intTypePromotion=3

Đề thi chọn HSG cấp tỉnh lớp 12 THPT môn Ngữ Văn năm 2016-2017 (Vòng 1)

Chia sẻ: Hà Hạo Nam | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
348
lượt xem
38
download

Đề thi chọn HSG cấp tỉnh lớp 12 THPT môn Ngữ Văn năm 2016-2017 (Vòng 1)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mời các bạn thử sức bản thân thông qua việc giải những bài tập trong Đề thi chọn HSG cấp tỉnh lớp 12 THPT môn Ngữ Văn năm 2016-2017 (Vòng 1) sau đây. Tài liệu phục vụ cho các bạn yêu thích môn Ngữ Văn và những bạn đang chuẩn bị cho kỳ thi chọn học sinh giỏi sắp tới.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề thi chọn HSG cấp tỉnh lớp 12 THPT môn Ngữ Văn năm 2016-2017 (Vòng 1)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO<br /> ĐỀ CHÍNH THỨC<br /> (Đề thi gồm có 01 trang)<br /> <br /> KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH THPT<br /> NĂM HỌC 2016 - 2017<br /> Môn: Ngữ văn<br /> Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian giao đề)<br /> Ngày thi thứ nhất: 28/10/2016<br /> <br /> Câu 1. (8,0 điểm)<br /> Nhà thơ Joseph Campbell có viết:<br /> “Chỉ khi gặp vực thẳm<br /> Chúng ta tìm được kho báu của cuộc đời.<br /> Chỉ khi bạn sẩy chân<br /> Bạn biết điều gì có ý nghĩa.<br /> Chính nơi bạn ngại vào<br /> Là nơi bạn mong được đến nhiều nhất”.<br /> (Dẫn theo Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi, Nxb Trẻ, tp Hồ Chí Minh, 2005)<br /> <br /> Từ ý nghĩa của đoạn thơ trên, anh/chị có suy nghĩ gì?<br /> Câu 2. (12,0 điểm)<br /> Cái đẹp mà văn học đem lại không phải cái gì khác hơn là cái đẹp của sự<br /> thật đời sống được khám phá một cách nghệ thuật.<br /> (Lí luận văn học, Hà Minh Đức - chủ biên, Nhà xuất bản Giáo dục, 2003, trang 57)<br /> <br /> Bằng sự hiểu biết về một số tác phẩm đã học trong chương trình Ngữ văn<br /> Trung học phổ thông, anh/ chị hãy làm rõ nhận định trên.<br /> -----HẾT-----<br /> <br /> - Thí sinh không được sử dụng tài liệu.<br /> - Giám thị không giải thích gì thêm.<br /> <br /> Họ và tên:.......................................................Số báo danh:................Phòng thi..............<br /> Cán bộ coi thi thứ nhất………………………Cán bộ coi thi thứ hai………………………...<br /> <br /> 1<br /> <br /> SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO<br /> ĐĂK NÔNG<br /> <br /> HƯỚNG DẪN CHẤM<br /> KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12 THPT<br /> NĂM 2016 - 2017 Môn: NGỮ VĂN<br /> (Hướng dẫn chấm có 04 trang)<br /> <br /> I. Hướng dẫn chung<br /> - Do đặc trưng của kì thi nên Giám khảo cần nắm vững được nội dung, yêu cầu của đề<br /> bài để đánh giá một cách tổng quát năng lực của thí sinh: Năng lực hiểu biết, vận<br /> dụng, sáng tạo và khả năng tạo lập văn bản;<br /> - Chủ động, vận dụng linh hoạt Hướng dẫn chấm, cân nhắc từng trường hợp cụ thể để<br /> cho điểm: nếu thí sinh làm bài theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản<br /> hoặc có những kiến giải một cách sáng tạo, thuyết phục thì giám khảo vẫn có thể cho<br /> điểm tối đa; tránh việc đếm ý cho điểm;<br /> - Khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo, giàu chất văn, có lối tư duy<br /> phản biện; kết cấu chặt chẽ, mạch lạc.<br /> - Những bài viết mắc vào lỗi kiến thức, chính tả, dùng từ, ngữ pháp thì tùy vào mức độ<br /> để cho điểm.<br /> II. Hướng dẫn cụ thể<br /> Câu<br /> Hình thức, kĩ năng và nội dung kiến thức<br /> Điểm<br /> Ý chính cần đạt:<br /> 1.Giới thiệu vấn đề: vượt qua trở ngại, thử thách trong cuộc sống sẽ tìm 1,00<br /> được giá trị sống cho chính mình, dẫn đoạn thơ.<br /> 2. Giải thích<br /> - Chỉ những khi gặp “vực thẳm”, tức là gặp trở ngại lớn, những ranh giới 1,00<br /> lớn, chúng ta mới tìm được “kho báu” nghĩa là tìm được cái quý giá của<br /> cuộc đời. Vì khi gặp khó khăn, trở ngại lớn, chúng ta mới phát huy hết<br /> những năng lực tiềm tàng, những kinh nghiệm quý báu, sức mạnh và lòng<br /> quyết tâm để vượt qua. Những năng lực đó chính là “kho báu” chỉ xuất hiện<br /> khi ta gặp thử thách lớn.<br /> 1,00<br /> - Chỉ khi “sẩy chân”, tức là lúc ta thất bại, đau khổ, khi ấy, chúng ta nhìn rõ<br /> hơn được năng lực thực tế của bản thân, rút ra được những bài học quý báu,<br /> Câu 1<br /> tìm ra được những bài học bổ ích từ nguyên nhân thất bại, hiểu được những<br /> (8<br /> điều có ý nghĩa mà trước đây mình đã bỏ qua.<br /> 1,00<br /> điểm) - Nơi chúng ta ngại vào, những việc mà chúng ta ngại làm, những vấn đề<br /> mà chúng ta ngại tiếp cận, là những khó khăn thử thách lớn đối với chúng<br /> ta. Nhưng đó là những nơi mà chúng ta có được nhiều bài học bổ ích, có ý<br /> nghĩa nhất, có được nhiều nhận thức mới mẽ, hấp dẫn, gặt hái được những<br /> kết quả tốt đẹp nhất. Đó chính là những điều ta “mong muốn” nhất.<br /> Như vậy, những khó khăn, trở ngại và những thất bại, đau khổ trong cuộc<br /> sống chính là những bài học quý báu giúp chúng ta có thêm năng lực, nhận<br /> thức và bản lĩnh để vượt qua thử thách, tìm được chân lý và thành công.<br /> 3. Phân tích<br /> 1,00<br /> - Trong thực tế đã có nhiều người vượt qua, khó khăn, thử thách lớn tưởng<br /> chừng không thể vượt qua. Đó là những nhà khoa học vượt qua sự hạn chế<br /> của thời đại mình để tìm ra những quy luật của tự nhiên, của xã hội, tìm ra<br /> <br /> 2<br /> <br /> những chân lý mới, sáng tạo ra những thành tựu vĩ đại làm thay đổi cả thế<br /> giới v.v...Bác Hồ trong đêm trường nô lệ tối tăm, trong nỗi đau mất nước,<br /> đã sáng suốt và dũng cảm đi tìm con đường cứu nước và Người đã tìm ra<br /> chân lý cách mạng, lãnh đạo nhân dân ta đấu tranh giành độc lập tự do.<br /> 1,00<br /> - Cũng có không ít người khi gặp khó khăn, trở ngại, thử thách đã không<br /> dám vượt qua nên đã thất bại, không thể trưởng thành được. Có người khi<br /> vất ngã, thất bại thì nản chí, nản lòng và buông xuôi, thất vọng, thậm chí<br /> còn dẫn đến những hành động dại dột, bi kịch. Một số người khi gặp vấn đề<br /> khó khăn thì ngại ngùng, lẫn tránh vì vậy, họ không bao giờ giải quyết được<br /> những vấn đề lớn, không nhận thức được chân lý và thành công.<br /> 4. Bình luận<br /> - Đây là những ý kiến đúng đắn có ý nghĩa nhận thức sâu sắc. Nó giúp 1,00<br /> chúng ta có thêm bài học, biết chấp nhận khó khăn, thử thách, thậm chí thất<br /> bại đau khổ trong cuộc sống để rèn luyện bản lĩnh, năng lực mọi mặt, giúp<br /> ta có thể vượt qua mọi trở ngại, giải quyết tốt mọi vấn đề của cuộc sống,<br /> 1,00<br /> hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, làm cho cuộc sống tốt đẹp và thành công.<br /> 5. Bài học nhân sinh rút ra cho bản thân<br /> - Nhận thức: khó khăn, thử thách và thất bại là bài học quý báu cho mỗi<br /> người.<br /> - Hành động: rèn luyện, nâng cao năng lực bản lĩnh để vượt qua khó khăn,<br /> thử thách, vượt qua thất bại tạm thời để đi đến thành công.<br /> <br /> Câu 2<br /> (12<br /> điểm)<br /> <br /> 1. Về hình thức và kĩ năng<br /> 2,00<br /> Thí sinh cần xác định đây là kiểu bài nghị luận văn học để triển khai bài<br /> làm đúng kiểu văn bản và văn phong phù hợp. Cần phát huy đồng thời hai<br /> năng lực: nắm bắt và đánh giá một vấn đề lí luận văn học, cụ thể là lí luận<br /> cái đẹp - phương diện của giá trị thẩm mĩ trong tác phẩm văn học; phân<br /> tích, chứng minh được vấn đề qua một số tác phẩm đã học.<br /> 2. Về nội dung<br /> 2.1. Làm rõ nội dung về nhận định:<br /> 1,00<br /> - Thí sinh cần làm rõ một số từ ngữ: Cái đẹp, sự thật đời sống, khám phá và<br /> nghệ thuật là như thế nào?<br /> + Cái đẹp: Phạm trù mĩ học xác định các hiện tượng theo quan điểm về sự<br /> hoàn thiện, xem các hiện tượng đó như là có giá trị thẩm mĩ cao nhất.<br /> + Sự thật đời sống: Những cái có thật, những cái tồn tại trong thực tế đời<br /> sống.<br /> + Khám phá, phát hiện: là việc tìm ra, phát hiện ra cái ẩn dấu, cái bí mật, tìm<br /> thấy cái chưa ai biết.<br /> + Nghệ thuật: Hình thái ý thức xã hội đặc biệt, dùng hình tượng sinh động, cụ<br /> thể và gợi cảm để phản ánh hiện thực và truyền đạt tư tưởng, tình cảm.<br /> - Hiểu khái quát nhận định: Nhận định đã đề cập về cái đẹp, một phương<br /> diện của giá trị văn học: Cái đẹp trong văn học là những vẻ đẹp từ chính sự<br /> thật cuộc sống, tồn tại trong thực tế, nhưng được khám phá, phát hiện một<br /> cách đầy sáng tạo, hấp dẫn qua tài năng của người nghệ sĩ.<br /> 2,00<br /> 2.2. Bàn luận vấn đề:<br /> - Thí sinh cần thấy đây là một nhận định đúng đắn và sâu sắc.<br /> - Vì sao nói : “Cái đẹp mà văn học đem lại không phải cái gì khác hơn là<br /> cái đẹp của sự thật đời sống được khám phá một cách nghệ thuật”?<br /> <br /> 3<br /> <br /> + Tác phẩm văn học là công trình nghệ thuật ngôn từ do một cá nhân hoặc<br /> tập thể sáng tạo nhằm thể hiện những khái quát bằng hình tượng về cuộc<br /> sống con người để biểu hiện tâm tư, tình cảm, thái độ của chủ thể trước<br /> cuộc sống. Tác phẩm văn học có cơ sở vững chắc từ mối quan hệ mật thiết<br /> giữa văn học với hiện thực, nó bao hàm cả nhân tố khách quan của đời sống<br /> và nhân tố chủ quan của nhà văn, nó vừa là cuộc sống được ý thức, vừa là<br /> sự xúc cảm - đánh giá đối với cuộc sống đó. Bất kì một hình tượng nghệ<br /> thuật nào cũng xuất phát từ cuộc sống bởi phản ánh hiện thực là một thuộc<br /> tính của văn học.<br /> + Cái đẹp là một phạm trù quan trọng không thể thiếu trong nghệ thuật nói<br /> chung, văn học nói riêng. Nghĩa là văn học đem đến những giá trị thẩm mĩ,<br /> hướng con người đến với cái đẹp, cái nhân văn cao cả. Nhưng cái đẹp phải<br /> xuất phát từ chính sự thật đời sống: có thể đó là cái đẹp của phong cảnh<br /> thiên nhiên, cái đẹp của con người, cái đẹp của những hoạt động, cái đẹp<br /> của những tư tưởng, những tình cảm... Nhưng cái đẹp ấy phải được khám<br /> phá một cách nghệ thuật. Nghĩa là, từ cái đẹp trong hiện thực đời sống nhà<br /> văn còn muốn gửi gắm một cái gì đó sâu sắc hơn buộc người ta phải suy<br /> nghĩ. Vì vậy, nhà văn phải chọn cách thể hiện hợp lí nhưng cũng không<br /> k m phần độc đáo để tác phẩm d đi vào lòng người đọc nhằm thể hiện một<br /> cách tốt nhất tư tương của mình. Đó chính là cách khám phá một cách nghệ<br /> thuật, đầy tính sáng tạo.<br /> - Một tác phẩm nghệ thuật được coi là có tính nghệ thuật khi đạt tới sự<br /> thống nhất cao độ của nội dung và hình thức. Nghệ thuật muốn đạt đến<br /> trình độ cao thì bản thân nó phải có sự sàng lọc khắt khe, phải có sự phát<br /> triển toàn diện và sự sáng tạo của mỗi cá nhân nghệ sĩ, có như thế mới trở<br /> thành tác phẩm nghệ thuật đích thực, có sức hấp dẫn đối với người đọc và<br /> trường tồn bất tử với thời gian.<br /> - Cần phải hiểu một cách đầy đủ sâu sắc về cái đẹp trong tác phẩm văn học:<br /> có khi nhà văn miêu tả cái xấu, cái thấp hèn, cái ác,... nhưng thiên chức của<br /> người nghệ sĩ là luôn hướng người đọc đến với xứ sở của cái đẹp, đến với<br /> giá trị chân, thiện, mĩ.<br /> - Tác phẩm văn học bên cạnh giá trị thẩm mĩ thì còn có những giá trị khác<br /> như: nhận thức, giáo dục tư tưởng, tình cảm, dự báo,... nhưng cần thấy được<br /> tính đặc thù và chức năng quan trọng của cái đẹp trong tác phẩm văn học.<br /> 2.3. Phân tích một số tác phẩm để làm rõ nhận định:<br /> - Cần lựa chọn được một số tác phẩm tiêu biểu đã học trong chương trình<br /> Ngữ văn Trung học phổ thông để làm nổi bật và khẳng định được tính đúng<br /> đắn của nhận định, không hạn định về thể loại, giai đoạn, thời kì, tác phẩm<br /> trong hay ngoài nước, nhưng cần phải chọn đúng là tác phẩm thể hiện cái<br /> đẹp trong tác phẩm văn học.<br /> - Qua phân tích, thí sinh cần làm nổi bật được những khía cạnh mà nhận<br /> định đã đề cập. Bài viết có nhiều cách triển khai, song cần đảm bảo các yêu<br /> cầu nội dung cơ bản như phần giải thích, bình luận vấn đề.<br /> - Việc phân tích đặc trưng của cái đẹp - giá trị thẩm mĩ trong tác phẩm văn<br /> học cần phải được bám sát, soi chiếu từ lí luận; đồng thời biết so sánh đối<br /> chiếu nhiều tác phẩm khác nhau để làm nổi bật nhận định, tránh phân tích<br /> chung chung, thuần tuý.<br /> - Biết cách đối sánh cái đẹp trong các tác phẩm văn học ở từng xu hướng,<br /> <br /> 6,00<br /> <br /> 1,00<br /> <br /> 4<br /> <br /> giai đoạn, thời kì văn học để thấy được sự thống nhất, đa dạng của nó.<br /> - Có thể chấp nhận cách nhìn nhận vấn đề theo quan điểm riêng và cách<br /> trình bày theo hệ thống ý riêng nhưng với điều kiện phải có căn cứ xác<br /> đáng và lí lẽ thuyết phục.<br /> 2.4. Mở rộng, nâng cao vấn đề:<br /> - Từ nhận định trên, sẽ đặt ra vai trò, trách nhiệm cho mỗi tác giả trong quá<br /> trình khám phá và thể hiện cái đẹp trong văn học. Thấy được mối quan hệ<br /> giữa nội dung và hình thức, giữa giá trị thẩm mĩ và các giá trị khác trong<br /> tác phẩm văn học. Đồng thời, sẽ định hướng cho người đọc trong việc<br /> khám phá, phát hiện về cái đẹp mà mỗi tác giả gửi gắm theo cách riêng<br /> trong từng tác phẩm; hình thành và phát triển cho người đọc cảm xúc, lí<br /> tưởng thẩm mĩ trong quá trình tiếp nhận văn học.<br /> ..................................HẾT......................................<br /> <br /> 5<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản