intTypePromotion=3

SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ khám phá khoa học

Chia sẻ: Trần Văn An | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:25

0
6
lượt xem
2
download

SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ khám phá khoa học

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục tiêu của đề tài nhằm giúp phát triển ở trẻ cả về thể chất lẫn tinh thần. Hình thành và rèn luyện kĩ năng ở trẻ làm quen với môi trương xung quanh thông qua các hoạt động: Vui chơi, học tập, lao động và sinh hoạt. Trẻ hòa mình vào với thiên nhiên, được hít thở không khí trong lành, vận động thoải mái giúp phát triển khả năng quan sát, ghi nhớ, chú ý. Phát triển khả năng định hướng trong không gian.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ khám phá khoa học

  1. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  MỤC LỤC MỤC NỘI DUNG TRANG I PHẦN MỞ ĐẦU 2 1 Lý do chọn đề tài 2 2 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài 3 3 Đối tượng nghiên cứu 3 4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 3 5 Phương pháp nghiên cứu 4 II PHẦN NỘI DUNG  4 1 Cơ sở lý luận  4 2 Thực trạng          5 3 Giải pháp biện pháp  8 4 Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của  21 vấn đề nghiên cứu  III  KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ  21 1 Kết luận 21 2 Kiến nghị 22 1
  2. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ HỌC TỐT  MÔN KHÁM PHÁ KHOA HỌC. I. Phần mở đầu  I.1 . Lý do chọn đề tài Dạy  trẻ  khám  phá   khoa  học   là  một  trong  những  môn  học  rất  quan  trọng, mà cũng là môn học trẻ yêu thích ở  trường mầm non. Vì qua môn học  này trẻ học tập vui chơi, trẻ được trực tiếp quan sát, trải nghiệm, được tiếp  xúc trực tiếp với một số vật thật trong môi trường xung quanh rất đa dạng và  phong phú. Qua môn học này giúp trẻ  tích lũy số  vốn kiến thức sơ  đảng về  thế giới xung quanh  vận dụng trực tiếp vào cuộc sống hàng ngày của trẻ từ  đó giúp trẻ có 1 tâm thế  vững vàng, một kiến thức nhất định tạo tiền đề  tốt  cho việc học tập và hoạt động chính ở trường phổ thông sau này. Bộ môn này rất đa dạng phong phú về nội dung có tầm quan trọng như  vậy nên tôi đã suy nghĩ đầu tư và lưạ chọn đề tài này để nghiên cứu xây dựng  một số biện pháp phù hợp để  giúp trẻ  học tốt môn  khám phá khoa học theo   hướng thích hợp của hoạt động chung. Muốn tốt cho sự  phát triển của trẻ  cả  về  thể  chất lẫn tinh thần điều   cần thiết bạn phải hướng dẫn trẻ  ra hoà nhập với thiên nhiên. Và cô   giáo  mầm non những người thầy đầu tiên ươm mầm thiên nhiên có hệ thống vào  trong trẻ.  Bác Hồ  kính yêu đã dạy rằng “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích   trăm năm phải trồng người” vì lợi ích của cả dân tộc, cả quốc gia, vì trẻ em  là hạnh phúc của mọi nhà việc bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ là trách nhiệm   của toàn xã hội. Vậy thì mỗi giáo viên mầm non chúng ta cần chung tay gieo   trồng chăm sóc và bảo vệ trẻ như thế nào? Trong chúng ta hẳn ai ai cũng bước qua thời thơ   ấu với những cảm xúc,  những kỷ niệm khó quên và đặc biệt chúng ta đã trải qua quá trình phát triển   2
  3. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  từng bước của tâm sinh lý. Hiểu được đứa trẻ  muốn gì và cần gì là cả  một   quá trình đầy khó khăn và nỗ lực.  Là giáo viên chủ  nhiệm lớp lá  4    trường Mầm Non krông Ana thường  xuyên tiếp xúc với trẻ, hơn ai hết tôi hiểu rõ đặc điểm tâm sinh lý cũng như  khả  năng, nhu cầu của trẻ. Việc tìm ra một số  biện pháp giúp trẻ  khám phá   khoa học, hòa nhập với thiên nhiên trong tiết dạy đã có kết quả  rất lớn trên   trẻ và phát triển toàn diện ở trẻ. Trong quá trình tôi tham gia giảng dạy cũng   như  đi dự  các tiết của giáo viên trong trường nhìn chung trong các tiết học  trong lớp lượng kiến thức mà trẻ  lĩnh hội được rất trừu tượng và chưa sâu  sắc đến trẻ. Trẻ  tiếp thu còn chậm, chưa thực sự  gây hứng thú với trẻ. Đồ  dùng đồ chơi cô chuẩn bị rất nhiều nhưng vẫn mang tính khô khan cứng nhắc   và có phần gò bó đối với trẻ, hạn chế  sự  tò mò tự  tìm hiểu sự  phong phú   muôn màu muôn vẻ của sự vật. Dựa vào thực trạng khó khăn và thuận lợi trên mà tôi đã tích lũy được   “Một số biện pháp giúp trẻ khám phá khoa học” để mạnh dạn trình bày trong  bản sáng kiến kinh nghiệm này. Hi vọng nhận được sự  góp ý của các đồng  nghiệp. I. 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài         * Mục tiêu: Phát triển ở trẻ cả về thể chất lẫn tinh thần.              Hình thành và rèn luyện kĩ năng  ở  trẻ  làm quen với môi trương xung   quanh thông qua các hoạt động: Vui chơi, học tập, lao động và sinh hoạt        Trẻ hòa mình vào với thiên nhiên, được hít thở không khí trong lành, vận  động thoải mái giúp phát triển khả năng quan sát, ghi nhớ, chú ý.        Phát triển khả năng định hướng trong không gian.        Giáo dục trẻ lòng yêu thích môn học, yêu thiên nhiên đất nước và thái độ  ứng xử đúng đắn với môi trường xung quanh 3
  4. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học         Trẻ khám phá khoa học một cách hứng thú, góp phần phát triển về mọi  mặt và cả nhân cách ở trẻ.         * Nhiệm vụ: Giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách sâu sắc và chính xác,  không mang tính trừu tượng và khô khan. I. 3. Đối tượng nghiên cứu         Học sinh lớp Lá 4 trường Mầm Non krông Ana. I. 4. Giới hạn phạm vi nội dung nghiên cứu           Hoạt động có chủ  đích và hoạt động  ở  mọi lúc mọi nơi của học sinh   trường Mầm Non krông Ana. I. 5. Phương pháp nghiên cứu         Quan sát các hoạt động của trẻ.         Điều tra thực tế.          Nghiên cứu tài liệu.         Kiểm tra đánh giá các hoạt động của trẻ.    II. Phần nội dung II.1. Cơ sở lý luận Phương pháp dạy học với trẻ mầm non được coi là hệ thống các nguyên  tắc chủ  yếu nêu lên những phương hướng xác định, mục đích yêu cầu, nội   dung và cách thức dạy học trong những điều kiện cụ thể để đạt mục đích đề  ra. Với ý nghĩa này phương pháp đồng nghĩa với chiến lược hành động chung   nhất,   phương   hướng   để   đạt   được   mục   tiêu   môn   học   ở   từng   giai   đoạn,   phương pháp là cách thức tổ  chức là phương thức tổ  chức phối hợp hoạt  động chung giữa hoạt động của cô và hoạt động của trò nhằm thực hiện  được  mục  đích  và yêu  cầu  nội  dung của  môn học.  Ở   cấp  độ   cuối  cùng  phương pháp là thủ  pháp đó chính là các hoạt động, các thao tác cụ  thể   nối   tiếp nhau để  thực hiện nhiệm vụ  học tập nào đó. Như  vậy, chúng ta có thể  tiến hành nghiên cứu phương pháp dạy học phù hợp cho mọi đối tượng 4
  5. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  Trẻ em trí tò mò và nhu cầu muốn tìm hiểu, muốn khám phá sự vật xung   quanh rất lớn mà khả  năng của trẻ còn hạn chế. Việc giúp trẻ  lĩnh hội kiến  thức một cách chính xác và trọn vẹn phù hợp với khả  năng và đáp  ứng nhu   cầu của trẻ  thông qua các hoạt động thông thường: tạo hình, tác phẩm văn   học,...mới chỉ đem đến cho trẻ lượng kiến thức rất nhỏ. Nhưng nếu chúng ta  đưa trẻ  hòa nhập vào thiên nhiên, vào khoa học cuộc sống trẻ  vừa lĩnh hội  kiến thức mà người lớn truyền đạt, bên cạnh đó trẻ  còn tự  tìm hiểu và vốn  kiến thức chính xác hơn, thực tế hơn. Phong cảnh bên ngoài giúp bé biết quan   sát và nhận thức thế giới, thông qua những câu hỏi “tại sao? Vì sao lại thế?, …” Thiên nhiên tạo cơ  hội để  bé hít thở  không khí trong lành và tăng cường  vận động, cần thiết cho sự phát triển thể chất cũng như  tâm hồn trẻ  qua các  hoạt động như  hoạt động ngoài trời. Các chuyên gia giáo dục cho rằng, vận  động ngoài trời sẽ tăng khả năng chú ý và tư duy sáng tạo cho trẻ. Nhờ đó, bé   sẽ giảm được nguy cơ mắc chứng bệnh tăng động giảm chú ý.          Đối với giáo dục mẫu giáo, phương pháp giáo dục phải tạo điều kiện  cho trẻ  trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh dưới nhiều  hình thức, đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ. Chú trọng đổi mới tổ chức môi  trường giáo dục nhằm kích thích và tạo cơ hội cho trẻ khám phá, thử nghiệm.         Bởi vì trước hết trẻ sẽ phát triển ý thức về sự tôn trọng và quan tâm đến   môi trường sống ngay từ  khi còn nhỏ. Thứ  hai, sự  tác động tích cực đối với  môi trường tự nhiên cũng là một phần quan trọng cho sự phát triển sức khỏe   của trẻ. Và sự  tác động qua lại này cũng nâng cao khả  năng học hỏi của trẻ.  Trẻ được sống gần gũi với thiên nhiên.           Khi tiếp xúc với trẻ tôi thường bắt gặp những điều bất ngờ ở trẻ như:  Tới lớp trẻ lượm một chiếc lá đã bị sâu ăn và hỏi tôi tại sao hôm qua cô dạy  không có lá như  thế  này? Tại sao quả  đu đủ  nhà con không có hạt? Tại sao   con không được hái hoa đẹp?...Tôi luôn trăn trở và muốn gửi đến bài viết này  5
  6. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  để  muốn trả  lời câu hỏi tại sao cần phải giáo dục trẻ  từ  thiên nhiên ngay  trong những năm đầu đời. II.2. Thực trạng a.Thuận lợi, khó khăn         * Thuận lợi: Quang cảnh trường rộng rãi, xung quanh đều có cây, hoa, có  vườn rau. Trẻ  năng động tham gia hoạt động tích cực, phụ  huynh quan tâm  đến con em, trẻ cùng một lứa tuổi thuận lợi cho việc áp dụng đề tài.         * Khó khăn: Trang thiết bị và một số dụng cụ khoa học của trường còn  hạn chế như ( Kính lúp, máy ảnh,... ) b. Thành công, hạn chế           * Thành công: Kích thích hứng thú của trẻ  tham gia vào hoạt động rất   mạnh mẽ. Trẻ  có sự  tiến bộ  trong cách  ứng xử với môi trường thiên nhiên,  thái độ học tập tích cực hơn.         * Hạn chế: Đồ dùng và môi trường hoạt động chưa phong phú. c. Mặt mạnh, mặt yếu         * Mặt mạnh         Trẻ không cần phải suy đoán một cách trừu tượng về sự vật hiện tượng,  trẻ được tri giác trực tiếp và rõ ràng.         Trẻ tham gia tích cực vui vẻ thoải mái mạnh dạn trình bày ý kiến          Trẻ có cơ hội để được trò chuyện, được thể hiện mình, được trình bày ý  kiến về những suy nghĩ của trẻ      Rèn cho trẻ  thói quen  ứng xử  với môi trường thiên nhiên, biết cách chăm   sóc và bảo vệ chúng         * Mặt yếu      Lớp có 39 cháu nhưng có một số  cháu chưa  qua mầm và lớp chồi nên  kỷ năng khám phá, chưa mạnh dạn trình bày ý kiến, kiến thức về môi trường   còn hạn chế. 6
  7. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  d. Các nguyên nhân, yếu tố tác động.            Dựa vào đặc điểm chung của chương trình mầm non mới  trên cơ  sở  mọi hoạt động đều hướng đến trẻ, đặt trẻ là trung tâm để giải quyết vấn đề.   Và nhu cầu bức thiết của trẻ  hiện nay luôn có nhu cầu tìm hiểu sự  vật sự  việc một cách tự nhiên và chủ động. e. Đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đặt ra.          * Ưu điểm: Nhìn chung đề tài tôi nghiên cứu có những mặt thuận lợi,   mang đến những thành công nhất định.          ­ Tôi được phân công dạy ở lớp mà 97% trẻ đã học ở các lớp dưới nên   trẻ đã có nề nếp học tập và rất nhanh nhẹn.          ­ Cháu đến lớp chuyên cần, tham gia tichs cực vào mọi hoạt động          ­ Giảng dạy nhiều năm và thường xuyên quan tâm đến trẻ nên bản thân  cũng có nhiều kinh nghiệm trong việc nắm bắt tâm sinh lý của trẻ.        ­ Được sự giúp đỡ nhiệt tình của đồng nghiệp, phụ huynh và học sinh lớp   lá 4, nên tôi vận dụng tìm ra nhiều biện pháp mới cũng thuận lợi hơn.         * Tồn tại: Bên cạnh những  ưu điểm trên trong thời gian nghiên cứu đề  tài tôi cũng gặp không ít vấn đề hạn chế, khó khăn và có mặt yếu kém như:        ­ Số trẻ đông, một số cháu thể lực yếu nên tiếp thu chậm hơn so với các   bạn.        ­ Gia đình học sinh còn khó khăn nên phụ huynh không có điệu kiện cho   cháu tiếp xúc nhiều với xã hội nên khả  năng tiếp xúc với môi trường xã hội   còn hạn chế.        ­ Cụ  thể  thược trạng khi chưa vận dụng biện pháp mới tôi đã thống kê   bằng bảng sau: + Khảo sát chất lượng trước lúc thực hiện biện pháp mới.       ­ Tổng số trẻ: 39 cháu  7
  8. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học           Nội dung 1:  Kỹ năng quan sát, tìm ra đặc điểm và trả lời được tên gọi   đặc điểm của các đối tượng khám phá          Kết quả: Tốt – Khá: 15 Cháu – Đạt 38%                          Trung bình: 17 Cháu – Đạt 43%                          Yếu: 7 Cháu – Đạt 11%          Nội dung 2: Khả năng so sánh, phân loại các đối tượng khám phá          Kết quả: Tốt – Khá:14  Cháu – Đạt 36%                          Trung bình: 18 Cháu – Đạt 46%                          Yếu: 7 Cháu – Đạt 12%          Nội dung 3: Phát hiện cái mới lạ và có thái độ hành động phù hợp          Kết quả: Tốt – Khá: 16 Cháu – Đạt 41%                          Trung bình: 17 Cháu – Đạt 44%                          Yếu: 6 Cháu – Đạt 15%          Nội dung 4: Có kỹ năng sống và khả năng giao tiếp tốt         Kết quả: Tốt – Khá: 18 Cháu – Đạt 46%                          Trung bình: 18 Cháu – Đạt 46%                          Yếu: 6 Cháu – Đạt 8%         Từ kết quả như trên, tôi luôn băn khoăn suy nghĩ tìm nhiều biện pháp để  tiết dạy KPKH đạt hiệu quả cao hơn. Dựa vào vốn kiến thức đã học và đư ợc  bồi dưỡng chuyên môn, tôi đã tìm ra một số biện pháp sau: II.3. Giải pháp ­ Biện pháp a. Mục tiêu của giải pháp ­ biện pháp Giúp trẻ  lĩnh hội kiến thức một cách sâu sắc và chính xác, không mang  tính trừu tượng và khô khan Hình thành và rèn luyện một số kỷ năng cần thiết trong vui chơi, học tập   và lao động. cũng cố tri thức và ứng dụng vào thực tiễn. Phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần. 8
  9. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  Hòa mình vào với thiên nhiên  trẻ được hít thở không khí trong lành, vận  động thoải mái giúp phát triển khả năng quan sát, ghi nhớ, chú ý. Phát triển khả  năng định hướng trong không gian. 5 mặt đều được phát   triển Giúp quá trình học tập của trẻ ở trường mầm non thêm phần thoải mái và  hấp dẫn. Giáo dục trẻ sống gần gũi hòa đồng với môi trường thiên  nhiên và xã   hội b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp Biện pháp 1: Tạo môi trường giúp trẻ khám phá khoa học. Trẻ ở độ tuổi mầm non chủ yếu là tư duy trực quan hình tượng, với trẻ  thì những gì mới lạ  đẹp mắt hấp dẫn là gây được sự  chú ý của trẻ. Nhưng   trong môn học này ngoài  đưa trẻ đi ra ngoài để quan sát  khám phá tìm hiểu  môi trường xung quanh và cho trẻ   tự do khám phá là có hiệu quả. Bản thân  tôi phải tìm những địa điểm, đề  tài phù hợp với khả  năng của trẻ, phù hợp  với vốn hiểu biết của trẻ và gần gũi với trẻ. Cho trẻ quan sát 1­2 đối tượng  tùy vào khả năng của trẻ, cho trẻ làm quen với những sự vật hiện tượng đơn  giản và dễ  hiểu ví dụ: Quan sát quá trình phát triển của cây, cây  phát triển  như thế nào ,...để quá trình quan sát và sự tiếp thu cao của trẻ tôi thiết  kế ở  một góc lớp tôi chuẩn bị  những hộp xốp đựng đất vào, tôi gieo hạt rau vào   thùng xốp theo thời  gian nhất định, thùng xốp thứ  nhất gieo cách thùng xốp  thứ 2 một tuần, thùng xốp thứ 2 cách thùng xốp thứ 3 một tuần, ở mỗi luống   rau tôi ghi thời gian sinh trưởng và phát triển của luống rau đó và cho trẻ tìm  hiểu sự  lớn lên của cây rau hàng ngày, để  khi trẻ    quan sát tôi có thể  giới   thiệu luống rau mới gieo trồng 1 tuần có 2 lá mầm, luống rau sắp ăn được  mất thời gian 4 tuần.  Ngoài việc giúp trẻ  khám phá sự  lớn lên của cây con   giúp trẻ biết cách chăm sóc, bảo vệ, giáo dục trẻ lợi ích của cây rau. Để  trẻ  nhớ lâu và nắm chắc kiến thức trong lớp học tôi trang trí các góc trong đó có   9
  10. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  góc “Bé thích khám phá”  ở  góc này tôi chuẩn tranh  ảnh phù hợp chủ  đề  với  đề tài để cung cấp kiến thức cho trẻ qua tranh  ảnh.  Góc học tập cho trẻ thực  hiện tô, vẽ, nặn, xếp hột hạt, cắt, dán… những gì mà trẻ  đã học được, dạy  cho trẻ cách làm một cơn mưa từ những li nước, cách làm đất, gieo trồng… ở  góc thiên nhiên, Góc xây dựng cho trẻ xây những công trình phù hợp với chủ  đề và những công trình qua sự tưởng tượng của trẻ  như: Công viên, khu vui  chơi cho bé, sở  thú, vườn cây nhà bé,...  hình  ảnh và trò chơi được thay đổi  hàng tuần theo chủ  đề  sát đề  tài trẻ  được học.  Để  từ  đó trẻ  có thể  nhớ  lại  kiến thức hay làm tăng tính tò mò của trẻ, giúp trẻ  có hứng thú trong buổi  học.    Đó là tạo môi trường trong lớp học, còn việc đưa trẻ ra với thiên nhiên  ngoài tác dụng giúp trẻ  khám phá môi trường có hiệu quả  còn có một số  tác  dụng: Ra ngoài trời trẻ được tắm nắng, hít thở  không khí trong lành, thoáng  mát, được vận động trong điều kiện rộng rãi, thoải mái, làm tăng sự  hoạt   động của các cơ  quan trong cơ  thể, tăng sự  trao đổi chất, rèn luyện sự  thích  nghi với tác động của các yếu tố  tự  nhiên, tăng cường sức đề  kháng của cơ  thể. Giúp trẻ mở rộng thêm tầm hiểu biết về sự vật hiện tượng xung quanh,   làm giàu xúc cảm thẩm mỹ, trẻ  được mở  rộng diện tích tiếp xúc, được trực  tiếp quan sát tiếp xúc các sự vật hiện tượng sống động trước mắt làm phong  phú vốn biểu tượng và giúp trẻ cảm nhận được vẻ đẹp của môi trường xung   quanh.  Tạo điều kiện để  trẻ  vận dụng những hiểu biết, kiến thức, kỹ năng  đã học và hoàn cảnh thực tiễn. Vì vậy việc lựa ch ọn môi trường sao cho phù  hợp với trẻ là rất quan trọng.    Tôi luôn tìm chọn những địa điểm thực sự gần gũi và gây hứng thú với  trẻ  dựa trên thực tế  mà trường mình có (sân trường, gốc bàng, vườn hoa,  vườn rau, bể  nước,…) Trên cơ  sở  đó đặt ra tình huống gây bất ngờ  để  lôi  cuốn sự chú ý cho trẻ bằng cách trong quá trình dạo chơi tôi cùng trẻ nhìn lên  10
  11. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  bầu trời “Ôi mây đang đi kìa” và giả  bộ  đặt ra câu hỏi tại sao mây không có  chân mà mây biết đi nhỉ?. Khi đó trẻ sẽ tò mò và cùng xúm xít lại cùng hướng  mắt lên bầu trời tìm hiểu để tự đặt câu hỏi, để dạy trẻ cách quan sát bầu trời,  dạy trẻ sự bốc hơi của nước  như vậy tự nhiên tôi đã có một môi trường học   tập thật sự gây hứng thú cho trẻ.  Biện pháp 2: Lồng ghép tích hợp các môn học khác và trò chơi Thông qua các môn học khác lồng ghép đan cài các hoạt động. Trong quá  trình sử dụng lồng ghép đan cài cô nên sử dụng trực quan và thực hành, thiết   kế hình thức “Học mà chơi, chơi mà học” thông qua hình ảnh chơi nhẹ nhàng   để trẻ hứng thú và tích cực hoạt động thì hiệu quả học tốt hơn. * Phát triển thể chất: Trẻ được rèn luyện các nhóm cơ, hít thở không khí  trong lành và thay đổi trạng thái vận động. VD: Trẻ đang học chủ đề  thế giới thực vât, giờ  thể dục tôi chọn đề  tài  “Đi thăng bằng trên ghế thể dục” cho trẻ đi chạy khởi động quanh sân trường   để  nhặt những chiếc lá bàng rụng, cho trẻ  đứng thành 3 đội chơi, khi thực   hiện bài tập vận động cơ bản mỗi trẻ cầm 2 lá bàng  trên tay và đi thăng bằng  trên ghế thể dục. Như vậy giờ học thêm sinh động mà trẻ biết đặc điểm của   cây bàng khi lá bàng già sẻ  rụng, trẻ  được quan sát được tiếp súc trực tiếp.   Qua đó giáo dục trẻ biết bảo vệ môi trường sạch đẹp  * Phát triển nhận thức: Trẻ biết về các hiện tượng và môi trương xung   quanh, phân biệt được các sự vật hiện tượng, đặc điểm rõ nét và đa dạng. * Phát triển ngôn ngữ: Trẻ  nói được rất nhiều và phát triển hơn so với   yêu cầu, giải thích được những câu hỏi tại sao? Như thế nào rõ ràng. * Phát triển cảm xúc, tình cảm xã hội: Trẻ  vui, tò mò, thích thú, thoải   mái cười nói, phát sinh tình yêu sự  tôn trọng và bảo vệ  thiên nhiên, sự  vật   xung quanh. 11
  12. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  * Phát triển thẩm mỹ: Trẻ hình dung và vẽ, nặn thông qua các buổi học  ngoài trời, vận động minh họa sinh động đa dạng qua các bài hát.  Học tập tích hợp: Các lĩnh vực học tập đều liên quan đến nhau và đều  hợp lý hiệu quả  khi đưa ra môi trường bên ngoài.  Giáo dục thể  chất, hoạt  động tạo hình, giáo dục âm nhạc, làm quen với toán, khám phá khoa học, làm   quen với văn học, làm quen chữ cái, hoạt động vui chơi,…  Trẻ nhỏ nhìn nhận  về thế giới, về môi trường xung quanh mình theo một góc độ tổng thể. Chúng   học từ  mọi thứ  xảy ra xung quanh mình và không phân tách theo từng môn   từng lĩnh vực khác nhau. Chính vì thế, việc tổ  chức cho trẻ  học cần phải   được thực hiện tích hợp trong một   tổng thể  chung. Thông qua những hoạt  động tích hợp đó trẻ sẽ hiểu kiến thức và kỹ năng liên quan đến nhau như thế  nào. Hoạt động học của lĩnh vực này sẽ  được lồng ghép hoặc chuyển sang   hoạt động học của lĩnh vực khác một cách tự nhiên nhưng không vì thế mà tôi  lạm dụng quá với môi trường bên ngoài vào các hoạt động của trẻ.   Môn hoạt động tạo hình – Chủ điểm thế giới động vật – đề tài vẽ theo  ý thích. Đưa trẻ ra với thế giới động vật tôi sẽ không phải mất thời gian làm  đồ  dùng dạy học mà trên thực tế trẻ thấy gì sẽ  vẽ  đó, có thể  trẻ  sẽ  thấy và  vẽ những con vật bé thích không giống con vật mà cô dạy về  màu sắc, hình  dạng và vô tình trẻ  đã trao dồi thêm vốn hiểu biết của mình về  sự  đa dạng,  phong phú của thế  giới con vật theo sự  sáng tạo của bé. Ra ngoài sẽ  phát  triển được khả  năng tập trung cao của trẻ  về  1 đối tượng, phát triển khả  năng định hướng trong không gian     Bên cạnh đó  trẻ  hình thành những hiểu biết của mình thông qua sự  tương tác tích cực với các giáo viên, các bạn trong lớp, các tài liệu, các sự  kiện được tổ chức. Trẻ học hiệu quả nhất khi được tích cực tham gia vào các   hoạt động mà chúng thấy thú vị. Các hoạt động của trẻ nên dựa trên sự tò mò,  nhu cầu, và sở  thích của chúng. Chính vì thế, việc học tập của trẻ cần được   12
  13. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  nhấn mạnh vào quá trình trẻ  nhận biết, hiểu, và hình thành các ý kiến của  riêng mình thay vì việc trẻ  phải hoàn thành những bài  tập có sẵn và lặp đi  lặp lại. Giáo viên đóng vai trò là người tạo điều kiện để đảm bảo rằng, trong  quá trình học, trẻ được quan sát, được đưa ra các câu hỏi, được khám phá, và  được tự trải nghiệm.  Tổ chức các môn học lồng vào môi trường thiên nhiên là một phần quan  trọng trong quá trình học của trẻ, là chất xúc tác để trẻ học, để thúc đẩy trẻ  khám phá, tìm tòi, mạo hiểm, mắc sai lầm   và đối phó với thất bại. Học qua   chơi sẽ giúp trẻ tham gia vào việc tổ chức, đưa ra quyết định lựa chọn, thực   hành, duy trì và bày tỏ  cảm xúc. Chơi có tổ  chức sẽ  giúp phát triển và mở  rộng sức sáng tạo, các kỹ  năng nghe và nói, các kỹ  năng xã hội và tính cách,   khả  năng sử  dụng ngôn ngữ  đa dạng liên quan đến nhiều lĩnh vực như  toán,   môi trường.   Một lần nữa, các cô giáo chính là người tạo điều kiện để  trẻ  chơi như là một phần của quá trình học của mình.    Học qua công nghệ  thông tin: Nên tạo cho trẻ có cơ  hội để  làm quen,  ứng dụng và phát triển các khả  năng về  công nghệ  thông tin thông qua việc   sử dụng các công cụ tin học trong quá trình học tập. Từ đây, trẻ có cơ hội để  hỗ  trợ  các công việc của mình bằng cách tự  tìm kiếm thông tin, được học  cách sử  dụng thông tin từ  nhiều nguồn khác nhau, tự  lựa chọn và tổng hợp  các thông tin để đáp ứng nhu cầu của mình. Công nghệ thông tin có thể được   sử  dụng và  ứng dụng như  là công cụ  hướng dẫn và công cụ  thúc đẩy, kích  thích quá trình học của trẻ. Thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin, trẻ  sẽ được khám phá các ý tưởng, khái niệm, câu hỏi khác nhau. Thông qua việc  ứng dụng công nghệ thông tin, trẻ sẽ được tương tác với chữ viết, với những  âm thanh, hình  ảnh sống động. Các hoạt động sử  dụng máy tính và phần  mềm luôn được gắn với phần hướng dẫn của giáo viên trên lớp cũng như  gắn với thế mạnh và nhu cầu của trẻ.  13
  14. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học     Được khám phá là để trẻ hình thành  tính độc lập tư duy, tìm tòi, sáng  tạo và quyết đoán trong việc giải quyết những tình huống được khám phá cụ  thể. Trẻ  được tham gia và phát triển niềm say mê, hứng thú   một cách tích  cực với nhiều hoạt động kết hợp khác nhau như  giải quyết những thắc mắc  trong tình huống cụ thể mà mình tham gia, mối quan hệ trong và ngoài nhóm,  giải quyết những vướng mắc, vượt qua những thách thức, trở  ngại để  hoàn  thành nhiệm vụ, tìm ra những điều mình cần khám phá.     Được hỏi ngay điều mình thấy  là tạo và hình thành cho trẻ  tính độc  lập, chủ động trong tư duy logic. Mở cánh cửa đầu tiên cho trẻ làm quen với  thế  giới xung quanh rộng lớn, tạo lập trí sáng tạo, sự   hóm hỉnh qua những  câu hỏi theo tư duy của trẻ và  được giáo viên  trả lời hoặc gợi mở để  trẻ tự  tìm ra   câu   trả  lời. Điều này sẽ  tạo cho trẻ  sự  tìm tòi và sáng tạo không  ngừng, giúp cho trẻ  có tính  năng động, vượt khó cho suốt cuộc đời sau này  của trẻ. Tích hợp các môn học như: Văn học, toán, tạo hình, âm nhạc tôi thấy  có những kết quả  đáng lưu ý, tất cả  các trẻ  khi tham gia học ngoài trời trẻ  đều thực hiện rất tốt và có phần sáng tạo trong đó. Ví dụ: Cô nói con thực  hiện tiếng gà gáy trẻ  “ò ó o…” và làm thêm động tác vỗ  cánh rất giống con  gà. Khi trẻ  quan sát vườn hoa ta có thể  yêu cầu trẻ  vẽ  lại  vườn hoa, con có  trẻ vẽ thêm bướm bay, những đám mây trôi bềnh bồng,  làm con vật từ lá cây, … hay so sánh cây nào cao hơn, thấp hơn, tập kể lại những gì mình thấy. Biện pháp 3: Thường xuyên trau dồi sự hiểu biết của trẻ. Kích thích trí   tò mò của trẻ. Đối với trẻ tư duy trực quan hình tượng đã phát triển theo từng giai đoạn  đến lứa tuổi mẫu giáo ở mức độ cao, Khi cho trẻ nhận biết đối tượng là vật  thật, ngoài những yêu cầu phải đa dạng về tên gọi, màu sắc, hình dáng, kích   thước, cấu tạo, công dụng, lợi ích, chất liệu, và cần đa dạng về vị trí tồn tại  của đối tượng trong không gian và thời gian.  14
  15. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  Thật vậy, bất kỳ  làm một việc gì, tìm hiểu hay khám phá một điều gì  trong mỗi chúng ta đều phải có một ít hiểu biết nhất định về điều tư duy trực  quan hình tượng đã phát triển đó để có thể  đặt ra câu hỏi “tại sao”,... và tìm  cách giải quyết chúng. Trẻ nhỏ cũng vậy, chúng ta thường quan niệm trẻ nhỏ  giống như tờ giấy trắng và chúng ta muốn vẽ gì lên đó cũng được, đó là quan  niệm hoàn toàn không chính xác, trẻ  cũng có cách nghĩ riêng của trẻ  có điều  khả  năng thu thập thông tin của trẻ  còn hạn chế  và khả  năng phân tích tổng   hợp của trẻ hầu như chưa chính xác vì vậy trẻ gặp khó khăn trong bất cứ vấn   đề nào trẻ muốn tìm hiểu.    Việc đưa trẻ vào với môi trường xung quanh hay nói rõ hơn là trẻ khám   phá khoa học, điều đầu tiên mà tôi quan tâm là lượng kiến thức của trẻ  có  thực sự phù hợp cho chuyến đi “dã ngoại” này hay không. Hơn nữa, nếu trẻ  đã có lượng kiến thức nhất định rồi thì việc khám phá sẽ dễ dàng hơn và có ý  nghĩa, hiệu quả  hơn rất nhiều bên cạnh đó phát triển được tư duy cho trẻ.     Căn cứ vào những điều trên nên tôi chọn biện pháp thường xuyên trau   dồi sự  hiểu biết của trẻ, kích thích tính tò mò của trẻ  là vấn đề  mấu chốt   trong đề  tài này. Trẻ  đến lớp được cô giáo truyền đạt kiến thức  ở  mọi lúc  mọi nơi, Bản thân tôi khi lên lớp luôn cố  gắng thu thập những điều mới lạ  đối với trẻ từ đó tạo cho trẻ có sự quan tâm và muốn tìm hiểu, ví dụ: Từ một  cái hạt nhỏ  tôi dạy cho trẻ  biết quá trình từ  hạt nảy mầm rồi lớn thành cây   như thế nào? Vì sao lại có mưa?.... Thường xuyên trò chuyện về điều mà trẻ  gặp  ở  nhà, trên đường đi học,... Đặt ra cho trẻ  những câu hỏi “tại sao? Làm  sao con biết?...” nhằm kích thích sự tò mò của trẻ, đôi khi tôi cho trẻ làm quen  với một vật để trẻ  tự  nói lên điều trẻ thấy và nghĩ. Tôi chuẩn bị   một số đồ  dùng khi lên lớp theo từng chủ  điểm để  trẻ  tìm hiểu ví dụ:  Quả  cam trẻ  đã  biết đặc điểm bên ngoài của quả cam thì tôi có thể  dạy cho trẻ biết cấu tạo  bên trong quả cam, về cây của nó, sự phát triển,... 15
  16. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học      Thường xuyên trò chuyện và dạy cho trẻ  cách quan sát, khám phá sự  vật một cách khoa học và logic, rèn cho trẻ khả năng đặt câu hỏi và tìm ra câu  trả  lời. Ví dụ: Khi dạo chơi trong sân tôi luôn khơi gợi cho trẻ  sự  tò mò từ  những đám mây trôi bồng bềnh, những cành cây đung đưa theo gió, những  lá  bàng rụng ở sân trường. Trẻ hỏi tại sao những đám mây không có chân mà đi  được? Sao lá bàng màu vàng rụng mà lá bàng màu xanh không rụng? và có   nhiều câu hỏi ngộ ngĩnh đáng yêu đó đã giúp trẻ quan sát tốt những đối tượng  xung quanh trẻ. Tôi luôn cho trẻ tự tìm hiểu rồi tự trả lời cho nhau nghe sau   đó tôi sẽ rút ra câu trả lời đúng và dễ hiểu để truyền đạt với trẻ. Biện pháp 4: Cách lên lớp của giáo viên.          Phát huy tính tích cực cho trẻ: Giáo viên cần tạo điều kiện cho trẻ suy  nghĩ và tự hành động, thậm chí còn để trẻ tự suy nghĩ cả bài mới là biện pháp  kích thích gợi mở  hướng dẫn để  trẻ  hoạt động tích cực (dựa vào sự  nhận  thức của từng trẻ) Ví dụ: Đề  tài “Tìm hiểu về  một số  con vật sống dưới nước” tôi cho trẻ  kể  về con vật sống dưới nước. Cho trẻ kể tên, thức ăn, đặc điểm và cấu tạo bên  ngoài, sau đó dựa trên cái đã biết của trẻ tôi triển khai và những kiến thức trẻ  chưa biết, Tại sao con cá sống được dưới nước (nhờ  có mang ) tại sao đầu  con cá nhọn có dạng hình tam giác (Để con cá bơi nhanh mà không bị cản) tại  sao trên mình con cá có nhiều chất nhờn (Vì để tự vệ)... hay  Dạy học vừa sức: Trên cở sở giáo viên phải cân nhắc lựa chon nội dung  sao cho phù hợp, hợp lí giữa nội dung các kiến thức lí tính và cảm tính           Để  đảm bảo tình vừa sức cho trẻ  những kiến mới truyền đạt cho trẻ  cần được phức tạp dần được cũng cố dần qua các bài tập luyện phong phú và   được  ứng dụng vào các dạng hoạt động khác nhau của trẻ  như  vậy sự  mở  rộng dần, phức tạp dần nội dung dạy học sẻ giúp trẻ  dễ  dàng lĩnh hội kiến  thức và kỹ năng tạo cho trẻ hứng thú học toán. 16
  17. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  Đảm bảo tính khoa học: Trên cơ  sở  của những khoa học toán học. Sinh  lý trẻ  em . Tâm lí học và giáo dục học mầm non trong quá trình dạy trẻ cần  đảm bảo sự thống nhất giữa các thao tác, kiến thức kỷ năng và thái độ thông  qua các hoạt động giúp trẻ  phổ  thông ngôn ngữ  về  tên gọi, màu sắc, hình  dạng, đặc điểm... của đối tượng quan sát trong thực tế           Để đảm bảo tính ý thức và phát huy tính tích cực của trẻ trong quá trình  lĩnh hội kiến thức cần dạy trẻ nhận biết những dấu hiệu nhận biết của đối  tượng bằng cách thay đổi các dấu hiệu trong bản chất và giữ  nguyên bản  chất của đối tượng. Đồ  dùng đa dạng màu sắc tươi sáng, sắp xếp đồ  dùng  trực quan ở nhiều vị trí khác nhau để trẻ quan sát. Hướng dẫn cụ thể: Các giải pháp dạy và học đòi hỏi sự  cân bằng giữa   các yếu tố: Khám phá: trẻ được lựa chọn theo ý thích, giáo viên quan sát, lắng  nghe và đặt các câu hỏi (để hỗ trợ). Các hướng dẫn mang tính dẫn dắt, gợi ý  của giáo viên: Việc học của trẻ  là dựa trên kế  hoạch   được chuẩn bị  kỹ  lưỡng, cẩn thận của các giáo viên.  Hướng dẫn cụ thể: Giáo viên chỉ rõ từng   bước, mở rộng một ý tưởng cụ thể theo một hướng nhất đinh để trẻ thể hiện   được từng kỹ năng cụ thể của mình. Quá trình dạo chơi ngoài trời, cũng bằng con đường tự học và được giáo  viên hướng dẫn, gợi ý giúp đỡ, sự  hiểu biết của trẻ  về  các sự  vật và hiện   tượng xung quanh được mở  rộng hơn. Có nhiều tiết học cần phải chuẩn bị  kiến thức cho trẻ  trước khi tiến hành tiết học. Hình thức hoạt động này là   một trong những hình thức hỗ trợ cho tiết học.  VD: Chủ đề “Các mùa trong năm” đề tài “Trò chuyện về mùa đông” dạy  cho trẻ  mẫu giáo lớn. trước khi tổ  chức tiết học này, giáo viên cần cho trẻ  dạo chơi ngoài trời và trong những lần dạo chơi  ấy, giáo viên cần có kế  hoạch cung cấp những kiến thức trước cho trẻ  về  thời tiết, khí hậu, đặc  điểm của cây cối, hoạt động của các con vật và sinh hoạt, lao động của con  17
  18. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  người trong mùa đông. Qua buổi dạo chơi trong thiên nhiên sẽ  tuyệt vời hơn   khi cô cùng trẻ  nhặt lá rụng  ở  sân. Nếu khi qua vườn hoa trẻ  muốn hái vài  bông hãy nói với trẻ  những bông hoa cần  ở  trên cành để  mọi người cùng  ngắm. Đó là cách giáo dục biết cách ứng xử với môi trường xung quanh hiệu   quả nhất.  Để  giúp trẻ  chú ý và thú vị  hơn với cuộc khám phá thiên nhiên tôi cần  cho trẻ quan sát và đặt ra những câu hỏi như: “Con thấy cái cây kia thế nào?  Con có biết con vật gì sống trên cây cao không?” … Cứ như vậy dẫn dắt cho   cuộc chuyện trò trở  nên sôi nổi và hào hứng. Một số  tiết dạy ngoài trời với  cuộc dạo chơi trong khung cảnh thiên nhiên cũng có thể  cho trẻ  một cơ  hội  tuyệt vời để  các giác quan thêm nhạy bén. Trẻ  sẽ  hỏi về  tiếng chim kêu,   tiếng gió thổi và mong muốn bắt chước các âm thanh trong tự  nhiên đó.  Hãy  để cho trẻ ngửi hương thơm của các loài hoa, so sánh hương thơm của chúng  với nhau, và khám phá các loài cỏ dại, tôi yêu cầu trẻ chạm tay vào vỏ cây xù  xì thô ráp hoặc những hòn đá cuội nhám ven bể  cá. Khuyến khích trẻ  khám  phá các vật này bằng tay để có thêm cảm giác mới và sự hiểu biết sâu hơn về  thiên nhiên. Chỉ  cho trẻ thấy thế giới của các loại côn trùng trên lá, trên mặt  đất.  Biện pháp 5: Giáo dục trẻ mọi lúc mọi nơi kết hợp với phụ huynh.   Ở  lứa tuổi mẫu giáo nói riêng và trẻ nói chung “trẻ  học mà chơi, chơi   mà học”ghi nhớ không có chủ  định, chóng nhớ  mau quên do đó việc dạy cho  trẻ việc dạy trẻ một số kiến thức không chỉ dừng lại trong tiết học mà phải  được củng cố, rèn luyện ở mọi lúc mọi nơi trong cuộc sống hàng ngày.           Buổi sáng sớm là thời gian tốt nhất để đi dã ngoại. Đó là lúc trời không  quá nóng, bạn sẽ tìm thấy nhiều loài vật, chim chóc và côn trùng … Các buổi   chiều mát cũng là thời điểm tốt để đưa trẻ đi dạo giữa thiên nhiên.  Hay thực  hành một số thí nghiệm nhằm cũng cố, mở rộng kiến thức cho trẻ. 18
  19. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học     Trong giờ  đón, trả  trẻ  vận động phụ  huynh sưu tầm đồ  dùng phục vụ  học tập cho trẻ, tuyên truyền lợi ích của việc đưa trẻ  vào thiên nhiên ví dụ:  trên đường đi học có những điều trẻ chưa biết hoặc rất quan tâm phụ  huynh  có thể dừng lại để đáp ứng nhu cầu muốn khám phá của con mình. Thí nghiệm 1 : Trái cây chìm – Trái cây nổi. Đổ nước vào hai binh thủy tinh như nhau, một bình tôi dán số 1 và bình  kia dán số 2. lượng nước hai bình bằng nhau, cho trẻ xem một số trái cây như:  Trái cam, trái chuối, trái nho, trái táo. Cô hỏi trẻ cô có trái cây gì đây, Cho trẻ  chơi trò chơi “Hãy đoán xem” nếu bỏ các loại trái cây  này vào bình nước trái  cây nào nổi và trái cây nào chìm?    Trẻ  thực hiện:  Bỏ  trái cây    vào hai  bình  nước  Kết quả: Bình số 1 trái cây chìm (Trái nho, trái soài, trái táo, trái lê), Bình  số 2 trái cây nổi (trái cam, trái chuối, trái bom, trái bưởi) ­ Cô cùng các  cháu tìm ra nguyên nhân.  Lấy trái cây từ  bình  nước  1  là  loại trái cây khi bỏ  vào nước nó chìm, cô cắt đôi trái nho, trái soài… cho trẻ  biết các loại trái cây này chìm là do ruột đặt vỏ mỏng, cô cho trẻ xem loại trái  cây  ở  bình nước số  2 bỏ  vào nước chìm do có lớp vở  dầy, còn trái bom vỏ  mỏng do ruột xốp nên khi bỏ vào nước nổi. Từ  đó cháu suy ra: Vì ly 1 ít muối nên trứng không thể  nổi lên được.   Muốn trứng nổi lên phải làm gì? (Cháu thỏa thuận với nhóm là phải thêm  muối vào ly 1…)  Cô giải thích thêm cho cháu biết muối tan trong nước nhưng vì muối   mặn nên muối chìm xuống dưới và đẩy quả trứng nổi lên.  ­ Vậy trứng ở trong nước muối có nổi được không? Trứng còn nổi được   ở đâu nữa không?  Trong giờ  đón, trả  trẻ  vận động phụ  huynh sưu tầm đồ  dùng phục vụ  học tập cho trẻ, tuyên truyền lợi ích của việc đưa trẻ  vào thiên nhiên ví dụ:   19
  20. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học  trên đường đi học có những điều trẻ chưa biết hoặc rất quan tâm phụ  huynh  có thể dừng lại để đáp ứng nhu cầu muốn khám phá của con mình. Thí nghiệp 2: Dạy trẻ cách phòng tránh bệnh “ Tay, chân, miệng”     Cho cháu xem các hình ảnh về bệnh tay, chân, miệng và giải thích cho  cháu biết chân tay miệng là bệnh rất dễ  lây truyền. Tôi cũng cho cháu biết   con vi trùng lây bệnh rất nhỏ  bằng mắt thường không thể  nhìn thấy. Đồng   thời làm một thí nghiệm cho trẻ xem:   Tôi dùng một lọ nước hoa xịt nước hoa vào 1 trẻ cho các bạn trong lớp  nhận xét bạn đó rất thơm hỏi cháu: Các con có nhìn thấy gì không mà sao  thơm thế? Tôi nói cho cháu biết có nhiều thứ  tồn tại mà không nhìn thấy  bằng mắt.  Cho cháu làm thí nghiệm cùng nhau như: Xịt nước hoa vào tay bạn A rồi   cho cháu ngửi và nhận xét tay bạn A thơm –  Cho lớp ngửi tay bạn B không  xịt nước hoa và nhận xét tay bạn B không thơm ­ sau đó cho 2 cháu bắt tay   nhau một lúc rồi lại cho lớp ngửi tay 2 bạn và các cháu phát hiện ra tay bạn B  bây giờ đã thơm như tay bạn A, Tôi nói cho cháu biết con vi khuẩn cũng nhỏ  như  mùi nước hoa và đặt câu hỏi: Các con có nhìn thấy con vi khuẩn của   20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản