intTypePromotion=1
ADSENSE

SKKN: Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4

Chia sẻ: Trần Văn An | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:20

115
lượt xem
2
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục đích nghiên cứu đề tài "Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4" Nhằm nâng cao hiệu quả trong giờ dạy học Tiếng Việt nói chung và dạy học phân môn Tập đọc lớp 4 nói riêng. Đưa ra một số biện pháp để giúp học sinh nâng cao kĩ năng đọc.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: SKKN: Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI<br /> GI¸O DÔC<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> MÃ SKKN<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM<br /> Đề tài:<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc<br /> cho học sinh lớp 4<br /> <br /> Lĩnh vực : Tiếng Việt<br /> Cấp : Tiểu học<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Năm học: 2016 – 2017<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> <br /> MỤC LỤC<br /> <br /> A. PHẦN MỞ ĐẦU 2<br /> 1. Lí do chọn đề tài 2<br /> 2. Mục đích nghiên cứu 3<br /> 3. Đối tượng nghiên cứu 3<br /> 4. Phương pháp nghiên cứu 3<br /> 5. Phạm vi nghiên cứu 3<br /> 6. Thời gian nghiên cứu 3<br /> B. PHẦN NỘI DUNG 4<br /> I.Cơ sở lí luận 4<br /> 1. Mục tiêu dạy Tập đọc trong chương trình Tiếng Việt 4 4<br /> 2. Nội dung chương trình dạy Tập đọc lớp 4 4<br /> 3. Đặc điểm tâm lí của học sinh Tiểu học 4<br /> II. Cơ sở thực tiễn 5<br /> III.Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4 6<br /> 3.1 Chuẩn bị kĩ giáo án 6<br /> 3.2 Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài trước ở nhà 8<br /> 3.3Hướng dẫn học sinh nâng cao kĩ năng đọc trong giờ Tập đọc 9<br /> 3.4 Luyện đọc trong các giờ học khác 16<br /> 3.5 Giáo viên tích cực bồi dưỡng chuyên môn để dạy đọc tốt 17<br /> IV.Kết quả thu được 17<br /> 4.1Đối với học sinh 17<br /> 4.2Đối với giáo viên 17<br /> C. KẾT LUẬN 18<br /> Kết luận và khuyến nghị 18<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 1/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> A.PHẦN MỞ ĐẦU<br /> 1. Lí do chọn đề tài:<br /> Luận điểm chủ nghĩa Mác- Lê- Nin cho rằng: “Ngôn ngữ là phương tiện<br /> giao tiếp quan trọng nhất của loài người”.Ngôn ngữ không chỉ là phương tiện<br /> giao tiếp quan trọng nhất mà còn là phương tiện đặc trưng cho loài người.<br /> Không có ngôn ngữ, con người- xã hội không tồn tại và phát triển. Vì vậy<br /> nhiệm vụ quan trọng nhất trong nhà trường Tiểu học là phát triển ngôn ngữ cho<br /> học sinh, đặt nền móng cho sự phát triển về mọi mặt cho học sinh.<br /> Thế hệ trẻ là những người chủ nhân tương lai của đất nước. Bởi thế, mục<br /> tiêu của giáo dục Tiểu học là hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho<br /> sự phát triển đúng đắn, lâu dài về tình cảm, trí tuệ, thể chất và các kĩ năng cơ<br /> bản để học tiếp trung học hoặc tham gia lao động ở gia đình và xã hội.<br /> Tiếng Việt trong chương trình tiểu học gồm nhiều phân môn như: Tập đọc,<br /> Luyện từ và câu, Chính tả, Kể chuyện, Tập làm văn. Trong đó, Tập đọc là phân<br /> môn có vai trò quan trọng. Bởi vì Tập đọc là phân môn mang tính chất tổng hợp<br /> có nhiệm vụ trau dồi kiến thức về Tiếng Việt cho học sinh như phát âm, từ ngữ<br /> tạo kiến thức bước đầu về văn học, về bố cục, hình ảnh, hình thành những kiến<br /> thức về đời sống và giáo dục tính thẩm mĩ cho học sinh nhằm phát triển những<br /> nền tảng cơ bản cho nhân cách của con người. Mục đích của việc dạy Tập đọc ở<br /> tiểu học là nhằm hình thành những kĩ năng hoạt động giao tiếp ngôn ngữ cho<br /> học sinh. Nhiệm vụ quan trọng nhất của việc dạy Tập đọc là hình thành năng<br /> lực đọc cho học sinh như đọc đúng, đọc nhanh, đọc hiểu và đọc diễn cảm. Việc<br /> rèn cho học sinh có kĩ năng đọc diễn cảm là khâu rất quan trọng. Bởi vì có đọc<br /> diễn cảm tốt thì học sinh mới cảm nhận được cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ,<br /> cảm nhận được nét đẹp về nội dung, hình thức của bài văn, bài thơ…Đồng thời<br /> tạo điều kiện cho học sinh học tốt các môn học khác. Học sinh biết sử dụng<br /> ngôn ngữ để thông tin, giao tiếp, tiếp thu những kiến thức của các phân môn và<br /> môn học khác như: Chính tả, Kể chuyện, Luyện từ và câu, Đạo đức…Từ đó<br /> giáo dục học sinh tình yêu quê hương, đất nước, con người.<br /> Tập đọc là phân môn không thể thiếu được trong nội dung chương trình<br /> môn Tiếng Việt nói riêng hay chương trình Tiểu học nói chung. Từ lớp 1, 2, 3<br /> các em được hình thành và phát triển kĩ năng đọc trơn. Lên lớp 4 đòi hỏi các em<br /> phải tăng cường tốc độ đọc, đọc lướt để chọn thông tin nhanh, bước đầu biết đọc<br /> diễn cảm, hiểu ý nghĩa của bài và phát hiện một vài giá trị nghệ thuật trong các<br /> bài văn, thơ… Do đó, các em gặp phải không ít khó khăn khi đọc. Nguyên nhân<br /> có thể là do khả năng hiểu văn bản, khả năng phát âm… song có một số nguyên<br /> nhân xuất phát từ chính giáo viên. Bởi chính giáo viên là người hướng dẫn.<br /> Là một giáo viên dạy lớp 4 tôi băn khoăn vì những vấn đề đó.<br /> Vì vậy tôi quyết định tìm hiểu thực trạng và áp dụng một số giải pháp cho<br /> quá trình dạy học của mình. Đó cũng là lí do tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp<br /> nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4”<br /> <br /> <br /> <br /> 2/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> 2. Mục đích nghiên cứu:<br /> Nhằm nâng cao hiệu quả trong giờ dạy họcTiếng Việt nói chung và dạy<br /> học phân môn Tập đọc lớp 4 nói riêng.<br /> Đưa ra một số biện pháp để giúp học sinh nâng cao kĩ năng đọc.<br /> 3. Đối tượng nghiên cứu:<br /> Đề tài này tôi đã nghiên cứu và thực hiện tại lớp 4 do tôi phụ trách giảng<br /> dạy và chủ nhiệm.<br /> 4. Phương pháp nghiên cứu:<br /> Khi thực hiện nghiên cứu đề tài này, tôi đã kết hợp sử dụng các phương<br /> pháp sau:<br /> - Phương pháp phân tích, tổng hợp lí thuyết: Tôi sử dụng phương pháp tổng hợp<br /> lí thuyết để nghiên cứu các vấn đề lí luận liên quan đến việc rèn kĩ năng đọc cho<br /> học sinh.<br /> - Phương pháp quan sát: Tôi tiến hành quan sát học sinh và giáo viên trong quá<br /> trình dạy tập đọc để thu thập thông tin nhằm bổ sung cho các phương pháp trên<br /> - Phương pháp trò chuyện: Tôi tiến hành trò chuyện với giáo viên, học sinh khối<br /> 4 trường tôi để thu thập thông tin bổ sung cho các phương pháp trên.<br /> - Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm: Tôi tiến hành tổng kết, rút kinh<br /> nghiệm những kết quả thu được trong quá trình thực nghiệm.<br /> 5. Phạm vi nghiên cứu:<br /> - Sách và các tài liệu giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài giảng, tài liệu liên<br /> quan đến Tiếng Việt.<br /> - Các biện pháp để hướng dẫn học sinh nâng cao kĩ năng đọc theo hướng phát<br /> huy tích cực<br /> -Thực trạng học Tập đọc của học sinh lớp tôi.<br /> - Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên.<br /> 6. Thời gian nghiên cứu:<br /> - Từ tháng 9 năm 2016 đến tháng 3 năm 2017<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 3/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> B.PHẦN NỘI DUNG<br /> I. Cơ sở lí luận:<br /> 1. Mục tiêu dạy Tập đọc trong chương trình Tiếng Việt 4:<br /> Phân môn Tập đọc giúp học sinh:<br /> - Củng cố,phát triển kĩ năng đọc trơn, đọc thầm đã được hình thành ở lớp 1, 2, 3;<br /> tăng cường tốc độ đọc, biết đọc lướt để chọn thông tin nhanh; bước đầu biết đọc<br /> diễn cảm.<br /> - Phát triển kĩ năng đọc hiểu ở mức cao hơn: nắm và vận dụng một số khái niệm<br /> như đề tài, cốt truyện, nhân vật, tính cách… để hiểu ý nghĩa của bài và phát hiện<br /> một vài giá trị nghệ thuật trong các bài văn, thơ<br /> - Mở rộng vốn hiểu biết về tự nhiên, xã hội và con người để góp phần hình thành<br /> nhân cách của con người mới.<br /> 2. Nội dung chương trình Tập đọc lớp 4:<br /> Chương trình Tập đọc lớp 4 được thiết kế với chủ điểm phong phú, bài đọc<br /> đa dạng, gồm 62 bài tập đọc thuộc các loại hình văn bản nghệ thuật, báo chí,<br /> khoa học, trong đó có 45 bài văn xuôi, 1 vở kịch, 17 bài thơ(có hai bài thơ ngắn<br /> được dạy trong cùng một tiết)<br /> Nếu như ở lớp dưới, chủ điểm học tập được xoay quanh những lĩnh vực rất<br /> gần gũi với học sinh như gia đình, trường học, tự nhiên và xã hội thì ở lớp 4, chủ<br /> điểm là những vấn đề đời sống của con người như tính cách, đạo đức, năng lực,<br /> sở thích… cụ thể như sau:<br /> Học kì I Học kì II<br /> -Thương người như thể thương thân -Người ta là hoa đất<br /> (Lòng nhân ái- tuần 1->3) (Năng lực, tài trí- tuần 19-> 21)<br /> -Măng mọc thẳng -Vẻ đẹp muôn màu<br /> (Trung thực, tự trọng – tuần 4-> 6) (Óc thẩm mĩ – tuần 22-> 24)<br /> -Trên đôi cánh ước mơ -Những người quả cảm<br /> (Ước mơ – tuần 7->9) (Lòng dũng cảm – tuần 25 -> 27)<br /> -Có chí thì nên -Khám phá thế giới<br /> (Nghị lực – tuần 11->13) (Du lịch, thám hiểm – tuần 29 -> 31)<br /> -Tiếng sáo diều -Tình yêu cuộc sống<br /> (Vui chơi – tuần 14->17) (Lạc quan, yêu đời - tuần 32 -> 34)<br /> Tuần 10,18, 28, 35 dành cho ôn tập giữa và cuối kì I, kì II.<br /> Thời lượng dành cho môn Tiếng Việt là 8 tiết/ tuần thì phân môn Tập đọc<br /> đã chiếm 2 tiết/tuần.<br /> 3.Đặc điểm tâm lí của học sinh tiểu học:<br /> Học sinh tiểu học hồn nhiên, ngây thơ, trong sáng, hiếu động, tò mò, thích<br /> hoạt động, khám phá, tự làm việc theo hứng thú của mình. Thầy cô là hình<br /> tượng mẫu mực nhất được trẻ tôn sung nhất, mọi điều trẻ đều nhất nhất nghe<br /> theo, sự phát triển nhân cách của học sinh Tiểu học phụ thuộc phần lớn vào quá<br /> trình dạy học và giáo dục của thầy cô trong nhà trường.<br /> Đọc, viết có được là nhờ tập đọc. Dạy Tập đọc đặc biệt là dạy cho học sinh<br /> đọc đúng, chính xác và hiểu được văn bản, đòi hỏi người thầy phải có phương<br /> 4/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> pháp dạy học phù hợp với đặc điểm tâm lí của học sinh Tiểu học, phù hợp với<br /> sự tiến bộ khoa học, xã hội, đáp ứng nhu cầu ham hiểu biết của học sinh Tiểu<br /> học và tăng cường giáo dục đạo đức, nhân cách cho trẻ.<br /> II. Cơ sở thực tiễn:<br /> 1. Thuận lợi<br /> Giáo dục Tiểu học đang tiếp tục thực hiện và nâng cao chất lượng dạy và<br /> học theo chương trình sách giáo khoa, tài liệu giảng dạy được cung cấp đầy đủ.<br /> Các chuyên đề được tổ chức thường kì. Sách giáo khoa Tiếng Việt như vậy là<br /> vừa tầm với học sinh lớp 4.<br /> Bên cạnh đó, được sự quan tâm của Ủy ban nhân dân Quận, Phòng GD- ĐT,<br /> mỗi lớp ở trường tôi đều được trang bị một máy tính và máy chiếu giúp giáo<br /> viên thuận lợi rất nhiều trong dạy học nói chung và dạy Tập đọc nói riêng. Ban<br /> giám hiệu luôn chỉ đạo sát sao và giúp đỡ kịp thời khi giáo viên có vướng mắc<br /> về chuyên môn.<br /> 2. Khó khăn<br /> Qua việc thực tế giảng dạy Tập đọc trong trường tiểu học nói chung hay<br /> trường tôi nói riêng, tôi thấy học sinh còn một số hạn chế sau:<br /> - Do khả năng tư duy của học sinh tiểu học còn dừng lại ở mức độ trực quan nên<br /> việc cảm thụ văn học của học sinh còn gặp nhiều khó khăn. Chất lượng cảm thụ<br /> văn học của học sinh chưa đồng đều dẫn đến chất lượng đọc diễn cảm chưa cao.<br /> - Một số học sinh có ngữ điệu đọc chưa phù hợp và kĩ thuật đọc chưa tốt<br /> - Các em thường ngắt nghỉ hơi chưa đúng ở một số câu dài, cấu trúc ngữ pháp<br /> phức tạp, phản ánh cách hiểu sai nghĩa từ hoặc không để ý đến nghĩa của từ.<br /> Ngoài ra, các em đọc chưa thể hiện được tình cảm của người đọc. Với bài kể<br /> chuyện, ít học sinh phân biệt giọng nhân vật, đọc tốc độ đều đều, chưa biết nhấn<br /> giọng vào một số từ gợi cảm, gợi tả…<br /> - Một số em còn thiếu tự tin trong giao tiếp, nhút nhát, đây cũng là yếu tố làm<br /> ảnh hưởng đến cách đọc của học sinh.<br /> Xuất phát từ thực trạng đó nên ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo<br /> sát phân loại chất lượng học tập phân môn Tập đọc (đặc biệt là mức độ đọc diễn<br /> cảm) của học sinh(61 HS lớp tôi ) để có biện pháp giảng dạy phù hợp với từng<br /> đối tượng học sinh. Cụ thể như sau:<br /> <br /> NHÓM CHẤT LƯỢNG ĐỌC SỐ LƯỢNG<br /> Nhóm 1 Học sinh đọc đúng, lưu loát, diễn cảm 12 em<br /> Nhóm 2 Học sinh đọc đúng, trôi chảy nhưng đọc nhỏ 30 em<br /> Nhóm 3 Học sinh còn ngọng 3 em<br /> Nhóm 4 Học sinh đọc còn chưa lưu loát 16 em<br /> <br /> <br /> III. Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> 3.1. Chuẩn bị kĩ giáo án.<br /> 5/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> Để nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4, công việc vô cùng quan<br /> trọng không thể thiếu đó chính là khâu chuẩn bị. Giờ dạy có đạt hiệu quả hay<br /> không phần lớn là nhờ việc chuẩn bị của giáo viên có chu đáo không. Xác định<br /> được tầm quan trọng đó, tôi đã tiến hành như sau:<br /> - Soạn bài cụ thể, chi tiết, thể hiện từng hoạt động của thầy và trò. Xây<br /> dựng các phương pháp giảng dạy kết hợp với các phương tiện dạy học một cách<br /> linh hoạt để giờ dạy nhẹ nhàng và đạt hiệu quả.<br /> - Nắm chắc yêu cầu về rèn đọc của từng bài. Đọc kĩ bài Tập đọc sắp dạy,<br /> trao đổi cách đọc cùng đồng nghiệp, dự kiến các tình huống học sinh sẽ mắc<br /> phải và cách xử lí những tình huống đó.<br /> - Tìm hiểu kĩ nội dung văn bản để hiểu được các biện pháp nghệ thuật mà<br /> tác giả dùng, từ đó xác định được cách đọc đối với từng đoạn, từng bài, thể hiện<br /> đúng sắc thái tình cảm của bài và ghi nhớ cách đọc ấy.<br /> - Nắm vững hệ thống câu hỏi trong bài Tập đọc, đưa ra thêm những câu<br /> hỏi dẫn dắt để giúp học sinh phân tích và khai thác nội dung.<br /> - Rèn đọc diễn cảm để phát huy tác dụng truyền cảm trực tiếp nội dung<br /> bài văn, bài thơ đến học sinh.<br /> - Các bài văn, bài thơ trong SGK của giáo viên được ghi vắn tắt những<br /> lưu ý về giọng đọc, sắc thái tình cảm (câu, đoạn, toàn bài)<br /> VD: Bài “ Mẹ ốm” (Tiếng việt 4- tập 1)<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Bài: “ Trung thu độc lập” (TV4- Tập 1)<br /> <br /> 6/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> - Ngoài ra, những từ nào đọc nhấn giọng phải được gạch chân. Những câu văn<br /> nào khó đọc tôi sử dụng các ký hiệu để lưu ý học sinh khi đọc:<br /> Ký hiệu ngắt hơi (/), nghỉ hơi (//),ngoài ra có thể sử dụng thêm các ký<br /> hiệu đọc diễn cảm nếu thấy cần thiết như: lên giọng ( ), xuống giọng ( ), nhấn<br /> giọng hoặc kéo dài giọng ( -> ) ở những từ ngữ quan trọng cần lưu ý khi đọc bài<br /> văn, bài thơ.<br /> VD: Khi đọc bài “ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”<br /> (Tiếng Việt 4- Tập 2)<br /> Câu thơ: “ Con mơ cho mẹ / hạt gạo trắng ngần<br /> Mai sau con lớn/ vung chày lún sân…//<br /> Hay khi đọc bài: “Tre Việt Nam” (TV4 – Tập 1)<br /> Đoạn thơ: “ Tre xanh /<br /> Xanh tự bao giờ ? //<br /> Chuyện ngày xưa ….. (-) / đã có bờ tre xanh…..// ”<br /> - Trong giáo án tôi ghi rõ trọng tâm luyện đọc diễn cảm từng bài phù hợp với<br /> đối tượng học sinh (chú ý kiểu câu nào, thể hiện tình cảm gì, đoạn nào cần luyện<br /> kĩ…) và có dự kiến các đối tượng học sinh ở từng đoạn.<br /> - Thiết kế, tổ chức các hình thức dạy học linh hoạt, sáng tạo để tạo không<br /> khí sôi nổi, vui, nhẹ nhàng trong tiết học.<br /> - Chuẩn bị đồ dùng dạy học chu đáo để sử dụng có hiệu quả, tạo ấn tượng<br /> sâu sắc tới học sinh.<br /> 7/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> - Hướng dẫn học sinh cách đọc bài:<br /> + Khi đọc cần tập trung vào bài đọc.<br /> + Đọc với niềm say mê có nghĩa là “sống” với nhân vật, biết vui, buồn,<br /> sướng, khổ cùng nhân vật.<br /> Tuy nhiên trong quá trình lên lớp còn nhiều tình huống sư phạm có thể<br /> xảy ra, cần xử lí. Song theo tôi, sự chuẩn bị cho bài dạy càng chu đáo bao nhiêu<br /> càng giúp cho người giáo viên chủ động sáng tạo trên lớp bấy nhiêu.<br /> 3.2. Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài trước ở nhà:<br /> Để giúp các em học tốt một bài Tập đọc, tôi thường hướng dẫn các em<br /> chuẩn bị bài một cách chu đáo. Cụ thể như sau:<br /> - Trước tiên, các em cần đọc thành tiếng ít nhất 5 lần, sau đó đọc thầm.<br /> Tìm hiểu xem bài Tập đọc đó có thể chia thành mấy đoạn (hoặc mấy khổ thơ) và<br /> nội dung mỗi đoạn (mỗi khổ thơ) là gì.<br /> - Học sinh đọc kĩ phần giải nghĩa các từ ngữ ở cuối bài. Dùng bút gạch<br /> chân những từ ngữ mình thấy khó hiểu để buổi học tới nghe cô giáo giảng hoặc<br /> nhờ cô giải đáp.<br /> - Tập trả lời miệng các câu hỏi về tìm hiểu nội dung bài trong sách giáo<br /> khoa bằng hiểu biết của mình (tránh đọc nguyên lời văn trong sách). Từ đó học<br /> sinh có thể hiểu được ý chính của bài Tập đọc.<br /> - Tìm hiểu bài tập đọc thuộc thể loại gì?(thơ hay văn xuôi). Học sinh có<br /> thể nắm được cách đọc chung của từng loại văn bản.<br /> - Để giúp học sinh đọc tốt, tôi cũng kết hợp với phụ huynh học sinh thống<br /> nhất phương pháp hướng dẫn học sinh học phân môn Tập đọc tại gia đình (ngay<br /> buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm). Từ đó, phụ huynh học sinh có thể giúp<br /> đỡ con em mình chuẩn bị tốt các bài Tập đọc của giờ học sau.<br /> Ví dụ học sinh chuẩn bị bài “Đường đi Sa Pa” như sau:<br /> - Đọc thành tiếng 5 lần.<br /> - Đọc kĩ các từ chú thích ở cuối bài: Sa Pa, rừng cây âm âm, áp phiên,<br /> Hmông, Tu Dí, Phù Lá<br /> - Tìm hiểu xem bài có thể chia thành mấy đoạn? Nội dung mỗi đoạn cho<br /> biết điều gì?<br /> - Đọc thầm các đoạn và trả lời câu hỏi trong sách<br /> Phần tìm hiểu này giúp học sinh nhớ nội dung bài. Với sự chuẩn bị kĩ như<br /> vậy của học sinh nên buổi học ở trên lớp dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học<br /> sinh sẽ đọc lưu loát, tiến tới đọc hay,các em chủ động trong việc nắm bắt nội<br /> dung bài đọc, phát huy được tính tích cực chủ động của học sinh trong giờ học.<br /> Chính vì có sự chuẩn bị chu đáo như vậy nên trong những giờ tập đọc tôi<br /> giúp cho học sinh đọc đúng, đọc nhanh, đọc hiểu văn bản và đọc diễn cảm khi<br /> cảm nhận được cái hay, cái đẹp của tác phẩm.<br /> <br /> <br /> 3.3. Hướng dẫn học sinh nâng cao kĩ năng đọc trong giờ Tập đọc<br /> <br /> 8/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> Theo tôi, để nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh thì không chỉ đợi đến<br /> bước luyện đọc lại của mỗi giờ Tập đọc mới rèn cho học sinh mà phải lồng ghép<br /> vào tất cả các bước của một giờ Tập đọc thì hiệu quả mới cao. Bởi vì, học sinh<br /> muốn đọc hay được thì trước hết học sinh phải phải đọc đúng, phải hiểu nội<br /> dung bài, …Chính vì vậy để nâng cao kĩ năng đọc trong các giờ Tập đọc tôi<br /> thường tiến hành như sau:<br /> a.Khởi động:<br /> Để đọc tốt, các em phải thích đọc, có hứng thú học Tập đọc. Chính vì vậy,<br /> ngay từ đầu tiết học tôi chú trọng việc tạo hứng thú cho các em. Thay vì việc gọi<br /> bất kì 1,2 học sinh đọc 1 đoạn do cô chỉ định trong bài cũ để kiểm tra kết quả<br /> luyện đọc giờ trước của học sinh thì tôi cho một hoặc hai em đọc đoạn mình<br /> thích và hỏi vì sao con thích đoạn đó.<br /> Những bài Tập đọc bắt đầu một chủ điểm, tôi cũng không kiểm tra bài cũ<br /> mà tôi giới thiệu chủ điểm rồi bắt vào bài mới một cách nhẹ nhàng, tự nhiên.<br /> Ví dụ: Với chủ điểm “Măng mọc thẳng”, tôi cho học sinh quan sát tranh và<br /> nêu nội dung bức tranh sau đó giới thiệu: Măng non là biểu tượng của thiếu nhi,<br /> của đội Thiếu niên Tiền Phong, cũng là tượng trưng cho tính trung thực, vì bao<br /> giờ măng cũng mọc thẳng. Thiếu nhi là thế hệ măng non của đất nước rất cần<br /> trở thành những con người trung thực và trong lịch sử dân tộc ta có nhiều tấm<br /> gương đáng khâm phục về sự chính trực, ngay thẳng. Một trong những tấm<br /> gương đó chính là Tô Hiến Thành mà chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài Tập đọc ngày<br /> hôm nay.<br /> Có bài tôi cho học sinh xem một đoạn clip, nghe một đoạn trong bài hát<br /> hoặc cho chơi trò chơi liên quan đến bài đọc rồi bắt vào bài.<br /> Ví dụ: Bài “Đôi giày ba ta màu xanh” – Sách T. Việt tập 1, tôi cho học<br /> sinh xem clip về một cậu bé lang thang đánh giày trên đường phố rồi giới thiệu<br /> vào bài.<br /> Bài “Cánh diều tuổi thơ” – Sách T. Việt tập 1, tôi cho học sinh xem clip<br /> về trẻ em nông thôn chơi thả diều -> giới thiệu bài mới.<br /> Bài “ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ” – sách T.Việt tập 2, tôi<br /> cho học sinh nghe một đoạn bài hát có liên quan rồi giới thiệu bài.<br /> Bài “Bốn anh tài” tôi tổ chức cho cả lớp chơi trò chơi vận động nghe nhạc<br /> bài “Vũ điệu thần tiên” học sinh nhảy tại chỗ theo nhạc, sau đó người quản trò<br /> dừng nhạc, học sinh phải đứng yên không động đậy, học sinh nào cử động sẽ<br /> thua. Giáo viên sẽ khen những bạn nhanh và khéo sau đó bắt vào bài mới.<br /> Có bài tôi dựa vào vốn hiểu biết của học sinh để vào bài như bài “Kéo co”,<br /> tôi cho 1 đến 3 học sinh giới thiệu về trò chơi kéo co mà con biết rồi giới thiệu.<br /> Với cách khởi động như vậy, tôi đã tạo được hứng thú cho các em khi bắt<br /> đầu một tiết học.<br /> b. Luyện đọc đúng<br /> Để học sinh đọc diễn cảm tốt bài văn, bài thơ, đoạn văn, khâu đầu tiên tôi<br /> thường quan tâm là kĩ năng đọc đúng của học sinh. Theo như việc khảo sát phân<br /> loại chất lượng đọc của học sinh đầu năm thì học sinh lớp tôi còn hạn chế là ba<br /> <br /> 9/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> em đọc còn ngọng phụ âm l/ n . Những em này thường rất e ngại khi đọc bài.<br /> Chính vì vậy trước hết tôi rèn cho các em phát âm chính xác, rồi đọc đúng, đọc<br /> thông thạo, lưu loát rồi mới tiến đến rèn kĩ năng đọc diễn cảm.Trong phạm vi đề<br /> tài này việc sửa ngọng cho học sinh tôi sẽ không đi sâu mà sẽ trình bày kĩ phần<br /> trọng tâm của đề tài là nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh.<br /> Muốn đọc hay được thì trước hết phải đọc đúng. Ngắt, nghỉ đúng là một<br /> yêu cầu về kĩ thuật đọc, nó chính là một điều kiện quan trọng để đọc diễn cảm<br /> và cảm thụ bài đọc. Chính vì vậy với mỗi bài dạy tôi chọn từ luyện đọc theo khả<br /> năng phát âm của lớp, chọn từ học sinh phát âm chưa chuẩn để luyện. Chọn câu,<br /> đoạn khó hoặc là từ“đắt” để luyện kĩ, lưu ý học sinh cách ngắt nghỉ khi không<br /> có dấu câu (ngắt nghỉ tâm lí, ngắt theo sự biểu hiện ý nghĩa). Phân công nhóm<br /> bàn đọc và phân vai hợp lí (luân phiên nhóm trưởng điều khiển). Sau đó tôi cho<br /> đại diện một vài nhóm nhận xét mình, nhận xét bạn đọc rồi mới gọi một hoặc<br /> hai nhóm đọc trước lớp. Với việc gọi học sinh nhận xét minh, nhận xét bạn như<br /> vậy, tất cả các nhóm đều phải đọc một cách nghiêm túc tránh được tình trạng<br /> học nhóm chỉ là hình thức mà học sinh lại được rèn thêm về kĩ năng đọc.<br /> Dạy học sinh đọc diễn cảm trước hết phải dạy học sinh ngắt, nghỉ đúng<br /> khi đọc, đặc biệt là với những câu văn dài khó đọc. Nếu học sinh ngắt, nghỉ hơi<br /> không đúng, khi học sinh đọc bài, ta nghe không thoát ý, không thể hiện được<br /> tình cảm, cảm xúc của câu, đoạn văn, bài đọc.<br /> Ví dụ: Học sinh ngắt nghỉ như sau:<br /> “Những đám mây trắng/ nhỏ sà xuống cửa kính ô tô tạo nên cảm giác<br /> bồng bềnh huyền ảo.//”<br /> (Bài: “Đường đi Sa Pa” - TV4- Tập 2)<br /> Ta thấy học sinh ngắt, nghỉ chưa đúng. Chính vì vậy mà không thoát được<br /> ý của câu văn. Đối với câu này cần sửa lại cho học sinh cách ngắt, nghỉ hơi bằng<br /> cách:<br /> Tôi gọi học sinh có khả năng đọc mẫu, bạn khác phát hiện cách ngắt, nghỉ<br /> hơi của bạn, sau đó yêu cầu học sinh giải thích dựa vào đâu mà con có cách ngắt<br /> hơi như thế. Học sinh hoặc cô giáo giải thích dựa vào bộ phận chủ ngữ và vị ngữ<br /> trong câu. “Những đám mây trắng nhỏ” là chủ ngữ còn “sà xuống cửa kính ô tô<br /> tạo nên cảm giác bồng bềnh huyền ảo” là vị ngữ.<br /> Vậy cách đọc ngắt nghỉ hơi đúng là:<br /> “Những đám mây trắng nhỏ /sà xuống cửa kính ô tô tạo nên cảm giác<br /> bồng bềnh huyền ảo.//”<br /> Để hướng dẫn học sinh xác định đúng cách ngắt, nghỉ trong câu dài, khi<br /> đọc tôi căn cứ vào những đặc điểm sau:<br /> - Ý nghĩa của các từ, cụm từ trong câu và ý nghĩa của cả câu văn.<br /> - Đặc điểm tính cách, thái độ, tình cảm, lời nói nhân vật.<br /> - Diễn biến tâm lí, cảm xúc khi đọc.<br /> Như vậy, ngoài việc ngắt nghỉ ở các dấu câu còn có các trường hợp ngắt, nghỉ như:<br /> - Ngắt, nghỉ tâm lí.<br /> - Ngắt, nghỉ theo ý nghĩa.<br /> <br /> 10/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> Ví dụ: Khi đọc một số bài văn xuôi, học sinh thường mắc lỗi ngắt giọng ở<br /> những câu văn dài. Các em thường ngắt giọng để lấy hơi một cách tùy tiện như<br /> sau:<br /> - Đây, những bức tường buồng nhẵn / bóng như mặt ghế đá, hoàn toàn<br /> được ghép bằng những tảng đá lớn đẽo gọt vuông vức và lựa ghép vào nhau kín/<br /> khít như xây gạch vữa.<br /> (Ăng Co Vát ,TV 4 tập 2 trang 123).<br /> Ở đây học sinh đã mắc sai lầm khi ngắt giọng tách một từ ra làm đôi. Nếu<br /> ngắt như trên ta thấy ''những bức tường buồng'' có nhẵn, có bóng song chưa thật<br /> tới mức ''nhẵn bóng''. Những tảng đá lựa ghép vào nhau có “kín” có “khít”<br /> nhưng chưa thật “kín khít”.<br /> Trong trường hợp này, tôi cho học sinh nhận xét bạn đọc , phát hiện ra chỗ<br /> bạn ngắt hơi chưa đúng, giải thích lí do. Nếu học sinh chưa giải thích được giáo<br /> viên cho học sinh giải nghĩa từ “nhẵn bóng” và “kín khít” hoặc giáo viên là<br /> người giải thích cho học sinh hiểu nghĩa từ. Từ việc hiểu đúng nghĩa từ các em<br /> có cách ngắt nghỉ hơi đúng.<br /> Vậy cách đọc đúng là:<br /> - Đây/ những bức tường buồng nhẵn bóng như mặt ghế đá, hoàn toàn<br /> được ghép bằng những tảng đá lớn đẽo gọt vuông vức/ và lựa ghép vào nhau kín<br /> khít như xây gạch vữa.<br /> Do không nắm được quan hệ ngữ pháp giữa các từ trong câu văn mà học<br /> sinh cũng dễ đọc sai chỗ ngắt giọng như:<br /> - Nổi bật trên hoa văn/ trống đồng là hình ảnh con người hòa với thiên nhiên.<br /> (Trống đồng Đông Sơn - TV4 tập 2 trang 17).<br /> Với ví dụ trên, học sinh đã đọc sai chỗ ngắt giọng, tách cụm từ' ''hoa văn<br /> trống đồng '' ra làm hai ; Do đó ''Nổi bật trên hoa văn'' trở thành trạng ngữ và<br /> "trống đồng'' trở thành chủ ngữ, làm câu văn bị sai về nghĩa.<br /> Các khảo sát cũng cho thấy, khi đọc thơ, học sinh mắc lỗi ngắt nhịp là do<br /> không tính đến nghĩa mà chỉ đọc theo áp lực của nhạc thơ.<br /> Ví dụ:<br /> - Mồ hôi/mẹ rơi má em nóng hổi.<br /> (Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ - TV4, tập 2 trang 48).<br /> Hai câu thơ trên học sinh đã ngắt sai, đã tách ''mồ hôi'' ra khỏi cụm từ ''mồ<br /> hôi mẹ rơi '', làm cho nghĩa câu thơ trở nên khác ý của tác giả.<br /> Để khắc phục những lỗi trên, tôi giúp học sinh nắm được các quan hệ nghĩa<br /> của từ trong câu, tạo cho học sinh thói quen thường xuyên thay đổi nhịp thơ<br /> tùy vào quan hệ giữa các từ trong câu bằng cách lưu ý học sinh trong khi đọc<br /> phải hiểu ý nghĩa của từ, của câu thơ. Nếu chưa hiểu có thể tra từ điển hoặc cần<br /> chủ động hỏi cô giáo.<br /> Đối với các bài tập đọc là những bài thơ thì trước hết tôi chú ý dạy học<br /> sinh cách ngắt nhịp các câu thơ cho đúng. Vì thường khi đọc thơ, học sinh mắc<br /> 11/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> lỗi ngắt nhịp là do không tính đến nghĩa mà chỉ đọc theo áp lực của nhạc thơ.<br /> Dường như một cách tự nhiên, nếu không được lưu ý về nghĩa, học sinh sẽ ngắt<br /> nhịp tạo ra sự cân đối về mặt âm thanh khi đọc từng câu thơ. Với thơ bốn tiếng,<br /> các em sẽ ngắt nhịp 2/2, với thơ 5 tiếng các em ngắt nhịp 2/3 hoặc 3/2, thơ lục<br /> bát ngắt nhịp 2/2/2…<br /> Bên cạnh việc dạy học sinh ngắt giọng thể hiện đúng quan hệ ngữ nghĩa –<br /> ngữ pháp còn cần phải dạy ngắt giọng biểu cảm, là chỗ ngừng lâu hơn bình<br /> thường hoặc chỗ ngừng không do lôgic ngữ nghĩa mà do dụng ý của người đọc<br /> nhằm gây ấn tượng về cảm xúc, tập trung chú ý của người nghe vào những từ<br /> ngữ sau chỗ ngừng, những từ ngữ mang trọng âm ngữ nghĩa.<br /> VD: Trong bài : “Gà Trống và Cáo” ( TV4 – Tập 1), tôi chú ý cách ngắt<br /> giọng cho học sinh trong đoạn thơ sau:<br /> “Nhác trông/ vắt vẻo trên cành<br /> Anh chàng Gà Trống/ tinh ranh lõi đời,<br /> Cáo kia, đon đả ngỏ lời:<br /> “Kìa/ anh bạn quý/ xin mời xuống đây…”<br /> c. Tìm hiểu bài:<br /> Phần tìm hiểu bài trong giờ tập đọc cũng rất quan trọng. Vì tìm hiểu bài<br /> tốt thì học sinh mới nắm được nội dung của văn bản, phát hiện được những giá<br /> trị nghệ thuật của các bài văn, bài thơ từ đó các em sẽ đọc hay hơn.<br /> Phần tìm hiểu bài tôi thường áp dụng hình thức dạy học như sau:<br /> - Dựa vào hệ thống câu hỏi trong sách giáo khoa để xác định nội dung của bài.<br /> - Bổ sung câu hỏi để học sinh trả lời theo lôgic, trình tự diễn biến nội dung<br /> truyện, bài đọc giúp các em dễ dàng tiếp nhận bài học.<br /> VD: Khi dạy bài: “Chị em tôi” TV4- Tập 1<br /> Ngoài những câu hỏi trong sách giáo khoa:<br /> 1. Cô chị nói dối ba để đi đâu?<br /> 2. Vì sao mỗi lần nói dối cô chị lại thấy ân hận?<br /> 3. Cô em đã làm gì để cô chị thôi nói dối?<br /> 4. Vì sao cách làm của cô em lại giúp cô chị tỉnh ngộ?<br /> Tôi đã xây dựng hệ thống câu hỏi để dẫn dắt học sinh tìm hiểu bài như sau:<br /> ? Cô chị xin phép ba đi đâu?<br /> ?Cô có đi học nhóm thật không? Con đoán xem cô đi đâu?<br /> ? Cô nói dối ba như vậy đã nhiều lần chưa?<br /> ? Vì sao cô lại nói dối ba được nhiều lần như vậy?<br /> ? Vì sao cô chị mỗi lần nói dối ba cô chị lại thấy ân hận?-> kết hợp giải nghĩa từ<br /> “tặc lưỡi”<br /> ? Theo con đoạn 1 nói đến chuyện gì?<br /> ->Từ các câu hỏi dẫn dắt này, học sinh hiểu được cô chị ham chơi, hay nói dối,<br /> bởi vì người cha thì tin tưởng vào con mình.<br /> ? Theo con, lời người chị con đọc thế nào?(lễ phép)- 1,2 HS thể hiện lời chị.<br /> ? Lời của ba con đọc thế nào?(nhẹ nhàng) -> 1,2 HS thể hiện lời ba<br /> ? Cô em đã làm gì để cô chị thôi nói dối?<br /> 12/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> ? Theo con vì sao cách làm của cô em lại giúp cô chị nhận ra việc làm sai của<br /> mình?<br /> ? Với cách làm đó cô cho thấy cô em là người thế nào?<br /> ->Cô em là người thông minh, khéo léo, giúp cô chị nhận ra lỗi của mình bằng<br /> cách bắt chước việc làm của cô chị.<br /> -> Rút ra giọng đọc của cô em(Khôn khéo)<br /> ? Cô chị nghĩ ba sẽ làm gì khi biết mình nói dối?<br /> Giải nghĩa từ “cuồng phong”<br /> ? Thái độ của ba ra sao? -> rút ra cách đọc giọng ba.(Buồn rầu)-> 2 học sinh đọc<br /> ? Sau khi được em giúp nhận ra thói xấu của mình, cô chị đã thay đổi thế nào?<br /> ? Nội dung chính của đoạn 3 là gì?<br /> ? Câu chuyện khuyên chúng ta điều gì?<br /> Với hệ thống câu hỏi dẫn dắt học sinh dễ dàng hiểu tính cách của từng nhân<br /> vật trong câu chuyện từ đó tự phát hiện ra giọng đọc phù hợp với tính cách của<br /> nhân vật ấy.<br /> - Ngoài ra, tôi còn bổ sung câu hỏi về liên hệ, vận dụng thực tế để giáo dục ý<br /> thức, hành động thực tiễn cho học sinh.<br /> - Tìm từ “đắt” để giải nghĩa theo văn cảnh nhằm khái quát ý nghĩa tư tưởng của<br /> bài đọc.<br /> - Quan sát tranh, phân tích để khái quát ý nghĩa, nội dung bài học.<br /> -Có bài tôi sử dụng sơ đồ tư duy để khái quát nội dung<br /> VD : Bài “Bốn anh tài” TV4 – tập 2<br /> Để chốt lại nội dung bài tôi đưa ra sơ đồ sau:<br /> <br /> <br /> Cẩu quyết<br /> Khây chí<br /> <br /> <br /> Nắm<br /> Tay sốt diệt<br /> Đóng sắng<br /> Cọc trừ<br /> yêu<br /> Lấy Tai<br /> Tát<br /> hăm tinh<br /> hở<br /> Nước<br /> <br /> Móng<br /> Tay hăng<br /> Đục hái<br /> Máng<br /> 10<br /> <br /> Khi quê hương bị yêu tinh tàn phá, thương dân bản, Cẩu Khây đã quyết chi<br /> lên đường diệt trừ yêu tinh. Trên đường đi, cậu gặp những người bạn. Khi biết<br /> 13/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> được ý chí của anh, Nắm Tay Đóng Cọc đã sốt sắng, Lấy Tai Tát Nước hăm hở<br /> và Móng Tay Đóng Cọc đã hăng hái xin đi theo. Bốn anh em họ có chung chí<br /> hướng quyết diệt trừ yêu tinh để cứu dân bản.Thật đáng quý khi có sức khỏe và<br /> tài năng nhưng đáng trân trọng và khâm phục hơn là họ biết đem sức khỏe và<br /> tài năng để giúp dân, giúp nước. Chính vì vậy mà họ được nhân dân gọi là bốn<br /> anh tài.<br /> Trong khâu hướng dẫn tìm hiểu bài để giúp học sinh cảm thụ bài văn tôi<br /> luôn lồng việc rèn đọc diễn cảm cho học sinh (Luyện đọc theo đoạn)<br /> VD : Khi dạy bài: “Đường đi Sa Pa” (TV4 – Tập 2)<br /> + Tìm những chi tiết miêu tả cảnh đẹp trên đường Sa Pa.<br /> + Em hãy miêu tả cảnh đẹp trên đường đi Sa Pa qua cách đọc của mình.<br /> Việc luyện đọc diễn cảm cũng có lúc lồng được vào khâu tìm hiểu bài như<br /> vậy nhưng cần có mức độ để đảm bảo việc tiếp thu những nét chính về nội<br /> dung, nghệ thuật của văn bản một cách liên tục sẽ làm cho giờ học sinh động,<br /> nhẹ nhàng, hào hứng.<br /> d. Luyện đọc diễn cảm<br /> Để dạy học sinh thể hiện kết quả hiểu, cảm nhận văn bản bằng giọng đọc<br /> (biết sử dụng một số kĩ năng thông thường đã biết như: ngắt, nghỉ hơi ở câu<br /> văn; ngắt nhịp câu thơ; nhấn giọng, kéo dài giọng ; lên - xuống giọng,…) Giáo<br /> viên không chỉ hướng dẫn học sinh đọc đúng mà còn phải đọc cho hay (diễn<br /> cảm) và hình thành ý thức học tốt. Ở mỗi bài dạy phần luyện đọc lại (luyện đọc<br /> diễn cảm) tôi tổ chức theo hình thức sau:<br /> - Nếu bài tập đọc nào quá khó thì giáo viên có thể đọc mẫu đoạn diễn cảm<br /> cho học sinh lắng nghe.<br /> - Chọn những học sinh có giọng đọc phù hợp để đọc trình bày cho cả lớp<br /> nghe. Cả lớp sẽ nhận xét để tìm giọng đọc phù hợp với từng đoạn , bài.<br /> - Yêu cầu đọc diễn cảm ở mức độ phù hợp.<br /> - Kiểm tra và rèn đọc nhiều cho đối tượng học sinh đọc chậm, đọc vấp<br /> (đánh giá nhìn vào sự tiến bộ của từng cá nhân).<br /> - Quan tâm đầu tư hướng dẫn nâng cao cho học sinh có khả năng phát<br /> triển,…<br /> Ở mỗi một bài tập đọc tôi sẽ định hướng cho học sinh chọn một đoạn<br /> trọng tâm hoặc một đoạn hay nhất của bài để luyện đọc kĩ. Trên cơ sở học sinh<br /> đã tìm hiểu kĩ nội dung của bài, phát hiện được những giá trị nghệ thuật trong<br /> các bài văn bài thơ; biết ngắt nghỉ hơi đúng ở những câu văn dài (đối với những<br /> bài văn xuôi) hay ngắt nghỉ đúng nhịp thơ (đối với những bài thơ), tôi yêu cầu<br /> các em sẽ tự đưa ra cách đọc phù hợp với nội dung từng đoạn, nội dung cả bài:<br /> giọng đọc như thế nào? Nhấn giọng ở những từ ngữ nào ? Cụ thể ở mỗi bài tôi<br /> sẽ chiếu đoạn văn cần luyện đọc kĩ lên màn hình rồi yêu cầu học sinh lên bảng<br /> nêu giọng đọc và đánh dấu cách đọc (sử dụng các kí hiệu mà tôi đã quy định với<br /> học sinh ). Sau đó, tôi cùng với học sinh cả lớp nhận xét để đa ra cách đọc phù<br /> hợp nhất rồi cho học sinh luyện đọc.<br /> <br /> 14/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> Sau đây là ví dụ về cách đọc diễn cảm một số đoạn văn, thơ, mà tôi đã<br /> hướng dẫn học sinh:<br /> Bài “Người ăn xin” (TV4 – Tập 1)<br /> Tôi chẳng biết làm cách nào. Tôi nắm chặt lấy bàn tay run rẩy kia:<br /> - Ông đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả.<br /> Người ăn xin nhìn tôi chằm chằm bằng đôi mắt ướt đẫm. Đôi môi tái nhợt<br /> nở nụ cười và tay ông cũng xiết lấy tay tôi:<br /> - Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã cho lão rồi. – Ông lão<br /> nói bằng giọng khản đặc.<br /> Khi ấy, tôi chợt hiểu rằng: cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của<br /> ông lão.<br /> Giọng đọc: Nhẹ nhàng, thương cảm, ngậm ngùi, xót xa. Lời cậu bé đọc<br /> với giọng xót thương ông lão, lời ông lão xúc động trước tấm lòng của cậu bé.<br /> <br /> Bài: “Chị em tôi” – TV4 – Tập 1<br /> <br /> Hai chị em về đến nhà , tôi mắng em gái dám<br /> nói dối ba bỏ học đi chơi, không chịu khó học<br /> hành. Nhưng đáp lại sự giận dữ của tôi, nó chỉ<br /> thủng thẳng:<br /> - Em đi tập văn nghệ.<br /> - Mày tập văn nghệ ở rạp chiếu bóng à?<br /> Nó cười , giả bộ ngây thơ:<br /> - Ủa, chị cũng ở đó sao? Hồi nãy chị bảo đi học<br /> nhóm mà!<br /> Tôi sững sờ, đứng im như phỗng. Ngước nhìn<br /> ba, tôi đợi một trận cuồng phong. Nhưng ba tôi<br /> chỉ buồn rầu bảo:<br /> - Các con ráng bảo ban nhau mà học cho nên<br /> người.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Bài: “Truyện cổ nước mình” TV4 tập 1<br /> <br /> 15/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> <br /> Tôi yêu truyện cổ nước tôi<br /> Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa .<br /> . Thương người rồi mới thương ta<br /> Yêu nhau dù mấy cách xa cũng tìm<br /> Ở hiền thì lại gặp hiền<br /> . Người ngay thì được phật, tiên độ trì.<br /> Mang theo truyện cổ tôi đi<br /> Nghe trong cuộc sống thầm thì tiếng xưa<br /> Vàng cơn nắng, trắng cơn mưa<br /> .<br /> Con sông chảy có rặng dừa nghiêng soi.<br /> e. Củng cố:<br /> Ở phần này trước khi cho học sinh khái quát lại nội dung ý nghĩa của bài<br /> học, tôi thường tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi như: Thi đọc diễn cảm,<br /> sắm vai nhân vật,…để tạo không khí học tập vui vẻ, thoải mái, tự nhiên; thường<br /> xuyên thay đổi trò chơi để tạo hứng thú cho học sinh.<br /> <br /> 3.4. Luyện đọc trong các giờ học khác.<br /> Để giúp học sinh đọc đúng, đọc hay, tôi không chỉ rèn đọc cho học sinh<br /> trong giờ Tập đọc mà còn rèn cho học sinh trong các giờ học khác.<br /> - Trong giờ Chính tả : Tôi thường kết hợp luyện tập chính tả với việc rèn<br /> cách phát âm. Khi đọc chính tả tôi phát âm rõ ràng, tốc độ vừa phải tạo điều kiện<br /> cho học sinh viết đúng => đọc đúng. Với các bài tập phân biệt phụ âm dễ lẫn<br /> như: l/n, s/x, r/d/gi, sau khi học sinh làm bài xong, tôi cho các em đọc lại các từ<br /> đó một cách chính xác. Tôi tập trung sửa ngọng cho học sinh<br /> - Với những câu chuyện vui trong giờ Luyện từ và câu hay trong giờ<br /> Tập làm văn, tôi chú trọng rèn kĩ năng nói cho học sinh. Học sinh không chỉ<br /> được mở rộng vốn từ vựng mà còn được luyện nói rõ nghĩa, đủ ý qua tiết Tập<br /> làm văn tập xây dựng đoạn văn hay lập dàn ý cho một bài văn…<br /> - Đặc biệt trong giờ Kể chuyện, tôi yêu cầu học sinh ngoài việc kể đúng<br /> nội dung câu chuyện cần phải kể sáng tạo kết hợp với cử chỉ, điệu bộ, thể hiện<br /> đúng giọng từng nhân vật trong truyện.<br /> - Ngay trong tất cả các tiết học như Đạo đức, Khoa học, Lịch sử, Địa lí,<br /> Hướng dẫn tự học, Sinh hoạt tập thể, tôi cũng quan tâm rèn đọc cho học sinh với<br /> mục đích giúp các em đọc đúng, đọc hay.<br /> 3.5 Giáo viên tích cực bồi dưỡng chuyên môn để dạy tốt.<br /> <br /> 16/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> Tôi thiết nghĩ để học sinh đọc diễn cảm tốt thì trước hết giáo viên phải là<br /> người đọc diễn cảm tốt. Với giáo viên đọc mẫu tốt cũng đã dạy cho họ sinh được<br /> rất nhiều. Chính vì vậy mà bản thân tôi luôn có ý thức rèn luyện cả giọng đọc<br /> lẫn năng lực cảm thụ văn học bằng nhiều biện pháp sau:<br /> - Đối với mỗi bài giảng tôi luôn đọc kĩ nhiều lần, tìm hiểu kĩ nội dung để<br /> giúp cho bài giảng đạt hiệu quả cao.<br /> - Thiết kế, tổ chức các hình thức dạy học linh hoạt.<br /> - Tích cực đổi mới phương pháp dạy học sao cho giờ học nhẹ nhàng, thoải<br /> mái, đạt hiệu quả cao.<br /> - Tập phát âm chuẩn, đọc diễn cảm tạo hứng thú cho học sinh.<br /> - Tăng cường dự giờ đồng nghiệp, dự các tiết chuyên đề của tổ, của<br /> trường,… để học tập phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp<br /> - Sưu tầm các bài thơ, bài văn hay để làm tài liệu cho bài giảng.<br /> - Ngoài ra người giáo viên phải có lòng yêu nghề, mến trẻ, tâm huyết với<br /> sự nghiệp giáo dục.<br /> Tóm lại, để học sinh có khả năng đọc tốt, đọc diễn cảm, tôi đã vận dụng<br /> những biện pháp giúp học sinh luyện đọc như trên. Đồng thời tôi luôn kết hợp<br /> linh hoạt sáng tạo việc tìm hiểu bài, luyện đọc trong từng tiết học.<br /> IV. Kết quả thu được:<br /> Do thực hiện những kinh nghiệm trên vào giảng dạy phân môn Tập đọc,<br /> tôi đã đạt đợc một số kết quả như sau:<br /> 4.1. Đối với học sinh:<br /> Tất cả học sinh trong lớp tôi đều yêu thích phân môn Tập đọc. Các em<br /> đều nắm vững bài đọc, có thói quen luyện đọc kĩ bài, đọc diễn cảm khi tiếp xúc<br /> với bài văn, bài thơ,…Nhiều học sinh đã bộc lộ được khả năng đọc diễn cảm của<br /> mình làm xúc động người nghe. Chất lượng đọc của lớp tôi có sự tiến bộ rõ rệt<br /> so với đầu năm cụ thể như sau:<br /> Chất lượng khảo sát cuối năm:<br /> NHÓM CHẤT LƯỢNG ĐỌC SỐ LƯỢNG<br /> Nhóm 1 Học sinh đọc đúng, lưu loát, diễn cảm 25 em<br /> Học sinh đọc đúng, lưu loát, đọc to, rõ ràng 20 em<br /> Nhóm 2 Học sinh đọc đúng, trôi chảy nhưng đọc còn nhỏ 10 em<br /> Nhóm 3 Học sinh còn ngọng 1 em<br /> Nhóm 4 Học sinh đọc còn chưa lưu loát 5 em<br /> 3. 2. Đối với giáo viên :<br /> - Nắm vững thêm phương pháp bộ môn.<br /> - Có cách giảng bài truyền cảm hơn thu hút sự chú ý và tạo hứng thú học<br /> tập cho học sinh.<br /> - Có ý thức trách nhiệm bồi dưỡng học sinh cảm thụ bài tốt, đọc diễn cảm.<br /> <br /> <br /> <br /> 17/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> C. PHẦN KẾT LUẬN<br /> 1. Kết luận:<br /> Trên đây là một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh<br /> lớp 4 năm học 2016- 2017 do tôi trực tiếp giảng dạy, đạt được kết quả khả quan.<br /> Để thành công trong việc luyện đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4 theo tôi cần chú<br /> ý một số điểm then chốt trong giảng dạy như sau:<br /> - Giáo viên cần nắm vững phương pháp bộ môn.<br /> - Áp dụng các phương pháp, hình thức dạy học linh hoạt, sáng tạo để gây<br /> không khí học tập sinh động, vui, nhẹ nhàng trong tiết học.<br /> - Giáo viên phải rèn luyện giọng đọc để có giọng đọc diễn cảm.<br /> - Xây dựng hệ thống câu hỏi phù hợp với mỗi bài dạy để bồi dưỡng năng<br /> lực cảm thụ văn học cho học sinh. Từ đó giúp học sinh đọc diễn cảm tốt, nâng<br /> cao cảm xúc thẩm mĩ và khám phá ra cái hay cái đẹp của văn chương.<br /> - Giáo viên cần phải kiên trì uốn sửa cách đọc cho học sinh .Bồi dưỡng<br /> vốn sống, phát huy năng lực cảm thụ văn, tôn trọng những suy nghĩ, cảm xúc<br /> chân thật , thơ ngây của học sinh. Đặc biệt là động viên khích lệ kịp thời khi học<br /> sinh có sự tiến bộ.<br /> - Giáo viên luôn phải cập nhật, nâng cao trình độ về công nghệ thông tin<br /> - Cần dành 20’->25’ trong tiết để luyện đọc. Tuỳ từng trình độ học sinh ,<br /> giáo viên có thể luyện kĩ đoạn trọng tâm. Cho học sinh thi đọc diễn cảm ở phần<br /> củng cố để giờ học thực sự là niềm mong đợi của học sinh.<br /> 2. Khuyến nghị :<br /> Để giúp học sinh Tiểu học có điều kiện học tốt hơn môn tiếng Tiếng Việt<br /> nói chung cũng như phân môn Tập đọc nói riêng, tôi có một số ý khuyến nghị<br /> như sau:<br /> - Đề nghị Phòng giáo dục, nhà trường tiếp tục tổ chức các chuyên đề dạy<br /> Tập đọc để giáo viên học hỏi kinh nghiệm dạy.<br /> - Tiếp tục tổ chức lớp bồi dưỡng và nâng cao trình độ của giáo viên về tin<br /> học để giáo viên có thể tự thiết kế những bài giảng điện tử nhằm hỗ trợ cho<br /> việc luyện đọc nói riêng và gây hứng thú trong tiết học Tập đọc nói chung.<br /> Trên đây là một số kinh nghiệm mà tôi đã áp dụng trong giờ Tập đọc và<br /> đã đạt được kết quả khả quan. Tuy nhiên không tránh khỏi thiếu sót, hạn chế.<br /> Tôi rất mong muốn nhận được sự giúp đỡ, góp ý chân thành của đồng nghiệp để<br /> tôi thực hiện tốt hơn công việc giảng dạy của mình.<br /> Tôi xin chân thành cảm ơn!<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 18/19<br /> Một số biện pháp nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh lớp 4<br /> <br /> Xác nhận của Ban giám hiệu Tôi xin cam đoan đây là SKKN<br /> của mình viết, không sao chép nội<br /> dung của người khác.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Hà Nội, ngày 4 tháng 4 năm 2017<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 19/19<br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2