intTypePromotion=1

Bài giảng Lý thuyết xác suất và thống kê toán: Bài 2 - ĐH Kinh tế Quốc dân

Chia sẻ: Minh Hoa | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:26

0
30
lượt xem
1
download

Bài giảng Lý thuyết xác suất và thống kê toán: Bài 2 - ĐH Kinh tế Quốc dân

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài giảng "Lý thuyết xác suất và thống kê toán - Bài 2: Biến cố và xác suất" cung cấp cho người học các kiến thức: Phép thử và biến cố, xác suất của biến cố, các công thức xác suất. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng Lý thuyết xác suất và thống kê toán: Bài 2 - ĐH Kinh tế Quốc dân

  1. BÀI 2 – BIẾN CỐ VÀ XÁC SUẤT 2.1. Phép thử và biến cố 2.2. Xác suất của biến cố 2.3. Các công thức xác suất [1] Chương 1, trang 5-77 [2] Chapter 3, pp. 73-125 [3] Chapter 4, pp.170-214 LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 41
  2. 2.1. PHÉP THỬ VÀ BIẾN CỐ ▪ Thực hiện một nhóm các điều kiện cơ bản để quan sát một hiện tượng nào đó có thể xảy ra hay không gọi là một phép thử (experiment) ▪ Hiện tượng có thể xảy ra → biến cố (event) ▪ Phân loại biến cố: • Biến cố chắc chắn (certain):  • Biến cố không thể có (impossible):  • Biến cố ngẫu nhiên (random): 𝐴, 𝐵, … hay 𝐴1 , 𝐴2 , … LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 42
  3. 2.2. XÁC SUẤT CỦA BIẾN CỐ ▪ Khái niệm xác suất ▪ Định nghĩa cổ điển về xác suất ▪ Định nghĩa thống kê về xác suất ▪ Nguyên lý xác suất lớn và nguyên lý xác suất nhỏ [1] Chương 1, trang 7-22 [2] Chapter 3, pp. 81-90 [3] Chapter 4, pp.181-185 LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 43
  4. Xác suất của biến cố ▪ Xác suất (probability) của một biến cố là một con số đặc trưng khả năng khách quan xuất hiện biến cố đó khi thực hiện một phép thử. ▪ 𝑷 𝑨 : Xác suất xảy ra biến cố 𝐴 ▪ Các tính chất của xác suất: • 0 ≤ 𝑃 Biến cố ≤ 1 • Ω là biến cố chắc chắn, 𝑃 Ω = 1 • ∅ là biến cố không thể, 𝑃 ∅ = 0 • 𝐴 là biến cố ngẫu nhiên, 0 < 𝑃 𝐴 < 1 LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 44
  5. Định nghĩa cổ điển về xác suất ▪ Định nghĩa cổ điển về xác suất • Giả thiết: khả năng xảy ra các biến cố sơ cấp đều bằng nhau • Số biến cố sơ cấp thuận lợi cho biến cố 𝐴: 𝑁𝐴 • Số biến cố sơ cấp của phép thử: 𝑁 • Xác suất xảy ra biến cố 𝐴: 𝑁𝐴 𝑃 𝐴 = 𝑁 LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 45
  6. Ví dụ ▪ Ví dụ 2.1. Tung một đồng xu cân đối đồng chất. Hãy tính xác suất xuất hiện mặt sấp? ▪ Ví dụ 2.2. Tung một đồng xu hai lần liên tiếp. Hãy tính xác suất: a) “Hai lần xuất hiện mặt sấp” b) “Xuất hiện 1 lần mặt sấp, 1 lần mặt ngửa” c) “Hai lần xuất hiện mặt ngửa” LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 46
  7. Định nghĩa thống kê về xác suất ▪ Định nghĩa thống kê về xác suất • Thực hiện 𝑛 phép thử • Số lần xuất hiện biến cố 𝐴: 𝑛𝐴 𝑛𝐴 • Tần suất xuất hiện biến cố 𝐴: 𝑛 𝑛𝐴 • Khi số phép thử 𝑛 đủ lớn: 𝑃 𝐴 ≈ 𝑛 ▪ Ví dụ: • Trong 100.000 trẻ mới sinh, có 51.000 bé trai. Xác suất “sinh bé trai” là khoảng 0,51. LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 47
  8. Nguyên lý xác suất lớn và nhỏ ▪ Nguyên lý xác suất lớn: Nếu biến cố ngẫu nhiên có xác suất rất lớn thì thực tế có thể cho rằng trong một phép thử biến cố đó sẽ xảy ra. ▪ Nguyên lý xác suất nhỏ: Nếu một biến cố có xác suất rất nhỏ thì thực tế có thể cho rằng trong một phép thử, biến cố đó sẽ không xảy ra. LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 48
  9. 2.3. CÁC CÔNG THỨC XÁC SUẤT ▪ Xác suất của biến cố tích ▪ Xác suất của biến cố tổng ▪ Công thức Bernoulli ▪ Công thức xác suất đầy đủ - Bayes [1] Chương 1, trang 25-59 [2] Chapter 3, pp. 91-118 [3] Chapter 4, pp. 185-204 LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 49
  10. Xác suất biến cố tích ▪ Biến cố C là tích (intersection) của hai biến cố A và B nếu C xảy ra khi và chỉ khi cả hai biến cố A và B cùng đồng thời xảy ra. ▪ Ký hiệu: C = (𝐴 ∙ 𝐵) 𝐴 𝐴∙𝐵 𝐵 Ω LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 50
  11. Xác suất biến cố tích ▪ Xác suất của biến cố 𝐴 được tính với điều kiện biến cố 𝐵 đã xảy ra gọi là xác suất có điều kiện của 𝐴, hay xác suất của 𝐴 trong điều kiện 𝐵 ▪ Ký hiệu: 𝑷(𝑨 | 𝑩) ▪ Hai biến cố 𝐴 và 𝐵 là độc lập (independent) với nhau nếu việc xảy ra hay không xảy ra của biến cố này không làm thay đổi xác suất xảy ra của biến cố kia và ngược lại. ▪ Nếu 𝐴 và 𝐵 là hai biến cố độc lập thì 𝑃 𝐵𝐴 =𝑃 𝐵 và 𝑃 𝐴 𝐵 = 𝑃(𝐴) LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 51
  12. Xác suất biến cố tích ▪ Công thức nhân xác suất 𝑃 𝐴∙𝐵 =𝑃 𝐴 ∙𝑃 𝐵 𝐴 =𝑃 𝐵 ∙𝑃 𝐴 𝐵 • 𝐴 và 𝐵 là hai biến cố độc lập ⇔ 𝑃 𝐴 ∙ 𝐵 = 𝑃(𝐴) ∙ 𝑃(𝐵) • Công thức tính xác suất có điều kiện 𝑃 𝐴∙𝐵 𝑃 𝐴𝐵 = 𝑃 𝐵 LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 52
  13. Xác suất biến cố tích ▪ Biến cố 𝐴 là tích của 𝒏 biến cố 𝐴1 , 𝐴2 , … , 𝐴𝑛 nếu 𝐴 xảy ra khi và chỉ khi cả 𝑛 biến cố trên đồng thời xảy ra. ▪ Ký hiệu 𝐴 = ς𝑛𝑖=1 𝐴𝑖 ▪ Ví dụ. Lấy lần lượt 5 quả bóng từ trong hộp gồm 6 bóng trắng và 4 bóng đen. 𝐴𝑖 = “Lấy được bóng trắng ở lần lấy thứ 𝑖”, 𝑖 = 1,2, … 5. 𝐴 = “Cả 5 lần đều lấy được bóng trắng” 𝐴 = 𝐴1 ∙ 𝐴2 ∙ 𝐴3 ∙ 𝐴4 ∙ 𝐴5 LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 53
  14. Xác suất biến cố tích ▪ Các biến cố 𝐴1, 𝐴2, … , 𝐴𝑛 gọi là độc lập từng đôi với nhau nếu mỗi cặp hai trong n biến cố đó độc lập nhau. ▪ Các biến cố 𝐴1, 𝐴2, … , 𝐴𝑛 gọi là độc lập toàn phần nếu mỗi biến cố độc lập với mọi tổ hợp bất kỳ của các biến cố còn lại. LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 54
  15. Xác suất biến cố tích ▪ Nếu 𝐴1 , 𝐴2 , … 𝐴𝑛 là các biến cố độc lập toàn phần thì 𝑃 𝐴1 ∙ 𝐴2 ∙ … ∙ 𝐴𝑛 = 𝑃 𝐴1 ∙ 𝑃 𝐴2 ∙ … ∙ 𝑃 𝐴𝑛 ▪ Ví dụ. Lấy lần lượt 5 quả bóng từ hộp gồm 6 bóng trắng và 4 bóng đen theo phương thức lấy có hoàn lại. Xác suất để 5 quả bóng lấy ra đều có màu trắng là: 6 6 6 6 6 ∙ ∙ ∙ ∙ = 0,65 10 10 10 10 10 LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 55
  16. 4.4.suất Xác Mốibiến quancốhệtổng giữa các biến cố ▪ Biến cố 𝐶 được gọi là tổng (union) của hai biến cố 𝐴 và 𝐵, nếu 𝐶 chỉ xảy ra khi có ít nhất một trong hai biến cố 𝐴 và 𝐵 xảy ra. ▪ Ký hiệu: 𝐶 = 𝐴 + 𝐵 𝐴 𝐵 Ω ▪ 𝐴 + 𝐵 là tổng của các biến cố: 𝐴 ∙ 𝐵, 𝐴ҧ ∙ 𝐵 và 𝐴 ∙ 𝐵ത LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 56
  17. Xác suất biến cố tổng ▪ Ví dụ. Lấy lần lượt 2 quả bóng từ hộp 6 bóng trắng và 4 bóng đen 𝐴 = “Lần 1 lấy được bóng trắng”, 𝐵 = “Lần 2 lấy được bóng trắng” 𝐴 + 𝐵 = “Có ít nhất 1 lần lấy được bóng trắng” ▪ Biến cố 𝐴 được gọi là tổng của n biến cố 𝐴1 , 𝐴2 , … , 𝐴𝑛 nếu 𝐴 xảy ra khi có ít nhất một trong 𝑛 biến cố ấy xảy ra. ▪ Ký hiệu: 𝐴 = ∑𝑛𝑖=1 𝐴𝑛 LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 57
  18. Xác suất biến cố tổng ▪ Hai biến cố 𝐴 và 𝐵 gọi là xung khắc (mutually exclusive) với nhau nếu chúng không thể đồng thời xảy ra trong một phép thử. ▪ 𝐴∙𝐵 =∅ ▪ 𝐴 và 𝐴ҧ ? A B ▪ Ví dụ. Lấy ngẫu nhiên hai quả bóng từ trong hộp. Ω 𝐴 = “Hai trắng”, 𝐵 = “Hai đen” 𝐶 = “Có ít nhất một quả trắng” Nhận xét về tính xung khắc của các biến cố 𝐴, 𝐵 và 𝐶. LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 58
  19. Xác suất biến cố tổng ▪ Nhóm n biến cố 𝐴1, 𝐴2, … , 𝐴𝑛 được gọi là xung khắc từng đôi nếu bất kỳ hai biến cố nào trong nhóm này cũng xung khắc với nhau. ▪ Các biến cố 𝐴1, 𝐴2, … , 𝐴𝑛 được gọi là một nhóm đầy đủ (universal set, partitions) các biến cố nếu trong kết quả phép thử sẽ xảy ra một và chỉ một trong các biến cố đó ▪ Nhóm đầy đủ ⇒ Nhóm xung khắc từng đôi? LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 59
  20. Xác suất biến cố tổng ▪ Hai biến cố 𝐴 và 𝐴ҧ là hai biến cố đối lập với nhau nếu chúng tạo nên một nhóm đầy đủ. ▪ Ký hiệu: 𝐴ҧ là biến cố đối lập với biến cố 𝐴. ▪ 𝑃 𝐴 = 1 − 𝑃 𝐴ҧ 𝐴 𝐴ҧ Ω ▪ Ví dụ: Tìm biến cố đối lập của các biến cố sau: • 𝐴 = “hai lần tung đồng xu đều xuất hiện mặt sấp” • 𝐵 = “cả hai quả bóng lấy ra đều màu trắng” • 𝐶 = “tất cả các sinh viên đều thi qua môn xác suất” LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN – BỘ MÔN TOÁN KINH TẾ - www.mfe.neu.edu.vn 60
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2