Sáng kiến kinh nghiệm: Phân loại và phương pháp giải bài tập trắc nghiệm xác định kim loại

Chia sẻ: Vivi Vivi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:30

0
25
lượt xem
5
download

Sáng kiến kinh nghiệm: Phân loại và phương pháp giải bài tập trắc nghiệm xác định kim loại

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Đề tài được chia thành hai phần: phần 1 phân loại các dạng bài tập thường gặp gồm hệ thống những bài tập đa dạng từ cơ bản đến nâng cao, và hướng dẫn giải cho các dạng đó với phương pháp ngắn gọn và dễ nhớ; phần 2 cung cấp hệ thống bài tập từ dễ đến khó nhằm giúp các em tự ôn luyện, phân loại và vận dụng phương pháp hợp lý để giải chúng một cách nhanh nhất, qua đó giúp các em nắm chắc phương pháp giải hơn. Mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Sáng kiến kinh nghiệm: Phân loại và phương pháp giải bài tập trắc nghiệm xác định kim loại

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI<br /> <br /> TRƢỜNG THPT NGUYỄN HỮU CẢNH<br /> Mã số: ................................<br /> <br /> SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM<br /> <br /> PHÂN LOẠI VÀ PHƢƠNG PHÁP<br /> GIẢI BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM<br /> XÁC ĐỊNH KIM LOẠI<br /> <br /> Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Nga<br /> Lĩnh vực nghiên cứu:<br /> - Quản lý giáo dục<br /> <br /> <br /> <br /> - Phương pháp dạy học bộ môn: .Hóa Học<br /> <br /> <br /> <br /> SƠ LƢỢC vực khác: KHOA HỌC<br /> - Lĩnh LÝ LỊCH<br /> <br /> <br /> <br /> I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN<br /> Có đính kèm: Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN<br />  Mô hình<br />  Phần mềm<br />  Phim ảnh<br />  Hiện vật khác<br /> <br /> Năm học: 2011 - 2012<br /> <br /> SKKN: Phân loại và phương pháp giải bài tập trắc nghiệm xác định kim loại<br /> Họ và tên<br /> Nguyễn Thị Kim Nga (nữ)<br /> Ngày tháng năm sinh<br /> 13 - 1- 1961<br /> Điạ chỉ<br /> 17/F5-KP1-P.Long Bình Tân- Biên Hòa- Đồng Nai<br /> Điện thọai<br /> 0906342350<br /> Chức vụ<br /> Tổ trưởng chuyên môn<br /> Đơn vị công tác<br /> THPT Nguyễn Hữu Cảnh<br /> II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO<br /> Họ và tên<br /> Học vị cao nhất<br /> Năm nhận bằng<br /> Chuyên ngành đào tạo<br /> <br /> Nguyễn Thị Kim Nga<br /> Đại học sư phạm<br /> 1983<br /> Cử nhân hóa<br /> <br /> III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC<br /> Họ và tên<br /> Nguyễn Thị Kim Nga<br /> Lĩnh vực CM có kinh nghiệm<br /> Giảng dạy<br /> Số năm kinh nghiệm<br /> 29<br /> Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:<br /> * Ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới phương pháp dạy học theo nhóm<br /> trong bộ môn hóa học<br /> * Phân loại và phương pháp giải bài tập điện phân<br /> * Phân loại và phương pháp giải bài tập nhận biết các chất vô cơ<br /> * Phân loại và phương pháp giải bài tập nhận biết các chất hữu cơ<br /> * Áp dụng phương pháp bảo toàn electron để giải nhanh bài tập hóa học.<br /> <br /> Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Kim Nga<br /> <br /> 2<br /> <br /> SKKN: Phân loại và phương pháp giải bài tập trắc nghiệm xác định kim loại<br /> Chuyên đề:<br /> <br /> PHÂN LOẠI VÀ PHƢƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP<br /> TRẮC NGHIỆM XÁC ĐỊNH KIM LOẠI<br /> Tóm tắt:<br /> Chuyên đề đƣa ra phân loại và phƣơng pháp giải một số dạng bài tập<br /> trắc nghiệm xác định kim loại, cùng với những ví dụ minh họa có hƣớng dẫn<br /> cách giải nhanh và bài tập tổng hợp.