Sáng kiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm giải bài toán hình học sử dụng tính chất ba đường đồng quy của tam giác ở THCS

Chia sẻ: Phan Phan | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:31

0
76
lượt xem
18
download

Sáng kiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm giải bài toán hình học sử dụng tính chất ba đường đồng quy của tam giác ở THCS

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Sáng kiến kinh nghiệm được thực hiện nhằm giúp học sinh khắc sâu và nắm vững bản chất kiến thức hơn để vận dụng vào việc giải bài tập cũng như vào thực tế; khắc phục được những sai lầm thường gặp của học sinh; tạo niềm say mê, hứng thú học Toán của học sinh, đặc biệt là môn Hình học, môn học mà hầu hết học sinh đều sợ và không thích học. Mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Sáng kiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm giải bài toán hình học sử dụng tính chất ba đường đồng quy của tam giác ở THCS

SKKN: Kinh nghiệm giải bài toán Hình học sử dụng tính chất ba đường đồng quy của<br /> tam giác ở THCS<br /> <br /> PHÒNG GD & ĐT HUYỆN KRÔNG ANA<br /> TRƯỜNG THCS BUÔN TRẤP<br /> ----------<br /> <br /> SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM<br /> ĐỀ TÀI:<br /> <br /> KINH NGHIỆM<br /> GIẢI BÀI TOÁN HÌNH HỌC SỬ DỤNG<br /> TÍNH CHẤT BA ĐƯỜNG ĐỒNG QUY<br /> CỦA TAM GIÁC Ở THCS<br /> Họ và tên: Nguyễn Thị Kim Thoa<br /> Đơn vị công tác: Trường THCS Buôn Trấp<br /> Trình độ đào tạo: Đại học Sư phạm Toán<br /> Môn đào tạo: Sư phạm Toán<br /> <br /> Krông Ana, tháng 03 năm 2015<br /> Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Thoa – Trường THCS Buôn Trấp<br /> <br /> 0<br /> <br /> SKKN: Kinh nghiệm giải bài toán Hình học sử dụng tính chất ba đường đồng quy của<br /> tam giác ở THCS<br /> <br /> I. PHẦN MỞ ĐẦU<br /> I.1. Lý do chọn đề tài:<br /> Trong quá trình dạy học Toán nói chung và dạy học Hình học ở THCS nói<br /> riêng, điều quan trọng nhất là hình thành cho học sinh một hệ thống khái niệm Toán<br /> học quan trọng; làm cho học sinh nắm vững bản chất kiến thức một cách sâu và rộng.<br /> Đó chính là cơ sở, là tiền đề quan trọng để xây dựng cho học sinh khả năng vận dụng<br /> kiến thức đã học để giải Toán. Tuy nhiên qua nhiều năm dạy học chương trình Hình<br /> học cấp THCS, tôi nhận thấy đa số học sinh sợ học Hình học và chưa nắm vững bản<br /> chất kiến thức, chưa có khả năng vận dụng tốt kiến thức để giải bài tập cũng như vào<br /> thực tế. Do nắm kiến thức chưa sâu, hiểu vấn đề một cách mơ hồ nên học sinh thường<br /> gặp nhiều khó khăn và thường mắc sai lầm khi vẽ hình cũng như khi giải bài tập hình<br /> học. Nguyên nhân chủ yếu là do:<br /> Cách giảng dạy của giáo viên chưa phù hợp, còn khó hiểu, nhàm chán. Các tiết<br /> học chưa sinh động, chưa gây được niềm say mê, hứng thú học Hình học của học<br /> sinh. Khi giảng dạy một số giáo viên còn ít tổng hợp kiến thức cho học sinh. Hơn nữa<br /> trong một tiết học ngắn ngủi, giáo viên thường dạy lướt nhanh phần lý thuyết mà<br /> không lật đi lật lại vấn đề để khắc sâu kiến thức cho học sinh. Khi dạy HS làm bài tập<br /> Hình học, một số giáo viên chú ý việc rèn kỹ năng vẽ hình và chứng minh cho HS,<br /> chưa hướng dẫn HS phân tích bài toán để từ đó HS định hướng cách giải.<br /> Học sinh thường cảm thấy khó khăn, rất ngại hoặc không thích học lý thuyết,<br /> nếu có học thì cũng chỉ học vẹt để đối phó với việc kiểm tra bài cũ dẫn đến ghi nhớ<br /> máy móc, không nắm vững bản chất kiến thức hoặc nắm kiến thức cơ bản chưa sâu,<br /> chưa biết kết nối giữa kiến thức này với kiến thức kia để giải một bài tập. Hơn nữa vì<br /> không nắm được lý thuyết nên kỹ năng vẽ hình của HS cũng rất kém, mà không vẽ<br /> được hình thì không thể làm được bài tập Hình học. Mặt khác do ý thức học tập của<br /> học sinh chưa cao, chưa thật sự tập trung chú ý để hiểu và ghi nhớ các công thức, quy<br /> tắc, định lý, tính chất và các hệ quả nên khi làm một bài Toán Hình học không nhớ<br /> kiến thức nào để vận dụng.<br /> Vấn đề đặt ra ở đây là làm thế nào để tạo hứng thú học Hình học cho HS, giúp<br /> HS nắm vững kiến thức cơ bản, biết cách vẽ hình và vận dụng được kiến thức để làm<br /> bài tập nhằm nâng cao chất lượng đại trà và chất lượng mũi nhọn? Muốn vậy khi dạy<br /> một chương, một bài nào đó, giáo viên phải giúp HS nắm vững kiến thức trọng tâm đã<br /> học, đưa ra những bài tập phù hợp với đối tượng học sinh, hướng dẫn để HS có thể<br /> vận dụng được kiến thức vào làm bài tập. Khi tự mình làm được bài tập và được sự<br /> động viên khuyến khích của GV, HS sẽ tự tin hơn, cảm thấy Hình học không khó như<br /> mình nghĩ và sẽ có hứng thú hơn với việc học Hình học.<br /> Trong quá trình dạy học và bồi dưỡng học sinh giỏi ở THCS, tôi nhận thấy có<br /> rất nhiều bài toán sử dụng tính chất ba đường đồng quy của tam giác (Tính chất ba<br /> đường trung tuyến, ba đường phân giác, ba đường cao, ba đường trung trực). Tuy<br /> nhiên khi gặp những bài toán này, nhiều học sinh lúng túng, không biết vẽ hình,<br /> không nhớ tính chất. Nhiều học sinh nắm được tính chất chưa vững, không hiểu bản<br /> chất kiến thức nên không biết vận dụng tính chất để làm bài như thế nào, không biết<br /> Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Thoa – Trường THCS Buôn Trấp<br /> <br /> 1<br /> <br /> SKKN: Kinh nghiệm giải bài toán Hình học sử dụng tính chất ba đường đồng quy của<br /> tam giác ở THCS<br /> <br /> cách phân tích bài toán để định hướng cách giải. Chính vì vậy việc giúp học sinh nắm<br /> vững kiến thức và làm được bài tập về đường trung tuyến, đường phân giác, đường<br /> cao, đường trung trực và tính chất của các đường này trong tam giác là vô cùng quan<br /> trọng ngay từ chương trình Hình học lớp 7. Việc nắm vững kiến thức và áp dụng được<br /> vào bài tập sẽ làm cho học sinh tự tin và thấy yêu thích môn Hình học hơn, làm cho<br /> các em không còn cảm giác sợ học Hình học như trước, điều này không chỉ có tác<br /> dụng nâng cao chất lượng đại trà và chất lượng mũi nhọn của môn Toán lớp 7 mà khi<br /> học lên lớp 8, lớp 9, học sinh vẫn có thể làm được dạng bài tập có sử dụng kiến thức<br /> về tính chất ba đường đồng quy của tam giác.<br /> Để học sinh có thể hiểu sâu và nắm vững kiến thức về tính chất ba đường đồng<br /> quy trong tam giác từ đó áp dụng vào giải bài tập Hình học mà không phải học thuộc<br /> lòng từng câu chữ, giúp cho học sinh cảm thấy việc học nhẹ nhàng và có hiệu quả<br /> hơn và cũng là để rèn luyện nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mình nên<br /> tôi mạnh dạn chọn đề tài: Kinh nghiệm giải bài toán hình học sử dụng tính chất<br /> ba đường đồng quy của tam giác ở THCS”. Rất mong được sự góp ý và trao đổi<br /> chân thành của quý thầy cô để kinh nghiệm nhỏ này hoàn thiện hơn và mang lại hiệu<br /> quả cao hơn trong dạy học Toán ở trường THCS.<br /> I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:<br /> Nghiên cứu về các phương pháp sử dụng Tính chất ba đường đồng quy trong<br /> tam giác trong dạy học Hình học cấp THCS nhằm giúp học sinh khắc sâu và nắm<br /> vững bản chất kiến thức hơn để vận dụng vào việc giải bài tập cũng như vào thực tế.<br /> Khắc phục được những sai lầm thường gặp của học sinh. Tạo niềm say mê, hứng thú<br /> học Toán của học sinh, đặc biệt là môn Hình học, môn học mà hầu hết học sinh đều<br /> sợ và không thích học.<br /> Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu quả giảng dạy,chất lượng bồi<br /> dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu kém; phát huy được tính tích cực, chủ<br /> động và sáng tạo của giáo viên cũng như của học sinh trong quá trình dạy - học môn<br /> Hình học cấp THCS.<br /> Giúp học sinh nắm vững bản chất kiến thức về Tính chất ba đường đồng quy<br /> trong tam giác một cách sâu và rộng hơn, biết cách vẽ hình, phân tích bài toán để định<br /> hướng và trình bày cách giải, có hứng thú hơn trong học tập cũng như nhanh nhạy<br /> hơn khi xử lý các tình huống gặp phải trong quá trình học Hình học cấp THCS.<br /> Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân, làm tài liệu tham khảo cho<br /> đồng nghiệp. Giúp đồng nghiệp thấy được sự quan trọng của việc giải bài toán sử<br /> dụng Tính chất ba đường đồng quy trong tam giác khi dạy Hình học ở THCS.<br /> I.3. Đối tượng nghiên cứu:<br /> Giáo viên và học sinh trường THCS Buôn Trấp.<br /> I.4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu:<br /> - Dựa trên những nghiên cứu về phương pháp dạy học Toán cấp THCS và các<br /> vấn đề thường gặp khi giảng dạy môn Toán ở trường THCS Buôn Trấp.<br /> Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Thoa – Trường THCS Buôn Trấp<br /> <br /> 2<br /> <br /> SKKN: Kinh nghiệm giải bài toán Hình học sử dụng tính chất ba đường đồng quy của<br /> tam giác ở THCS<br /> <br /> - Phương pháp sử dụng giải bài toán sử dụng Tính chất ba đường đồng quy<br /> trong tam giáckhi dạy - học Hình học ở cấp THCS.<br /> I.5. Phương pháp nghiên cứu:<br /> - Phương pháp nghiên cứu tài liệu<br /> - Phương pháp điều tra, khảo sát<br /> - Phương pháp thử nghiệm<br /> - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm<br /> <br /> II. PHẦN NỘI DUNG<br /> II.1. Cơ sở lý luận:<br /> Trong các môn học, Toán học là môn có nhiều khả năng nhất trong việc rèn<br /> luyện phương pháp suy luận khoa học, muốn đạt hiệu quả cao trong việc dạy và học<br /> Toán thì phải có phương pháp dạy và học tốt. Không có phương pháp tốt, không có<br /> hiệu quả cao. Biết cách dạy Toán và biết cách học Toán, hiệu quả dạy và học sẽ tăng<br /> gấp nhiều lần. Bên cạnh việc giảng dạy của giáo viên thì khi giải các dạng Toán đòi<br /> hỏi học sinh phải nắm vững các kiến thức cơ bản; biết vận dụng linh hoạt, sáng tạo<br /> các kiến thức từ đơn giản đến phức tạp.<br /> Làm cho học sinh nắm vững bản chất kiến thức để tránh sai lầm khi áp dụng<br /> vào bài tập là vô cùng quan trọng. Vì vậy trong mỗi tiết dạy bài mới, luyện tập hay ôn<br /> tập giáo viên cần linh động phối hợp các phương pháp dạy học một cách hiệu quả,<br /> phù hợp với đối tượng và tâm sinh lý của học sinh. Sau khi học xong các em sẽ tự hệ<br /> thống hóa được các kiến thức cần nhớ để áp dụng vào bài tập và vào thực tế, việc học<br /> vì thế cũng sẽ nhẹ nhàng và có hiệu quả hơn. các em sẽ giải được bài Toán nhẹ nhàng<br /> và nhanh chóng, không còn thụ động trông chờ vào người khác.<br /> Việc phát triển tư duy đồng thời gây hứng thú học tập cho HS, phát triển trí tuệ<br /> cho HS qua bộ môn Hình học là một vấn đề rất quan trọng, cần được thực hiện trong<br /> mọi khâu của việc giảng dạy: cách đặt vấn đề, nội dung các câu hỏi gợi mở của GV<br /> khi giảng bài, cách GV kiểm tra và nội dung các câu hỏi, bài tập kiểm tra, cách yêu<br /> cầu HS phân tích, phê phán các câu trả lời, các bài làm...có tác dụng rất lớn đến việc<br /> giáo dục tư duy độc lập, sáng tạo, óc phê phán cho HS, giúp các em biết thắc mắc,<br /> biết lật đi, lật lại vấn đề, dám tìm tòi và suy nghĩ... Chính vì thế giúp học sinh nắm<br /> vững bản chất kiến thức và vận dụng kiến thức vào làm bài tập một cách hợp lý là<br /> điều vô cùng quan trọng. Do đó khi dạy các dạng bài toán sử dụng Tính chất ba<br /> đường đồng quy trong tam giác, giáo viên cần giúp học sinh biết cách vẽ hình, nắm<br /> được kiến thức cơ bản về đường trung tuyến, đường phân giác, đường cao, đường<br /> trung trực và tính chất của ba đường trung tuyến, ba đường phân giác, ba đường cao,<br /> ba đường trung trực trong tam giác:<br /> 1. Tính chất ba đường trung tuyến của tam giác:<br /> Ba đường trung tuyến của một tam giác cùng đi qua một điểm. Điểm đó cách<br /> mỗi đỉnh một khoảng bằng 2/3 độ dài đường trung tuyến đi qua đỉnh ấy.