intTypePromotion=1

Dự thảo tóm tắt Luận án Tiến sĩ Khoa học môi trường: Đánh giá và dự báo các xung đột môi trường trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước khu vực Tây Nguyên

Chia sẻ: Vivi Vivi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:27

0
91
lượt xem
9
download

Dự thảo tóm tắt Luận án Tiến sĩ Khoa học môi trường: Đánh giá và dự báo các xung đột môi trường trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước khu vực Tây Nguyên

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Luận án làm rõ được hiện trạng và dự báo xung đột môi trường trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước mặt lưu vực sông Srê Pôk đến năm 2020, phân tích nguyên nhân và tác động của xung đột môi trường trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước mặt lưu vực sông Srê Pôk; đề xuất được các giải pháp tổng thể giải quyết các xung đột môi trường trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước mặt lưu vực sông Srepok nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tổng hợp và bảo vệ tài nguyên nước. Mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Dự thảo tóm tắt Luận án Tiến sĩ Khoa học môi trường: Đánh giá và dự báo các xung đột môi trường trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước khu vực Tây Nguyên

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI<br /> TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN<br /> <br /> Ngô Thị Thùy Dƣơng<br /> <br /> ĐÁNH GIÁ VÀ DỰ BÁO CÁC XUNG ĐỘT MÔI TRƢỜNG<br /> TRONG KHAI THÁC, SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN NƢỚC<br /> KHU VỰC TÂY NGUYÊN<br /> <br /> Chuyên ngành:<br /> Mã số:<br /> <br /> Môi trường đất và nước<br /> 62.44.03.03<br /> <br /> DỰ THẢO TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC MÔI TRƢỜNG<br /> <br /> HÀ NỘI - 2014<br /> <br /> Công trình được hoàn thành tại:<br /> TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN<br /> <br /> Người hướng dẫn khoa học:<br /> 1. PGS. TS. LÊ ĐÌNH THÀNH<br /> 2. PGS. TS. LƢU ĐỨC HẢI<br /> <br /> Phản biện: ...........................................................................................<br /> ...........................................................................................<br /> Phản biện: ...........................................................................................<br /> ..........................................................................................<br /> Phản biện: ...........................................................................................<br /> ..........................................................................................<br /> Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ cấp<br /> cơ sở họp tại . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br /> Vào hồi<br /> <br /> giờ<br /> <br /> ngày<br /> <br /> tháng<br /> <br /> năm 20...<br /> <br /> Có thể tìm hiểu luận án tại:<br /> - Thư viện Quốc gia Việt Nam<br /> - Trung tâm Thông tin - Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội<br /> <br /> MỞ ĐẦU<br /> 1. Tính cấp thiết<br /> Tây Nguyên có vị trí đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, xã<br /> hội, an ninh – quốc phòng. Tuy nhiên hiện nay ở Tây Nguyên, việc khai<br /> thác, sử dụng và quản lý các tài nguyên một cách bất hợp lý, không theo<br /> quy hoạch đã làm nảy sinh nhiều mâu thuẫn, XĐMT, đặc biệt là các<br /> XĐMT liên quan đến khai thác, sử dụng và quản lý tài nguyên nước, tạo<br /> nguy cơ xảy ra các tranh chấp, khiếu kiện, thậm chí có khả năng phát sinh<br /> thành XĐMT giữa các nhóm lợi ích khác nhau ở Tây Nguyên.<br /> Lưu vực sông Srêpok không những có vai trò quan trọng trong phát<br /> triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường của khu vực Tây Nguyên nói<br /> riêng mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo an ninh quốc phòng<br /> của Việt Nam nói chung. Hiện nay, nguồn nước ở lưu vực sông Srepok<br /> đang chịu nhiều áp lực ngày càng lớn do phát triển kinh tế - xã hội, do gia<br /> tăng dân số,… Các kết quả nghiên cứu, đánh giá gần đây cho thấy rõ về các<br /> mâu thuẫn và XĐMT ở lưu vực sông Srepok trong khai thác, sử dụng TNN<br /> mặt. Tuy nhiên những kết quả nghiên cứu trước đây còn mang tính độc lập,<br /> chuyên ngành, thiếu toàn diện về môi trường nước. Về mặt phương pháp<br /> luận, cũng chưa có nghiên cứu, đánh giá theo cách tiếp cận tổng hợp đa<br /> ngành nhằm giải quyết các XĐMT trong việc khai thác, sử dụng nước ở<br /> Tây Nguyên phục vụ cho việc phát triển KT - XH gắn với BVMT. Vì vậy<br /> việc nghiên cứu các XĐMT trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước LVS<br /> Srepok và nguyên nhân của các XĐMT để từ đó kiến nghị những định<br /> hướng giải quyết, phòng tránh XĐMT là có tính thời sự cao. Đề tài luận án<br /> “Đánh giá và dự báo các xung đột môi trƣờng trong khai thác, sử dụng<br /> tài nguyên nƣớc khu vực Tây Nguyên” đã được lựa chọn và thực hiện<br /> cho mục tiêu trên là phù hợp và có tính khả thi cao.<br /> 2. Ý nghĩa khoa học, thực tiễn và mục tiêu nghiên cứu của luận án<br /> 2.1. Ý nghĩa khoa học, thực tiễn:<br /> Ý nghĩa khoa học:<br /> - Xác định những luận cứ, những cơ sở khoa học về xung đột,<br /> XĐMT trong khai thác, sử dụng TNN LVS Srepok.<br /> - Các kết quả nghiên cứu của luận án sẽ là căn cứ khoa học cho<br /> công tác quy hoạch, phát triển và quản lý hiệu quả TNN khu vực nghiên<br /> cứu. Đồng thời đề xuất giải pháp giúp giải quyết các mẫu thuẫn, điều chỉnh<br /> cơ chế, chính sách trong quản lý TNN để đảm bảo hài hòa giữa khai thác tài<br /> nguyên và BVMT.<br /> Ý nghĩa thực tiễn:<br /> Những giải pháp đề xuất sẽ giảm thiểu một cách tốt nhất các mâu<br /> thuẫn, XĐMT trong khai thác, sử dụng TNN, nâng cao hiệu quả quản lý<br /> <br /> 1<br /> <br /> TNN và BVMT nước LVS Srepok, góp phần xóa đói giảm nghèo, PTBV<br /> lưu vực.<br /> 2.2. Mục tiêu nghiên cứu của luận án:<br />  Làm rõ được hiện trạng và dự báo XĐMT trong khai thác, sử dụng<br /> tài nguyên nước mặt LVS Srê Pôk đến năm 2020.<br />  Phân tích nguyên nhân và tác động của XĐMT trong khai thác, sử<br /> dụng TNN mặt LVS Srê Pôk.<br />  Đề xuất được các giải pháp tổng thể giải quyết các XĐMT trong<br /> khai thác, sử dụng TNN mặt LVS Srepok nhằm nâng cao hiệu quả<br /> quản lý tổng hợp và bảo vệ TNN.<br /> 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu<br />  Đối tượng nghiên cứu chính của đề tài luận án là những XĐMT bao<br /> gồm: mâu thuẫn, tranh chấp, xung đột trong khai thác, sử dụng tài<br /> nguyên nước mặt ở LVS Srepok.<br />  Phạm vi nghiên cứu: LVS Srepok là lưu vực điển hình ở Tây<br /> Nguyên về mặt khai thác, sử dụng và quản lý TNN, do đó luận án<br /> tập trung vào nghiên cứu các vấn đề liên quan đến khai thác, sử<br /> dụng và quản lý TNN và môi trường nước trên lưu vực sông Srepok<br /> thuộc lãnh thổ Việt Nam.<br /> 4. Phƣơng pháp nghiên cứu của luận án<br /> Để giải quyết được các mục tiêu và nhiệm vụ đã đề ra, luận án sử dụng<br /> một số phương pháp nghiên cứu chính:<br />  Kế thừa các kết quả nghiên cứu đã có liên quan; tham vấn các chuyên gia<br /> có kinh nghiệm về lĩnh vực nước khu vực Tây Nguyên, kết hợp với điều<br /> tra, khảo sát thực địa để thu thập bổ sung thông tin, phân tích tổng hợp các<br /> thông tin số liệu.<br />  Ứng dụng mô hình phân tích tổng hợp DPSIR (Driving Forces Pressure - State - Impact – Response) để đánh giá tình trạng môi trường<br /> nước LVS Srepok, từ đó phối hợp với phương pháp đánh giá hiệu quả<br /> kinh tế - xã hội – môi trường nhằm xây dựng và chuyển giao mô hình<br /> quản lý khai thác sử dụng hiệu quả TNN.<br />  Một số phương pháp nghiên cứu khác như: phương pháp phân tích các<br /> bên liên quan, phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi, PRA, …<br /> 5. Những đóng góp mới của luận án<br /> (1). Góp phần hoàn thiện phương pháp luận nghiên đánh giá XĐMT<br /> trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước.<br /> (2). Trên quan điểm hệ thống và tổng hợp, kết hợp với cách tiếp cận<br /> nhu cầu sử dụng nước từ dưới lên, luận án đã đánh giá được những tồn tại<br /> trong khai thác, sử dụng và quản lý TNN LVS Srepok. Từ đó đã làm rõ<br /> <br /> 2<br /> <br /> được những XĐMT và các đặc trưng của XĐMT trong khai thác, sử dụng<br /> tài nguyên nước mặt lưu vực sông Srepok.<br /> (3). Đề xuất được một số giải pháp quản lý XĐMT trong khai thác, sử<br /> dụng tài nguyên nước mặt lưu vực sông Srepok.<br /> 6. Luận điểm bảo vệ<br /> 1) XĐMT trong khai thác, sử dụng tài nguyên trong đó có tài nguyên<br /> nước là một quá trình xuất phát từ các quan điểm tiếp cận khác nhau, từ<br /> thiếu nhận thức và thông tin, từ lợi ích của các bên liên quan (Nhà<br /> nước/chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư). Các hoạt động phát<br /> triển (thủy điện, công nghiệp, trồng cây công nghiệp, thủy lợi,…) cùng với<br /> xu hướng BĐKH và đặc điểm văn hóa truyền thống ở LVS Srepok đang<br /> hình thành và phát triển các loại XĐMT: XĐMT giữa các ngành kinh tế,<br /> XĐMT giữa thượng – hạ lưu, XĐMT giữa phát triển và BVMT, xung đột<br /> văn hóa xã hội, xung đột an ninh quốc phòng giữa các doanh nghiệp và<br /> cộng đồng dân cư địa phương. Do đó, để quản lý XĐMT cần đánh giá và<br /> dự báo được xung đột, đưa ra các giải pháp giảm nhẹ và kiểm soát xung<br /> đột.<br /> 2) Nghiên cứu XĐMT trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước mặt<br /> LVS Srepok phải gắn với văn hóa truyền thống, phong tục tập quán và gắn<br /> với cơ sở luật pháp.<br /> Chƣơng 1<br /> TỔNG QUAN<br /> 1.1. TỔNG QUAN VỀ XUNG ĐỘT, XUNG ĐỘT MÔI TRƢỜNG<br /> 1.1.1. Tổng quan về xung đột<br /> Tập trung vào các khái niệm: XĐMT, phân loại XĐMT theo các<br /> quan điểm khác nhau (mối quan hệ giữa mâu thuẫn và xung đột, theo các<br /> lĩnh vực xung đột…), Các mức độ biểu hiện của xung đột, Cách thức xử lý, giải<br /> quyết xung đột.<br /> 1.1.2. Tổng quan về XĐMT<br /> Tập trung vào tổng quan các khái niệm trên thế giới và ở Việt nam<br /> về XĐMT; Khái niệm XĐMT ở Việt Nam. Qua việc phân tích, tổng hợp<br /> những quan điểm của các học giả trong và ngoài nước tiêu biểu được nêu ở<br /> trên có thể đưa ra khái niệm về XĐMT được sử dụng trong phạm vi đề tài<br /> này như sau: XĐMT là quá trình hình thành và phát triển những mâu thuẫn<br /> về lợi ích trong khai thác, sử dụng các dạng tài nguyên và các thành phần<br /> môi trường theo các mục đích khác nhau của những đối tượng liên quan.<br /> - Phân loại XĐMT theo các cách tiếp cận khác nhau: Theo luật bảo<br /> vệ môi trường; theo nguyên nhân dẫn đến XĐMT; theo đặc điểm hành<br /> <br /> 3<br /> <br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2