<br /> <br /> I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI<br /> * Hóa học là môn khoa học vừa lý thuyết vừa thực nghiệm nên có tính hấp dẫn,<br /> nhưng lại là một môn học khó. Vì vậy muốn học tốt môn Hóa Học ngoài nắm vững<br /> kiến thức cơ bản, biết suy luận,... thì việc tổng hợp các dạng bài tập và đề ra<br /> phương pháp giải các dạng bài tập đó trong trường hợp tổng quát là một phần<br /> không thể thiếu trong việc củng cố kiến thức, rèn luyện những kĩ năng cơ bản cho<br /> học sinh.<br /> * Trong phân phối chương trình của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo số tiết bài tập lại hơi<br /> ít (đặc biệt với các bài tập trắc nghiệm) so với nhu cầu cần củng cố kiến thức cho<br /> học sinh.<br /> * Trong yêu cầu đổi mới giáo dục về việc đánh giá học sinh bằng phương pháp trắc<br /> nghiệm khách quan, thì khả năng giải toán Hóa Học của các em còn rất nhiều hạn<br /> chế, thường các em giải rất dài dòng, nặng nề về mặt toán học không cần thiết<br /> thậm chí không giải được vì qúa nhiều ẩn số, nhưng khi nắm được dạng bài và<br /> phương pháp giải sẽ giúp các em tìm ra đáp án một cách nhanh chóng.<br /> * Việc lựa chọn phương pháp thích hợp để giải bài tập lại càng có ý nghĩa quan<br /> trọng hơn. Mỗi bài tập có thể có nhiều phương pháp giải khác nhau. Nhưng nếu<br /> biết phân dạng và lựa chọn phương pháp hợp lý, sẽ giúp học sinh trong thời gian<br /> ngắn đã nắm được các dạng bài tập, nắm được phương pháp giải.<br /> * Tôi luôn động viên, khuyến khích các em tìm tòi và sáng tạo để bổ sung thêm các<br /> bài tập, vì vậy học sinh có năng lực rất hứng thú trong học tập, còn những học sinh<br /> yếu, trung bình cũng tìm thấy ở đây những điều cần thiết cho mình.<br /> * Xuất phát từ những lí do trên, cùng với một số kinh nghiệm sau những năm<br /> giảng dạy trong năm học 2011 - 2012 này, tôi đã chọn đề tài:<br /> “Phân loại và phương pháp giải bài tập trắc nghiệm xác định kim loại”.<br /> <br /> Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Kim Nga<br /> <br /> 3<br /> <br /> SKKN: Phân loại và phương pháp giải bài tập trắc nghiệm xác định kim loại<br /> <br /> II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI<br /> 1) Cơ sở lý luận:<br /> * Cơ sở lý thuyết của đề tài:<br /> - Về nguyên tắc để xác định một kim loại phải tìm được nguyên tử khối của kim<br /> loại đó.<br /> - Nắm vững tính chất hóa học của kim loại, các phương pháp điều chế kim loại,<br /> tính chất của axít, muối, bazơ, oxít kim loại.<br /> - Nếu 2 kim loại thuộc cùng 1 nhóm A và ở 2 chu kì liên tiếp nhau thì gọi M là kim<br /> loại tương đương của 2 kim loại đó. Tìm nguyên tử khối trung bình của 2 kim loại<br /> và dùng BTH suy ra tên 2 kim loại<br /> - Một số kim loại khi tác dụng với các chất khác nhau thường thể hiện các hoá trị<br /> khác nhau (VD: Fe tác dụng với HCl, H2SO4 loãng tạo muối sắt II, còn khi tác<br /> dụng với Cl2, H2SO4 đặc, nóng, HNO3 tạo muối sắt III), vì vậy khi làm bài tập phải<br /> đặt kim loại có hai hoá trị khác nhau nếu cho tác dụng với hai chất khác nhau.<br /> - Nếu bài toán hỗn hợp đầu được chia làm 2 phần không bằng nhau thì khi giải ta<br /> giả sử phần này gấp k lần phần kia, như vậy số mol các chất ở phần này cũng gấp k<br /> lần số mol các chất ở phần kia.<br /> - Để giải bài tập xác định kim loại ta thường kết hợp các phương pháp: Bảo toàn<br /> khối lượng, bảo toàn electron, bảo toàn nguyên tố, phương pháp đường chéo,<br /> phương pháp tăng giảm khối lượng,...<br /> 2) Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:<br /> Đề tài được chia thành hai phần:<br /> * Phần 1: Phân loại các dạng bài tập thường gặp: 7 dạng bài tập cụ thể:<br /> - Dạng 1: Xác định kim loại dựa vào bài tập kim loại tác dụng với axit.<br /> - Dạng 2: Xác định kim loại dựa vào bài tập kim loại tác dụng với dung dịch muối.<br /> - Dạng 3: Xác định kim loại dựa vào bài tập kim loại tác dụng với chất khí.<br /> - Dạng 4: Xác định kim loại dựa vào bài tập muối cacbonat.<br /> - Dạng 5: Xác định kim loại dựa vào bài tập điện phân.<br /> - Dạng 6: Xác định kim loại dựa vào bài tập khử oxit kim loại.<br /> - Dạng 7: Xác định kim loại dựa vào bài tập kim loại tác dụng với nước.<br /> Mỗi dạng đều có hai phần: 1. kiến thức cần nhớ và phương pháp; 2. ví dụ minh<br /> họa đưa ra hệ thống những bài tập đa dạng, khai thác ở nhiều khía cạnh khác nhau<br /> từ cơ bản đến nâng cao, vừa hay, vừa có loại khó và hướng dẫn giải cho các dạng<br /> đó với phương pháp ngắn gọn và dễ nhớ.<br /> * Phần 2: Các bài tập vận dụng: Cung cấp hệ thống bài tập từ dễ đến khó nhằm<br /> giúp các em tự ôn luyện, phân loại và vận dụng phương pháp hợp lý để giải chúng<br /> một cách nhanh nhất, qua đó giúp các em nắm chắc phương pháp giải hơn.<br /> <br /> Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Kim Nga<br /> <br /> 4<br /> <br /> SKKN: Phân loại và phương pháp giải bài tập trắc nghiệm xác định kim loại<br /> A) Phân loại các dạng bài tập thƣờng gặp:<br /> Dạng 1: Xác định kim loại dựa vào bài tập kim loại tác dụng với axit<br /> 1) Kiến thức cần nhớ và phương pháp:<br />  HCl<br />  muối có hóa trị thấp + H2<br /> * Kim loai  <br />  H 2 SO4 (loang )<br /> * Khi một kim loại hoặc hỗn hợp kim loại tác dụng với dung dịch HCl, H 2SO4<br /> nHCl  2nH2 ; nH2 SO4  nH2<br /> loãng ta luôn có:<br /> * Nếu bài toán cho kim loại tác dụng với dung dịch chứa hỗn hợp axit HCl và<br /> H2SO4 loãng thì ta nên tính<br />  nH  = nHCl + 2 nH 2 SO4<br /> <br />  H 2 SO4 (dac)<br />  san pham khu cua S<br /> Kim loai  <br />  muối có hóa trị cao + <br /> *<br /> + H 2O<br />  san pham khu cua N<br />  HNO3<br /> - Nếu Fe còn dư, thì thu được muối của sắt II (và có thể có cả muối sắt III dư).<br /> - Kim loại Al, Fe, Cr thụ động trong axit HNO3 đặc, nguội và H2SO4 đặc, nguội.<br /> - Khi hòa tan hoàn hoàn hỗn hợp kim loại trong đó có Fe bằng dung dịch<br /> HNO3 mà thể tích axit cần dùng là nhỏ nhất thì muối sắt thu được là muối sắt II.<br /> 2. Ví dụ minh họa:<br /> Ví dụ 1: Ngâm một lá kim loại M nặng 50 gam trong dung dịch HCl, sau khi thu<br /> được 336 ml khí H2 (đktc) thì khối lượng lá kim loại giảm 1,68%. Kim loại M là<br /> A. Zn<br /> B. Mg<br /> C. Fe<br /> D. Ni<br /> Hƣớng dẫn:<br /> Khối lượng lá kim loại giảm là khối lượng kim loại phản ứng<br /> 50  1, 69<br /> mkim loại phản ứng =<br /> = 0,84 (gam)<br /> 100<br /> Theo 4 đáp án tất cả các kim loại tác dụng với axit HCl đều có hóa trị II nên<br /> ta xem hóa trị của kim loại bằng II.<br /> Ta có sơ đồ: M  H2.<br /> Từ sơ đồ  nM = nH 2 = 0,015 (mol)<br /> <br /> 0,84<br /> = 56  Đáp án C<br /> 0, 015<br /> Ví dụ 2: X là kim loại thuộc nhóm IIA. Cho 3,4 gam hỗn hợp gồm kim loại X và<br /> Zn tác dụng với lượng dư dung dịch HCl sinh ra 1,344 lit khí H2 (ở đktc). Mặt khác<br /> khi cho 3,8g X tác dụng với lượng dư dung dịch H2SO4 loãng thì thể tích khí H2<br /> sinh ra chưa đến 2,24 lit (ở đktc). Kim loại X là<br /> M =<br /> <br /> Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Kim Nga<br /> <br /> 5<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản