intTypePromotion=1

SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo việc thiết kế và tổ chức các trò chơi trong dạy học Lịch sử lớp 4 nhằm phát huy tính tích cực của học sinh

Chia sẻ: Trần Văn An | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:37

0
31
lượt xem
4
download

SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo việc thiết kế và tổ chức các trò chơi trong dạy học Lịch sử lớp 4 nhằm phát huy tính tích cực của học sinh

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục tiêu mà đề tài này hướng tới chính là tập trung đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu đưa ra một số biện pháp để chỉ đạo việc thiết kế và tổ chức trò chơi khi dạy lịch sử ở Tiểu học theo hướng đổi mới phát huy tính tích cực chủ động của học sinh, vận dụng tính ưu việt của mô hình VNEN, giúp giáo viên có một số biện pháp để dạy tốt hơn phân môn Lịch sử.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo việc thiết kế và tổ chức các trò chơi trong dạy học Lịch sử lớp 4 nhằm phát huy tính tích cực của học sinh

I. Phần mở đầu:<br /> <br /> 1. Lý do chọn đề tài.<br /> <br />          Đổi mới giáo dục đã được Đảng và nhà nước khẳng định là vai trò quan  <br /> trọng cấp thiết trong hệ thống “Đổi mới sự nghiệp giáo dục”, là nền tảng, là  <br /> động lực thúc đẩy công nghiệp hoá ­ hiện đại hoá đất nước để  Việt Nam  <br /> từng bước vững vàng khi hội nhập vào nền kinh tế thế giới.<br /> <br />    Như vậy, để  thực hiện quá trình đổi mới giáo dục không chỉ  đối mới  <br /> về nội dung chương trình sách giáo khoa mà còn phải đối mới về cả phương <br /> pháp dạy­ học. Đây là hai vấn đề  có mối liên quan chặt chẽ  với nhau trong  <br /> quá trình thực hiện mục tiêu giáo dục trong giai đoạn mới. Qua  phân môn Lịch <br /> sử  các em được hiểu sâu hiểu kĩ về  quá trình và từng thời kì xây dựng đấu <br /> tranh và gìn giữ đất nước. Có thể nói rằng học  lịch sử có tác dụng rất lớn khi  <br /> học các môn khác hay nói cách khác học lịch sử là điểm tựa, là nền tảng cho  <br /> các môn học khác như Địa Lí, Tiếng Việt .... <br /> <br />  Như chúng ta đã biết kiến thức Lịch sử   ở Tiểu học : Cung cấp cho HS <br /> một số  kiến thức cơ  bản, thiết thực về: Các sự  kiện, hiện tượng, nhân vật  <br /> lịch sử tiêu biểu ở các giai đoạn phát triển của lịch sử Việt Nam từ buổi đầu  <br /> dựng nước tới nay;    hoc sinh biết vận dụng các kiến thức đã học vào thực <br /> tiễn đời sống và góp phần bồi dưỡng và phát triển ở HS những thái độ và thói <br /> quen: Ham học hỏi, ham hiểu biết thế giới xung quanh;  yêu thiên nhiên, con <br /> người, đất nước; Có ý thức bảo vệ thiên nhiên và các di sản văn hoá.<br /> <br /> Dạy Lịch sử là bước đầu hình thành cho học sinh các kĩ năng quan sát  <br /> sự vật, hiện tượng; thu thập, tìm kiếm tư liệu lịch sử từ các nguồn thông tin <br /> khác nhau; phân tích, so sánh, đánh giá, hệ  thống kiến thức về  các sự  kiện  <br /> lịch sử, nhân vật lịch sử, mốc thời gian. Phân môn Lịch sử  góp phần hình  <br /> thành, bồi dưỡng  ở  học sinh thái độ  và thói quen: ham học hỏi, thích tìm <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 1<br /> hiểu về cội nguồn dân tộc, giao duc t<br /> ́ ̣ ư tưởng, tinh cam, đao đ<br /> ̀ ̉ ̣ ức cho người  <br /> học.<br /> <br /> Học Lịch sử  là để  hiểu, để  sống và để  rung động với những sự  kiện  <br /> lịch sử. Để  rút ra những bài học về  lòng yêu nước, về  nhân văn, để  thực  <br /> hành lời Bác đã dạy. Do vây viêc kh<br /> ̣ ̣ ơi dây niêm say mê, h<br /> ̣ ̀ ưng thu hoc lich s<br /> ́ ́ ̣ ̣ ử <br /> ̣ ̣ ̀ ̣ ̉<br /> la nhiêm vu va muc đich cua ng<br /> ̀ ́ ươi giao viên trong s<br /> ̀ ́ ự  nghiêp đao tao thê hê<br /> ̣ ̀ ̣ ́ ̣ <br /> trẻ, con ngươi m<br /> ̀ ơi xa hôi chu nghia. <br /> ́ ̃ ̣ ̉ ̃ Trong những năm trở lại đây học sinh <br /> có xu hướng thiên về các môn Toán và Tiếng Việt, Ngoại ngữ, không chú ý  <br /> đến Lịch sử. Phải chăng vì Lịch sử  khó học, khó nhớ  hay vì một lý do nào <br /> khác  ?  Hơn nữa trong thời đại công nghệ  thông tin hiện nay, các em ngại <br /> đọc những bài học nhiều kênh chữ mà thích xem những sách nhiều kênh hình <br /> và các bộ  phim hoạt hình,... Vì vậy muốn các em học tốt môn học thì điều <br /> trước tiên phải tạo cho các em say mê và hứng thú với môn học . Nhưng hiện <br /> nay, một số  giáo viên vẫn còn xem nhẹ  môn Lịch sử  mà chỉ  tập trung thời <br /> gian, tâm sức vào hai môn Toán và Tiếng Việt dẫn đến việc dạy lịch sử đôi  <br /> khi còn cắt xén thời gian cho môn học khác. Đa số học sinh còn thờ ơ, không <br /> hứng thú, ngại học Lịch sử. Các em không nhớ  được các sự  kiện, nhân vật, <br /> mốc thời gian lịch sử nên chất lượng dạy ­ học môn này còn hạn chế so với  <br /> các môn học khác. <br /> <br /> Với tinh thần " học mà chơi, chơi mà học", trò chơi thực sự  là một <br /> phương tiện hữu hiệu để  tạo ra sự  hài hoà, thoải mái, không rập khuôn, khô <br /> cứng, đảm bảo tính tự  nhiên cho cuộc sống cũng như  trong học tập của học <br /> sinh tiểu học một cách hứng thú và bổ  ích. Cùng với những kinh nghiệm chỉ <br /> đạo chuyên môn tôi thấy phân môn Lịch sử  có nhiều kiến thức thực tế trong  <br /> đời sống, mặt khác phân môn học này có sự  gắn bó, liên hệ  chặt chẽ, liên <br /> quan mật thiết với các môn học khác, hỗ trợ cho các em về mặt kiến thức và <br /> giúp các em mở rộng hiểu biết. <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 2<br /> Từ  trước đến nay đã có nhiều đồng nghiệp quan tâm và nghiên cứu về <br /> vấn đề dạy và học Lịch sử nhưng các đề tài đó chỉ  đi sâu vào một khía cạnh  <br /> nhất định như  : giúp học sinh yêu thích phân môn Lịch sử; phát huy tính tích  <br /> cực của học sinh khi học phân môn Lịch sử; ...Với mong muốn được góp <br /> phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng dạy học phân môn Lịch <br /> sử   ở  trường Tiểu học Lê Hồng Phong, tôi mạnh dạn chọn đề  tài:  “Một số  <br /> biện pháp chỉ đạo việc thiết kế và tổ chức các trò chơi trong dạy học Lịch  <br /> sử lớp 4 nhằm phát huy tính tích cực của học sinh ".