intTypePromotion=3

Giải pháp phát triển quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản tương xứng với tầm quan hệ đối tác chiến lược

Chia sẻ: Lê Na | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:14

0
45
lượt xem
7
download

Giải pháp phát triển quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản tương xứng với tầm quan hệ đối tác chiến lược

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết nêu lên vài nét về quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản. Thực trạng quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản giai đoạn 1990-2009. Định hướng phát triển quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản tương xứng với tầm quan hệ đối tác chiến lược. Đồng thời cũng nêu lên một số giải pháp phát triển quan hệ thương mại Việt Nam- Nhật Bản tương xứng với tầm quan hệ đối tác chiến lược.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giải pháp phát triển quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản tương xứng với tầm quan hệ đối tác chiến lược

  1. ;:;^ yi$rnm GIAI PHAP PHAT TRIfiN QUAN HE THlTONG MAI VIET NAM - NHAT BAN TlTONG XlTNG V 6 l T A M QUAN HJE DOI TAC CHIEN LlTOC Dinh Vdn Thdnh * Phiing Thi Vdn Kieu** V iet Nam v i Nhat Bin eiing nim trong khu vuc chau A, gan giii ve dia ly, CO nhieu diem tuang dong ve kinh te va van hoi. Viet Nam da thiet Nhat Bin. Bai vay, bii viet niy xin di sau vao phan tich thue trang quan he thuang mai Viet Nam - Nhit Bin, tren ca sof do dua ra cic dinh huofng vi giai phip phit trien quan he thuang mai song phuang tuang xiing vai lap quan he ngoai giao chinh thiic vai Nhat Bin tir nim 1973. Quan he Viet Nam - tam quan he doi tic chien luge. Nhat Ban khong ngirng cung eo v i phit 1. Vai net ve quan he htfp tac giO'a trien tren nhieu ITnh vuc. Ban Tuyen bo Viet Nam va Nhat Ban chung ve "Quan he doi tic ehien lugc Viet Nam - Nhit Bin vi hoa binh v i phon vinh d Diem qua cie cot moc quan trpng trong chau A" dugc ky giira Tong Bi thu Nong quan be hpp tie giiia Viet Nam vi Nhat Bin: Dire Manh va Thu tuang Aso Taro thing - Ngiy 21/9/1973, hai nuac thiet lap quan 4/2009 da dua quan he giiia hai nuac buofc be ngoai giao chinh thirc, nhung tir nim sang giai doan mofi ve chat vi di vio chieu 1992 hai ben mai bat diu ma rpng cic moi sau tren tat ea cic ITnh vuc nhu kinh te, quan he ve kinh te, chinh tri, van boa... chinh tri, vin hoa v.v... - Thing 10/2002, trong chuyen thim Nhat Nhat Bin da tra thanh doi tic chien lupfc Bin cua Tong Bi thu Nong Dire Manh, lanh cua Viet Nam. Doi tie chien luge duge hieu dao cap cao hai ben nhat tri xay dung quan la mgt doi tie de Viet Nam c6 the xay dung he Viet Nam - Nhat Ban theo phuang eham quan he hpp tic trong cie ITnh vue eo tinh "doi tic tin cay, on dinh lau dai". chien lugc mi Nh^t Ban co the manh con Viet Nam co nhu cau hpp tic. Xay dung dpi - Thing 7/2004, trong chuyen thim Viet tic chien lugc nhim dip iing nhirng nhu eau Nam ciia Ngoai truofng Nhat Bin, hai ben da va lgi ich ciia ca hai nuac. Phit trien quan he ky Tuyen bo chung "Vuan tai tam cao mai doi tic chien lugc, Viet Nam va Nhat Ban cua quan he doi tie ben virng". dac bi^t nhan manh tai quan he kinh te vi - Thing 10/2006, Thu tuomg Nguyen Tan quan he nay mang tinh chien lugc trong quan Diing tham chinh thirc Nhit Bin, bai ben ky h$ hgp tic giira hai nuofc, hien Nhat Bin li Tuyen bo chung "Huang tai doi tic chien doi tic kinh te hing dau cua Viet Nam. lugc vi hoi binh vi phon vinh a chau A". Thuang mai la ITnh vue phit trien nhat trong quan h$ hgp tie kinh te giiia Viet Nam vi - Ngay 25-29/11/2007, trong^chuyen tham Nhat Ban, Chu tieh nuac Nguyen Minh Triet vi Thu tUQfng Yasuo Fukuda ky Tuyen bo ' Plio giao su, Tien si chung "Lam sau sac ban quan he Viet Nam Vi^n trudrng, Vien Nghien cuu Thuong mai " Thac Sl, Pho trudng Ban Nghien cuu Chien lupe Phat vi Nhit Bin" vi "Chuang trinh hgp tic trien Tliuong mai, Vien Nghien ciiu Thuang mai huofng tai quan be doi tic chien lugc". Tgp chi nghien cim CHAU PHI & TRUNG DONG S6 03 (67) thang 3/2011 S5
  2. Giai phap phat trien quan he thtfdng mai... Oinh Van Thanh-PhimgThiVan^i^ - Ngiy 19-22/4/2009, trong chuyen tham truang kinh doanh, hgp tic kiem dich dgng chinh thirc Nhat Ban, Tong Bi thu Nong Diic thuc vat (SPS) v i cie ngi dung hgp tic Manh vi Thu tuang Aro Taro nhat tri ra kinh te khac. Mgt loat cae chuang trinh "Tuyen bo ehung ve quan he doi tic chien hgp tic kinh te nhim cii thien moi truang luge Viet Nam - Nhat Ban vi hoi binh v i phip ly, moi truang kinh doanh v i eic ca phon vinh 6f chau A", ma ra mgt giai doan sa ha tang phan mem cho phit trien thuang mai trong quan he hpp tic giira hai nuac. mai dugc thuc hien se li nen tang cho phit trien thuang mai giira hai nuac. Hifp dinh - Ngiy 31/10/2010, trong ehuyen tham niy eiing vai eic thoi thuan kinh te da ky chinh thirc Viet Nam eiia Thu tuofng Nhat truae do giiia Viet Nam va Nhat Ban se t^o Bin Naoto Kan, hai ben da ky "Tuyen bo nen mgt khung kho phip ly toan dien, on ehung ve phat trien toin dien quan he doi tic dinh va thuan lgi cho boat dgng thuang chien lugc Viet Nam - Nhat Bin vi boa binh mai va diu tu eua doanh nghiep hai nuac. vi phon vinh a chau A". Ngi dung quan trgng nhat cua Hiep dinh Quan he hgp tic giiia Viet Nam ya Nhat VJEPA la 16 trinh giam thue trong 10 nam Bin khong ngirng dugc cung co, ting doi vai Nhat Bin v i 15 nim doi vai Viet cuang, thong qua nhieu chuyen tham cua Nam. Theo Hiep dinh niy, 88% dong thue lanh dao cap cao vi hieu qua hgp tic tich ip dung doi vai cic sin pham Nhat Ban cue tren cie ITnh vuc kinh te, van boa - xuat khau sang Viet Nam se dugc giim dan giio due, du lich vi lao dgng. trong 10 nim y i 93% dong thue ip dung Cic ITnh vuc hgp tic chien luge giiia doi vai sin pham eiia Viet Nam xuat khau Viet Nam va Nhat Ban bao gom: kinh te; sang Nhat Bin se dugc giim trong yong 15 cong nghe cao; xay dung nhirng eong tririh nim, Cic sin pham duge huang cit giim CO so ha tang qui mo lan c6 tam ca chien thue nhieu nhat li cic san pham nong, lam, lugc nhu duofng sat cao toe, duofng bg cao thuy sin li nhiing sin pham xuat khau chu toe; cic KCN cong nghe cao; giio due vi lire cua Viet Nam. Ro ring li, cie nhi xuat phit trien nguon nhan lire v.v... . khau Viet Nam duang nhu se dugc huang Nhat Ban da trof thanh doi tic chien lugc nhieu lgi ich ban tir VJEPA so vai gan cua Viet Nam vi quyen lgi cua bai quoc gia 13000 doanh nghiep Nhat Bin hien dang vi vi su phit trien, on dinh ciia ci khu vue. dau tu v i kinh doanh tai Viet Nam. Nhu Viet Nam vi Nhat Bin da no lire thue day vay, VJEPA ma ra ea hgi lan cho bing quan he doi tic chien lugc. Mpt trong nhiing xuat khau cua Viet Nam khi vao thi truang dpng thai tich cue eua no lire niy la hai nuac Nhat Bin. da ky Hiep dinh doi tic kinh te Viet - Nhat Cam ket ciia Viet Nam trong VJEPA: (VJEPA) vio ngay 25/12/2008 sau gan ba Viet Nam cam ket tu do boi doi vai nim dam phin xay dung doi tie kinh te. 87,66%) kim^ ngaeh thuang mai trong vong Hiep dinh VJEPA eo hieu lure ke tir ngiy 10 nim. Bieu cam ket eua Hiep dinh bao 1/10/2009, ma ra trien vpng phit trien ban gom 9.390 dong thue, trong do dua vio 16 niia eiia quan he hgp tic kinh te - thuang trinh cit giam d6i vai 8873 dong (trir 57 mai giira Viet Nam va Nhat Bin, dua quan dong CKD v i 428 dong khong cit giam). he giiia hai nuac len tam cao mai. Ngay sau khi Hiep dinh co bieu lire, 2586 dong thue (28%) Bieu cam ket) da duge xoa Khdi qudt vi Hiep dinh ddi tdc kinh ti bo thue quan (thue suit 0%), chu yeu la cic Viet - Nhdt (VJEPA): mit hing hoi chat dugc pham, miy m6c Hiep dinh doi tic kinh te Viet - Nhit dien tir. Sau 10 nim thuc bien Hiep dinh (VJEPA) CO ngi dung toin dien, bao gom (nam 2019), co them 3.717 mat hing dugc nhieu ITnh vuc nhu thuang mai hing hoi, xoi bo thue quan, nang t6ng so mat hing thuang mai dich vu, dau tu, cii thien moi eiia ea bieu thue dugc xoi bo thue quan len Tgp chi nghien cieu CHAU ^m & TRUNG DONG so 03 (67) thang 3/2011
  3. ^jai phap phat then quan he thu'dng mai... Dinh Van Thanh-Phiing Thi Van Kieu 6.302, chiem 61% so dong thue eiia bieu nhau thue suit t6i hue qu6c tir nam 1999, ky cam ket. Den n i m 2025 cuoi 16 trinh c6 Hiep dinh khuyen khich va bio hp dau tu 8.548 dong thue dugc x o i bo thue quan, thing 12/2004 va Hiep dinh doi tic kinh te chiem khoing 96%) tong so dong thue dua Viet - Nhat (VJEPA) ngiy 25/12/2008. Haj vao cat giim. ben thuc bien sing kien chung Viet - Nhat ve cii thien m6i truang dau tu tai Viet Nam Cam ket ciia Nhat B i n trong VJEPA: Phia N h i t Ban cam ket tu do hoa 94,53% (11/2003), giai doan hai (7/2006), giai doan kim ngaeh thuang m^i trong yong 10 nim; 3 (6/2008). Bp Truang Bp C6ng Thuang trong d6, hau het thue suit d6i vai c i c mit Viet Nam v i Bp Truofng Kinh te-Thuang hang c6ng nghiep a Nhat Ban hien da a mai-C6ng nghiep Nhat Bin da ky Bin ghi miic rat thap (0-5%)). Ve nong nghiep, lam nha ve viec Nhat Bin giup Viet Nam phit sin, thuy san la e i c mat hang Viet Nam c6 trien nginh cong nghiep phu trg p 2/2008). lgi the^ Nhat B i n cam ket kha cao so vai Nhirng hiep dinh tao khu6n kh6 phip ly cam ket dinh cho cac nuac ASEAN khic. thuan lgi cho phit trien quan he kinh te giira Cu the nhu sau: Nhat B i n cam ket loai bo hai nuac. thue cho 83,8% g i i tri thuang mai n6ng sin cua Viet Nam trong vong 10 nim (cao Quan he kinh te Viet Nam - Nhat Ban nhat trong so c i c EPA vai c i c nuac khong ngirng phit trien ciing vai d i lan ASEAN). Nhat B i n loai bo thue quan ngay manh ciia nen kinh te Viet Nam do chinh vai 69,6% g i i tri thuang mai (eao nhat sich "D6i mai" rnang lai, da vugt qua nhiing trong s6 cic EPA vai cie nuac ASEAN). bien doi thing tram va git hii dugc nhiing Co 1638 dong thue tuang duang mire earn thanh qui nhat dinh. Hien nay, Nhit Bin ket t6t nhat ma Nhat B i n danh cho mgt s6 kh6ng ehi la n h i tii trg ODA lofn nhat, ban nuac ASEAN. 24 dong thue Nhat Ban cam hang thuang mai lofn thir hai ma eon li nuac ket eho Viet Nam to nhat: mat ong, girng, dau tu lofn thir ba vao Viet Nam vai nhiing toi, vai, sau rieng, t6m, cua, ghe. 23 trong du in quan trgng dang trien khai c6 hieu tong s6 30 mat hing nong, lam, thuy sin co qui. Hpp tie thuang mai, dau tu true tiep v i gii tri xuat khau cao nhat ciia Viet Nam vien trg ODA eua Nhat Ban danh cho Viet sang Nhat dugc huang thue suit 0%i ngay Nam trong nhirng nim qua da v i dang gop lap tiic hoic qua 16 trinh kh6ng q u i 10 n i m phin thiet thuc vio e6ng cupe phit trien nen khi nhap khau v i o Nhat Bin. Thuy sin: kinh te ciia Viet Nam. Thuang mai l i ITnh t6m Viet Nam xuat khau sang Nhat se vuc phit trien nhit trong quan he hgp tic dugc huang thue 9% ngay khi Hiep dinh kinh te giiia hai ben. . c6 hieu lire. Mue, bach tugc se duge huang Tu dau thap nien 1990 Nhat Bin lu6n l i miic thue 0% sau 5 nim. ban hing thuang mai lofn nhat cua Viet Nam (kh6ng tinh kh6i nuac nhu ASEAN, EU), Cic dac diem ca bin eiia VJEPA: (1) L i den nim 2004 nhuorng vi tri niy cho Trung mgt thoa thuan mang tinh toin dien va can Qu6c, Nhat Bin xu6ng vi tri thir hai. Nhat bing giira hai ben; (2) Hoin thien v i vugt Bin kh6ng ehi l i thi truofng nhap khau quan len nhiing cam ket cua Hiep dinh ASEAN trgng, l i nai eung cip c6ng nghe nguon cho - Nhat Ban (AJCEP, ky ngay 14/4/2008), sir nghiep c6ng nghiep hoi, bien dai boi dat cam ket ciia m6i ben trong WTO, GSP v i nuac m i con l i mgt trong nhirng thi truofng MFN; (3) Bao quit hau bet c i c cam ket xuat khau lofn cua Viet Nam trong nhieu kinh te, thuang mai truae d6 giiia Viet nim. Nhat Ban la thj truofng tieu diing v i Nam va Nhat Ban ve ma cua thi truang. nhap khau lofn tren the giai, dac biet d6i vai 2. Thu'C trang quan he thi/cTng mai hing n6ng, thuy sin - nh6m hing xuit khau Viet Nam - Nhat Ban giai doan the manh cua Viet Nam. Thuang mai Viet 1990-2009 Nam - Nhit Bin chiem binh quin hing nim Viet Nam va Nhat Ban da ky Hiep dinh 18,95% tong kim ngaeh xuat nhap khiu hing danh thue hai lan thing 9/1995, dinh cho hoi ciia Viet Nam giai doan 1990-2009. Tgp chi nghien cim CHAU PHI & TRUNG DONG so 03 (67) thang 3/2011 m
  4. Giai phap phat trien quan he thu'dng mai. Dinh Van Thanh-Phiing TTi!VanJ
  5. .Gia[phap phat trien quan he thu'dng mai... Dinh Van Thanh-Phiing Thj Van Kieu Kim ngaeh xuat nhap khau Viet-Nhat sau 5,5 ty USD vi nhip khau tir thi truofng niy thai gian dii a miic dp khiem nhuang vi dat 6,4 ty USD. nhap sieu luon nghieng ve phia Viet Nam, tir 2.2. Hdng hod xuat nhdp khdu Viet-Nhat nim 1988- nam dau tien xuat khau dau tho sang Nhat, Viet Nam da c6 xuat sieu va miic Ca eau hing xuat khau ciia Viet Nam xuat sieu ngiy cing lofn. Dac biet ke tir nam sang Nhit Bin da dugc cii thien ding ke: 1989 vai viec thuc hien chinh sich ma cira Nguyen lieu tho vi sin pham mai qua sa che nen kinh te, tu do boi thuang mai vi thu hiit chiem den 90% giai doan 1990-1995, nhung dau tu nuac ngoii, quan he thuang mai Viet con s6 nay da giam xu6ng 60% giai doan Nam - Nhat Ban da co nhirng buac tien mai 1996-1999 vi khoing 50%o giai doan 2000- ci ve ehieu rpng lin chieu sau. Viet Nam da 2009. Mat hing chu yeu xuat khau sang Nhat day manh xuat khau sang thi truofng Nhat trong nhieu nam li thuy sin, dau th6, det may Ban. Vi vay, tinh trang tham hut trien mien vi than di, 4 mat bing niy chiem khoing cua Viet Nam trong cin can thuang mai vai 65% kim ngaeh xuit khiu eiia Viet Nam sang Nhat Bin da duge eai thien. Giai doan 1990- Nhat giai doan 1990-2002, ty le niy da giim 2009, Viet Nam chi nhap sieu trong 5 nim xuong 45,55% giai doan 2003-2009. (rieng nam 2009 nhap sieu lan nhat). Cin Cae mit hang xuat khau chu lire ciia Viet can thuang mai vai Nhat Ban nhin chung li Nam sang Nhat Bin, g6m: Thuy sin, dau tuang d6i can bing. . :, th6, det may, diy dien vi day cip dien, g6 va Tinh ehung 9 thing nam 2010, kim ngaeh sin pham g6, miy vi tinh vi linh kien, than xuat khau cua Viet Nam sang Nhat Bin la di, giay dep cae loai,v.v... (xem Bang 2). A Bang 2: Cac mat hang xuat khau chu yeu cua Viet Nam sang Nhat Ban giai doan 2003 - 2008 . . :': Dan vi: Trieu USD TT Mat hang DVT 2003 2004 ' 2005 2006 2007 2008 2009 1 Thuy san USD 651,3 769,5 , 820,0 844,3 753,6 830,2 760,7 2 Hang det, may USD 478,2 531,1 , 603,9 627,6 704,7 820,1 954,1 3 Dau th6 Tan 319,8 321,2 572,5 719,5 1013,0 2177,4 480,1 4 Than da Tan 58,4 103,3 169,1 164,3 133,6 305,1 145,6 5 Day dien va day cap dien USD 240,8 350,6 472,7 588,5 662,8 727,3 639,5 May vi tinh, san pham 6 dien tii va linh kien USD 98,9 136,6 253,0 245,9 269,3 375,7 381,0 7 Go va san pham go USD 137,9 180,0 240,9 286,8 307,1 378,8 355,4 8 San pham tir chat deo USD 42,1 7,3 98,4 106,5 126,9 193,9 193,3 9 Giay dep cac loai USD 61,6 70,6 93,7 113,1 114,8 137,6 122,5 10 Cafe Tan 18,6 20,6 25,9 44,9 76,4 127,4 90,3 11 Hang rau qua USD 16,7 22,1 29,0 27,6 26,4 30,8 31,9 12 San pham gom sii USD 19,4 19,8 20,1 30,8 33,3 42,1 34,0 Ngudn: So lieu thdng ke cua Cue CNTT &Thdng ke Hdi quan, Tdng cue Hdi quan. So li^u a bang 2 cho thay, nim 2009 da giam manh nhat li diu th6 (77,95%), gao phan cic mit hang chu lire cua Viet Nam sang (72,13%), than da (52,28%) va ci fe (29,12%). Nhat Ban deu sut giam, chi c6 miy tinh sin Nguyen nhin chinh li do khung hoing kmh pham dien tir va linh kien tang 1,41%, hing te the giai, rieng d6i vai mit hang n6ng sin rau qui ting 3,61%) v i hang det may ting thuc pham con do Nhat Bin ip dung qui 16,34%. Trong so cic mat hang sut giim. dinh Luit ve sinh an toan thuc phim sira d6i. Tgp chi nghien cieu CHAU PHI & TRUNG DONG so 03 (67) thang 3/2011 •m3.
  6. Giai phap phat trien quan he thu'dng mai... Dinh Van Thanh-Phiing Thj Van_l
  7. ^Giaij)hap phat trien quan he thu'dng mai. Dinh Van Thanh-Phiing Thj Van Kieu dich 16 hang mui tau tuai (Eryngo) ciia Ong Cho den nay, cic mat hing rau v i hat cua Tran Quoe Himg (dia chi so 02/166B Rach Viet Nam dang bi Nhit Bin ting cuofng San, Go Dau, Tay Ninh) co du luang chat kiem tra g6m virng (100%)), rau cii chin vit Chlorpyrifos l i 0,15ppm (du lugng cho phep li duai 0,0 Ippm) va du lugng chat (100%), hat dieu (50%), ngo tiy (50%), miu Hexaconazole la 0,1 Ippm (du lugng cho tiu (30%). phep l i duai 0,2ppm. Do vay, Bg Y te, Lao Cic mat hing nhip khau chii yeu eua Viet dpng v i Phiic lgi Nhat Bin da yeu ciu tat c i Nam tir Nhat Ban phai ke tai may moc, thiet cic tram kiem dicji ciia khau ciia Nhit Bin bi, dung cu va phu tiing; may vi tinh, sin ting cuang lay mau kiem tra (30%>) d6i vai pham dien tir v i linh kien; sit thep cic loai; rau mui tiu ciia Viet Nam (truae day chi kiem tra 5%, cho th6ng quan ngay va eha ket vii cic loai; linh kien 6 t6, chat deo nguyen qui kiem tra) v i neu c6 them vi pham, Nhat lieu; hoa chat; nguyen phu lieu det, may,da Bin se ip dung ngay Lenh kiem tra 100%. giiy;v.v... Bang 3: Cac mat hang nhap khau chii yeu cua Viet Nam tir Nhat Ban giai doan 2003 - 2009 Dan vi: Trieu USD STT Mat hang DVT 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 i Hoa chat USD - 47,6 61,9 118,1 121,7 141,0 124,7 2 San pham hoa chat USD - 59,1 78,1 97,1 110,4 154,1 155,5 3 Chat deo nguyen lieu Tan 58,3 89,3 107,7 126,4 173,1 186,7 222,3 4 Vai cac loai USD - 164,1 216,9 300,3 327,4 355,1 333,7 Nguyen phu lieu 5 det, may da, giay USD 157,1 164,1 155,1 107,1 91,0 115,4 118,2 6 Sat thep cac loai Tan 309,3 437,2 480,2 473,5 655,1 1041,7 839,4 May vi tinh, san pham 7 dien tii va linh kien USD 284,4 364,0 484,9 502,6 592,5 928,8 839,4 May moc, thiet hi 8 phu tiing USD 833,9 933,3 1063,0 1380,6 1945,4 2445,3 2289,5 0 to nguyen chiee 9 cac loai Chiee 21,6 21,7 33,5 40,7 91,2 144,4 176,1 Linh kien, phu tiing 10 oto USD 217,7 206,3 228,9 129,0 217,8 337,5 394,7 Ngudn: Sd lieu thdng ke cua Cue CNTT &Thdng ke Hdi quan, Tdng cue Hdi quan. Nhap khau eiia Viet Nam tir Nhat Ban chu 2.3.1. lfu diem yeu la miy m6c thiet bi, nguyen phu lieu, Thuang mai Viet Nam - Nhat Ban trong linh kien chiem khoang 85% kim ngaeh nhap nhiing nim qua co nhiing uu diem sau: khau; H o i chat va san pham h o i chat ciing chiem mgt ty le ding ke (khoang 9%)). Cac - Thu nhdt, qui m6 thuang mai kh6ng mat hing- nhap khau cua Viet Nam tir thi ngirng gia tang: trong vong 20 nam tang trucmg Nhat Ban la nhirng mat hing phuc vu 27,02 lin. Kim ngaeh xuat nhip khau giira cho san xuat c6ng nghiep, sin xuat c6ng hai nuac nim 1990 dat 509,3 tneu USD, den nghiep nhe v i nhu cau tieu dung trong nuac. nam 2009 d a t i n g len 13759,9 trieu USD. 2.3. Ddnh gid thuc trgng quan he - Thie hai, ca cau hing xuit khau cua Viet thuang mgi Viet Nam - Nhgt Bdn so v&i Nam sang thi truofng Nhat Bin dan dugc cai tam mot doi tdc chien luac thien theo chieu huofng tich cue, gia ting Tgp chi nghien cieu CHAU PHI & TRUNGDONG so 03 (67) thang 3/2011 '41
  8. Giai phap phat trien quan he thu'dng mai. Dinh Van Thanh-Phiing Thi Van Kjeu^ hing che bien va giim dan xuat khiu nguyen nim vira qua, c6 the nhan thay con mgt s6 lieu th6. Ngiy cang e6 them nhieu mit hing nhugc diem va ton tai sau: xuat khau v i nhap khau mai. - Thie nhdt, qui m6 thuang mai eon qua - Thie ba, boat dgng xuat khau hing hoi nho be so vai tiem nang kinh te cua hai cua Viet Nam sang thj truang Nhat Bin nuac: ty trpng thuang mai Viet-Nhat trong buac dau da c6 sir gin ket vai boat dgng dau tong kim ngaeh ngoai thuang ciia Nhat Bin tu tai thi truofng nay. l i kh6ng ding ke, chirng 0,85% v i gii tri 2.3.2. Nhugc diim, ton tqi vd nguyen nhdn thuang mai Viet-Nhat eung chi ehiem 12,98% tong kim ngaeh ngoai thuang ciia Nhuae diem vd tdn tqi: Viet Nam giai doan 2004-2008. Nhin vio birc tranh hgp tic thuang mai giira Viet Nam v i Nhat Ban trong nhiing Bang 4: Xuat nhap khau ciia Nhat Ban voi cac doi tac chien luoc/doi tac chinh ff chau A giai doan 2 0 0 4 - 2 0 0 8 Dem vi: Ty Yen 2004 2008 2004 2005 2006 2007 2008 K i m ngaeh Ty trong (%) TongXK 110387 122606 142590 157067 159973 692623 100,00 Trung Quoc 18193 20812 24578 27874 27778 119235 17,21 Han Quoc 7168 7841 9027 9594 9220 42850 6,19 Indonesia 3004 3315 3665 4182 4682 18848 2,72 Malaysia 2885 3002 3347 3816 4103 17153 2,48 Thai Lan 3717 4196 4629 5163 5203 22908 3,31 Singapore 2625 2774 3120 3395 3575 15489 2,24 Philippine 1930 1850 1974 2140 1906 9800 1,41 Viet N a m 761 898 1098 1386 1752 5895 0,85 Ngudn: Sd lieu thdng ke ciia Tdng cue Thdng ke Nhdt Bdn. Hien Nhat Bin la thi truofng xuat khau Ion cua Nhit Bin. Ty trpng ciia Viet Nam trong thir hai ciia Viet Nam sau My (kh6ng tinh t6ng kim ngaeh nhap khau cua Nhit Ban li khoi nuac nhu ASEAN, EU). Tuy nhien, ty 0,98%), trong khi ty trpng cua Trung Qu6c l i trpng eua thi truofng Nhat trong xuat khau 20,22%, Han Quoc l i 4,46%, Indonesia la ciia Viet Nam dang giam dan qua cie nim. 2,86%, Thii Lan la 2,92% giai doan 2004- Neu nhu nam 1991 Nhat Bin eon ehiem 2008 (xem bang 5). 34,46% kim ngaeh xuat khau cua Viet Nam Sa dT kim ngaeh xuit khau eiia Viet Nam thi den nim 2008, 2009 ty le niy da ha sang Nhat Bin con khiem t6n l i do cic xuong con 13,62% v i 11,02%. Ty trpng cua doanh nghiep chua nim bat dugc het nhirng thi truofng Nhat Bin trong tong kim ngaeh lgi the v i khic phuc nhirng kho khan khi xuat khau ciia Viet Nam l i 23,94% giai doan tham nhip thi truofng nay. Nhieu mat hang 1990-1999 v i 13,34% giai doan 2000-2009, CO kha nang ma rong xuit khau nhung lai do trong khi do ty le niy cua thi truang My la qui m6 sin xuat con nho, eo nhiing mat hing 2,08% va 18,09%. lai do sin xuat chua dip irng dugc tieu chuan Kim ngaeh xuat khau cua Viet Nam sang ve ehit lugng v i ve sinh an toin thuc pham Nhat Bin ting deu qua cie nim, nhung cho cua Nhat Bin, dien hinh l i mat bing gao, tai nay Viet Nam van l i m6t ban hing nho thuy sin, rau qua,v.v... . Tgp chi nghien cieu CHAU PHI & TRUNG DONG so 03 (67) thang 3/2011
  9. .gjgLPhap phat trien quan he thu'dng mai Dinh Van Thanh-Phung Thj Van Kieu Bang 5: Nhap khau cua Nhat Ban tu cac doi tac chien luac/doi tac chinh ff chau A giai doan 2004 - 2008 • Dan vi: Ty Yen ;,u,.., , . - , • 2664 2008 2004 2005 2006 2007 2008 K i m ngaeh Tytr9ng(%) TongNK 49217 56949 67344 73136 78955 325601 100,00 Trung Quoc 10199 11975 13784 15035 14830 65823 20,22 , Han Quoc 2383 2695 3178 3210 3052 14518 4,46 1 Indonesia 2022 2298 2807 3117 3378 13622 4,18 1 Malaysia 1526 1619 1810 2047 2398 9400 2,89 Thai Lan 1525 1718 1964 2154 2152 9513 2,92 Singapore 680 739 870 829 817 3935 1,21 , Philippine "89"2 850 926 1026 872 4566 1,40 1 Viet N a m 417 502 616 720 942 3197 0,98 1 Ngudn: Sd lieu thdng ke cua Tdng cue Thdng ke Nhdt Bdn Nhat Bin li thi truang nhap khau lofn thir Trung Qu6e 17,58%, Han Qu6c 9,6%, Con hai ciia Viet Nam sau Trung Qu6c (kh6ng theo s6 lieu th6ng ke eua Nhat Ban, Viet tinh kh6i nuac nhu ASEAN, EU), Theo s6 Nam mai ehi ehiem 0,74% kim ngaeh xuat lieu th6ng ke ciia Viet Nam, Nhat Ban ehiem khau ciia Nhat Ban giai doan 2004-2008, ty 10,94% tong kim ngaeh nhap khau cua Viet le niy cua Trung Qu6e li 14,55%, Hin Qu6c Nam giai doan 2000-2009, trong khi do 7,72%, Thai Lan 3,65%,v,v,.. (xem bing 6), Bang 6: Xuat khau ciia Nhat Ban sang cac doi tac chien luac/doi tac chinh 6' chau A giai doan 2004 - 2008 Dan vi: Ty Yen 'ynnA tnns tnn/: 'i(\nn tftnQ 2004 2008 ^xjy,-* ^yjyj^ , iuuvi .tuw / ^v/uo Kim ngaeh Ty trong (%) TCngNK i 61170! 65657. 75246 83931 81018 367022 100,00 Tmng Quoc 7994 ! 8837 ; 10794 . 12839 ; 12950 53414 . 14,55 Han Quoc 4785 5146 5849 6384 6168 28332 7,72 Indonesia 982 1017 858 1065 1304 5226 1,42 Malaysia 1359 1383 1537 1769 1705 7753 2,11 Thai Lan 2192 2478 2665 3009 3051 13395 3,65 Singapore 1945 2035 2250 2566 2758 11554 3,15 Philippine 1038 1000 1048 1114 1034 5234 1,43 Viet N a m 344 396 482 666 810 2698 0,74 Ngudn: Sd lieu thdng ke cua Tdng cue Thdng ke Nhdt Bdn - Thie hai, t6c do tang truofng kim ngaeh - Thie ba, co cau hing h6a trao doi con thuang mai Viet - Nhat c6 xu huang giam: nhieu bit cap: Hing nguyen lieu th6 vi sa giai doan 2000-2009 ehi ting 12,22%, cham che van con ehiem ty trgng cao trong ca eau ban nhieu so vai giai doan 1990-1999 hing xuit khau cua Viet Nam sang Nhat Bin (23,50%). Kim ngaeh xuat khau, nhap khau (khoing 50%). Viet Nam xuat sang Nhit 10 nam tra lai day tang truofng tuang d6i Ban nguyen lieu khoing sin, thuy sin chu cham: 10,44%) vi 13,98%) (xem bing 1). yeu a dang nguyen lieu tho hoac mai qua sa Tgp chi nghien cim CHAU PHI & TRUNG DONG so 03 (67) thang 3/2011 43
  10. Giai phap phat trien quan he thu'dng mai... Dinh Van Thanh-Phung Thj VanJ
  11. .SigiPhap phat trien quan he thu'dng mai. Dinh Van Thanh-Phiing Thi Van Kieu 3. Djnh hu'dng phat trien quan he che xuat khau cic mat bing kem kha ning thUcTng mai Viet Nam - Nhat Ban canh tranh v i gay lang phi tii nguyen thien tU'dng xurng v6i tam quan he doi tac nhien, coi Nhit Bin l i thi truang xuit khiu chien lu'tfc trpng diem ciia Viet Nam, Tien tai xuit khiu nhiing mat hing co bam lugng c6ng nghe v i De tuang xirng vai tam d6i tic chien luac gii tri gia ting eao, Giim ty trpng xuit khiu tren ITnh vue thuang mai, quan he thuang nguyen lieu th6 v i bing so che sang tbi mai Vi6t Nam - Nhit Bin giai doan tai cin phit trien theo huofng sau: truang niy, den n i m 2020 ty le niy chi con khoing 20% t6ng kim ngaeh xuit khiu bing - Phit trien quan he thuang mai Viet - boi cua Viet Nam, Nhat e i ve chieu rong v i chieu sau, die biet - Day manh nhip khiu eae diy chuyen chu trgng phit trien theo ehieu siu v i ning e6ng nghe hien dai, m i y m6e thiet bj le v i cao hieu qui hgp tic thuang mai. Quan he nguyen nhien vat lieu can thiet tir Nhat Bin thuang mai Viet Nam - Nhat B i n phii de phuc vu cho sir nghiep c6ng cupe c6ng dugc day manh ban niia tuang xirng vai nghiep hoi, hien dai h o i dat nuac v i l i tiem lire kinh te eiia ca hai ben va tuang tien de de thay d6i ca ciu hing xuit khau xirng vai tam d6i tic chien lugc. eua Viet Nam noi chung v i hang xuit khau - Tiep tuc day manh boat dgng xuat nhip cua Viet Nam sang thi truang Nhit B i n n6i khau vai Nhit Bin, m a rong qui m6 v i ting rieng. Ting ty trpng nhip khau miy moc nhanh tri gii thuang mai, ting ty trgng thiet bi hien dai, giim ty trpng nhip khiu thuang mai Viet - Nhat trong tong kim nguyen phu lieu, linh kien, kh6ng nhap ngaeh ngoai thuang cua Viet Nam tir khau nhirng thiet bi, c6ng nghe loai hai giy 12,98% len 20% v i trong tong kim ngaeh 6 nhiem m6i truang tir thi truang niy. Nhat ngoai thuang eua Nhit Bin tir 0,85% len 5% B i n d6ng vai tro l i thi truang nhap khiu vio nim 2020 eho tuang xiing vai tam mgt ehinh ciia Viet Nam. d6i tic chien lugc, Nang cao hieu qui thuang mai Viet - Nhat bing eich khai thie 4. Mpt so giai phap phat trien CO hieu qua lgi the so sinh cua Viet Nam quan he thu'O'ng mai Viet Nam - Nhat trong quan he hgp tie song phuong, Ban tU'dng xu'ng vdi tam quan he doi tac chien lUdc - Phat trien thuang mai gin vai hpp tic diu tu. Thuang mai phii dugc thiic day 4.1. Gidi phdp ve phia chinh phd manh sao cho lu6n la ITnh vuc phit trien nhit - Phdt trien cac ngdnh hdng xudt khdu trong hgp tic kinh te giiia hai nuac. Day ehu lice sang thi truang Nhdt Bdn: Chinh manh boat dgng xuat nhap khau hing h o i phu can e6 chinh sich cu the de phit tnen vai Nhat Bin, d6ng thai gia ting viec thu hut cae nginh hing xuat khau chu lire sang Nhat dau tu true tiep vio Nhit Bin vio ITnh vuc Ban. Th6ng qua sir h6 trg ve v6n, uu dai ve sin xuat hing xuit khau, vio nginh c6ng thue v i tao dieu kien thuan lgi trong sin xuit nghiep ehe tao v i e6ng nghiep phu trg nhim kinh doanh cho cic doanh nghiep, Viet Nam tang chit lugng, ham lugng c6ng nghe v i gii CO the phat trien dugc nen sin xuit ngi dia tri gia ting cho hing xuit khau de hing Viet (phit trien kinh te nginh v i kinh te vimg), Nam CO eh6 diing tren thi truofng Nhat Bin d6ng thai nang cao dugc k h i ning canh noi rieng, thi truofng the giai noi chung. tranh cua bing b o i v i doanh nghiep Viet Nam tren thi truofng Nhit Bin. Hiep dinh - Ting cuofng xuat khau cie mit hing VJEPA dang dugc thuc bien, nen ehu trpng Vi$t Nam c6 lgi the sang thi truofng Nhat Bin, phit trien them m6t s6 mat bing mai c6 phit trien cic nginh hing xuit khau eo lgi trien vpng (thit che bien, rau qui,,,.), han the sang thi truang niy (nhtrng nginh hing Tgp chi nghien ciru CHAU PHI & TRUNG DONG s6 03 (67) thang 3/2011 45
  12. Giai phap phat trien quan he thu'dng mai. Dinh Van Thanh-Phiing Thj Vanj
  13. ^ i g i ^ a p phat trien quan he thu'dng mai Dinh Van Thanh-Phiing Thi Van Kieu Viet Nam (nhan, xoii, vii thieu, dua - Da dqng hod vd ndng eao chdt lugng ehugt,v.v...) v i eic sin pham che bien tir hdng xudt khdu nhdm tdng khd ndng cqnh thit Ign (xuc xich, giim b6ng,v.v...): Nang tranh ciia hdng Viet Nam tren thi trudng cap cic trung tam kiem dinh bien eo; hoac Nhdt Bdn: Ca ciu bing xuit khau eua Viet xay dung tai Viet Nam cic trung tim kiem Nam sang Nhat Bin k h i dan dieu v i chit dinh v i cip giiy chiing nhan sin phim dii lugng hang con nhieu bit cap khi so vai ea tieu ehuan chat lugng xuat khau sang thi eau v i chit lugng hing xuit khau cua Trung truang Nhit Bin. Trung tam nay l i sin Qu6e, Thii Lan, Indonesia v i Malaysia. Do pham cua hpp tic lien chinh phu v i chuyen d6, de ning eao kha nang canh tranh cua gia eua ca hai nuac Viet Nam v i Nhat Bin. hing hoi tren thi truang Nhit Bin, cac doanh nghiep can phai da dang h o i v i nang - Tdng cu&ng cdng tde die bdo vd eung cao chat lugng sin pbim. edp thdng tin ve su dieu chinh cde hdng rdo ky thudt thuang mqi cita Nhdt Bdn ddi v&i - Ddu tu ddi m&i edng nghe nhdm ndng hdng nhdp khdu: Cic ca quan chire ning ciia cao ndng luc cqnh tranh eiia hdng xudt khdu Chinh phii can tang cuofng c6ng tic du bio sang thi trucmg Nhdt Bdn: Nhin chung nhieu va cung cip tb6ng tin ve sir dieu ehinh cie mit hing xuit khiu cua Viet Nam sang Nhit hing rio ky thuat thuang mai eua Nhat Bin Bin eon bi ban che ve ning lire canh tranh d6i vai hang nhap khau cho cic doanh do chit lugng, gii ea v i mau ma hang boa. nghiep de bp kip thai iing pho vai nhiing De ning cao ning lire canh tranh eua hing thay doi ve quy trinh sin xuat v i ky thuat xuat khau, phai sir dung nhieu bien phap khic nhau, song ca bin nhit phii c6 chien e6ng nghe ehe bien nhim thich irng vai tieu lugc diu tu, d6i mai c6ng nghe de ba g i i chuan sin pham cua Nhit Bin, ting k h i thanh v i nang cao chit lugng hing hoi. ning canh tranh v i day manh xuit khiu vao thi truQfng niy. - Chu ddng trien khai dp dung ede he thdng qudn ly ehdt luan^ theo tieu chudn 4.2 Gidi phdp ve phia doanh nghiep qudc te vd dap im^ yeu cdu bdo ve sice khde - Tan dung nhitng uu ddi trong Hiep dinh vd mdi tru&ng: Ke tir ngiy 29/5/2006 Nhat ddi tdc kinh te Viet - Nhdt (VJEPA) de day Bin ip dung Luat Ve sinh an toin thuc pbim mqnh xudt khdu hdng hod sang thi tru&ng sira doi. Luit niy quy dinh kbit khe ban Nhdt Bdn: N6ng, lam, thuy sin l i cic mat truac ve du lugng h o i chit trong thuc phim hang CO lgi the khi xuit khau sang Nhit Bin nhap khiu vio Nhat. Vai tit c i cic 16 hing so vai cic nh6m hing khae va so vai nhom thuc pbim nhip khau, Nhit Bin thit chat hang cirng loai cua cic nuac ASEAN vi quy dinh va b6 sung mgt s6 loai du lugng hoi ehit khong dugc phep co trong thuc Nhit Bin cam ket dinh eho Viet Nam k h i pham v i tiep tuc nang mirc ban che du lugng cao so vai cam ket dinh cho cic nuac hoi chat cho phep. Do d6, bing thuy sin, ASEAN. T6m xuit khau sang Nhit Bin gao, rau qua cua Viet Nam da v i gip rat duge huofng thue 0%o v i nhieu mat hing khie nhieu kho khan khi xuit khiu vio tbi truofng ciing dugc giim thue (hien co hang ngin niy. Tra ngai lofn nhat hien nay l i bing Viet dong thue a mirc 0-5%) khi xuat khau sang Nam chua dip irng dugc cic yeu eau kiem Nhat Bin, xem bieu thue thuc hien VJEPA). nghiem chit lugng v i ve sinh an toin chit Do do, cic doanh nghiep Viet Nam phii tim che eiia Nhit Bin. De khae phuc tinh trang hieu that ky ngi dung ciia Hiep dinh, tirng nay, eic doanh nghiep Viet Nam can chii dieu khoin d6i vai ITnh vuc minh quan tim dgng thue bien quin ly chat lugng theo cic nhim tan dung dugc nhung uu dai trong tieu chuin, quy chuin do Nhit Bin dua ra. VJEPA de day manh xuat khau hang h o i Doanh nghiep nen xay dung v i trien khai ip sang tbi truofng Nhat Bin. dung he th6ng quin ly chat lugng qu6c te Tgp chi nghien cieu CHAUPHI & TRUNGDONG SO 03 (67) thang 3/2011 4?
  14. Giai phap phat trien quan he thu'dng mai... Dinh Van Thanh-Phung Thj Van Kieu ISO 9000, HACCP, ISO 14000 v i SA 8000 2. Trin Quang Minh (2008), "Quan he de lam nen ting cho viec vugt qua hang rao thuang mai VTet Nam - Nhat Ban : Thanh tuu ky thuat thuang mai Nhat Ban. va Trien vgng", Tqp chi Nghien cieu Ddng Bdc - Ddy mqnh ede hoqt ddng xiie tien xudt A, so 11(11) thing 11/2008, tr. 17-24, khdu sang thi tru&ng Nhdt Bdn: Ngoii viec 3. Tran Quang Minh - Ngo Xuan Binh chu trpng ning cao chit lugng v i ha gii (Chu bien): Quan he Viet Nam - Nhdt Bdn: thinh sin pham de ting sire canh tranh cua Qud khic, hien tqi vd tuong lai, NXB Khoa hgc hang hoi, eic doanh nghiep xuit khiu phii xahgi. Ha Ngi-2005. nang cao nang lire tiep tbi, tich cue thuc hien 4. Tong cue Hai quan (2009), Tinh hinh eic boat dpng xue tien xuat khau sang thi xudt nhdp khdu thdng 12 vd ndm 2009, Bao truofng Nhat Bin: (1) Chu dpng tim kiem d6i cao thing 12/2009. tie, chao hang thong qua viec tham gia cie 5. T6ng cue Th6ng ke (2009), Nien gidm eupc hpi chg, trien lam v i hpi thio chuyen thdng ke ndm 2008, NXB Thong ke. Ha Ngi - de dugc t6 chirc tai Viet Nam hoie Nhit 2009. Bin, qua Thuang vu Viet Nam tai Nhit Bin 6. Nguyen Van Tan - Nguyen Hoang Hue v i qua T6 chirc xiic tien thuang mai Nhit (2008), "Quan he kinh tg Viet Nam - Nhat Ban Ban (JETRO) tai Viet Nam; Tim hieu va tir sau khi Viet Nam tra thanh thanh vien chinh nghien ciru thi truofng Nhat Bin true tiep thiic eua to chiic WTO den nay", Tqp chi hoic th6ng qua Thuang vu Viet Nam tai Nghien cieu Ddng Bdc A, so 11(11) thing Nhit Bin, Van phong JETRO tai Viet Nam, 11/2008, tr.9-16. Cue Xue tien thuong mai, Phong thuang mai 7. Ngge Trinh (2008), "35 nam quan he va eong nghiep Viet Nam, Trung tim Th6ng Viet Nam - Nhat Ban; Mpt chang duang phat tin c6ng nghiep v i thuang mai v i qua tii trien", Tqp chi Nghien cieu Ddng Bdc A, so lieu de biet duac chinh sich thuong mai eua 8(90) thing 8/2008, tr.l 1-16. Nhit Ban, cic quy dinh ve hang nhip khiu, 8. Luu Ngpc Trinh (2010), "Hiep dinh d6i nhu cau thi bieu ve hing hoa cua thi truofng tac kinh te Viet Nam - Nhat Ban", Tdi lieu Hgi Nhat Bin. thdo thdng 11/2010. 9. Vu Chinh sich thuang mai da bien Tom lai, quan be hgp tic thuang mai giira (2008), "Hiep dinh d6i tic kinh te Viet - Nhat Vi$t Nam va Nhit Bin dang ngay cing phit (VJEPA)". trien. De moi quan he niy phit tnen tuang 10. Vu Thi truQfng Chau A - Thii Binh xirng vai tiem ning kinh te ciia hai ben v i Duong, Bp Cong Thuang (2008), Ddnh gid tuofng_ xirng vai tim d6i tie chien lugc doi khd ndng xudt khdu hdng hod ciia Viet Nam hoi n6 lire tir e i hai phia, cin sir hgp tic han vdo thi trucmg chdu A sau khi Viet Nam gia niia tir phia Nhit Bin. Vai ca eau kinh te bo nhdp WTO, Bao cao thing 12/2008. sung cho nhau, Hiep dinh doi tie kinh te Viet - Nhat (VJEPA) dang dugc tnen kbai v i 11. Vu Tbi truofng Chau A - Thai Binh trong b6i cinh gia ting hgi nhip khu vuc va Duang, Bp Cong Thuang (2009, Hien trqng toin cau, Quan he kinh te - thuang mai Viet vd trien vgng thuong mqi v&i Nhdt Bdn, Bao Nam - Nhat Bin se phit trien manh han nira, cao thing 7/2009. tao ra mpt buac ngoit quan trpng dinh dau 12. Website cua Bp Cong Thuang Viet sir vuan len tim cao mofi ciia quan he giira Nam http://wvvw.moit.gov.vn/ hai nuac. 13. Website cua Bp Ngoai giao Viet Nam http://www.mofa.gov.vn/ Tai lieu tham khao 14. Website cua Tong cue Th6ng ke Viet 1. Bg Ngoai giao Viet Nam (2010), Thdng Nam http://www.gso.gov.vn/ tin ca bdn ve Nhdt Bdn vd quan he Viet Nam - 15. Website cua Tong cue Th6ng ke Nhat Nhdt Bdn, Bao eao thang 6/2010. Ban: http://www.stat.go.ip . Tgp chingltien cim CHAUPHI & TRUNGDONG so 03 (67) thang 3/2011

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản