SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG PT. DÂN TỘC NỘI TRÚ LIÊN HUYỆN
TÂN PHÚ – ĐỊNH QUÁN
Mã số: ………………..
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“MỘT SỐ KINH NGHIỆM XỬ LÝ BỆNH HYSTARIA
Ở HỌC SINH NỮ”
Người thực hiện: Vũ Thị Thu Hường
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục:
- Phương pháp dạy học bộ môn:
- Phương pháp giáo dục:
- Lĩnh vực khác: Chăm sóc sức khoẻ học sinh
Có đính kèm
Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2012 - 2013
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I/THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Vũ Thị Thu Hường
2. Ngày tháng năm sinh: 23/07/1970
3. Nam, nữ: Nữ
4. Địa chỉ: Tổ 15 khu 10 thị trấn Tân Phú – huyện Tân Phú – tỉnh Đồng Nai
5. Điện thoại (CQ) 0613.856483 ĐTDĐ(CN): 01627164507
6. Chức vụ: Nhân viên y tế
7. Đơn vị công tác: Trường PT. DTNT liên huyện Tân Phú – Định Quán
II/TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Trung cấp Y tế
- Năm nhận bằng (chứng nhận): 1990
- Chuyên ngành đào tạo: Y sỹ đa khoa – CK Sản Nhi
III/KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Công tác y tế học đường - Chăm sóc
sức khoẻ ban đầu cho học sinh
- Số năm có kinh nghiệm: 18 năm
- Các kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
* Một số kinh nghiệm trong việc quản lý chăm sóc sức khoẻ học sinh ở
trường PTDTNT ( Năm học 2010-2011).
* Một số biện pháp làm tốt công tác VS trường học (Năm học 2011-2012)
I./ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Sinh thời Chủ Tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng công tác chăm sóc sức khỏe
cho nhân dân, Người nói: “Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi
một người dân mạnh khỏe tức là cả nước mạnh khỏe"; "dân cường thì quốc thịnh";
“Có sức khỏe tốt thì làm việc gì cũng thành công”. Tư tưởng nhân văn của Người
thể hiện rõ sức khỏe không những là tài sản quý của cá nhân mỗi con người mà nó
còn là tài sản chung của cả quốc gia, dân tộc. Thấm nhuần tư tưởng của Người,
ngày nay Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng công tác chăm sóc và bảo vệ sức
khỏe cho nhân dân.
Học sinh hiện chiếm số lượng là ¼ dân số cả nước, đây là lứa tuổi đang lớn
nhanh và phát triển mạnh mẽ cả về thể chất và tinh thần. Hơn nữa, học sinh luôn là
cầu nối hữu hiệu giữa gia đình – nhà trường - xã hội. Chính vì lẽ đó công tác chăm
sóc sức khoẻ cho học sinh trong trường học là công tác quan trọng hàng đầu trong
sự nghiệp giáo dục, là mối quan tâm lớn của Đảng, Nhà nước, gia đình và toàn xã
hội. Chăm sóc giáo dục sức khoẻ học sinh ở trường học là góp phần tạo ra một thế
hệ trẻ trong tương lai toàn diện về mọi mặt: Đức – Trí - Thể - Mỹ - Nghề nghiệp.
Đây là nguồn lực quý báu cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
trong tương lai.
Như chúng ta đã biết trường học là nơi tập trung đông người, là nơi có nhiều
nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm như: Cúm mùa, cúm A-H5N1, cúm A- H1N1,
Tay-chân - miệng, viêm gan siêu vi, tiêu chảy, lao, giun sán... Nguy cơ mắc các
bệnh học đường như: Cận thị, cong, vẹo cột sống... Ngoài ra, với xu hướng phát
triển hiện đại và sự đa dạng hóa của các phương tiện thông tin đại chúng, học sinh
là lứa tuổi tiếp thu rất nhanh và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ những tác động cả xấu
lẫn tốt của những nguồn thông tin khác nhau. Bên cạnh đó học sinh còn chịu nhiều
những áp lực từ mọi phía (gia đình, nhà trường và xã hội). Vì vậy nguy cơ mắc
một số bệnh về tâm, sinh lý ảnh hưởng nhiều tới chất lượng sức khoẻ học sinh như
bệnh: trầm cảm, tự kỷ, tâm thần, hoang tưởng ...
Một căn bệnh thường xảy ra đối với học sinh nữ lứa tuổi từ 11, 12 trở lên là
bệnh Hysterya (trạng thái rối loạn phân ly). Đây không phải là một bệnh nặng gây
nguy hiểm đến tính mạng con người nhưng bệnh ảnh hưởng tới sức khoẻ tâm thần,
khi nó xảy ra phối hợp cùng một bệnh khác sẽ gây khó khăn phức tạp cho công tác
điều trị. Hơn nữa các triệu chứng bệnh xảy ra đột ngột, có khi như có luồng điện
theo phản ứng dây chuyền, từ một người lên cơn sẽ truyền sang hàng loạt người
khác, gây nhiều hoang mang cho học sinh cũng như giáo viên và gia đình học sinh.
Thực trạng ở trường PTDT nội trú Tân Phú, đối tượng học sinh trung học cơ
sở, tỷ lệ học sinh nữ nhiều hơn nam. Các em đang ở độ tuổi chuyển biến mạnh về
tâm, sinh lý. Đặc thù là trường nội trú nên các em phải xa gia đình về đây sống và
sinh hoạt tập thể, ít nhiều cuộc sống của các em cũng thiếu thốn tình cảm do đó
tình trạng bệnh Hysteria thường xuyên xảy ra. Nhiều lần, một em tự nhiên ngất xỉu
tiếp sau đó như có luồng điện lan chuyền ba, bốn em thậm chí có tới cả vài chục
em học sinh nữ cũng tự xỉu xuống, sau đó là lên cơn la hét, đập chân tay, nằm la
liệt, gây náo loạn, hoang mang cho mọi người. Bệnh có lúc diễn biến phức tạp, đa
dạng mỗi em mỗi lý do, nguyên nhân khác nhau. Sau khi hết cơn bệnh các em bình
thường trở lại, nhưng có biểu hiện mệt mỏi, tinh thần bi quan, không thoải mái,
cộng với nhiều thành kiến khi nhìn nhận bệnh này chưa đúng mức kể cả đội ngũ
cán bộ, nhân viên, do đó ảnh hưởng nhiều tới sức khoẻ tinh thần của các em học
sinh.
Thực hiện công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh tại trường trong
nhiều năm qua, khi tiếp xúc, tìm hiểu xử lý tình trạng bệnh, có em bị cơn Hysteria
cộng thêm với bệnh mãn tính khác lên cơn liên tục phải nghỉ học hoặc phải nằm
viện nhiều ngày. Cảm thông với các em khi mắc hội chứng bệnh Hysteria, tôi luôn
trăn trở làm sao để xử lý tốt và hạn chế được căn bệnh này giúp các em luôn ổn
định sức khỏe để học tập. Bước vào đầu năm học tôi mạnh dạn đề xuất với lãnh
đạo nhà trường một số biện pháp xử lý bệnh Hysteria để làm tốt hơn nữa công tác
chăm sóc sức khỏe ban đầu ở trường học, góp phần hoàn thành nhiệm vụ nuôi dạy
học sinh của nhà trường.
II./TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1.Cơ sở lý luận .
- Tổ chức Y tế Thế giới định nghĩa: “Sức khoẻ là một trạng thái thoải mái về
thể chất, tinh thần và xã hội chứ không chỉ không có bệnh hoặc thương tật”.
-Sức khoẻ tinh thần là hiện thân của sự thoả mãn về mặt giao tiếp xã hội,
tình cảm và tinh thần. Thể hiện ở sự sảng khoái, ở cảm giác dễ chịu, cảm xúc vui
tươi, thanh thản; ở những y nghĩ lạc quan yêu đời; ở những quan điểm sống tích
cực, dũng cảm chủ động ở khả năng chống lại những quan niệm bi quan, lối sống
không lành mạnh (Y học hiện đại).
- Căn cứ Thông tư 03/TTLB-BYT-BGD&ĐT ngày 1 tháng 3 năm 2000 về
hướng dẫn công tác y tế trường học.
- Căn cứ quyết định số 73/2007/QĐ-BGDĐT ngày 4 tháng 12 năm 2007 về
quy định nhiệm vụ y tế trường học.
-Theo các nhà tâm thần học “Hysteria” hiện nay gọi là rối loạn phân ly, đây
là một bệnh lý trong tâm thần học, là một bệnh thuộc rối loạn tâm căn. Bệnh
thường xuất hiện sau một chấn thương tâm lý, ở những người có nhân cách yếu
(thuật ngữ “nhân cách” dùng trong y học hoàn toàn khác với khái niệm nhân cách
về mặt đạo đức xã hội). Tỷ lệ gặp ở 0,3 - 0,5% dân số. Bệnh thường gặp ở phụ nữ,
nhất là ở phụ nữ trẻ. Tần suất bệnh gặp ở nữ giới nhiều hơn nam giới khoảng 10
lần.
- Bệnh được ông tổ ngành Y, Hypocrates mô tả đầy đủ các triệu chứng từ
trước công nguyên. “Hysteria” theo tiếng Hy Lạp nghĩa là tử cung, tên này do
Plato đặt vì cho rằng bệnh chỉ xảy ra ở phụ nữ khi tử cung rung, di chuyển trong cơ
thể phát tín hiệu lên não và gây hội chứng bệnh. Đến thế kỷ XVII, một thầy thuốc
danh tiếng là Charles Lepois tuyên bố bệnh xuất phát từ não, không phải do tử
cung vì ông đã phát hiện được bệnh này ở nam giới tuy số người mắc ít hơn nhiều
so với nữ.
- Căn cứ tình hình diễn biến của bệnh Hysteria ở học sinh nữ tại trường phổ
thông Dân tộc nội trú liên huyện Tân Phú, Định Quán trong những năm qua, mức
độ bệnh và sự ảnh hưởng của bệnh tới sức khoẻ, tâm lý học sinh nói chung và học
sinh nữ nói riêng. Mức độ và sự ảnh hưởng của sức khỏe tới chất lượng giáo dục
học sinh trong nhà trường.
2. Nội dung và biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài.
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, thực trạng bệnh Hysteria ở học sinh nữ tại
trường, tôi xin trình bày một số nội dung, biện pháp để xử lý bệnh như sau:
2.1) Xác định các triệu chứng của bệnh Hysteria và phân biệt với một số
bệnh khác
Triệu chứng của bệnh Hysteria hay Rối loạn phân li rất phong phú và đa
dạng. Các triệu chứng bệnh có thể “bắt chước” nhiều triệu chứng của các bệnh
khác. Xác định bệnh Hysteria cần căn cứ vào các biểu hiện triệu chứng như sau:
- Cơn hysteria: cơn co giật, co cứng, sững sờ sau trấn thương tâm lý. Bệnh
nhân giãy giụa, la hét, vật vã đập mạnh chân tay, đôi khi đập cả đầu vào vật cứng
... nhưng ý thức vẫn tỉnh táo vẫn nhận biết được xung quanh, thích mọi người chú
ý. Sau đó có thể ngủ lịm, ngất lịm đi nhưng mắt còn nhấp nháy hoặc lim dim,
không ảnh hưởng đến ý thức.
- Rối loạn vận động: Người đang bình thường từ từ ngất xỉu, hoặc nằm
xuống (chỗ nằm an toàn), tiếp sau đó có biểu hiện rối loạn rất đa dạng như lắc đầu,
gật đầu, nháy mắt, múa giật, múa vờn... Hay gặp nhất lại là run toàn thân hoặc run
cục bộ một phần cơ thể, run tăng lên khi chú ý. Triệu chứng liệt phân ly cũng hay
gặp ở các mức độ khác nhau, gặp cả liệt cứng và liệt mềm, một chi, hai chi hoặc cả
tứ chi, nhưng trương lực cơ không thay đổi. Có thể gặp chứng rối loạn phát âm như
khó nói, nói lắp, không nói. Các triệu chứng trên không phù hợp với phân vùng
thần kinh chi phối hoặc cơ quan phát âm không bị tổn thương.
- Rối loạn cảm giác: Mất hoặc tăng cảm giác (một kích thích nhỏ bệnh
nhân cảm giác lớn hơn bình thường), thường gặp trong phân ly là cảm giác đau.
Các khu vực mất cảm giác không đúng với vùng định khu của thần kinh cảm giác.
- Rối loạn các giác quan: Đột nhiên sau trấn thương tâm lý bệnh nhân mù,
điếc, mất vị giác và khứu giác, các rối loạn thực vật – đau trong nội tạng nhưng
không hề có tổn thương thực thể…
- Rối loạn tâm thần: quên, rối loạn cảm xúc, rối loạn tư duy, thời gian
ngắn sau đó trở lại bình thường...
- Các rối loạn lên đồng và bị xâm nhập: Bệnh nhân mất ý thức tạm thời.
Hành động của cá nhân như một nhân cách khác, một linh hồn khác, một vị thần
hoặc một lực lượng nào đó điều khiển. Xuất hiện một số động tác, tư thế, lời nói
