intTypePromotion=1

SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi trường mầm non nâng cao khả năng cảm thụ văn học

Chia sẻ: Trần Thị Ta | Ngày: | Loại File: DOCX | Số trang:19

0
51
lượt xem
1
download

SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi trường mầm non nâng cao khả năng cảm thụ văn học

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục tiêu của đề tài là làm quen với tác phẩm văn học chỉ ra mức độ, giới hạn, yêu cầu của việc cho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học qua nghệ thuật đọc và kể chuyện của cô giáo. Hoạt động này nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận những giá trị nội dung, nghệ thuật phong phú trong tác phẩm, khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú dối với văn học, có ấn tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay cái đẹp của tác phẩm và thể hiện sự cảm nhận đó qua các hoạt động mang tính chất văn học nghệ thuật như đọc thơ. Kể chuyện, chơi trò chơi đóng kịch;

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi trường mầm non nâng cao khả năng cảm thụ văn học

  1. BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN 1.Lời giới thiệu: Bác Hồ kính yêu của chúng ta khi còn sống Bác rất quan tâm đến mọi người,   nhất là các cháu thiếu niên nhi đồng. Bác chú trọng từ bữa ăn, giấc ngủ và sự  tiến  bộ của các cháu. Bác hồ nói:               “Trẻ thơ như búp trên cành                                       Biết ăn, biết ngủ, biết học hành ngoan” Đúng như vậy, trẻ ở tuổi mầm non thật đáng yêu, tâm hồn trẻ thơ ngây, hồn nhiên   như tờ giấy trắng. Mọi hoạt động học tập và vui chơi đem lại cho trẻ những điều kỳ lạ,  thần tiên. Trong quá trình trăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non đều đem lại cho trẻ  những điều kỳ lạ, tác phẩm văn học là món ăn tinh thần không thể  thiếu đối với  trẻ thơ nhất là lứa tuổi mẫu giáo. Nó đem lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về  cuộc sống xung quanh. Văn học nuôi dưỡng và phát triển  ở  trẻ  trí tưởng tượng,  sáng tạo nghệ thuật. Vì vậy việc đem tác phẩm văn học đến cho trẻ  là một việc   rất quan trọng và cần thiết. Đối với trẻ mẫu giáo, quá trình được tiếp xúc với tác   phẩm văn học phải từ dễ đến khó, từ dơn giản đến phức tạp, để từ đó trẻ bộc lộ  khả  năng cảm thụ  văn học của mình. Khả  năng cảm thụ  đó là sự  phát triển trực  tiếp của trẻ  về các lĩnh vực: Nhận thức ­ ngôn ngữ  ­ tình cảm xã hội. Tuy nhiên   khi đưa tác phẩm đến cho trẻ đòi hỏi người giáo viên phải có những suy nghĩ sáng   tạo và lựa chọn những tác phẩm hay phù hợp với lứa tuổi, có ý nghĩa giáo dục trẻ  để từ đó đưa ra những phương pháp, biện pháp thích hợp nhằm giúp trẻ phát triển   tốt khả năng cảm thụ tác phẩm văn học. Chúng ta đã thực hiện chuyên đề cho trẻ làm quen TPVH ­ LQCV rất nhiều   năm qua, giáo viên đã thực sự có nhiều đầu tư vào việc nâng cao các phương pháp,   hình thức cho trẻ LQTPVH đã chú trọng nhiều đến việc đọc, kể diễn cảm và dạy   trẻ  kể  lại chuyện, kể  sáng tạo dưới nhiều hình thức đa dạng và phong phú. Bên  cạnh đó vẫn còn một số  giáo viên khả  năng còn cảm nhận các tác phẩm văn thơ  chuyện còn hạn chế  giọng đọc và cách phối hợp ánh mắt, cử  chỉ, điệu bộ, minh  họa chưa bộc lộ  cảm xúc hấp dẫn cuốn hút trẻ, phương pháp lồng ghép tích hợp  chưa linh hoạt sáng tạo kết quả  trên trẻ  chưa cao, trẻ  chưa thực sự  say mê, hào   hứng, sử  dụng đồ  dùng dạy học chưa có khoa học, dẫn đến giờ  học trẻ  ít tập  trung chú ý hiệu quả  trên tiết học chưa cao. Giáo viên chưa chủ  động linh hoạt  trong việc tổ  chức các hoạt động đóng kịch cho trẻ  ­ nếu có thì chủ  yếu là trong   tiết học. Còn trong các giờ chơi, các buổi sinh hoạt thì hầu như chưa có. Từ  lúc ra trường đến nay, tôi được phân công đứng lớp lớn, nhỡ  và bé. Tôi  thấy đa số  trẻ  từ nhà trẻ  chuyển lên đều đã được làm quen với một số  tác phẩm  văn học  ở  khối bé nhỡ. Song không vì thế  mà đa số  trẻ  đều cảm nhận được cái  1
  2. hay cái đẹp trong mỗi tác phẩm văn học. Do đó trong quá trình giảng dạy cũng như  việc truyền thụ những kiến thức kỹ năng cho trẻ  làm quen với tác phẩm văn học  tôi thấy: Khả năng cảm thụ văn học của trường tôi nói chung và khối 3 ­ 4 tuổi nói   riêng, vẫn còn nhiều hạn chế, kết quả trên tiết học chỉ đạt 45 ­ 50%. Với kết quả  trên, bản thân tôi thấy mình cần có những biện pháp cụ  thể  nhằm giúp trẻ  phát   triển tốt khả năng cảm thụ văn học theo hướng đổi mới.   2. Tên sáng kiến:  “Một số  biện pháp giúp trẻ  lớp mẫu giáo 3  ­  4 tuổi   trường mầm non nâng cao khả năng cảm thụ văn học” 3. Tác giả sáng kiến:           ­ Họ và tên: Đào Thị Hiền ­ Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường mầm non Đồng Tĩnh­ huyện Tam  Dương­ tỉnh Vĩnh Phúc. ­ Số điện thoại: 0987643596 ­  E­ mail: daohien.mndt@gmail.com 4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến ­ Đào Thị Hiền 5. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: ­ Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ cho trẻ trong trường mầm non 6. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử :     Từ tháng 08/2015 đến tháng 02/2016 7. Mô tả bản chất của sáng kiến: 7.1. Về nội dung của sáng kiến 7.1.1. Cơ sở lý luận  Văn học là  môn rất quan trọng đối với trẻ  mầm non, là phương tiện phát   triển ngôn ngữ cho trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn đạt gãy gọn biết sữ  dụng từ đúng lúc, đúng chỗ, không những thế mà việc dạy trẻ làm quen với những  từ ngữ nghệ thuật như từ tượng hình, từ tượng thanh giúp trẻ phát triển trí tưởng   tượng, óc quan sát, khả năng tư duy độc lập trong suy nghĩ. Thông qua nội dung các tác phẩm giáo dục trẻ biết yêu quý người hiền lành,  biết ơn và kính yêu ông bà, bố mẹ, anh chị, bạn bè, biết nhường nhịn em nhỏ. Xuất phát từ  những vai trò cụ  thể  đó cho nên hoạt động dạy trẻ  làm quen   với văn học là môn học không thể thiếu trong trương trình chăm sóc giáo dục trẻ.  Vì vậy việc nâng cao chất lượng dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học là vấn đề  quan trọng trong đỗi mới hình thức tổ chức giáo dục mầm non. Làm quen với tác phẩm văn học chỉ ra mức độ, giới hạn, yêu cầu của việc   cho trẻ  tiếp xúc với tác phẩm văn học qua nghệ  thuật đọc và kể  chuyện của cô  giáo. Hoạt động này nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ  cảm nhận những giá trị  nội   2
  3. dung, nghệ thuật phong phú trong tác phẩm, khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú  dối với văn học, có ấn tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay cái đẹp của   tác phẩm và thể  hiện sự cảm nhận đó qua các hoạt động mang tính chất văn học  nghệ  thuật như đọc thơ. Kể  chuyện, chơi trò chơi đóng kịch; Cao hơn là tiến tới   sáng tạo ra những vần thơ, câu chuyện theo tưởng tượng của mình, góp phần hình  thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ. Trong mỗi tác phẩm văn học, thế giới mới của cuộc sống thực tại bao gồm   thiên nhiên, xã hội, con người được diễn tả, biểu đạt, truyền đạt trong những hình  thức đa dạng độc đáo. Văn học nói về  thế giới loài vật, cỏ  cây, hoa lá, mọi hiện   tượng thiên nhiên, vũ trụ  mà trẻ  nhìn thấy được, cũng nói về  những gì gần gũi  trong môi trường sống của trẻ như làng quê, cánh đồng, dòng sông, phiên chợ, lớp   học, khu phố,…Qua tác phẩm văn học, trẻ  bắt đầu nhận ra trong xã hội những   mối quan hệ, những tình cảm gia đình, tình bạn tình cô cháu,…Trẻ cũng dần nhận   ra có một xã hội ràng buộc con người với nhau trong lịch sử đấu tranh cách mạng,   trong tình làng nghĩa xóm. Văn học có thể  cần đề  cập đến những lực lượng siêu   nhiên như thần linh, ông bụt, cô tiên, phù thủy, quỷ sứ và cả những phép màu còn   tồn đọng trong tâm thức dân tộc. Đây cũng là đối tượng miêu tả  của văn học làm  nên sự phong phú, hấp dẫn của đời sống tinh thần. Nhờ  được nghe, tiếp xúc với một số lượng văn học, có những hiểu biết sơ  đẳng về văn học, đó là khả năng mô tả cuộc sống xung quanh phong phú, hấp dẫn  bằng những dạng thức khác nhau. Bước đầu trẻ  sẽ  nhận biết được sự  khác nhau  về  nội dung và hình thức giữa các thể  loại thơ, chuyện. Không những giúp trẻ  cảm nhận được cái đặc sắc của cách diễn đạt hình tượng, nhà sư  phạm còn cần  giúp trẻ  phân biệt được hình tượng nghệ  thuật với hiện thực, hình thành một số  khái niệm văn học như: Thơ, chuyện, nhân vật, hình  ảnh…, giúp trẻ  trao đổi   những điều đã được nghe và bộc lộ những suy nghĩ của mình về tác phẩm, nhằm   phát triển đời sống tinh thần của trẻ. Tác phẩm văn học là một chỉnh thể  nghệ thuật, cần giúp trẻ  nhận biết các  mối quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái, tình huống và nhân vật; giữa lời  kể, lời thuật, lời bạch trữ  tình và ngôn ngữ  nhân vật; Giữa không khí, âm sắc,   giọng điệu chung của tác phẩm văn học và hành động văn học. Chưa yêu cầu trẻ  phải nhớ  hết mối quan hệ phức tạp và chưa đòi hỏi trẻ  phân biệt quan hệ  chính  phụ  trong truyện mà chỉ  nhằm giúp trẻ  nhận ra tính liên tục của cốt truyện trong  các mối liên quan đến nhân vật trung tâm của tác phẩm. Với truyện kể, ta hãy giúp trẻ  nhận ra, nhớ  được sắc thái cơ  bản trong  giọng kể, lời thuật, phân biệt ngữ điệu lời nói các loại nhân vật, giúp trẻ nhận ra  ngôn ngữ  đời thường (khẫu ngữ) và ngôn ngữ  thơ  giàu nhạc tính. Qua tác phẩn   văn học, trẻ quen dần tính chất nhiều ý nghĩa và tinh luyện của ngôn ngữ văn hoá,  dần dần tiến tới hiểu được nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ  nghĩa văn cảnh đến ý  tưởng nhà văn muốn truyền đạt. Khi cho trẻ  làm quen với tác phẩn văn học góp phần mở  rộng nhận thức,   phát triển trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ, phát triển ngôn ngữ, phát   triển ở trẻ hứng thú “đọc sách” kỹ năng đọc và kể tác phẩm. 3
  4. Với tầm quan trọng như vậy, làm thế nào để chúng ta tổ chức tốt hoạt động  cho trẻ làm quen với văn học! Qua đó chúng ta! Những người giáo viên sẽ là người trực tiếp đưa văn học   đi nhẹ nhàng vào cuộc sống của trẻ. Làm trẻ  cảm nhận được hết giá trị  của văn   học. Trẻ  phải xem hoạt động văn học là nhu cầu cần thiết như  hoạt động vui   chơi đối với trẻ. Nên trong quá trình giảng dạy tôi đã nghiên cứu, chắt lọc, thử và  sửa sai một số biện pháp sau, giúp trẻ tham gia tốt hoạt động làm quen văn học. 7.1.2. Thực trạng  Trong thực tế từ trước đến nay, các giờ học môn văn hoc vẫn còn nhiều hạn   chế  chưa đáp ứng được sự  cảm thu các tác phẩm văn học của trẻ. Giáo viên dạy  môn học này chuẩn bị đồ dùng còn sơ sài, đồ dùng sử dụng chưa có tính khoa học  hoặc một số tác phẩm rất khó chuẩn bị đồ dùng như: Sự tích ngày và đêm, Vì sao  có mưa….. Ngay từ đầu năm học. Tôi quan tâm tìm hiểu đến đặc điểm tâm sinh lý của  trẻ cũng như khả năng chú ý, tiếp thu bài của trẻ trong hoạt động làm quen với tác   phẩm văn học do tôi và giáo viên đứng cùng lớp tổ chức. Qua quá trình giảng dạy  tôi khảo sát khả năng cảm thụ văn học của trẻ thông qua việc kể cho trẻ nghe một   câu truyện, hoặc đọc cho trẻ  nghe một bài thơ  ngắn. Sau đó cho từng trẻ  nói lại   nội dung câu chuyện, bài thơ. Kết quả đạt như sau: + 40% trẻ nhớ và nói được nội dung câu truyện , bài thơ. + 60% trẻ chỉ nhớ một phần nội dung câu truyện, bài thơ. Từ đó tôi cần chú ý nhiều hơn đến những trẻ mà khả năng cảm thụ văn học   còn chậm như: cháu Duy Khánh, Khánh Nhi, Xuân Đức, Phương Thảo, Trường  giang, Hoàng Ngân….Qua đó tôi thường xuyên cho trẻ  tiếp xúc với tác phẩm văn  học ở mọi lúc mọi nơi. Việc làm này cũng góp phần giúp trẻ đến gần với văn học   hơn và có thể nâng cao khả năng cảm thụ văn học của trẻ. Trường Mầm non Đồng Tĩnh nằm trên địa bàn của xã Đồng Tĩnh ­ huyện   Tam Dương thuộc khu vực miền núi. Cơ sở vật chất cũng như chất lượng của đội  ngũ CBGV còn rất nhiều khó khăn, chưa đáp ứng được nhu cầu của người học.  Năm học 2015­2016, trường có tổng số CBGV­NV trong trường là: 26 đ/c. Tổng số nhóm, lớp: 14 lớp Trong đó tổng số trẻ là: 431 trẻ. Số phòng học: 11 phòng (trong đó có 6 phòng học tạm, học nhờ). Thuận lợi:  ­ Khuôn viên nhà trường rộng rãi, có cây xanh bóng mát nên tạo điều kiện  cho trẻ tri giác biểu tượng về các sự vật xung quanh mình. 4
  5. ­ Đội ngũ giáo viên trong trường luôn đoàn kết, thống nhất. ­ Lớp học luôn được sự  quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường đầu tư  cơ  sở vật chất  như mua sắm đồ dùng cho trẻ. ­ Trường tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên đi học nâng cao trình độ  chuyên môn. Vào các dịp hè, chúng tôi được đi học bồi dưỡng chuyên môn của   phòng giáo dục và đào tạo. Dự các buổi chuyên đề của phòng, của trường, dự giờ  đồng nghiệp  tạo điều kiện cho tôi được học tập, củng cố kiến thức nghiệp vụ. ­ Bản thân tôi có lòng yêu nghề  mến trẻ  luôn nhiệt tình với công việc, đặc  biệt luôn có sự đam mê đối với bộ môn Làm quen văn học. Tôi luôn không ngừng  tìm tòi học hỏi để  sáng tạo các tiết dạy hấp dẫn, đạt kết quả  cao. Có kế  hoạch  chương trình ngay từ đầu năm học. ­ Soạn bài  chi tiết, sắp xếp hợp lý các nội dung cần truyền đạt, phân bố  thời gian cho từng phần phù hợp, nghiên cứu bài và dạy đúng phương pháp bộ  môn, có chuẩn bị đủ và sử dụng đồ dùng cho cô và trẻ trong hoạt động. ­ Luôn được sự quan tâm giúp đỡ của phụ huynh về việc sưu tầm tranh ảnh,  tìm kiếm phế liệu để làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc dạy học. Khó khăn:  ­ Là lớp có số  lượng khá đông (do 2 lớp học chung phòng), một số  trẻ  còn  rất nhút nhát, ít nói. Do đó mỗi khi có giờ  dạy làm quen văn học tôi gặp trở  ngại   rất lớn từ  việc sắp xếp chổ  ngồi, cũng như  việc hướng dẫn làm sao 100% trẻ  được quan sát, lắng nghe và tiếp nhận kiến thức từ cô rõ ràng chính xác.    ­ Có nhiều cháu mới đi học nên còn nhút nhát ngôn ngữ chưa được rõ ràng. ­ Nhiều trẻ còn nói ngọng nên ảnh hưởng đến việc phát âm ­ Tuy trẻ trong lớp có cùng một độ tuổi nhưng khả năng nhận thức, nề nếp,   các kỹ  năng hoạt động của trẻ  hoàn toàn khác nhau. Có những trẻ  mới đến lớp,   hiếu động, khả năng tập trung kém... khả năng nhận thức của trẻ còn bị hạn chế. ­ Việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của nhà trường cho giáo viên bằng   nhiều hình thức, nhiều phương pháp khác nhau nhưng đôi khi còn nóng vội nên   hiệu quả chưa cao… ­ Môi trường lớp học chưa kích thíchđược khả  năng cảm nhận tác phẩm  nghệ thuật cho trẻ. Để khảo sát và đánh giá được khả năng cảm thụ văn học của trẻ, tôi đưa ra  bảng đánh giá sau:             Bảng A. Khả năng cảm thụ văn học cho trẻ lớp mẫu giáo 3 ­ 4 tuổi B trường  mầm non Đồng Tĩnh 5
  6.  Môn Khảo sát đầu năm Hứng thú: 50% Hiểu nội dung: 41% Thơ Thuộc tác phẩm: 60% Đọc diễn cảm: 31% Hứng thú: 69% Truyện Hiểu nội dung: 47% Kể diễn cảm: 16% *. Nguyên nhân của thực trạng: Qua khảo sát, đánh giá kết quả tôi tìm ra một số nguyên nhân dẫn tới tỷ  lệ  đạt được của trẻ  còn thấp đó là: + Do trẻ mới đi học còn nhút nhát. + Trẻ chưa được ôn luyện kĩ năng phát âm nhiều. + Hình thức tổ chức chưa linh hoạt, kích thích hứng thú cho trẻ hoạt động. + Đồ dùng trực quan còn ít, chưa đẹp, chưa hấp dẫn. + Còn m ột số  trẻ nói chưa đủ  câu, rõ ràng, mạch lạc, trẻ nhút nhát chưa tự  tin mạnh dạn, còn nói ngọng nhiều. Qua một số tiết học chất lượng trên trẻ chưa cao, đa số trẻ còn thụ động khi  tiếp thu kiến thức, trẻ  chưa bộc lộ  rõ tính ham hiểu biết, chưa tự  tin mạnh dạn  trong các hoạt động, chưa phát huy được tính tích cực ở trẻ vì vậy chất lượng của   môn học chưa cao. Từ  nhận định trên tôi đã suy nghĩ và tìm ra các phương pháp, biện pháp để  vận dụng vào các đề tài của môn học nhằm truyền thụ kiến thức cho trẻ một cách  đầy đủ, khoa học, giúp trẻ có khả năng cảm thụ tốt hơn khi học môn học này. 7.2. Các biện pháp thực hiện *Biện pháp 1: Giáo dục văn học ở mọi lúc mọi nơi.  Thực tế giáo dục văn học ở mẫu giáo cho ta thấy rằng năng lực cảm thụ văn   học của trẻ không thể tự nó mà phát triển được, mà phải qua một quá trình: Học ­  chơi và mọi lúc mọi nơi. Mọi lúc mọi nơi cũng cần cho trẻ  làm quen với văn học. Vào buổi sáng giờ  đón trẻ tôi cho trẻ được chơi theo ý thích trong đó góc sách truyện tôi luôn khuyến  khích trẻ  tham gia. Trẻ  sẽ  được “đọc”, xem các câu chuyện mà trẻ  thích, được  chơi với các con rối trẻ  yêu, được nghe các câu chuyện bài thơ  mà trẻ  cảm thấy   hứng thú…Khi trẻ được tiếp xúc nhiều lần trẻ sẽ dàn dần cảm nhận được nhũng  cái hay cái đẹp trong các tác phẩm đó và sẽ  càng ngày càng thích thú hơn với các  6
  7. hoạt động văn học. . Hoạt động ngoài trời cũng cần cho trẻ làm quen với văn học:   Trẻ được cùng cô và các bạn đọc thơ, đọc đồng dao ( Cô giáo lưu ý hướng trẻ đọc  thật diễn cảm theo nội dung và nhịp điệu của tác phẩm), trẻ  được ngồi dưới tán  cây nghe cô kể các câu chuyện cổ tích, những câu chuyện gắn với cuộc sống hàng   ngày của các con… Qua hoạt động dạo chơi này cô giáo còn có thể cung cấp cho trẻ nhiều từ ngữ  về cảnh vật cây cối xung quanh *Biện pháp 2: Dạy trẻ cảm thụ văn học trên tiết học. ­ Muốn trẻ cảm thụ  tốt các tác phẩm văn học trước hết cô giáo cần nắm  bắt được khả năng của trẻ  như khả năng chú ý, tiếp thu bài của trẻ trong hoạt  động làm quen với tác phẩm văn học giáo viên đứng cùng lớp tổ  chức. Qua quá  trình giảng day tôi khảo sát khả năng cảm thụ văn học của trẻ thông qua việc kể  cho trẻ nghe một câu truyện, hoặc đọc cho trẻ nghe một bài thơ ngắn. Sau đó cho  từng trẻ nói lại nội dung câu chuyện, bài thơ. Kết quả đạt như sau: + 45% trẻ nhớ và nói được nội dung câu truyện , bài thơ. + 55% trẻ chỉ nhớ một phần nội dung câu truyện, bài thơ. Hay tôi có thể hỏi trẻ những câu hỏi thật gần với trẻ như:                            +Truyện: ­ Con thích nhân vật nào? Vì sao?                                           ­ Hình ảnh câu truyện nào con thích nhất?                          + Thơ:      ­ Con thích nhất câu thơ nào? Vì sao 7
  8.                                             ­ Con th ấy câu thơ nào hay? hay câu từ nào mà con thấy  ấn tượng( thích ) nhất? Vì sao? Qua câu trả  lời của trẻ tôi có thể  nắm bắt được sự  cảm nhận của trẻ  với   các tác phẩm văn học như thế nào    ­ Và tôi đã phát hiện ra  khả năng cảm thụ văn học còn chậm của nhiều trẻ  trong lớp tôi như: cháu Khánh Nhi, Xuân Đức, Thanh Tĩnh, Hoàng Bách, Duy Khánh, Ngọc Anh, Hoàng Ngân…Từ đó tôi sẽ có các biện pháp phù hợp hơn trong giờ dạy của mình   Sau đó phải biết lựa chọn các tác phẩm có nhiều giá trị  nghệ  thuật cho trẻ  cảm nhận. Tôi thấy trên thực tế  hiện nay giáo viên mầm non đang được khuyến   khích sáng tác ra các câu chuyện bài thơ để dạy trẻ, điều này cũng tốt tôi không hề  phản đối tuy nhiên không phaỉ  ai cũng có thể  sáng tác tốt.Chính vì vây phải lựa  chọn thật kĩ trước khi dạy trẻ.Nếu là một tác phẩm để trẻ cảm nhận ta nên chọn  các tác phẩm đã được chuyên môn đánh giá cao. Ta có nhiều cách lựa chọn. Chẳng   hạn với tác phẩm có nhiều giá trị cảm thụ cao về ngôn từ ta hướng trẻ về những   từ hay ý đẹp trong tác phẩm Ví dụ: Trong bài thơ “ Đàn gà con” trẻ được tìm hiểu về những chú gà qua   các câu thơ với vần, điệu thơ hay và rõ ràng. Ví dụ: câu chuyện “Tích chu” với nội dung hay làm cho trẻ  cả  nhận được  tình yêu thương hiếu thảo của cháu dành cho bà. 8
  9. Để  tiết học đạt kết quả  cao thì trước hết người giáo viên phải xác định rõ  mục đích ­ yêu cầu của tác phẩm và phải thuộc tác phẩm. Từ đó đưa ra nội dung   giáo dục phù hợp với cốt truyện, phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Bên cạnh đó giáo  viên phải chú ý đến giọng kể  của mình, kể  diễn cảm, đúng ngữ  điệu của từng  nhân vật trong truyện, thể hiện nét mặt cử  chỉ, tư thế phù hợp với diễn biến của   câu truyện thì mới thu hút sự  chú ý của trẻ. Giọng đọc, giọng kể  của cô nhịp  nhàng, đúng nhịp điệu sẽ giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn về nội dung bài thơ, câu truyện  và khả năng cảm thụ văn học của trẻ cũng được nâng cao. ­ Muốn cho trẻ làm quen với một tác phẩm văn học ( dù là một câu chuyện  hay một bài thơ) thì người giáo viên phải luôn dành thời gian để  đọc tác phẩm   nhiều lần. Vì vậy khi tôi dạy về văn học, tôi tin rằng mình cũng đã phần nào góp   phần nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm văn học của trẻ. *  Điều mà tôi đặc biệt chú ý trong các tiết học là phải đưa   ra nhiều hình  thức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học. ­ Để hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, dù là thơ hay truyện,  muốn đạt kết quả  cao thì việc đầu tiên giáo viên phải chuẩn bị  tốt đồ  dùng dạy  học, đồ dùng đẹp hấp dẫn sẽ thu hút sự chú ý của trẻ.  ­ Như  trước kia các tiết dạy thường dùng tranh minh họa để  dạy thơ  và  truyện để chuẩn bị cho tiết dạy được tốt hơn tôi đã làm máy quay để dạy cho trẻ,   khi trẻ được học bằng máy quay tôi thấy trẻ rất thích thú và chú ý học vì vậy tôi   thấy việc chuẩn bị đồ dung cho các tiết học là rất cần thiết cho việc tiếp thu kiến   thức của trẻ.   9
  10. *. Hình ảnh: Dạy trẻ đọc thơ bằng máy quay Song với hình thức đổi mới hiện nay, thời đại CNTT nên việc  ứng dụng   CNTT vào bài giảng mang lại kết quả rất cao. Biện pháp này luôn gây sự chú ý, tò   mò cho trẻ . Vì vậy giáo viên nên đưa CNTT vào giảng dạy để  mang lại kết quả  cao.  ­ Đơn giản là các hình ảnh đưa lên máy sử dụng các hiệu ứng, màu sắc phù  hợp cũng đã gây sự chú ý của trẻ. ­ Những giáo viên có khả  năng sử  dụng máy tính thành thạo hơn họ  có thể  chuyển các bức tranh có sẵn của bài thơ, câu chuyện thành đoạn phim hoạt hình,  hay ta có thể đưa đoạn phim quay sẵn phù hợp với nội dung như thế rất thu hút và   gây hưng thú hơn cho trẻ. ­ Tôi luôn đưa CNTT vào trong các môn học và đặc biệt là môn làm quen văn   học khi đưa những hình  ảnh về  câu chuyện và bài thơ  tạo thành powerpoint trình  chiếu cho trẻ học, tôi thấy trẻ hứng thú, tập trung và tiết học đạt kết quả cao hơn  nhiều so với dùng tranh minh họa, vì vậy tôi luôn tích cực đưa  ứng dụng CNTT  vào các tiết dạy.          10
  11. *. Hình ảnh: Kể chuyện trên máy chiếu * Sử dụng nghệ thuật múa rối: ­ Việc sử dụng rối trong tiết học gây được sự chú ý, tò mò của trẻ tạo điều   kiện cho trẻ  tiếp cận với nghệ thuật múa rối, một môn nghệ  thuật truyền thống   của dân tộc. ­ Với câu truyện “Chú thỏ thông minh” tôi sử dụng mô hình sân khấu là một   khu đầm lầy nhỏ, có hoa, cỏ, cây…nhân vật trong truyện được cách điệu hoá, thỏ  mặc quần áo, di bằng 2 chân…Khi tôi dạy, tôi dùng cánh tay lồng vào con rối,   điều khiển con rối bằng ba ngón tay: ngón cái, trỏ, giữa sao cho những cử chỉ phù  hợp với lời thoại trong truyện… Nhờ việc sử dụng nghệ thuật rối trong tiết học   mà số trẻ có khả năng cảm thụ tác phẩm văn học đạt cao, đa số trẻ nhớ được nội   dung câu truyện, lời thoại của các nhân vật trong truyện và qua đó trẻ  biết nhận  xét đánh giá tính cách của nhân vật trong truyện như ai là người xấu? Ai là người   tốt. 11
  12. ­ Nghệ thuật múa rối ngoài rối tay tôi đã nói trên còn có các loại rối   như: Rối phễu 12
  13.                                                                   Rối tay            ­ Sử dụng đa dạng các loại hình múa rối ở các tác phẩm văn học sẽ càng   làm tăng khả  năng cảm thụ  văn học của trẻ  lên cao, đồng thời giúp trẻ  khăc sâu   các tác phẩm văn học hơn. * Trò chơi đóng kịch:  ­ Là hoạt động giúp trẻ  phát triển trí nhớ  và giáo dục trẻ tinh thần tập thể.   Qua hoạt động đóng kịch trẻ truyền đạt lại nội dung câu truyện, làm sống lại tâm  trạng, hành động ngôn ngữ hội thoại của các nhân vật trong truyện, đồng thời trẻ  biết thể hiện tình cảm và đánh giá các nhân vật trong truyện. Khi đóng kịch trẻ dễ  dàng nắm được nội dung, ý nghĩa của tác phẩm, nắm được tính liên tục của câu  truyện, điều này góp phần đẩy mạnh sự phát triển tư duy, cảm thụ tác phẩm một  cách sâu sắc  ở trẻ. Để  đạt được điều đó thì trước khi cho trẻ đóng kịch giáo viên  phải cho trẻ ôn lại nội dung câu truyện và đàm thoại với trẻ về nội dung. Giúp trẻ  hiểu sâu hơn về nội dung truyện và lời thoại của các nhân vật trong truyện. Để từ  đó trẻ biết thể hiện những sắc thái khác nhau về ngữ điệu, tính cách tâm trạng của   các nhân vật trong truyện. Nhằm giúp trẻ  phân biết được giọng điệu lời nói của   các nhân vật. Qua đó trẻ  khắc hoạ  được tính cách nhân vật. Để  trẻ  nhớ    được  ngôn ngữ, lời thoại của các nhân vật trong truyện để  đóng kịch thì trước hết cho   trẻ nhắc lại lời thoại của nhân vật sau đó cho trẻ đóng vai theo tổ hoặc nhóm.              Ví dụ: Trong truyện  “Tích chu” cho 1trẻ làm bà, 1 trẻ làm Tích chu,   lúc  này cô giáo là người dẫn truyện và trẻ  tự  diễn theo nội dung câu truyện. Khi trẻ  diễn xong lên cho trẻ  tự  nhận xét về  vai diễn của mình, của bạn, từ  đó trẻ  xác   định được thái độ của trẻ đối với nhân vật trong truyện là thích hay không thích.  13
  14. *. Hình ảnh: Trẻ đóng kịch truyện “Tích chu” Trò chơi đóng kịch thực sự  giúp trẻ  cảm nhận tác phẩm văn học một cách  sâu sắc và để đạt được điều đó thì việc trang trí sân khấu và hoá trang cho trẻ rất   quan trong, với câu truyện “3 chú Lợn” tôi làm sân khấu có màn che, rồi trang trí   cảnh phù hợp với câu truyện. Bên cạnh việc làm mô hình sân khấu thì việc hoá trang cho trẻ  đóng kịch  cũng rất cần thiết. Với nhân vật “3 chú Lợn” tôi cho trẻ mặc mặt nạ hình con lợn,  bao tay và giầy hình chân con lợn và áo quần màu sắc khác nhau phù hợp với tính  cách của từng nhân vật. Việc hoá trang và bố trí sân khấu phù hợp, trang phục đẹp sẽ giúp trẻ tự tin  khi nhập vai tạo cho trẻ hứng thú hơn với từng vở diễn. 14
  15. *Biện pháp 3: Giúp trẻ cảm thụ văn học thông qua giờ hoạt động góc. Trong hoạt động chung trẻ  có thể  chưa cảm nhận hết được các giá trị  về  mặt ngôn ngữ,tình cảm của các tác phẩm thì đến giờ  hoạt động góc cô giáo cho  trẻ  tham gia vào góc chơi “ Bé yêu văn học”. Tại góc chơi này cô cho trẻ  được  xem, đọc hay lắng nghe các câu chuyện bài thơ trẻ vừa được học để trẻ có thể ghi  nhớ  sâu hơn, để  trẻ  một lần nữa lại tiếp tục được cảm nhận những cai hay cái   dẹp trong tác phẩm  Đây là môi trường phong phú giúp trẻ làm quen với việc “đọc sách” từ tuổi   mầm non. Bước đầu hình thành cho trẻ  có một số  kỹ  năng “đọc viết” chuẩn bị  điều kiện để trẻ vào học phổ thông. Những bộ  tranh nhà trẻ, truyện tranh chữ  to, thơ  chữ  to, tạp chí, hoạ  báo  đều có hình  ảnh minh hoạ. Về  truyện thì có truyện cổ  tích kể  theo tranh, truyện  dân gian Việt Nam, truyện kể sáng tạo. Những bài thơ, ca dao, đồng dao cùng các  nguồn tài liệu được chọn lựa phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ và các nội   dung sách có liên quan đặc thù văn hoá địa phương. Sách là một phần trong đồ  dùng đồ  chơi cho trẻ: sách giúp trẻ  làm quen môi trường chung quanh, làm quen   với tạo hình, với toán, với chữ viết… Trẻ có thể tự làm sách truyện từ tranh ảnh do trẻ tự vẽ hoặc sưu tầm . Trẻ  kể chuyện theo tranh về các loại thực phẩm, món ăn cách chế biến. Bộ tranh lô tô  giúp trẻ kể chuyện những vật nuôi trong gia đình, con vật sống trong rừng… trên   cùng một bức tranh, nhiều trẻ  kể  theo nhiều cách khác nhau.  vừa chơi vừa đọc   thơ, ca dao, đồng dao.    *Biện pháp 4. Tạo môi trường cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học: ­ Để giúp trẻ nâng cao khả năng cảm thụ văn học thì việc tạo cơ hội cho trẻ  làm quen với tác phẩm văn học phải thường xuyên. Ngay từ đầu năm học BGH  nhà trường đã trang bị cho lớp nhiều quyển truyện, tạp chí. Ngoài ra tôi còn sưu  các sách văn học, các hoạ báo, tập chí, lịch cũ, nguyên liệu cho trẻ tự làm sách để  xây dựng một “Góc thư viện” mang nội dung văn học, tại “Góc thư viện” trẻ được  xem các tranh truyện, tạp chí, hoạ báo. Để trẻ xem và “đọc”. 15
  16. *.Hình ảnh: Trẻ xem tranh truyện ở góc thư viện Sau đó cô kể truyện cho trẻ nghe về nội dung những câu truyện như “dê con   biết nhận lỗi; gà cánh tiên” hướng dẫn trẻ  cách tri giác các tranh truyện đó dần   dần trẻ có thể tự đọc. Tất nhiên có thể lúc đầu trẻ đọc theo trí nhớ, trẻ nhớ về nội  dung câu truyện cô đã kể rồi tự kể khớp với nội dung câu truyện mà trẻ tri giác.  ­ Trong góc chơi với các tác phẩm văn học đó, tôi có chú ý sưu tầm nhiều  nguyên vật liệu khác nhau cho trẻ làm rối cho chính trẻ biểu diễn.  ­ Các tác phẩm văn học dân gian như ca dao, tục ngữ, vè...cũng luôn được  các trẻ trong lớp biểu diễn tại góc chơi này. Trong quá trình trẻ biểu diễn, thể  hiện đó tự trẻ đã cảm nhận được nhịp điệu, câu từ trong các tác phẩm đó. 7.3. Về khả năng áp dụng của sáng kiến: ­ Đề tài nàyđược áp dụng ở lớp 3 ­ 4 tuổi B, Trường mầm non Đồng Tĩnh và  cũng có thể áp dụng cho những nơi có điều kiện thực tế giống với lớp và trường  tôi. 8. Những thông tin cần được bảo mật:Không có 9. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: ­ Trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi ­ Giáo viên 16
  17. ­ Học sinh lớp 3 ­ 4 tuổi B, Trường mầm non Đồng Tĩnh 10. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng   sáng kiến: Sau khi tôi sử  dụng một số  biện pháp trên áp dụng vào việc nâng cao khả  năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ lớp Mẫu giáo 3 ­ 4 tuổi B Trường mầm non Đồng  Tĩnh. Cuối năm học 2015 ­ 2016 (tháng 2) tôi tiến hành khảo sát và đánh giá khả  năng cảm thụ văn học của 32 trẻ. Bảng B. Khả năng cảm thụ văn học cho trẻ lớ mẫu giáo 3 ­ 4 tuổi B trường  mầm non Đồng Tĩnh  Môn Khảo sát cuối năm Hứng thú: 94% Hiểu nội dung: 82% Thơ Thuộc tác phẩm: 72% Đọc diễn cảm: 63% Hứng thú: 94% Truyện Hiểu nội dung: 78% Kể diễn cảm: 38%        *.Đánh giá chung: ­ Sau khi áp dụng một số biện pháp cho trẻ cảm thụ văn học trong năm học   đã cho thấy: + Trẻ thông minh sáng tạo hơn khi học các tiết văn học. + Trẻ thích được đóng kịch. + Trẻ thích đọc thơ kể truyện. + Trẻ ghi nhớ thuộc thơ truyện lâu hơn. + Trẻ có khả năng tự sáng tạo và thể hiện tính cách nhập vai một cách linh  hoạt. + Biết kể  truyện sáng tạo, kể  theo trí tưởng tượng một cách phong phú và  đa dạng. Từ bảng A và bảng B đánh giá % khả năng cảm thụ văn học cho trẻ lớp  mẫu giáo 3 – 4 tuổi trường mầm non Đồng Tĩnh     Môn Khảo sát đầu năm Khảo sát cuối năm 17
  18. Hứng thú: 50% Hứng thú: 94% Hiểu nội dung: 41% Hiểu nội dung: 82% Thơ Thuộc tác phẩm: 60% Thuộc tác phẩm: 72% Đọc diễn cảm: 31% Đọc diễn cảm: 63% Hứng thú: 69% Hứng thú: 94% Truyện Hiểu nội dung: 47% Hiểu nội dung: 78% Kể diễn cảm: 16% Kể diễn cảm: 38% 10.1.  Đối với giáo viên: ­ Giúp nắm chắc nội dung chương trình, phương pháp bộ môn. ­ Tạo môi trường tạo hình phong phú. Sử dụng đồ dùng trực quan một  cách có hiệu quả. Biết khai thác những nội dung, thông tin cần thiết để ứng dụng  công nghệ thông tin vào trong giảng dạy. ­ Nâng cao khả  năng sử  dụng linh hoạt, đa dạng hoá các hoạt động cho trẻ  đỡ nhàm chán và làm tăng sự tích cực hoạt động của trẻ. Tóm lại: Khi vận dụng một số  biện pháp nâng cao khả  năng cảm thụ  văn  học cho trẻ cho trẻ  lớp mẫu giáo 3 ­ 4 tuổi, tôi nhận thấy các cháu rất hứng thú,  hăng say tích cực hoạt động và đã thu được kết quả tốt đẹp. Điều đó chứng minh   rằng thực nghiệm của tôi thành công, áp dụng các biện pháp tôi đề  ra là rất phù  hợp. 10.2. Đối với trẻ ­ Sau khi tiến hành khảo sát và thử nghiệm tại nhóm lớp mình phụ trách, tôi  nhận thấy rằng các cháu về khả năng cảm thụ văn học tốt. Các cháu rất rất hứng  thú, tập trung, hăng say tích cực hoạt động . ­ Trẻ được suy nghĩ, sáng tạo và thực hiện những suy nghĩ đó. Được luyện  tập nhuần nhuyễn dưới sự hướng dẫn của cô. ­ Trẻ  thông minh, nhanh nhẹm hơn. Một số cháu còn nhút nhát, không chịu  thực hiện giờ đã tiến bộ rõ rệt. 11. Danh sách những tổ  chức/cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến lần   đầu. Số  Tên tổ chức/cá  Địa chỉ Phạm vi/Lĩnh vực TT nhân áp dụng sáng kiến 1 Lớp mẫu giáo  Thôn Đông  Thực tế hoạt động và một số biện pháp  3 ­ 4 tuổi B ­  Trung,  giúp trẻ mẫu giáo lớp mẫu giáo 3 ­ 4 tuổi  Trường MN  xã Đồng Tĩnh,  B Trường mầm non Đồng Tĩnh, huyện   Đồng Tĩnh huyện Tam  Tam Dương, tỉnh Vĩnh  Phúc khả năng  Dương, tỉnh  cảm thụ văn học. 18
  19. Vĩnh Phúc. Đào Thị Hiền Xã Đồng Tĩnh,  Thực tế hoạt động và một số biện pháp  huyện Tam  giúp trẻ mẫu giáo lớp mẫu giáo 3 ­ 4 tuổi  2 Dương, tỉnh  B Trường mầm non Đồng Tĩnh, huyện  Vĩnh Phúc. Tam Dương, tỉnh Vĩnh  Phúc khả năng  cảm thụ văn học. Đồng Tĩnh, ngày 25 tháng 02 năm         Đồng Tĩnh, ngày 20 tháng 02 năm 2016 2016 Tác giả sáng kiến Thủ trưởng đơn vị   Đào Thị Hiền                                                         19
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2