<br /> (Giao điểm ba đường trung tuyến được gọi là trọng tâm của tam giác)<br /> 3<br /> Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Thoa – Trường THCS Buôn Trấp<br /> <br /> SKKN: Kinh nghiệm giải bài toán Hình học sử dụng tính chất ba đường đồng quy của<br /> tam giác ở THCS<br /> <br /> 2. Tính chất ba đường phân giác của tam giác:<br /> Ba đường phân giác của một tam giác cùng đi qua một điểm. Điểm này cách<br /> đều ba cạnh của tam giác đó.<br /> (Giao điểm ba đường phân giác là tâm đường tròn nội tiếp của tam giác đó)<br /> 3. Tính chất ba đường trung trực của tam giác:<br /> Ba đường trung trực của một tam giác cùng đi qua một điểm. Điểm này cách<br /> đều ba đỉnh của tam giác đó.<br /> (Giao điểm ba đường trung trực là tâm đường tròn ngoại tiếp của tam giác đó)<br /> 4. Tính chất ba đường cao của tam giác:<br /> Ba đường cao của một tam giác cùng đi qua một điểm.<br /> (Giao điểm ba đường cao được gọi là trực tâm của tam giác)<br /> 5. Về các đường cao, trung tuyến, trung trực, phân giác của tam giác cân:<br /> * Tính chất của tam giác cân: Trong một tam giác cân, đường trung trực ứng<br /> với cạnh đáy đồng thời là đường phân giác, đường trung tuyến và đường cao cùng<br /> xuất phát từ một đỉnh đối diện với cạnh đó.<br /> * Ngược lại với tính chất trên ta có: Trong một tam giác, nếu hai trong 4 loại<br /> đường (đường phân giác, đường trung tuyến, đường cao cùng xuất phát từ một đỉnh<br /> và đường trung trực ứng với cạnh đối diện của đỉnh này) trùng nhau thì tam giác đó<br /> là một tam giác cân.<br /> * Trong tam giác đều, trọng tâm, trực tâm, điểm cách đều ba đỉnh, điểm nằm<br /> trong tam giác và cách đều ba cạnh là bốn điểm trùng nhau.<br /> Trên đây là những kiến thức cơ bản về tính chất ba đường đồng quy trong tam giác<br /> mà giáo viên cần giúp học sinh nắm vững, hiểu và vận dụng được để làm bài tập. Khi<br /> dạy giáo viên cũng cần khéo léo chọn lựa các bài toán phù hợp với đối tượng học<br /> sinh, làm cho học sinh thấy được việc sử dụng tính chất ba đường đồng quy trong tam<br /> giác sẽ giúp cho việc giải bài toán dễ dàng và nhanh chóng hơn, qua các bài toán giúp<br /> học sinh thấy được khi giải dạng toán này ta cần chú ý điều gì, cách sử dụng tính chất<br /> như thế nào cho hợp lý, khi nào ta sử dụng được tính chất và trong một số trường hợp<br /> phải vẽ thêm yếu tố phụ như thế nào để có thể vận dụng tính chất,.... Khi học sinh đã<br /> hiểu và vận dụng được ở mức độ tương tự thì giáo viên có thể đưa thêm bài tập mở<br /> rộng, nâng cao nhằm phát triển tư duy cho học sinh.<br /> Kinh nghiệm giải bài toán hình học sử dụng tính chất ba đường đồng quy<br /> của tam giác ở THCS” sẽ giúp giáo viên trau dồi được kiến thức, nâng cao chất<br /> lượng và hiệu quả giảng dạy; giúp học sinh phát triển tư duy, phát huy tính tích cực,<br /> chủ động, sáng tạo trong giải Toán, đồng thời giáo dục tư tưởng, ý thức, thái độ, lòng<br /> say mê học Toán cho học sinh.<br /> II.2.Thực trạng:<br /> a.Thuận lợi – Khó khăn:<br /> *Thuận lợi:<br /> Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã được Lãnh đạo trường, các Thầy cô,<br /> bạn bè đồng nghiệp của trường THCS Buôn Trấp giúp đỡ tận tình và tạo điều kiện<br /> thuận lợi cho việc nghiên cứu, được dự giờ một số giáo viên có nhiều kinh nghiệm<br /> trong giảng dạy, được tiếp xúc với nhiều đối tượng học sinh khác nhau, trong đó có<br /> Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Thoa – Trường THCS Buôn Trấp<br /> <br /> 4<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản