đƣợc các mặt hoạt động của doanh nghiệp, phát hiện kịp thời những tồn tại vƣớng mắc trong kinh doanh, từ đó có thể đƣa ra các quyết định điều chỉnh các hoạt động phù hợp với diễn biến thực tế kinh doanh. 1.3. NỘI DUNG VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG TỚI QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.3.1. Nội dung quản trị tài chính Quản trị tài chính doanh nghiệp thƣờng bao gồm những nội dung chủ yếu sau:
  8. 4 - Tham gia đánh giá, lựa chọn các dự án đầu tư và kế hoạch kinh doanh. Việc xây dựng và lựa chọn các dự án đầu tƣ do nhiều bộ phận trong doanh nghiệp cùng hợp tác thực hiện. Trên góc độ tài chính, điều chủ yếu cần phải xem xét là hiệu quả chủ yếu của tài chính tức là xem xét, cân nhắc giữa chi phí bỏ ra, những rủi ro có thể gặp phải và khả năng có thể thu lợi nhuận, khả năng thực hiện dự án. Trong việc phân tích lựa chọn, đánh giá các dự án tối ƣu, các dự án có mức sinh lời cao, ngƣời quản trị tài chính là ngƣời xem xét việc sử dụng vốn đầu tƣ nhƣ thế nào; trên cơ sở tham gia đánh giá, lựa chọn dự án đầu tƣ, cần tìm ra định hƣớng phát triển doanh nghiệp, khi xem xét việc bỏ vốn thực hiện dự án đầu tƣ, cần chú ý tới việc tăng cƣờng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp để đảm bảo đạt đƣợc hiệu quả kinh tế trƣớc mắt cũng nhƣ lâu dài. - Xác định nhu cầu vốn, tổ chức huy động các nguồn vốn để đáp ứng cho hoạt động của doanh nghiệp. Mọi hoạt động của doanh nghiệp đòi hỏi phải có vốn. Bƣớc vào hoạt động kinh doanh, quản trị tài chính doanh nghiệp cần phải xác định các nhu cầu vốn cấp thiết cho các hoạt động của doanh nghiệp ở trong kỳ. Vốn hoạt động gồm có vốn dài hạn và vốn ngắn hạn, và điều quan trọng là phải tổ chức huy động nguồn vốn đảm bảo đầy đủ cho các nhu cầu hoạt động của doanh nghiệp. Việc tổ chức huy động các nguồn vốn ảnh hƣởng rất lớn đến hiệu quả hoạt động của một doanh nghiệp. Để đi đến việc quyết định lựa chọn hình thức và phƣơng pháp huy động vốn thích hợp doanh nghiệp cần xem xét, cân nhắc trên nhiều mặt nhƣ: kết cấu vốn, chi phí cho việc sử dụng các nguồn vốn, những điểm lợi và bất lợi của các hình thức huy động vốn. - Tổ chức sử dụng tốt số vốn hiện có, quản lý chặt chẽ các khoản thu, chi, đảm bảo khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Quản trị tài chính doanh nghiệp phải tìm ra các biện pháp góp phần huy động tối đa số vốn hiện có vào hoạt động kinh doanh, giải phóng các nguồn vốn bị ứ đọng. Theo dõi chặt chẽ và thực hiện tốt các khoản phải thu khách hàng và các khoản thu khác, quản lý chặt chẽ các khoản chi tiêu phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp; Tìm các biện pháp lập lại sự cân bằng giữa thu và chi bằng tiền để đảm bảo cho doanh nghiệp luôn có khả năng thanh toán. Mặt khác, cũng cần xác định rõ các khoản chi phí trong kinh doanh của doanh nghiệp, các khoản thuế mà doanh nghiệp phải nộp, xác định các khoản chi phí nào là chi phí cho hoạt động kinh doanh và những chi phí thuộc về các hoạt động khác. Những chi phí vƣợt quá định mức quy định hay những chi phí thuộc về các nguồn kinh phí khác tài trợ, không đƣợc tính là chi phí hoạt động kinh doanh.
  9. 5 - Thực hiện tốt việc phân phối lợi nhuận, trích lập và sử dụng các quỹ của doanh nghiệp. Thực hiện việc phân phối hợp lý lợi nhuận sau thuế cũng nhƣ trích lập và sử dụng tốt các quỹ của doanh nghiệp sẽ góp phần quan trọng vào việc phát triển doanh nghiệp và cải thiện đời sống của công nhân viên chức. Lợi nhuận là mục tiêu của hoạt động kinh doanh là một chỉ tiêu mà doanh nghiệp phải đặc biệt quan tâm vì nó liên quan đến sự tồn tại, phát triển mở rộng của doanh nghiệp. Không thể nói doanh nghiệp hoạt động kinh doanh tốt, hiệu quả cao trong khi lợi nhuận hoạt động lại giảm. Doanh nghiệp cần có phƣơng pháp tối ƣu trong việc phân chia lợi tức doanh nghiệp, trong việc xác định tỷ lệ và hình thức các quỹ của doanh nghiệp nhƣ: quỹ đầu tƣ phát triển, quỹ dự phòng tài chính, quỹ khen thƣởng và quỹ phúc lợi. - Đảm bảo kiểm tra, kiểm soát thường xuyên đối với tình hình hoạt động của doanh nghiệp và thực hiện tốt việc phân tích tài chính. Thông qua tình hình thu chi tiền tệ hàng ngày, tình hình thực hiện các chỉ tiêu tài chính cho phép thƣờng xuyên kiểm tra, kiểm soát tình hình hoạt động của doanh nghiệp. Mặt khác, định kỳ cần phải tiến hành phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp nhằm đánh giá điểm mạnh và điểm yếu về tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Qua đó có thể giúp cho lãnh đạo doanh nghiệp trong việc đánh giá tổng quát tình hình hoạt động của doanh nghiệp, những mặt mạnh và những điểm còn hạn chế trong hoạt động kinh doanh nhƣ khả năng thanh toán, tình hình luân chuyển vật tƣ, vốn, hiệu quả hoạt động kinh doanh, từ đó có thể đƣa ra những quyết định đúng đắn về sản xuất và tài chính, xây dựng đƣợc một kế hoạch tài chính khoa học, đảm bảo mọi tài sản tiền vốn và mọi nguồn tài chính của doanh nghiệp đƣợc sử dụng một cách có hiệu quả nhất. - Thực hiện tốt việc kế hoạch hoá tài chính. Các hoạt động tài chính của doanh nghiệp cần đƣợc dự kiến trƣớc thông qua việc lập kế hoạch tài chính. Thực hiện tốt việc lập kế hoạch tài chính là công cụ cần thiết giúp cho doanh nghiệp có thể chủ động đƣa ra các giải pháp kịp thời khi có sự biến động của thị trƣờng. Quá trình thực hiện kế hoạch tài chính cũng là quá trình ra quyết định tài chính thích hợp nhằm đạt tới các mục tiêu của doanh nghiệp. 1.3.2. Những nhân tố chủ yếu ảnh hƣởng tới quản trị tài chính doanh nghiệp Quản trị tài chính ở những doanh nghiệp khác nhau đều có những điểm khác nhau. Sự khác nhau đó ảnh hƣởng bởi nhiều nhân tố nhƣ: sự khác biệt về hình thức pháp lý tổ chức doanh nghiệp, đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của ngành và môi trƣờng kinh doanh của doanh nghiệp.
  10. 6 1.3.2.1. Môi trường kinh doanh của doanh nghiệp Bất cứ một doanh nghiệp nào cũng hoạt động trong một môi trƣờng kinh doanh nhất định. Môi trƣờng kinh doanh bao gồm tất cả những điều kiện bên trong và bên ngoài ảnh hƣởng tới hoạt động của doanh nghiệp. Môi trƣờng kinh doanh có tác động mạnh mẽ đến mọi hoạt động của doanh nghiệp – trong đó có hoạt động tài chính, ở đây chủ yếu đề cập đến các môi trƣờng bên ngoài doanh nghiệp, cụ thể: - Môi trƣờng thuế Hầu hết các quyết định trong quản trị tài chính đều trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hƣởng đến thuế thu nhập công ty. Hàng năm công ty phải nộp thuế thông nhập doanh nghiệp. Thuế thu nhập phải nộp nhiều hay ít tùy theo thu nhập chịu thuế và thuế suất. Thu nhập chịu thuế bằng doanh thu trừ đi tất cả chi phí hợp lý bao gồm khấu hao và lãi vay. Do đó, doanh nghiệp có xu hƣớng đƣa khấu hao và lãi vay lớn để tiết kiệm đƣợc thuế. Nhƣng cơ quan thuế chỉ chấp nhận những khoản chi phí nào hợp lý nhằm hạn chế doanh nghiệp trốn thuế. Khấu hao là hình thức phân bổ có hệ thống các chi phí mua sắm, xây dựng TSCĐ vào giá thành sản phẩm theo từng thời kỳ nhằm mục đích thu hồi vốn đầu tƣ vào tài sản cố định. Khấu hao đƣợc xem là khoản chi phí sản xuất kinh doanh, nên khấu hao càng cao thì chi phí càng lớn và thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp càng nhỏ. Do đó, nó đƣợc xem là yếu tố giúp doanh nghiệp tiết kiệm thuế. Có nhiều cách tính khấu hao và mỗi cách tính lại cho một kết quả khác nhau nên kết quả thu nhập chịu thuế cũng khác nhau và tất nhiên thuế phải nộp cũng khác nhau tƣơng ứng. Đối với lãi vay, lãi đƣợc xem là chi phí trƣớc thuế nên nó là yếu tố giúp doanh nghiệp tiết kiệm thuế. Ngƣợc lại, cổ tức trả cho cổ phần ƣu đãi và cổ phần thƣờng không đƣợc xem là khoản chi phí trƣớc thuế nên không đƣợc trừ ra khi tính thuế. Do vậy nếu công ty sử dụng nợ thay vì sử dụng vốn huy động bằng cách phát hành cổ phiếu ƣu đãi sẽ giúp công ty tiết kiệm thuế. - Môi trƣờng tài chính Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp có lúc tạm thời thặng dƣ nhƣng cũng có lúc thiếu hụt vốn. Lúc thặng dƣ, doanh nghiệp cần tìm nơi đầu tƣ để vốn sinh lợi, lúc thiếu hụt, doanh nghiệp cần tìm nguồn tài trợ để bù đắp thiếu hụt nhằm đảm bảo hoạt động của doanh nghiệp đƣợc liên tục và hiệu quả. Do vậy, sự hoạt động của thị trƣờng tài chính và hệ thống các tổ chức tài chính trung gian có ảnh hƣởng rất lớn đến quản trị tài chính doanh nghiệp. Khi xem xét tác động của môi trƣờng kinh doanh, không chỉ xem xét ở phạm vi trong nƣớc mà cần phân tích đánh giá cả môi trƣờng khu vực và thế giới vì biến động
  11. 7 về kinh tế - tài chính trong khu vực và trên thế giới tác động không nhỏ đến hoạt động kinh doanh của một nƣớc. - Môi trƣờng kỹ thuật, công nghệ Sự cạnh tranh sản phẩm đang sản suất và các sản phẩm tƣơng lai giữa các doanh nghiệp có ảnh hƣởng lớn đến kinh tế, tài chính của doanh nghiệp và có liên quan chặt chẽ đến khả năng tài trợ để doanh nghiệp tồn tại và tăng trƣởng trong một nền kinh tế luôn luôn biến đổi và ngƣời giám đốc tài chính phải chịu trách nhiệm về việc cho doanh nghiệp hoạt động khi cần thiết. Cũng tƣơng tự nhƣ vậy, sự tiến bộ kỹ thuật và công nghệ đòi hỏi doanh nghiệp phải ra sức cải tiến kỹ thuật, quản lý, xem xét và đánh giá lại toàn bộ tình hình tài chính, khả năng thích ứng với thị trƣờng, từ đó đề ra những chính sách thích hợp cho doanh nghiệp. 1.3.2.2. Những đặc điểm về kinh tế - kỹ thuật của ngành kinh doanh Mỗi ngành sản xuất vật chất có đặc điểm kinh tế - kỹ thuật riêng mang tính chất đặc thù (quy mô vốn, kết cấu trong từng loại vốn, số lƣợng vốn, kết cấu chi phí sản xuất...). Những đặc điểm đó ảnh hƣởng trực tiếp đến tổ chức tài chính nhƣ: Phƣơng hƣớng tạo nguồn tài chính và đầu tƣ, phƣơng pháp phân phối kết quả kinh doanh... - Doanh nghiệp ngành công nghiệp Chu kỳ sản xuất của hầu hết các xí nghiệp công nghiệp đều ngắn (trừ ngành đóng tàu và một vài ngành cơ khí khác). Do đó vốn sản phẩm dở dang không nhiều. Việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cũng tiến hành thƣờng xuyên nên doanh nghiệp ngành này có mối quan hệ chặt chẽ với thị trƣờng vốn và thị trƣờng hàng hóa. - Doanh nghiệp thuộc ngành xây dựng Thời gian thi công dài, chừng 2-3 năm hoặc lâu hơn nên phải tổ chức nghiệm thu và thanh toán theo từng phần khối lƣợng công trình chứ không chờ đến khi công trình hoàn tất mới thanh toán nhƣ trong công nghiệp. Phần lớn số vốn của ngành xây dựng bỏ vào những công trình chƣa hoàn thành. Vì vậy phải cố gắng tập trung tiền vốn để rút ngắn thời hạn thi công xây dựng. Việc rút ngắn kỳ hạn thi công xây dựng có ý nghĩa rất lớn đối với việc tiết kiệm vốn, tăng thêm lợi nhuận cho ngành xây dựng. - Doanh nghiệp ngành nông nghiệp Các khoản vốn đầu tƣ vào nông nghiệp thƣờng mang lại lợi nhuận ít, thậm chí bị lỗ, hiệu quả tiền vốn bỏ ra trong nông nghiệp không ổn định nhƣ những ngành khác.
  12. 8 Tài sản cố định của ngành nông nghiệp bao gồm máy móc, nhà xƣởng, cây, vật nuôi…Vì thế, TSCĐ của doanh nghiệp nông nghiệp có thể tăng giá sau quá trình sử dụng. Đòi hỏi chính sách quản lý TSCĐ của doanh nghiệp nông nghiệp có những đặc thù riêng. - Doanh nghiệp thƣơng mại dịch vụ Lƣu chuyển hàng hóa dịch vụ là lƣu thông hàng hóa, dịch vụ tốt cho nhu cầu của ngƣời tiêu dùng. Vì vậy kế hoạch lƣu chuyển hàng hóa và dịch vụ là kế hoạch kinh tế chủ yếu nhất, là cơ sở để lập các kế hoạch tài chính, đồng thời là đối tƣợng tài chính mà doanh nghiệp phải tập trung phục vụ. Trong kế hoạch lƣu chuyển hàng hóa, kế hoạch bán hàng là quan trọng nhất. Trong lĩnh vực tài chính thì doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là quan trọng nhất. Ngoài ra dự trữ hàng hóa cũng là chỉ tiêu mà các doanh nghiệp này cần phải chú ý. Do đó, vốn lƣu động trong doanh nghiệp thƣơng mại là bộ phận vốn quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn nhất (hàng hóa, nguyên vật liệu) nên vay ngắn hạn của ngân hàng thƣờng cao hơn những ngành khác. 1.3.2.3. Đặc điểm sở hữu và hình thức pháp lý của doanh nghiệp Do tồn tại nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần nên tồn tại nhiều hình thức sở hữu khác nhau về tƣ liệu sản xuất. Thích ứng với mỗi hình thức sở hữu về tƣ liệu sản xuất sẽ có một cơ chế tài chính thích hợp. - Hình thức pháp lý của doanh nghiệp Doanh nghiệp đƣợc tổ chức theo nhiều loại hình khác nhau. Mỗi loại hình doanh nghiệp có đặc trƣng và từ đó tạo nên những hạn chế hay lợi thế của doanh nghiệp.Vì vậy việc lựa chọn hình thức doanh nghiệp trƣớc khi bắt đầu công việc kinh doanh là rất quan trọng, nó có ảnh hƣởng không nhỏ tới sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Về cơ bản, những sự khác biệt tạo ra bởi loại hình doanh nghiệp là: (i) uy tín doanh nghiệp do thói quen tiêu dùng; (ii) khả năng huy động vốn; (iii) rủi ro đầu tƣ; (iv) tính phức tạp của thủ tục và các chi phí thành lập doanh nghiệp; (v) tổ chức quản lý doanh nghiệp. Theo Luật doanh nghiệp hiện hành, có các hình thức pháp lý cơ bản của tổ chức kinh doanh, đó là: Doanh nghiệp tƣ nhân, công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần và doanh nghiệp nhà nƣớc. [1]. Doanh nghiệp tƣ nhân. Doanh nghiệp tƣ nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Chủ sở hữu
  13. 9 duy nhất của doanh nghiệp tƣ nhân là một cá nhân. Doanh nghiệp tƣ nhân không đƣợc phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào. Doanh nghiệp tƣ nhân không đƣợc quyền góp vốn thành lập hoặc mua cổ phần, phần vốn góp trong công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần. Chủ doanh nghiệp tƣ nhân là đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp. Chủ doanh nghiệp tƣ nhân không đƣợc đồng thời là chủ hộ kinh doanh, thành viên công ty hợp danh. Chủ doanh nghiệp tƣ nhân có toàn quyền quyết định đối với tất cả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp; có toàn quyền quyết định việc sử dụng lợi nhuận sau khi đã nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật. Chủ doanh nghiệp tƣ nhân có thể trực tiếp hoặc thuê ngƣời khác quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh. Trƣờng hợp thuê ngƣời khác làm Giám đốc quản lý doanh nghiệp, thì chủ doanh nghiệp tƣ nhân vẫn phải chịu trách nhiệm về mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Ƣu điểm: Do là chủ sở hữu duy nhất của doanh nghiệp nên doanh nghiệp tƣ nhân hoàn toàn chủ động trong việc quyết định các vấn đề liên quan đến hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp. Chế độ trách nhiệm vô hạn của chủ doanh nghiệp tƣ nhân tạo sự tin tƣởng cho đối tác, khách hàng và giúp cho doanh nghiệp ít chịu sự ràng buộc chặt chẽ bởi pháp luật nhƣ các loại hình doanh nghiệp khác. Nhƣợc điểm: Do không có tƣ cách pháp nhân nên mức độ rủi ro của chủ doanh tƣ nhân cao, chủ doanh nghiệp tƣ nhân phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của doanh nghiệp và của chủ doanh nghiệp chứ không giới hạn số vốn mà chủ doanh nghiệp đã đầu tƣ vào doanh nghiệp. Không đƣợc quyền phát hành cổ phiếu, trái phiếu. [2]. Công ty hợp danh. Công ty hợp danh là doanh nghiệp, trong đó:- Phải có ít nhất hai thành viên hợp danh; ngoài các thành viên hợp danh, có thể có thành viên góp vốn; - Thành viên hợp danh phải là cá nhân, có trình độ chuyên môn và uy tín nghề nghiệp và phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về các nghĩa vụ của công ty; - Thành viên góp vốn chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ của công ty trong phạm vi số vốn đã góp vào công ty. Công ty hợp danh không có tƣ cách pháp nhân và không đƣợc phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào để huy động vốn. Thành viên hợp danh có quyền quản lý công ty; tiến hành các hoạt động kinh doanh nhân danh công ty; cùng liên đới chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ của công ty. Thành viên góp vốn có quyền đƣợc chia lợi nhuận theo tỷ lệ đƣợc quy định tại Điều lệ công ty; không đƣợc tham gia quản lý công ty và hoạt động kinh doanh nhân danh công ty. Các thành viên hợp danh có quyền ngang nhau khi quyết định các vấn đề quản lý công ty. Những ƣu điểm, nhƣợc điểm của Công ty hợp danh.
  14. 10 Ƣu điểm: Ƣu điểm của công ty hợp danh là kết hợp đƣợc uy tín cá nhân của nhiều ngƣời. Do chế độ liên đới chịu trách nhiệm vô hạn của các thành viên hợp danh mà công ty hợp danh dễ dàng tạo đƣợc sự tin cậy của các bạn hàng, đối tác kinh doanh. Việc điều hành quản lý công ty không quá phức tạp do số lƣợng các thành viên ít và là những ngƣời có uy tín, tuyệt đối tin tƣởng nhau. Nhƣợc điểm: Hạn chế của công ty hợp danh là do chế độ liên đới chịu trách nhiệm vô hạn nên mức độ rủi ro của các thành viên hợp danh là rất cao. [3]. Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên. Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là một hình thức đặc biệt của công ty trách nhiệm hữu hạn. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là doanh nghiệp do một tổ chức hoặc một cá nhân làm chủ sở hữu; chủ sở hữu chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn điều lệ của doanh nghiệp. Chủ sở hữu công ty có quyền chuyển nhƣợng toàn bộ hoặc một phần vốn điều lệ của công ty cho tổ chức, cá nhân khác. Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên có tƣ cách pháp nhân kể từ ngày đƣợc cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên không đƣợc quyền phát hành cổ phần. Chủ sở hữu công ty không đƣợc trực tiếp rút một phần hoặc toàn bộ số vốn đã góp vào công ty. Chủ sở hữu công ty chỉ đƣợc quyền rút vốn bằng cách chuyển nhƣợng một phần hoặc toàn bộ số vốn cho tổ chức hoặc cá nhân khác. Chủ sở hữu công ty không đƣợc rút lợi nhuận của công ty khi công ty không thanh toán đủ các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác đến hạn phải trả. Tùy thuộc quy mô và ngành, nghề kinh doanh, cơ cấu tổ chức quản lý nội bộ của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên bao gồm: Hội đồng thành viên và Giám đốc hoặc Chủ tịch công ty và Giám đốc. Nhìn chung, công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên có đầy đủ các đặc thù của công ty trách nhiệm hữu hạn có ít nhất hai thành viên. Điểm khác biệt duy nhất giữa công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên và công ty trách nhiệm hữu hạn có ít nhất hai thành viên là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên chỉ có một thành viên duy nhất và thành viên này có thể là một tổ chức có tƣ cách pháp nhân hoặc là một cá nhân. Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên không đƣợc quyền phát hành cổ phần Ƣu điểm: Lợi thế của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là chủ sở hữu công ty có toàn quyền quyết định mọi vấn đề liên quan đến hoạt động của công ty.Do
  15. 11 có tƣ cách pháp nhân nên chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên chỉ chịu trách nhiệm về các hoạt động của công ty trong phạm vi số vốn góp vào công ty nên ít gây rủi ro cho chủ sở hữu và đấy là điểm hơn hẳn doanh nghiệp tƣ nhân; Nhƣợc điểm:Việc huy động vốn của công ty trách nhiệm hữu hạn bị hạn chế do không có quyền phát hành cổ phiếu [4] Công ty trách nhiệm hữu hạn có hai thành viên trở lên. Công ty trách nhiệm hữu hạn có hai thành viên trở lên là doanh nghiệp trong đó thành viên chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã cam kết góp vào doanh nghiệp. Thành viên của công ty có thể là tổ chức, cá nhân; số lƣợng thành viên tối thiểu là hai và tối đa không vƣợt quá năm mƣơi. Công ty trách nhiệm hữu hạn có tƣ cách pháp nhân kể từ ngày đƣợc cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Tuy nhiên, công ty trách nhiệm hữu hạn không đƣợc quyền phát hành cổ phiếu để huy động vốn. Công ty trách nhiệm hữu hạn có từ hai thành viên trở lên phải có Hội đồng thành viên, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc. Công ty trách nhiệm hữu hạn có trên mƣời một thành viên phải có Ban kiểm soát. Công ty trách nhiệm hữu hạn là loại hình doanh nghiệp phổ biến nhất ở Việt nam hiện nay. Những ƣu, nhƣợc điểm của loại hình Công ty TNHH hai thành viên trở lên. Ƣu điểm: Do có tƣ cách pháp nhân nên các thành viên công ty chỉ trách nhiệm về các hoạt động của công ty trong phạm vi số vốn góp vào công ty nên ít gây rủi ro cho ngƣời góp vốn; Số lƣợng thành viên công ty trách nhiệm không nhiều và các thành viên thƣờng là ngƣời quen biết, tin cậy nhau, nên việc quản lý, điều hành công ty không quá phức tạp; Chế độ chuyển nhƣợng vốn đƣợc điều chỉnh chặt chẽ nên nhà đầu tƣ dễ dàng kiểm soát đƣợc việc thay đổi các thành viên, hạn chế sự thâm nhập của ngƣời lạ vào công ty. Nhƣợc điểm:Việc huy động vốn của công ty trách nhiệm hữu hạn bị hạn chế do không có quyền phát hành cổ phiếu. [5] Công ty cổ phần. Công ty cổ phần là doanh nghiệp, trong đó:Vốn điều lệ đƣợc chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần; Cổ đông có thể là tổ chức, cá nhân; số lƣợng cổ đông tối thiểu là 03 và không hạn chế số lƣợng tối đa; Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp; Cổ đông có quyền tự do chuyển nhƣợng cổ phần của mình cho ngƣời khác, trừ trƣờng hợp cổ đông sở hữu cổ phần ƣu đãi biểu quyết; Cổ đông có thể là tổ chức, cá nhân; số lƣợng cổ đông tối thiểu là ba và không hạn chế số lƣợng tối đa. Công ty cổ
  16. 12 phần có tƣ cách pháp nhân kể từ ngày đƣợc cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Công ty cổ phần có quyền phát hành chứng khoán ra công chúng theo quy định của pháp luật về chứng khoán. Công ty cổ phần phải có Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị và Giám đốc (Tổng giám đốc); đối với công ty cổ phần có trên mƣời một cổ đông phải có Ban kiểm soát. Những ƣu, nhƣợc điểm của Công ty cổ phần: Ƣu điểm: Chế độ trách nhiệm của công ty cổ phần là trách nhiệm hữu hạn, các cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi vốn góp nên mức độ rủi do của các cổ đông không cao; Khả năng hoạt động của công ty cổ phần rất rộng, trong hầu hết các lịch vực, ngành nghề; Cơ cấu vốn của công ty cổ phần hết sức linh hoạt tạo điều kiện nhiều ngƣời cùng góp vốn vào công ty; Khả năng huy động vốn của công ty cổ phần rất cao thông qua việc phát hành cổ phiếu ra công chúng, đây là đặc điểm riêng có của công ty cổ phần; Việc chuyển nhƣợng vốn trong công ty cổ phần là tƣơng đối dễ dàng, do vậy phạm vi đối tƣợng đƣợc tham gia công ty cổ phần là rất rộng, ngay cả các cán bộ công chức cũng có quyền mua cổ phiếu của công ty cổ phần. Việc quản lý điều hành công ty thông qua hội đồng quản trị công ty. [6] Doanh nghiệp nhà nƣớc Doanh nghiệp Nhà nƣớc là tổ chức kinh tế do Nhà nƣớc đầu tƣ vốn, thành lập và tổ chức quản lý, hoạt động kinh doanh hay hoạt động công ích nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội do Nhà nƣớc giao. Doanh nghiệp Nhà nƣớc có tƣ cách pháp nhân, có quyền và nghĩa vụ dân sự, tự chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động kinh doanh trong phạm vi vốn do doanh nghiệp quản lý. Doanh nghiệp Nhà nƣớc có tên gọi, có con dấu riêng và có trụ sở chính trên lãnh thổ Việt Nam. Việc thành lập doanh nghiệp Nhà nƣớc dựa trên nguyên tắc chỉ thành lập theo những ngành, lĩnh vực then chốt, xƣơng sống của nền kinh tế dựa trên những đòi hỏi thực tiễn của nền kinh tế thời điểm dó và chủ trƣơng của Đảng và ngành nghề lĩnh vực đó. Doanh nghiệp Nhà nƣớc do Nhà nƣớc đầu từ vốn nên nó thuộc sở hữu Nhà nƣớc, tài sản của doanh nghiệp Nhà nƣớc là một bộ phận của tài sản Nhà nƣớc. Doanh nghiệp Nhà nƣớc sau khi đƣợc thành lập là một chủ thể kinh doanh, tuy nhiên chủ thể kinh doanh này không có quyền sở hữu đối với tài sản trong doanh nghiệp mà chỉ là ngƣời quản lý tài sản và kinh doanh trên cơ sở sở hữu của Nhà nƣớc. Nhà nƣớc giao vốn cho doanh nghiệp, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trƣớc Nhà nƣớc về việc bảo toàn và phát triển vốn mà Nhà nƣớc giao. Doanh nghiệp Nhà nƣớc do Nhà nƣớc tổ chức quản lý và hoạt động theo mục
  17. 13 tiêu kinh tế xã hội do Nhà nƣớc giao. Nhà nƣớc quản lý doanh nghiệp Nhà nƣớc thông qua cơ quan quản lý Nhà nƣớc có thẩm quyền theo phân cấp của Chính phủ. Bao gồm những nội dung sau: Nhà nƣớc quy định mô hình cơ cấu tổ chức quản lý trong từng loại doanh nghiệp Nhà nƣớc phù hợp với quy mô của nó; Những quy định chức năng nhiệm vụ quyền hạn của các cơ cấu tổ chức trong doanh nghiệp Nhà nƣớc nhƣ hội đồng quản trị, Tổng giám đốc...; Những quy định thẩm quyền trình tự thủ tục của việc bổ nhiệm miễn nhiệm khen thƣởng kỷ luật các chức vụ quan trọng của doanh nghiệp nhƣ chủ tịch Hội đồng quản trị; Hoạt động của doanh nghiệp chịu sự chi phối của nhà nƣớc về mục tiêu kinh tế xã hội do nhà nƣớc giao. Nếu Nhà nƣớc giao cho doanh nghiệp Nhà nƣớc nào thực hiện hoạt động kinh doanh thì doanh nghiệp Nhà nƣớc đó phải kinh doanh có hiệu quả, doanh nghiệp Nhà nƣớc nào đƣợc giao thực hiện hoạt động công tích thì doanh nghiệp Nhà nƣớc đó phải thực hiện hoạt động công ích nhằm đạt đƣợc các mục tiêu kinh tế xã hội. Doanh nghiệp Nhà nƣớc là một pháp nhân chịu trách nhiệm hữu hạn về mọi hoạt động sản xuất kinh doanh trong phạm vi số vốn Nhà nƣớc giao. Ƣu điểm: Có sự hỗ trợ của nhà nƣớc. Ví dụ nhƣ khi tổng cầu của một loại hàng hóa nào đó trong thị trƣờng vƣợt quá mức cung, chính phủ sẽ đều động các doanh nghiệp nhà nƣớc tăng cƣờng về sản xuất mặt hàng đó để đảm bảo cung ứng cho xã hội. Ngƣợc lại khi tổng cung vƣợt quá tổng cầu thì các doanh nghiệp nhà nƣớc sẽ có sự thống nhất hạn chế sản xuất mặt hàng đó. Đồng thời, nguồn lực tài chính vững chắc, quy mô lớn, tiếp cận thông tin thƣơng mại, thị trƣờng nhanh. Nhƣợc điểm: Các doanh nghiệp nhà nƣớc không năng động sáng tạo vì các doanh nghiệp chỉ thụ động trong sản xuất, mọi quyền quyết định đều thuộc quản lý cấp trên. Lợi nhuận có đƣợc cũng thuộc về nhà nƣớc, các doanh nghiệp chỉ đƣợc hƣởng mức lƣơng ấn định. Đây chính là nhƣợc điểm của doanh nghiệp nhà nƣớc. Ngoài ra, nhân sự các công ty nhà nƣớc đôi khi không có sự năng động, và tính cạnh tranh công việc cao nhƣ doanh nghiệp ngoài nhà nƣớc. Điều này ảnh hƣởng đến hiệu quả kinh tế của chính doanh nghiệp nhà nƣớc. Đặc điểm sở hữu và hình thức pháp lý của mỗi doanh nghiệp sẽ quyết định cơ chế pháp lý tài chính trong mỗi doanh nghiệp đó nhƣ việc: tổ chức huy động vốn, phân phối lợi nhuận… CÂU HỎI ÔN TẬP Câu 1: Phân biệt tài chính doanh nghiệp và quản trị tài chính doanh nghiệp. Cho ví dụ minh họa? Câu 2: Phân tích ƣu nhƣợc điểm của mỗi hình thức pháp lý của doanh nghiệp
  18. 14 theo góc độ là doanh nghiệp? là nhà đầu tƣ? là ngƣời lao động?
  19. 15 Chƣơng 2: GIÁ TRỊ THEO THỜI GIAN CỦA TIỀN 2.1 LÃI SUẤT 2.1.1 Lãi đơn và lãi kép - Lãi đơn là số tiền lãi chỉ tính trên số tiền gốc mà không tính trên số tiền lãi do số tiền gốc sinh ra. Công thức tính theo lãi đơn nhƣ sau: FVđ = PV(1+i*n) Trong đó FVđ là số tiền gốc lãi nhận đƣợc sau n kỳ hạn tính theo lãi đơn, PV là số tiền gốc, i là lãi suất của kỳ hạn và n là số kỳ hạn tính lãi. - Lãi kép là số tiền lãi không chỉ tính trên số tiền gốc mà còn tính trên số tiền lãi do số tiền gốc sinh ra. Nó chính là lãi tính trên lãi, hay còn gọi là ghép lãi (compounding). FVk=PV* (1 i) n FVk: là số tiền gốc lãi nhận đƣợc sau n kỳ hạn tính theo lãi kép 2.1.2 Lãi suất thực (hiệu dụng) và lãi suất danh nghĩa Lãi suất danh nghĩa (nominal interest rate) là lãi suất đƣợc công bố hoặc niêm yết. Thông thƣờng lãi suất này tính theo % một năm. Lãi suất hiệu dụng (effective interest rate) chính là lãi suất thực tế có đƣợc sau khi đã điều chỉnh lãi suất danh nghĩa theo số lần ghép lãi trong năm. Chúng ta biết lãi suất chính là phần trăm chênh lệch giữa giá trị tƣơng lai và hiện giá của một số tiền. Do đó, lãi suất hiệu dụng ie có thể đƣợc xác định nhƣ sau: FVn PV ie (1 i ) m.n 1 PV 2.2 GIÁ TRỊ THEO THỜI GIAN CỦA MỘT SỐ TIỀN 2.2.1 Giá trị tƣơng lai của một số tiền Giá trị tƣơng lai của một số tiền là giá trị ở thời điểm tƣơng lai của số tiền đó. Do vậy, giá trị tƣơng lai của một số tiền nào đó chính là giá trị của số tiền đó ở thời điểm hiện tại cộng với số tiền lãi mà nó sinh ra trong khoảng thời gian từ hiện tại cho đến một thời điểm trong tƣơng lai. PV = giá trị của một số tiền ở thời điểm hiện tại i = lãi suất của kỳ hạn tính lãi n = là số kỳ hạn lãi FVn = giá trị tƣơng lai của số tiền PV ở thời điểm n nào đó của kỳ hạn lãi.
  20. 16 FVn = PV(1+i)n (2.1) Ví dụ 1: Minh họa khái niệm và cách tính giá trị tương lai của một số tiền Giả sử bạn gửi 50 triệu đồng vào tài khoản tiết kiệm với kỳ hạn 06 tháng, được trả lãi suất là 8%/năm. Hỏi sau 5 năm số tiền gốc và lãi bạn thu về là bao nhiêu nếu (i) Ngân hàng trả lãi đơn, (ii) Ngân hàng trả lãi kép? 2.2.2 Giá trị hiện tại của một số tiền Giá trị hiện tại của một số tiền trong tƣơng lai là giá trị quy về thời điểm hiện tại của số tiền đó. Công thức tính giá trị hiện tại hay gọi tắt là hiện giá đƣợc suy ra từ (4.1) nhƣ sau: PV = FVn/(1+i)n = FVn(1+i)–n (2.2) Ví dụ 2: Bạn muốn có một số tiền là 200 triệu đồng trong 5 năm tới, biết rằng ngân hàng trả lãi suất là 8%/năm và tính lãi kép hàng năm. Hỏi bây giờ bạn phải gửi ngân hàng bao nhiêu tiền? - Xác định yếu tố lãi suất Từ công thức FVn = PV(1+i)n, ta có: (1+i)n = FVn/PV 1+ i = (FVn/PV)1/n i = (FVn/PV)1/n – 1 (2.3) Trong công thức (2.3), các biến bạn đã biết các biến FV, PV và n nên có thể dễ dàng suy ra đƣợc i. Ví dụ 3 dƣới đây minh họa cách xác định yếu tố lãi suất khi biết giá trị hiện tại, giá trị tƣơng lai và thời gian n. Ví dụ 3: Minh họa khái niệm và cách xác định yếu tố lãi suất Giả sử bạn bỏ ra 100 triệu đồng để gửi ngân hàng kỳ hạn 01 năm, có thời hạn 5 năm. Sau 5 năm bạn nhận được 140 triệu đồng. Như vậy lãi suất bạn được hưởng từ chứng khoán này là bao nhiêu nếu tính lãi kép? - Xác định yếu tố kỳ hạn Từ công thức FVn = PV(1+i)n, ta có: (1+i)n = FVn/PV, hay là n.ln(1+i) = ln(FVn/PV). Suy ra: n = ln(FVn/PV)/ln(1+i) (2.4) Ví dụ 4: Giả sử bây giờ bạn bỏ ra 100 triệu đồng để mua chứng khoán nợ được hưởng lãi suất hàng năm là 8%. Sau một khoảng thời gian bao lâu bạn sẽ nhận được cả gốc và lãi là 150 triệu đồng?
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2