<br /> <br /> 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.<br /> <br /> a. Mục tiêu của đề tài   <br /> <br />         Mục tiêu mà đề  tài này hướng tới chính là  tập trung đi sâu tìm hiểu, <br /> nghiên cứu đưa ra một số biện pháp để chỉ đạo việc thiết kế và tổ chức trò  <br /> chơi khi dạy lịch sử   ở Tiểu học theo hướng đổi mới phát huy tính tích cực  <br /> chủ động của học sinh, vận dụng tính ưu việt của mô hình VNEN, giúp giáo <br /> viên  có một số biện pháp để dạy tốt hơn phân môn Lịch sử. <br /> <br />         Khơi dậy khả năng tư  duy sáng tạo, tích cực chủ  động của học sinh.  <br /> ̣ ̣<br /> Trang bi, cung câp cho hoc sinh nh<br /> ́ ưng bi<br /> ̃ ện pháp, kĩ năng để  học tốt phân <br /> môn Lịch sử, để các em hiêu va yêu thich phân môn này. <br /> ̉ ̀ ́<br /> <br /> Góp phần nâng cao chất lượng dạy và học phân môn Lịch sử lớp 4.<br /> <br /> b. Nhiệm vụ của đề tài<br /> <br /> Tìm hiểu cơ  sở  lí luận của vấn đề  nghiên cứu (phương pháp trò chơi  <br /> trong dạy học) của giáo viên ở trường tiểu học. <br /> <br />   Thiết kế  các loại trò chơi trong dạy học phân môn Lịch sử  và cách  <br /> thức <br /> sử dụng chúng một cách có hiệu quả trong dạy học phân môn Lịch sử. <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 3<br />    Nghiên cứu những biện pháp giúp giáo viên có định hướng đúng đắn <br /> trong việc thiết kế, lựa chọn trò chơi học tập, tạo tiết học sinh động, nhẹ <br /> nhàng, đạt hiệu quả  cao trong dạy học Lịch sử  khi thực trạng  ở trường tổ <br /> chức tiết học còn nặng nề, mang tính truyền thống.<br /> <br /> 3. Đối tượng nghiên cứu.<br /> <br /> Một số biện pháp chỉ đạo việc thiết kế và tổ chức các trò chơi khi dạy <br /> lịch sử lớp 4 ở trường Tiểu học Lê Hồng Phong,<br /> <br /> 4. Giới hạn của đề tài.<br /> <br />     Giáo viên và học sinh lớp 4, trường Tiểu học Lê hồng Phong, huyện  <br /> Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk, năm học 2016­2017 và học kì I năm học 2017­ 2018.<br /> <br /> 5. Phương pháp nghiên cứu.<br /> <br /> Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:<br /> <br /> a. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận<br /> <br /> ­ Phương pháp phân tích ­ tổng hợp tài liệu;<br /> <br /> ­ Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập.<br /> <br /> b. Nhom ph<br /> ́ ương pháp nghiên cứu thực tiễn<br /> <br /> ­ Phương pháp điều tra;<br /> <br /> ­ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục; <br /> <br /> ­ Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;<br /> <br /> ­  Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm.<br /> <br /> c. Phương pháp thống kê toán học<br /> <br /> II. Phần nội dung<br /> <br /> 1. Cơ sở lý luận <br /> <br /> Đai­ ri nhà giáo dục Liên­xô cũ đã từng nói: “ Dạy Lịch sử  cũng như <br /> <br /> <br /> 4<br /> dạy bất cứ thứ gì đòi hỏi người thầy phải khêu gợi cái thông minh chứ không <br /> phải bắt buộc các trí nhớ làm việc, bắt nó ghi chép rồi trả lại”. Như vậy mục  <br /> đích của dạy học lịch sử là người giáo viên không chỉ giúp học sinh hình dung, <br /> ghi nhớ các sự kiện, hiện tượng lịch sử mà việc  dạy học lịch sử là tái tạo lại <br /> “hiện thực quá khứ  lịch sử  “ đó cho người học thông qua những chứng cứ <br /> vật chất, dấu vết lịch sử để lại. <br /> <br />         Nghiên cứu và sử dụng trò chơi học tập vào mục đích giáo dục và phát  <br /> triển một số  năng lực, phẩm chất trí tuệ  cho HS, mà tiêu biểu là các nhà sư <br /> phạm nổi tiếng như T.M. Babunova, A.K. Bodarenco, ….. Với khuynh hướng  <br /> này, trò chơi học tập được xem như  là một phương pháp dạy học hiệu quả,  <br /> góp phần quan trọng vào việc nâng cao tính tích cực, độc lập trong quá trình <br /> nhận thức của HS. Mục đích cuối cùng là giúp người học có thể  hình dung <br /> được về  con người và hoạt động của con người trong bối cảnh thời gian,  <br /> không gian lịch sử nhất định. Vậy để thực hiện mục đích đó, ngoài việc cung <br /> cấp kiến thức cho các em trên lớp, giáo viên nên hướng dẫn để các em tự tìm <br /> ra kiến thức, mở  rộng hiểu biết của mình bằng nhiều cách khác nhau và tự <br /> các em chuyển tải những thông tin đó đến bạn bè. Khi đó, các em sẽ càng say  <br /> mê tìm tòi, nghiên cứu, dần dần hình thành ở các em tình yêu môn học. <br /> <br />         Về mặt giáo dưỡng, lịch sử là một môn học mang tính giáo dục chính trị <br /> sâu sắc. Về giáo dục, cung cấp cho học sinh những hiểu biết về những thời  <br /> kì lịch sử hào hùng của dân tộc và nhìn thấy được toàn cảnh lịch sử  thế  giới <br /> trong quá khứ. “Lịch sử là thầy dạy của cuộc sống”, vì thế  việc giảng dạy <br /> lịch sử  như  thế  nào để  cho học sinh chúng ta “…phải biết sử  ta/ Cho tường <br /> gốc tích nước nhà Việt Nam” là nhiệm vụ rất  to lớn nhưng đầy vẻ vang của <br /> người thầy giáo. Nhưng trong thực tế, một bộ phận giáo viên và cả học sinh  <br /> vẫn còn những nhận thức chưa đúng về  phân môn Lịch sử, không dành sự <br /> quan tâm đến môn học này dẫn đến chất lượng dạy và học chưa cao. Như <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 5<br /> vậy muốn đào tạo con người phát triển toàn diện thì vấn đề cấp thiết là thay <br /> đổi cách dạy, cách học phân môn Lịch sử. <br /> <br /> 2.Thực trạng vấn đề nghiên cứu <br /> <br /> ** Ưu điểm:<br /> <br />          Trước khi thực hiện đề tài này thì  t rường tiểu học Lê Hồng Phong thực <br /> hiện chương trình VNEN đã được 4 năm. Với mô hình dạy học hợp tác này <br /> (học sinh chủ  động học tập, tự  khám phá chiếm lĩnh kiến thức, giáo viên là <br /> người định hướng, tổ chức, hướng dẫn, gợi mở để  học sinh nắm được kiến  <br /> thức). Vì vậy những học sinh chậm tiến được giáo viên hỗ trợ kịp thời.<br /> <br />           Chuyên môn đã tổ chức một số chuyên đề, hội giảng về các tiết dạy  <br /> lịch sử  với một số  dạng bài lịch sử  để  giáo viên trao đổi học hỏi và rút kinh <br /> nghiệm. <br /> <br />                  Trong giảng dạy giáo viên đã khai thác dụng đồ  dùng dạy học và <br /> phương tiện dạy học và từng bước  ứng dụng công nghệ  thông tin phù hợp  <br /> trong dạy lịch sử. Một số  tiết học giáo viên đã tổ  chức các trò chơi học tập <br /> để củng cố kiến thức cũ hay ghi nhớ kiến thức mới,... xong các trò chơi chưa <br /> thu hút được sự tham gia nhiệt tình của các đối tượng học sinh.<br /> <br />             Về nội dung chương trình Lịch sử lớp 4 theo mô hình trường học mới <br /> VNEN cũng giống như  chương trình trước đây nhưng cách chia nội dung bài <br /> trong tài liệu Hướng dẫn học thì mỗi bài được tích hợp nhiều nội dung, gồm  <br /> một chuỗi sự  kiện, hiện tượng hay nhân vật lịch sử  tiêu biểu của một giai <br /> đoạn lịch sử nhất định. Thời lượng dành cho mỗi bài học thường là 2 đến 3  <br /> tiết.  Nội dung bài khá dài và dàn trải.  Như  vậy việc chia nội dung bài học <br /> theo từng thời kì, từng giai đoạn lịch sử, nội dung từng phần không tách bạch <br /> rõ ràng, sắp xếp một số chỗ chưa lôgic gây khó hiểu cho học sinh trong việc  <br /> tự học, tự chiếm lĩnh kiến thức. Do đó giáo viên phải nghiên cứu kĩ nội dung <br /> từng bài để  thiết kế  các tiết dạy hấp dẫn, gây hứng thú cho các học sinh <br /> <br /> <br /> 6<br /> thông qua trò chơi học tập.<br /> <br />           Khi đề tài được áp dụng trong một học kì thì kết quả mang lại rõ rệt. <br /> Đa số học sinh có kĩ năng mạnh dạn, tự tin khi tham gia trò chơi, tích cực thảo <br /> luận nhóm và tự  nghiên cứu sách giáo khoa. Ngoài ra các em còn tự  tìm hiểu  <br /> thông tin bài học trước qua nhiều kênh thông tin. Do đó các tiết học lịch sử trở <br /> thành những tiết học lý thú của cả  cô và trò, các em nhớ  các sự  kiện lịch sử <br /> để tham gia tốt vào các hoạt động ngoài giờ lên lớp như: “Rung chuông vàng”,  <br /> chủ điểm “Uống nước nhớ nguồn”,… <br /> <br />        ** Hạn chế <br /> <br /> Tuy nhiên do kiến thức của Lịch sử lớp 4 quá xa so với thời đại của <br /> các em hiện nay nên cả  giáo viên và học sinh cảm thấy khó hiểu, đồ  dùng <br /> dạy học ít, khó sưu tầm về tranh ảnh;  giờ học trở nên khô khan, nhàm chán <br /> với những sự  kiện tẻ  nhạt, những con số  vô hồn, ít đọng lại trong tâm trí <br /> non nớt của trẻ thơ.<br /> <br />  Thiết bị dạy học phục vụ cho  phân môn Lịch sử đã được các cấp và <br /> nhà trường đầu tư, trang bị nhưng cũng không thể  đáp ứng đầy đủ  nhu cầu <br /> dạy học Lịch sử. Các tranh, ảnh, mô hình, sa bàn, tư liệu lịch sử … còn ít.<br /> <br /> Một vài giáo viên chưa đầu tư cho việc nghiên cứu, chuẩn bị bài trước <br /> khi lên lớp, chưa có phương pháp dạy hiệu quả  để  lôi cuốn người học; có <br /> đưa trò chơi vào dạy học các bài Lịch sử  nhưng  chưa nhiều, ít đầu tư  suy <br /> nghĩ nên dẫn đến tiết học không có sự  đổi mới, khởi sắc, đơn điệu trong  <br /> hình thức tổ chức.<br /> <br />           Một số giáo viên chưa mạnh dạn trong việc đổi mới phương pháp dạy <br /> học.       Khi tổ chức trò chơi giáo viên chưa hiểu hết mục đích của trò chơi  <br /> ấy mang lại ý nghĩa gì? Vận dụng kiến thức gì cho môn học. Khi tổ chức các <br /> trò chơi thì giáo viên giao việc cho học sinh chưa rõ ràng, cụ  thể. Thời gian <br /> quy định cho mỗi hoạt động chơi chưa rõ ràng.<br /> <br /> <br /> 7<br /> Học sinh thiếu mạnh dạn, tự  tin khi tham gia các trò chơi truyền thống  <br /> khô khan, nhàn chán dẫn đến thái độ chán học Lịch sử.<br /> <br />              Chính vì những   nguyên nhân đó bản thân tôi cần nhận thấy phải có  <br /> những phương pháp dạy học phù hợp hơn trong quá trình giảng dạy  phân <br /> môn Lịch sử 4 theo cách dạy học mà chơi, chơi mà học.<br /> <br /> ** Nguyên nhân<br /> <br /> Lịch sử  là những việc đã diễn ra và tồn tại trong quá khứ, một số  từ <br /> ngữ “cổ, từ Hán Việt” không được chú thích nên gây khó hiểu cho học sinh.  <br /> Mặc khác các em được sinh ra và lớn lên trong thời bình, nên các em chưa  và <br /> không hiểu nhiều đến lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của cha ông. <br /> Đối với các em thì đó là những chuyện của ngày xưa ngày xửa, nó quá xa vời <br /> mà các em chỉ mới xem qua phim hoạt hình và đọc truyện lịch sử. Các em ít <br /> tìm tòi về  lịch sử  mà chỉ  dành nhiều thời gian cho môn Tiếng Việt, Toán,  <br /> Tiếng Anh. Nhiều em có tâm lí sợ học lịch sử vì cho rằng môn học này “khô, <br /> khổ, khó”. Khô vì giờ học tẻ nhạt, đơn điệu và nhàm chán. Khổ vì phải quan  <br /> sát, phân tích, so sánh, đánh giá, khái quát, hệ  thống hóa, kể  chuyện, đóng <br /> vai. Khó vì phải ghi nhớ quá nhiều sự kiện, nhân vật, mốc thời gian mà điều <br /> này đối với người lớn cũng hết sức khó khăn huống chi là trẻ  nhỏ. Từ  đó <br /> học sinh không hứng thú, học vẹt, học chỉ  để  trả  bài, để  qua các lần kiểm <br /> tra chứ hiểu và yêu thích phân môn này thì rất ít. <br /> <br />          Ở lớp 4, Lịch sử là một phân môn hoàn toàn mới mẻ đối với các em,  <br /> nhiều em còn bỡ ngỡ, chưa có cách học phù hợp để mang lại hiệu quả. <br /> <br />  Thời lượng của một tiết học phân môn Lịch sử không quá 40 phút nên <br /> rất gò bó, eo hẹp khó có thể tổ chức trò chơi một cách thoải mái để đạt được  <br /> hiệu quả cao.<br /> <br />           Một số  giáo viên còn ít có sự  đầu tư, chưa mạnh dạn điều chỉnh nội <br /> dung và thay đổi hình thức dạy học, ngại tổ  chức các trò chơi học tập trong <br /> <br /> <br /> 8<br /> các tiết dạy lịch sử nếu có tổ chức chỉ mang tính hình thức vì để chuẩn bị cho <br /> một trò chơi trong tiết học người giáo viên phải chuẩn bị rất nhiều  (đồ dùng <br /> học tập, các thiết bị  dạy học, hình thức tổ  chức, cách tổ  chức….),  nhất là <br /> ngại tổ chức các trò chơi khi soạn giáo án điện tử. Chính vì vậy mấy năm gần <br /> đây đa số học sinh không thích học và ít nhớ những kiến thức về lịch sử “cổ”  <br /> do đó khi học lên các lớp trên các em không còn nhớ  được nhiều kiến thức <br /> lịch sử này. <br /> <br />          Một số giáo viên còn ngại sưu tầm, thiết kế các trò chơi để phục vụ tiết <br /> dạy. Khi trong tiết dạy giáo viên như sợ học sinh không hiểu bài nên cố gắng  <br /> nói nhiều và cho học sinh làm nhiều để  nắm bài, không dành thời gian chơi  <br /> trò chơi.<br />       Một số  học sinh bị hổng kiến thức nên trong khi chơi không tự  tin tham <br /> gia hết mình. Nhiều học sinh còn lơ đãng trong quá trình học làm hiệu quả trò <br /> chơi hoặc kết quả đạt được chưa cao.<br /> ­ Qua điều tra khảo sát thực tế 5 lớp của khối Bốn trước khi thực hiện  <br /> đề tài như sau: <br /> Sự yêu thích học phân môn Lịch sử của học sinh như sau<br /> Lớp 4A Lớp 4 B Lớp 4C Lớp 4 D Lớp   4  Tổng<br /> Mức độ yêu <br /> E<br /> thích<br /> 26 25 18 18 23 110<br /> Say mê hứng thú 5 5 4 3 4 21<br /> Thích học 17 17 11 12 13 70<br /> Không hứng thú 4 3 3 3 6 19<br /> Kết quả cuối năm học 2015­ 2016 môn Lịch sử và Địa lí của toàn khối  <br /> như sau:<br /> Lớp 4A Lớp 4 B Lớp 4C Lớp 4 D Lớp   4  Tổng<br /> E<br /> 26 25 18 18 23 110<br /> Hoàn thành tốt 5 5 4 3 4 21<br /> Hoàn thành 19 19 14 15 18 85<br /> Chưa hoàn thành 2 1 0 0 1 4<br /> <br /> <br /> 9<br /> Trăn trở  trước những thực trạng nêu trên, tôi nhận thấy dạy học bằng  <br /> trò chơi sẽ tạo nên hứng thú và rèn luyện được khả năng phát triển tư duy rất  <br /> tốt cho học sinh, giúp các em đạt kết quả  cao trong  học tập. Để  khắc phục <br /> thực trạng nên trên và nâng cao chất lượng dạy học, giáo viên cần sử  dụng <br /> hợp lý các phương pháp dạy học khác nhau. Trong đó  “ cần sử  dụng linh  <br /> hoạt và có hiệu quả các trò chơi” trong dạy học Lịch sử là cần thiết. Phương <br /> pháp này phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học, với định <br /> hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay  ở bậc Tiểu học theo phương <br /> châm “Nhẹ  nhàng hơn, tự  nhiên hơn và hiệu quả  hơn”. Việc   “sử  dụng có  <br /> hiệu quả các trò chơi” sẽ có tác dụng phát huy tính tích cực, tạo hứng thú học <br /> tập, giáo dục kĩ năng giao tiếp, tự  tin cho học sinh. Qua đó học sinh tiếp thu  <br /> kiến thức bài học một cách nhẹ  nhàng, tự  nhiên làm cho giờ  học sinh động <br /> hơn, tự  nhiên hơn. Điều đó giúp các em biết và hiểu môn học sâu sắc hơn, <br /> tránh được sự gò bó, áp đặt trong lĩnh hội kiến thức. Từ đó các em sẽ biết yêu <br /> thiên nhiên, con người, quê hương, đất nước; các em biết tôn trọng, bảo vệ <br /> cảnh quan thiên nhiên và các di tích lịch sử văn hóa; các em sẽ tự hào về đất  <br /> nước, con người Việt Nam.<br /> <br /> 2. Nội dung và hình thức của giải pháp:<br /> <br /> a. Mục tiêu của giải pháp<br /> <br /> Để nâng cao hiệu quả dạy và học phân môn Lịch sử lớp 4, tôi đã đưa <br /> ra những biện pháp giúp giáo viên có định hướng đúng đắn trong việc thiết  <br /> kế, lựa chọn trò chơi học tập, tạo tiết học sinh động, nhẹ  nhàng, đạt hiệu <br /> quả cao trong dạy học để giúp giáo viên và học sinh yêu thích Lịch sử.<br /> <br /> b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.<br /> <br /> Biện pháp 1: Chỉ đạo giáo viên xác định đúng vị trí, mục tiêu, nội dung,  <br /> chuẩn kiến thức kĩ năng và đặc trưng bộ môn, nắm vững kiến thức Lịch một  <br /> cách có hệ thống. <br /> <br /> <br /> <br /> 10<br /> Nói đến Lịch sử là nói đến từng giai đoạn lịch sử, mốc thời gian, các sự <br /> kiện lịch sử  , các triều đại, các cuộc khởi nghĩa và những anh hùng dân tộc <br /> ứng với mỗi triều đại , mỗi cuộc khởi nghĩa đó. Việc nắm kiến thức Lịch sử <br /> logic chính xác, có hệ thống của giáo viên là rất cần thiết, giúp học sinh định <br /> hướng và hiểu đúng về  một thời kì lịch sử, nhân vật lịch sử  và những trận  <br /> đấu tranh oanh liệt trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.<br /> <br /> Thực tế  cho thấy một số  ít giáo viên chưa xác định được đúng đặc <br /> trưng của môn Lịch sử, mỗi tiết lên lớp chỉ  cung cấp cho học sinh đủ, đúng  <br /> kiến thức trong sách giáo khoa, ít mở  rộng, liên hệ những kiến thức về hiện  <br /> tại, chưa thiết lập được cho học sinh mối quan hệ  giữa các sự  kiện lịch sử <br /> với nhau, hệ  thống kiến thức không lôgic nên dẫn đến tình trạng giáo viên <br /> cung cấp đến đâu thì học sinh chỉ hiểu và biết đến đó, hết giờ  học gấp sách <br /> lại là kiến thức cũng “gấp” lại luôn. Nên đối với giáo viên việc đọc nhiều  <br /> sách báo, nghiên cứu tài liệu, lấy thông tin, sư  tầm tư liệu có liên quan trong  <br /> thời điểm hiện tại một cách cập nhật là điều hết sức cần thiết và quan trọng <br /> đối với phân môn Lịch sử. <br /> <br /> Phụ trách chuyên môn nhà trường tạo điều kiện để  các tổ  chuyên môn <br /> sinh hoạt, giáo viên hệ  thống hóa kiến thức môn mình giảng dạy, tránh dạy  <br /> lớp nào biết lớp đó. Kiến thức Lịch sử  được trình bày trong SGK và SGV <br /> hướng dẫn rất đơn giản, ngắn gọn, nó như cái cốt, cái lõi để dựa vào đó giáo <br /> viên biết cách khai thác, hướng dẫn giúp học sinh tìm đúng nội dung, hiểu <br /> chính xác kiến thức được truyền tải. Chính vì vậy ngoài việc nắm vững kiến  <br /> thức Lịch sử trong sách giáo khoa Tiểu học giáo viên cần phải chú trọng việc <br /> bồi dưỡng kiến thức, tư  liệu, cập nhật kip thời   thông tin qua nhiều nguồn  <br /> khác nhau, khai thác có hiệu quả tài nguyên mạng, trong các cuốn sử liệu...để <br /> truyền thụ đến học sinh một cách chính xác. <br /> <br /> Ví dụ:  Một số yếu tố cơ bản trong chương trình phân môn Lịch sử lớp  4<br /> <br /> Giai  Thời  Triều đại trị vì Nội dung cơ bản của lịch sử.<br /> <br /> 11<br /> đoạn lịch  gian Tên nước­ kinh đô<br /> sử Nhân vật lịch sử tiêu biểu<br /> <br /> Buổi  Khoản   Các   Vua   Hùng,    Hình thành đất nước với phong tục, <br /> đầu  g   700  nước   Văn   Lang,  tập quán riêng.<br /> dựng  năm  đóng   đô   Phong    Đạt được nhiều thành tựu như: đúc <br /> nước và  TCN  Châu­ Phú Thọ. đồng( trống đồng), xây thành Cổ Loa.<br /> giữ  đến  An   Dương   Vương, <br /> nước năm  nước Âu Lạc, đóng <br /> 179  đô ở Cổ Loa.<br /> TCN<br /> <br /> Hơn  Từ  Các triều đại Trung    Hơn 100 năm nhân dân ta anh dũng <br /> 1000  năm  Quốc   thay   nhau  đấu tranh.<br /> năm  179  thống trị nước ta  Có nhiều nhân vật và cuộc khởi nghĩa <br /> đấu  TCN  tiêu   biểu   như:   Hai   Bà   Trưng,   Bà <br /> tranh  đến  Triệu...<br /> giành  năm <br /> Với chiến thắng Bạch Đằng 938, Ngô <br /> lại   độc  938<br /> Quyền giành lại độc lập cho đất nước <br /> lậ p<br /> ta.<br /> <br /> Buổi  Từ  938   Nhà Ngô, đóng đô ở  Sau ngày độc lập, nha  nước đầu tiên <br /> đầu độc  đến  Cổ Loa. đã được xây dựng.<br /> lậ p 1009   Khi Ngô Quyền mất, đất nước lâm <br /> vào thời kì loạn 12 sứ  quân. Đinh Bộ <br /> Lĩnh   là   người   dẹp   loạn   thống   nhất <br /> đất nước.<br /> <br />   Đinh   Bộ   Lĩnh   mất,   quân   Tống   kéo <br /> sang xâm lược nước ta, Lê Hoàn lên <br /> ngôi lãnh đạo nhân dân đánh tan quân <br /> <br /> <br /> 12<br /> xâm lược Tống.<br /> <br /> Nước  1009­  Nhà   Lý,  nước   Đại    Xây dựng đất nước thinh vượng về <br /> Đại  1226 Việt, kinh đô Thăng  nhiều mặt: kinh tế, văn hoá, giáo dục, <br /> Việt  Long. cuối triều đại vua quan ăn chơi xa xỉ <br /> thời Lý nên suy vong.<br /> <br />  Đánh tan quân xâm lược nhà Tống lầ <br /> thứ hai.<br /> <br />   Nhân vật lịch sử  tiêu biểu:  Lý Công <br /> Uẩn, Lý Thường Kiệt...<br /> <br /> Nước  1226­  Triều   Trần,   nước   Tiếp tục xây dựng đất nước, đặc biệt <br /> Đại  1400 đại   Việt,   kinh   đô  chú   trọng   đắp   đế,   phát   triển   nông <br /> Việt  Thăng Long nghiệp.<br /> thời    Đánh   bại   cuộc   xâm   lược   của   giặc <br /> Trần Mông­ Nguyên.<br /> <br /> Các nhân vật lịch sử  tiêu biểu: Trần <br /> Hưng Đạo, Trần Quốc Toản...<br /> <br /> Nước  Thế   kỉ  Nhà   Hồ,   nước   đại   20 năm chống giặc Minh, giải phóng <br /> Đại  XV ngu, kinh đô Tây Đô. đất nước( 1407­ 1428).<br /> Việt  Nhà   Hậu   Lê,   nước  Tiếp   tục   xây   dựng   đất   nước,   đạt <br /> buổi  Đại   Việt,   kinh   đô  được đỉnh cao trong mọi lĩnh vực thời <br /> đầu  Thăng Long. Lê Thành Tông.<br /> thời <br />   Các   nhân   vật   lịch   sử   tiêu   biểu:   Lê <br /> Hậu Lê<br /> Lợi, Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông<br /> <br /> Nước  Thế   kỉ  Triều Lê suy vong Các   thế   lực   phong   kiến   tranh   nhau <br /> Đại  XVI­  Triều Mạ quyền lợi, nhà lê suy vong, đất nước <br /> Việt  XVIII loạn lạc bởi nội chiến, kết quả  chia  <br /> Trịnh­ Nguyễn<br /> <br /> 13<br /> thế   kỉ  cắt thành Đàng Trong­ đàng ngoài hơn <br /> XVI­  200 năm.<br /> XVIII Cuộc   khai   hoang   phát   triển   mạnh   ở <br /> đàng Trong.<br /> <br />  Thành thi phát triển.<br /> <br /> <br /> <br /> Triều Tây Sơn Nghĩa   quân   Tây   Sơn   đánh   đổ   chính <br /> quyền họ Nguyễn, học Trịnh.<br /> <br />  Nguyễn Huệ  lên ngôi hoàng đế, lãnh <br /> đạo nhân dân đánh tan giặc Thanh.<br /> <br />  Bước đầu xây dựng đất nước.<br /> <br />  Các nhân vật lịch sử tiêu biểu: Quang <br /> Trung..<br /> <br /> Buổi  1802­  Triều   Nguyễn,   Họ Nguyễn thi hành nhiều chính sách <br /> đầu  1858 nước Đại Việt, kinh  để thâu tóm quyền lực.<br /> thời  đô Huế.  Xây dựng kinh thành Huế.<br /> Nguyễn<br /> <br />       Như vậy xác định đúng vị trí, mục tiêu, nội dung, chuẩn kiến thức kĩ  <br /> năng và đặc trưng của môn học này được sẽ  giúp người giáo viên xây dựng <br /> được phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp, thiết kế được các trò  <br /> chơi phù hợp sẽ truyền thụ được hết nội dung kiến thức Lịch sử đến với các  <br /> em, giúp các em hiểu được sâu sắc được nội dung bài học.<br /> <br /> Biện pháp 2. Bồi dưỡng kĩ năng soạn và trình chiếu giáo án điện tử, <br /> thiết kế các trò chơi cho giáo viên:<br /> <br />      Việc ứng dụng CNTT vào dạy học có hiệu quả thiết thực hay không  <br /> phụ  thuộc chủ  yếu vào người giáo viên. Vì vậy người giáo viên cần phải  <br /> <br /> <br /> 14<br /> mạnh dạn, không ngại khó, tự  thiết kế  và sử  dụng các Slides trong việc tổ <br /> chức các trò chơi học tập sẽ giúp rèn luyện được nhiều kĩ năng và phối hợp  <br /> tốt các phương pháp dạy học tích cực khác.<br /> <br />       BGH triển khai tốt công tác bồi dưỡng thường xuyên, các Môdun có  <br /> tác dụng thiết thực trong việc bồi dưỡng kiến thức và vận dụng vào thực tiễn  <br /> dạy học. Bồi dưỡng giáo viên thực hành soạn và trình chiếu Power Point, tìm <br /> kiếm thông tin trên mạng. Tổ chức có chất lượng các buổi sinh hoạt chuyên <br /> môn, chú trọng đề   chuyên đề: Nâng cao  kĩ năng soạn và trình chiếu giáo án <br /> điện tử, thiết kế các trò chơi cho giáo viên.<br /> <br />     Giáo viên tích cực tự học, tự tham gia các lớp tập huấn hoặc qua các <br /> buổi sinh hoạt chuyên môn nhằm nâng cao kĩ năng thực hành soạn và trình <br /> chiếu Power Point. Ta dễ dàng thấy rằng  trò chơi khi xây dựng bằng giáo án <br /> điện tử có nhiều ưu điểm:<br /> <br /> + Trong cùng một khoảng thời gian như nhau nếu tổ chức trò chơi bằng  <br /> hình thức thủ  công sẽ  tốn nhiều công, nhiều kinh phí cho việc chuẩn bị  đồ <br /> dùng, nhưng nếu thiết kế bằng giáo án điện tử sẽ tốn ít thời gian, truyền tải <br /> được nhiều nội dung cùng một lúc.<br /> <br /> + Trò chơi bằng giáo án điện tử có thể một lúc kiểm tra được nhiều học <br /> sinh, nhiều đối tượng học sinh tham gia cùng một lúc.<br /> <br /> + Khi kiểm tra câu trả lời, sự  phản hồi của học sinh, giáo viên dễ  dàng <br /> bật máy và bấm nút để  kiểm tra. Tiện lợi nhất là câu trả  lời trắc nghiệm <br /> đúng/ sai.<br /> <br /> + Giáo án điện tử  thực sự  có những hình  ảnh đẹp, mới lạ, sống động <br /> nhiều trường hợp có cả âm thanh. Nên kiến thức trở nên gần gũi, học sinh dễ <br /> hiểu và thực tế hơn.<br /> <br /> + Tiết kiệm được đồ dùng.<br /> <br /> <br /> <br /> 15<br />      Qua từng đợt BGH có đánh giá việc soạn giáo án điện tử và vận dụng <br /> vào thực tiễn dạy học của giáo viên.<br /> <br /> Biện pháp 3. Trang bị  cho giáo viên những kiến thức, kĩ năng sư  phạm  <br /> khi tổ chức trò chơi học tập môn Lịch sử:<br /> <br />      ** . Hiểu thế nào là “Trò chơi học tập”?<br /> <br />    Muốn tổ chức tốt một trò chơi thì trước hết người dạy phải hiểu thế <br /> nào là trò chơi ? Trò chơi học tập là trò chơi có luật, trong đó có nội dung tri  <br /> thức gắn liền với nội dung bài học, giúp học sinh khai thác vốn kinh nghiệm <br /> của bản thân để  chơi, thông qua chơi, học sinh được củng cố  vận dụng các  <br /> kiến thức, nội dung đã học vào các tình huống của trò chơi và do đó trẻ được <br /> học. Trò chơi học tập có tác dụng cả về mặt rèn luyện trí tuệ lẫn thể chất và <br /> phẩm chất đạo đức.<br /> <br />     Một trò chơi nói chung, trò chơi học tập nói riêng chỉ trở thành trò chơi <br /> thực sự  khi những người chơi thực hiện hành động chơi. Do đó nếu hành <br /> động chơi đòi hỏi những kiến thức, kĩ năng học sinh chưa có thì trò chơi đó  <br /> không có tác dụng đối với các em. Trò chơi Lịch sử  là trò chơi trong đó có <br /> chứa đựng một trong các yếu tố về  Lịch sử.<br /> <br /> * Các trò chơi khi dạy lịch sử:<br /> <br /> 1. Trò chơi "Nối nhanh tay".<br /> <br /> 2. Trò chơi " Buộc dây cho bóng".<br /> <br /> 3. Trò chơi " Ai nhanh ai đúng".<br /> <br /> 4. Trò chơi "Ô chữ kì diệu".<br /> <br /> 5. Trò chơi " Kết bạn".<br /> <br /> 6. Trò chơi " Đố vui".<br /> <br /> 7. Trò chơi " Thử tài đoán nhanh".<br /> <br /> 8. Trò chơi " Gửi thư nhanh".<br /> <br /> 16<br /> 9. Trò chơi " Điền đúng điền nhanh".<br /> <br /> 10. Trò chơi " Đoán tên nhân vật"...<br /> <br /> **.  Nguyên tắc khi thiết kế và tổ chức trò chơi.<br /> <br />  ­ Chọn trò chơi phù hợp với từng bài học, bám chuẩn kiến thức kĩ năng, <br /> mục tiêu bài học và phù hợp với điều kiện của học sinh, lớp học. <br /> <br /> ­ Xác định phạm vi, mục đích của trò chơi.<br /> <br /> ­ Chọn trò chơi phù hợp với kĩ năng cần rèn cho học sinh.<br /> <br /> ­ Biên soạn trò chơi phải xác định thời gian trong từng tiết dạy (3­5 <br /> phút).<br /> <br /> ­ Trò chơi phải có sức hấp dẫn, thu hút được sự tham gia của học sinh và  <br /> tạo được tâm lý thoải mái, hưng khởi trong học tập.<br /> <br /> ­ Tùy mỗi bài học để  thay đổi trò chơi nhằm thu hút học sinh và không <br /> nên lạm dụng quá nhiều trò chơi trong một tiết học.<br /> <br /> ­ Khi tổ  chức trò chơi giáo viên phải động viên, khích lệ  học sinh tham <br /> gia chơi bằng nhiều hình thức, tránh chê trách các em khi thua cuộc.Có thể nói <br /> cùng với học thì chơi là nhu cầu không thể thiếu được của học sinh tiểu học.  <br /> Dù không phải là hoạt động chủ  đạo song vui chơi vẫn giữ  một vai trò rất <br /> quan trọng trong hoạt động sống và học tập của trẻ.<br /> <br />     Trò chơi học tập là trò chơi có nội dung gắn với hoạt động học tập <br /> của học sinh hướng đến sự  mở  rộng, chính xác hoá, hệ  thống hoá các kiến <br /> thức của các em nhằm phát triển các năng lực trí tuệ, giáo dục lòng ham hiểu  <br /> biết của học sinh. Trò chơi học tập có tác dụng làm thay đổi hình thức hoạt  <br /> động học tập trên lớp, làm không khí lớp học trở nên thoải mái, dễ chịu, giúp <br /> quá trình học tập trở nên hấp dẫn, nhẹ nhàng, tự nhiên, phù hợp với đặc điểm  <br /> tâm sinh lí học sinh tiểu học là: “ Học mà chơi, chơi mà học”. Chính vì vậy  <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 17<br /> vận dụng trò chơi học tập một cách hợp lí sẽ  góp phần nâng cao hiệu quả <br /> giáo dục.<br /> <br /> ** Hiểu vai trò, ý nghĩa của trò chơi học tập khi dạy Lịch sử  ở trường  <br /> tiểu học.<br /> <br />      Trong giảng dạy nói chung và dạy lịch sử nói riêng, tổ chức trò chơi  <br /> học tập có vai trò, ý nghĩa đặc biệt quan trong đối với các em: <br /> <br />  ­ Giúp các em thay đổi hình thức, phương pháp học tập thụ động trước  <br /> đây,làm cho giờ học bớt căng thẳng, nặng nề, tạo cảm giác dễ chịu giúp học <br /> sinh hứng thú, tích cực tìm hiểu, khám phá và tiếp thu bài một cách nhẹ nhàng <br /> hơn.<br /> <br /> ­ Rèn kĩ năng hợp tác theo nhóm, giao tiếp,  ứng xử  mọi tình huống khi <br /> tham gia vào trò chơi.<br /> <br /> ­ Tạo cho học sinh tự tìm tòi, sáng tạo, rèn luyện óc tư duy để hoàn thiện  <br /> bản thân.<br /> <br /> ­ Qua trò chơi kích thích học sinh vận dụng những kiến thức đã học, rèn  <br /> luyện trí nhớ, phát triển khả  năng phán đoán, suy luận… Từ  đó giúp các em  <br /> xử lý các tình huống trong cuộc sống để thích nghi với điều kiện mới của xã  <br /> hội.<br /> <br /> ­ Thông qua trò chơi giúp các em sống có kỉ luật, có nề nếp, có tình đoàn <br /> kết tương thân tương ái, lòng trung thành và có trách nhiệm lẫn nhau từ đó các <br /> em sẽ yêu thiên nhiên, con người, quê hương đất nước, các em sẽ tôn trọng và <br /> bảo vệ. <br /> <br /> ** Giáo viên chủ động, mạnh dạn đổi mới PPDH trong  từng bài dạy cụ  <br /> thể:<br /> <br /> Định hướng dạy học theo phương pháp tích cực, lấy học sinh làm trung <br /> tâm, giáo viên đóng vai trò chủ đạo thì việc chủ  động đưa phương pháp mới <br /> <br /> <br /> <br /> 18<br /> vào dạy học Lịch sử là cần thiết, phục vụ thiết thực cho dạy học nhẹ nhàng,  <br /> tích cực, ở mỗi bài học, tiết học giáo viên cần sử dụng linh hoạt các phương <br /> pháp. Có thể một tiết học sử dụng linh hoạt nhiều phương pháp dạy học cốt  <br /> sao để  việc chuyển tải nội dung bài học một cách dễ  hiểu đến với mọi đối <br /> tượng học sinh trong lớp. Sử dụng phù hợp các phương pháp dạy học Lịch sử <br /> góp phần nâng cao chất lượng môn học nói riêng và chất lượng giáo dục nói  <br /> chung.<br /> <br /> Biện pháp 4. Chỉ đạo giáo viên tuân thủ các yêu cầu khi thiết kế và tổ <br /> chức các trò chơi trong dạy học Lịch sử:<br /> <br />   ­ Xây dựng và sử  dụng các trò chơi trong dạy học lịch sử  có vai trò rất <br /> quan trọng trong việc hình thành củng cố  tri thức cho học sinh, đây là hình <br /> thức để  kiểm tra, đánh giá và tự  kiểm tra đánh giá kết quả  học tập của học  <br /> sinh bởi vì, khi hoàn thành các trò chơi học sinh sẽ nhận thấy những thiếu sót  <br /> của mình, giáo viên biết kết quả  nắm kiến thức của học sinh. Song để  có <br /> được các trò chơi trong dạy học lịch sử có chất lượng đòi hỏi giáo viên phải <br /> đầu tư  suy nghĩ, tìm tòi sáng tạo và dày công thiết kế. Đặc biệt nó đòi hỏi <br /> mỗi GV thật sự phải có tâm huyết với nghề nghiệp.<br /> <br /> ­ GV đọc kỹ  sách giáo khoa, sách giáo viên, sách tham khảo,các loại tài  <br /> liệu để  lựa chọn đúng vấn đề, xác định nội dung, khối lượng của trò chơi <br /> cho phù hợp, trên cơ  sở đó xây dựng ,thiết kế được những trò chơi  phù hợp  <br /> với tính chất của bài học ,phù hợp với trình độ  nhận thức của học sinh và <br /> thời lượng tiết học.<br /> <br /> ­ Học sinh phải có sự  chuẩn bị  trước ( theo hướng dẫn phân công của <br /> GV), đây là điều rất quan trọng bởi vì phần lớn kiến thức chủ yếu  các em đã  <br /> quên hoặc nhớ không chính xác. Mặt khác, cho các em chuẩn bị trước ở nhà là  <br /> cách dạy học tích cực, học sinh chủ  động nắm vững kiến thức và được đối  <br /> chiếu kiến thức đó trong tiết dạy của giáo viên .<br /> <br /> <br /> <br /> 19<br /> ­ Các trò chơi  phải phục vụ đúng yêu cầu của bài học, bám sát mục tiêu <br /> của bài,  mục tiêu của các tiểu mục, hay của 1 chương… kể cả mục tiêu về <br /> kiến thức, về kĩ năng,về tư tưởng tình cảm.<br /> <br /> ­ Hệ thống câu hỏi, bài tập được áp dụng trong các trò chơi phải phong <br /> phú, đủ các dạng trong  tiết học (có câu hỏi tái hiện, câu hỏi kiểm tra, câu hỏi  <br /> nêu vấn đề…), đảm bảo tính vừa sức học sinh ( học sinh năng khiếu và học <br /> sinh chậm tiến) để  các em đều có thể  tham gia một cách tích cực trong giờ <br /> học lịch sử. <br /> <br />        Những yêu cầu trên giúp cho việc nhận thức lịch sử  của học sinh  <br /> được vững chắc, sâu sắc. Tránh tình trạng “học trước quên sau” hoặc chỉ học <br /> thuộc lòng mà không hiểu bài .<br /> <br /> Biện pháp 5. Giúp giáo viên tiến hành tốt các bước khi tổ chức các trò <br /> chơi học tập:<br /> <br /> Trong dạy học Lịch sử, trò chơi vô cùng quan trọng là phương pháp củng <br /> cố kiến thức, chốt kiến thức một cách khéo léo, nhẹ nhàng và đạt hiệu quả.<br /> <br />      Muốn vậy phụ  trách chuyên môn giúp giáo viên tổ  chức tốt trò chơi <br /> học tập theo các bước sau:<br /> <br />    Bước 1: Lựa chọn trò chơi.<br /> <br /> Trên cơ  sở  mục đích, yêu cầu, nội dung của bài học mà giáo viên lựa <br /> chọn trò chơi cho phù hợp, sao cho trò chơi nào cũng trả  lời được câu hỏi: <br /> Với mục đích, nội dung của bài học này, có thể lựa chọn những loại trò chơi <br /> nào? Trò chơi nào sẽ  đạt hiệu quả  tốt nhất? Có như  vậy việc lựa chọn trò <br /> chơi và tổ  chức tiến hành chơi sẽ  đúng hướng và đạt kết quả  tốt. Thông  <br /> thường đối với những bài học giới thiệu có thể sử dụng trò chơi  “Ai đúng, ai  <br /> nhanh”; đối với những bài ôn tập, có thể  sử  dụng trò chơi “Ô chữ kì diệu”,  <br /> hoặc  “Hái hoa dân chủ”; “Rung chuông vàng”,  “Ra câu đố”... Sau khi lựa <br /> chọn trò chơi, giáo viên chuẩn bị  những phương tiện cần thiết phục vụ  cho <br /> <br /> <br /> 20<br /> trò chơi, kế hoạch chơi, kể cả những phần thưởng cho những người tham gia  <br /> và người thắng cuộc.<br /> <br />       Bước 2: Giới thiệu và tổ chức trò chơi.<br /> <br />        Giáo viên nêu tên trò chơi, chủ đề chơi, giải thích rõ mục đích, yêu cầu,  <br /> cách chơi và luật chơi, cách đánh giá thắng thua cho học sinh . <br /> <br /> Giáo viên giới thiệu một cách hẫp dẫn, ngắn gọn, vui tươi, dí dỏm, giới <br /> thiệu và giải thích phải đơn giản, dễ  hiểu để  các em nắm vững và hiểu trò <br /> chơi, cách chơi. Nếu học sinh chưa biết trò chơi đó giáo viên giải thích và cho <br /> học sinh chơi thử trước; nếu học sinh đã biết và nắm vững trò chơi giáo viên <br /> không cần giải thích nhiều chỉ cần nêu luật chơi.<br /> <br />  Bước 3: Tổ chức tiến hành trò chơi.<br /> <br /> Để  trò chơi đạt kết quả  tốt, sau khi hướng dẫn và giải thích xong nên <br /> cho học sinh chơi thử  vài lần và như  vậy các em sẽ  nắm vững cách chơi, <br /> cũng có thể khi cho học sinh chơi thử xong giáo viên rút kinh nghiệm và điều <br /> chỉnh một vài yêu cầu nếu thấy cần thiết. Trong khi học sinh chơi giáo viên là <br /> trọng tài theo dõi diễn biến trò chơi để có những nhận xét đánh giá đúng đắn <br /> khách quan. Để  trò chơi thực sự  sôi động hấp dẫn cần sự  động viên cổ  vũ <br /> của tập thể đồng thời giáo viên kịp thời uốn nắn các trường hợp không trung <br /> thực hoặc vi phạm luật chơi. <br /> <br />  Bước 4: Nhận xét đánh giá kết quả.<br /> <br />  Kết thúc trò chơi, giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả  một cách khách  <br /> quan công bằng giáo viên thống kê những ưu, nhược điểm của từng cá nhân, <br /> từng đội cụ  thể: Về thời gian, ai hoàn thành trước, kết quả  đúng hay sai, số <br /> người vi phạm luật lệ. Dựa vào yêu cầu, nội dung chơi và kết quả. Giáo viên <br /> tạo điều kiện cho học sinh tự nhận xét, đánh giá lẫn nhau. Giáo viên dành ít  <br /> phút biểu dương khen ngợi những cá nhân, đội chơi đạt kết quả  tốt, hoạt <br /> động tích cực.<br /> <br /> <br /> 21<br />   ** Một số trò chơi thường sử dụng:  <br /> <br /> Ví dụ 1:  Khi dạy Củng cố các cuộc khởi nghĩa của nhân ta chống lại ách <br /> đô hộ của các triều đại phong kiến phương Bắc thì sẽ cho tổ chức trò chơi " <br /> Nối nhanh tay"<br /> <br />    ­ Chuẩn bị:  2 tờ giấy có ghi đầy đủ các nội dung chơi, 2 bút dạ.<br /> <br />     ­ Cách tiến hành: <br /> <br />   Chọn hai đội chơi, mỗi đội có 6 học sinh.<br /> <br />   Giáo viên cho cả lớp cùng quan sát, sau đó giáo viên phát cho hai nhóm, <br /> mỗi nhóm 1 tờ  giấy có nội dung như  trên màn hình, mỗi đội có 15 giây đọc <br /> các thông tin trên bảng. Sau khi giáo viên hô "1, 2, 3. Bắt đầu!" và tính giờ thì <br /> mỗi đội cử  1 em lên nối, nối xong em đó trở  về  đứng cuối hàng em thứ  hai  <br /> mới được lên. Cứ  như  vậy cho đến học sinh cuối cùng. Hết giờ  đội nào nối <br /> đúng nhiều hơn, thời gian nhanh hơn, nối đẹp hơn đội đó là đội thắng cuộc.<br /> <br /> ­ Nội dung trò chơi" nối nhanh tay":<br /> <br /> Nối các ý cột A với các ý ở cốt B cho phù hợp<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> A B<br /> <br /> ( Thời gian) ( Các cuộc khởi nghĩa)<br /> <br />  Năm 40 Khởi nghĩa Lí Bí<br /> <br />  Năm 248 Khởi nghĩa Mai Thúc Loan<br /> <br /> Năm 542 Khởi nghĩa Hai Bà Trưng<br /> <br /> Năm 550 Chiến thắng Bạch Đằng<br /> <br /> Năm 722 Khởi nghĩa Khúc Thừa Dụ<br /> <br /> Năm 766 Khởi nghĩa Triệu Quang Phục<br /> <br /> <br /> <br /> 22<br /> Năm 905 Khởi nghĩa Dương Đình Nghệ<br /> <br /> Năm 931 Khởi nghĩa Bà Triệu<br /> <br /> Năm 938 Khởi nghĩa Phùng Hưng<br /> <br /> <br /> ­ Tác dụng của trò chơi này: Học sinh được quan sát đáp án và nhận xét <br /> nhanh bài của các đội.<br /> <br /> Ví dụ 2. Khi  dạy các sự kiện lịch sử, thời gian và địa danh lịch sử  ngay  <br /> sau khi học bài Nhà Trần và việc đắp đê cho học sinh chơi trò chơi  "Ai nhanh <br /> ai đúng"<br /> <br /> ­ Chuẩn bị: Các câu hỏi liên quan trong phạm vi bài học. Các câu hỏi và  <br /> đáp án đều được chuẩn bị đủ trên giáo án điện tử.<br /> <br /> ­ Cách tiến hành:<br /> <br /> Chơi theo tổ, mỗi tổ  được lựa chọn câu hỏi 3 lần, trả  lời đúng 1 câu  <br /> trong 10 giây được 10 điểm, nếu đội lựa chọn không trả  lời được đội kia <br /> giành quyền trả lời nếu đúng được 10 điểm, sai bị  trừ 5 điểm.( Trò chơi này <br /> có thể áp dụng cho tất cả các bài học khi củng cố kiến thức).<br /> <br /> 1 2 3 4 5 6 7<br /> <br /> Câu hỏi 1: Nhà Trần thay thế cho triều đại nhà nào?<br /> <br /> Câu hỏi 2: Nhà Trần thành lập năm nào?<br /> <br /> Câu hỏi 3: Tên một chức quan trông coi việc đắp đê.<br /> <br /> Câu hỏi 4: Thời Trần quy định con trai từ  bao nhiêu tuổi trở  lên phải <br /> dành một số ngày tham gia đắp đê?<br /> <br /> Câu hỏi 5: Nghề chính của nhân dân ta cuối thời Trần là nghề gì?<br /> <br /> Câu hỏi 6: Tên nước ta dưới triều Trần là gì?<br /> <br /> Câu hỏi 7: Kinh đô dưới thời Trần ở đâu?<br /> <br /> 23<br /> ­ Tác dụng của trò chơi này:  Học sinh có thể  chọn bất kỳ  ô chữ  nào, <br /> không nhất thiết máy móc chọn lần lượt các ô chữ. Trò chơi này có thể  tổ <br /> chức chơi cá nhân, nhóm hoặc cũng có thể  chơi cả  lớp bằng cách học sinh  <br /> viết câu trả lời vào bảng con.<br /> <br />        Ví dụ 3.  Bài 1: Nước Văn Lang (Sử dụng công nghệ thông tin)<br /> (Lịch sử lớp 4­ trang 11)<br />       Giáo viên chiếu hình 1: Học sinh đây là lược đồ  Bắc Bộ, Trung Bộ  ngày <br /> nay. Khoảng 700 năm trước công nguyên, ở khu vưc Sông Hồng, Sông Mã và  <br /> Sông Cả, nơi người lạc Việt sinh sống, nước Văn Lang ra đời. Kinh đô đặt ở <br /> Phong Châu (Phú Thọ)<br />        Giáo viên chiếu hình 2:  Đứng đầu nhà nưôc có vua, gọi là Hùng Vương. <br /> Lăng vua Hùng ở Phú Thọ.<br />      Giáo viên chiếu hình 3,4,5:  Đây là những đồ  dùng như  lưỡi cày, lưỡi xéo <br /> muôi (bằng đồng )<br />      Giáo viên chiếu hình 6,7,10: Đây là các hình vẽ trang trí trên trống đồng;<br />    Trò chơi này thường tổ  chức cuối giờ  học hướng dẫn viên vừa chỉ  vừa  <br /> thuyết minh. Cả  lớp nhớ  lại buổi đầu dựng nước của dân tộc ta. Đây cùng <br /> chính là nhằm cũng cố bài học.<br /> <br /> Ví dụ  4. Củng cố kiến thức về thời gian, nhân vật và sự kiện lịch sử về <br /> chiến thắng Bạch Đằng do Ngô Quyền lãnh đạo năm 938 tổ chức trò chơi " Ô <br /> chữ kì diệu"<br /> <br /> ­ Chuẩn bị: Các ô chữ, các câu hỏi và đáp án trên giáo án điện tử.<br /> <br /> ­ Cách tiến hành:<br /> <br /> + Ô chữ gồm 8 từ hàng ngang và 1 từ hàng dọc. Cách chơi như sau:<br /> <br /> Cả lớp chia thành 4 đội chơi.<br /> <br /> Các đội chơi lần lượt chọn từ  hàng ngang, giáo viên sẽ  đọc gợi ý về <br /> các từ hàng ngang, đội chơi nhanh chóng đưa ra câu trả lời. Nếu sai hoặc sau  <br /> <br /> <br /> 24<br /> 30 giây khô
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2